Để thuận tiện cho việc thực hiện hợp đồng và tránh gây ra các tranhchấp điều khoản về số lượng trong hợp đồng phải thể hiện cụ thể, rõ ràng.Quy định số lượng hàng hoá giao nhận, đơn vị t
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Hiện nay, một trong 10 mặt hàng XK chủ lực được Đảng và Nhà nước
ta lựa chọn là mặt hàng thủ công mỹ nghệ Việc sản xuất mặt hàng này vốn cótruyền thống rất lâu đời trong nhân dân ta Bằng khả năng khối óc thông minh
và bàn tay khéo léo của các nghệ nhân đã tạo ra nhiều sản phẩm thủ công mỹnghệ độc đáo mang đặc bản sắc văn hoá dân tộc Ngoài những vai trò quantrọng về kinh tế và xã hội, thông qua hoạt động XK mặt hàng mây tre đan củacông ty Mây tre đan Đông Xuyên Công ty đã phần nào giới thiệu được vớibạn bè quốc tế về đời sống, văn hoá của con người Việt Nam và đó cũng làcách chúng ta giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc
Vì thế, để đảm bảo cho hoạt động XK được thực hiện một cách hiệuquả, thì vấn đề đặt ra đối với công ty XK Mây tre đan Đông Xuyên là làm thếnào để thực hiện hợp đồng có hiệu quả Trên thực tế việc thiếu những kiếnthức phá luật cần thiết trong thực hiện hợp đồng đã mang lại những hậu quảkhôn lường cho công ty Những thiệt hại về tiền bạc, tài sản, sự mất uy tíntrong quan hệ kinh doanh và nhiều thua thiệt khác của công ty XK Mây tređan Đông Xuyên do rất nhiều nguyên nhân trong đó chủ yếu là do thiếu kiếnthức về trình dộ chuyên môn nghiệp vụ, kinh nghiệm, thông tin về tình hìnhthị trường thế giới và chưa chú trọng đúng mức đến tầm quan trọng của việcthực hiện hợp đồng Bởi vậy ký hợp đồng đã khó nhưng thực hiện hợp đồng
có hiệu quả còn khó hơn nhiều
Chính vì vậy việc nghiên cứu quy trình tổ chức thực hiện hợp đồng làmột trong những vấn đề đã và đang trở thành cấp thiết đối với công ty XKMây tre đan Đông Xuyên Nó không chỉ giúp bảo vệ kịp thời quyền và lợi íchhợp pháp của công ty mà còn giúp công ty tránh được những thua thiệt trongquan hệ bạn hàng
Trang 2Qua thời gian thực tập và tìm hiểu tại Công ty XK Mây tre đan Đông
Xuyên, được sự giúp đỡ tận tình của thầy giáo Nguyễn Quang Huy và ban
giám đốc cũng như cán bộ nhân viên của Công ty nên em đã chọn đề tài:
"Hoàn thiện quy trình tổ chức thực hiện hợp đồng XK mây tre đan tại Công ty XK Mây tre đan Đông Xuyên ".
Giới hạn nội dung và phạm vi nghiên cứu: Do thời gian hạn chế nênchuyên đề chỉ nghiên cứu việc tổ chức thực hiện hợp đồng XK mây tre đan tạiCông ty XK Mây tre đan Đông Xuyên
Phương pháp nghiên cứu: Dựa vào những kiến thức đã học và kiến thứcthực tế khi tham gia vào thực tập tại Công ty XK Mây tre đan Đông Xuyên,
đề tài được nghiên cứu theo hướng sử dụng lý luận kết hợp với thực tế đểphân tích ( phương pháp so sánh, phương pháp phân tích, )
Mục đích của đề tài: Trên cơ sở phân tích thực trạng trong thời gianqua, đã đánh giá được khách quan những thuận lợi và khó khăn, những tồn tạicủa công ty và căn cứ vào phương hướng phát triển thị trường của Công ty
nên chuyên đề đưa ra: " Hoàn thiện quy trình tổ chức thực hiện hợp đồng
XK mây tre đan tại Công ty XK Mây tre đan Đông Xuyên ".
Với nội dung trên kết cấu chuyên đề gồm 3 chương ngoài phần mở đầu
và kết luận
Chương I: Những vấn đề chung về quy trình tổ chức thực hiện hợp đồng
xuất khẩu
Chương II: Thực trạng quy trình tổ chức thực hiện hợp đồng XK mây tre
đan tại Công ty XK Mây tre đan Đông Xuyên
Chương III: Những giải pháp để hoàn thiện quy trình tổ chức thực hiện hợp
đồng XK mây tre đan tại Công ty XK Mây tre đan Đông Xuyên
Trang 3CHƯƠNG I NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUY TRÌNH TỔ CHỨC THỰC HIỆN
HỢP ĐỒNG XUẤT KHẨU
I Khái quát chung về hợp đồng xuất khẩu.
1 Khái niệm, bản chất và vai trò của hợp đồng xuất khẩu.
Khái niệm : Hợp đồng XK là hợp đồng bán hàng cho thương nhân nướcngoài thực hiện quá trình chuyển giao quyền sở hữu hàng hoá sang chothương nhân nước ngoài và nhận tiền hàng
Bản chất của hợp đồng XK: Hợp đồng XK là một dạng của hợp đồngTMQT Điều cơ bản là hợp đồng phải thể hiện được ý chí thực sự, thoả thuậnkhông được cưỡng chế, lừa dối lẫn nhau và không có những nhầm lẫn khôngthể chấp nhận được
Vai trò : Hợp đồng XK có vai trò rất quan trọng trong kinh doanh quốc
tế, nó xác nhận những nội dung giao dịch mà các bên đã thoả thuận và camkết thực hiện các nội dung đó và là cơ sở đánh giá mức độ thực hiện nghĩa vụcủa các bên
Như vậy, hợp đồng là cơ sở để các bên thực hiện các nghĩa vụ của họ.Hợp đồng còn là cơ sở để đánh giá mức độ thực hiện nghĩa vụ của các bên và
là cơ sở pháp lý quan trọng để khiếu nại khi các bên đối tác không thực hiệntoàn bộ hay từng phần nghĩa vụ của mình đã được thỏa thuận trong hợp đồng.Hợp đồng càng quy định chi tiết, rõ ràng, dễ hiểu bao nhiêu thì quá trình thựchiện càng dễ dàng và ít xẩy ra tranh chấp bấy nhiêu
Trang 42 Đặc điểm của hợp đồng xuất khẩu.
- Chủ thể tham gia ký kết là những thương nhân có quốc tịch khác nhau, cótrụ sở kinh doanh ở các quốc gia khác nhau
- Hàng hoá là đối tượng của hợp đồng phải được di chuyển qua biên giớihoặc do người nước ngoài cùng ở lãnh thổ nước ngoài bán hàng
- Đồng tiền thanh toán có thể là đồng tiền của một trong hai nước hoặccũng có thể là đồng tiền của nước thứ 3 ( nhưng phải là ngoại tệ đối với ítnhất một trong hai bên )
3 Kết cấu và nội dung các điều khoản của hợp đồng xuất khẩu.
3.1 Kết cấu
Thông thường một bản hợp đồng XK bao gồm 3 phần chính:
- Phần trình bày chung bao gồm : Số liệu của hợp đồng, địa điểm và ngàytháng ký kết hợp đồng, tên và địa chỉ của các bên tham gia ký kết hợp đồng,các định nghĩa dùng trong hợp đồng và cơ sở pháp lý để ký kết hợp đồng
- Trong phần các điều khoản của hợp đồng phải ghi rõ nội dung của từngđiều khoản
- Những phụ lục kèm theo: Bản thiết kế mẫu hàng mây tre đan, tờ khaihàng hoá XK, tờ khai hàng hoá XK có thuế,
3.2 Nội dung các điều khoản của hợp đồng xuất khẩu
Điều khoản về tên hàng
Điều khoản này chỉ rõ đối tượng cần giao dịch, cần phải dùng cácphương pháp quy định rõ ràng, cụ thể nên sử dụng tên gọi thông dụng củahàng hoá Nhờ việc diễn đạt chính xác tên hàng sẽ giúp các bên xác định rõloại hàng cần mua bán trong hợp đồng
Trang 5Trên thực tế có những cách sau để diễn đạt tên hàng: Ghi tên thươngmại, ghi tên kèm theo công dụng của hàng hoá, ghi tên kèm theo nhãn hiệucủa hàng hoá, ghi kèm theo tên hàng sản xuất.
Điều khoản về chất lượng
Trong điều khoản này quy định chất lượng của hàng hoá mua bán và là
cơ sở để giao nhận chất lượng hàng hoá Đặc biệt khi có tranh chấp về chấtlượng, thì điều khoản chất lượng là cơ sở để kiểm tra, đánh giá so sánh và giảiquyết tranh chấp chất lượng, cho nên tuỳ vào từng hàng hoá mà có phươngpháp quy định chất lượng cho chính xác, phù hợp và tối ưu
Điều khoản về số lượng
Để thuận tiện cho việc thực hiện hợp đồng và tránh gây ra các tranhchấp điều khoản về số lượng trong hợp đồng phải thể hiện cụ thể, rõ ràng.Quy định số lượng hàng hoá giao nhận, đơn vị tính, phương pháp xác địnhtrọng lượng Nếu số lượng hàng hoá giao nhận quy định phòng chừng thì phảiquy định người được phép lựa chọn đúng sai số về lượng và giá cả tính cho sốlượng hàng hoá đó
Điều khoản về bao bì
Trong thương mại quốc tế hầu hết hàng hoá đều phải có bao bì Đónggói hàng hoá là sự tiếp nối của sản xuất, tất cả các hàng hoá đều được đónggói và chỉ có thông qua đóng gói mới được coi là hoàn thành quá trình sảnxuất, hàng hóa đi vào khâu lưu thông và tiêu thụ
Có 2 loại bao bì : Bao bì vận chuyển và bao bì tiêu thụ ứng với mỗi loạibao bì thì có những yêu cầu khác nhau
Điều khoản về giá cả hàng hoá
Trang 6Đây là một điều khoản quan trọng mà các bên giao dịch quan tâm nhất
và nó trở thành điều khoản trọng tâm của hợp đồng mua bán Điều khoản giá
cả thường bao gồm các nội dung sau:
+ Mức giá : Nguyên tắc xác định giá như thế nào ? các nhân tố ảnhhưởng đến giá, điều kiện cơ sở giao hàng liên quan giá
+ Đồng tiền tính giá : Có thể là của nước xuất khẩu hoặc có thể là củanước nhập khẩu cũng có thể là của nước thứ 3 do 2 bên thoả thuận
+ Phương pháp quy định giá : Giá cố định, giá quy định sau, giá linh hoạt
và giá di động, giảm giá
Điều khoản về thanh toán
Các điều kiện thanh toán quy định trong hợp đồng bao gồm :
+ Đồng tiền thanh toán : Có thể là của nước xuất khẩu hoặc của nướcnhập khẩu, hoặc của 1 nước thứ 3 Đồng tiền thanh toán có thể trùng hoặckhông trùng hợp với đồng tiền tính giá
+ Địa điểm thanh toán
+ Thời hạn thanh toán có mối quan hệ chặt chẽ với việc luân chuyểnvốn, lợi tức và có thể tránh được những rủi ro do biến động về tiền tệ Có 3cách quy định thời hạn thanh toán : Trả tiền trước, trả tiền ngay hoặc trả tiềnsau
+ Phương thức thanh toán : Có thể có nhiều phương thức khác nhau.Nhưng mỗi phương thức đều có ưu nhược điểm riêng, các phương thức sauđược sử dụng phổ biến : Phương thức trả bằng tiền mặt, phương thức chuyểntiền, phương thức ghi sổ, phương thức nhờ thu, phương thức tín dụng chứngtừ
Điều khoản giao hàng
Trang 7Quy định số lần giao hàng, thời gian, địa điểm giao hàng: Đi ( cảng,ga) nào, đến ( cảng, ga ) nào thông qua phương thức giao nhận, thông báogiao hàng, số lần thông báo, nội dung thông báo và một số các quy định khác
về giao hàng
Điều khoản vận tải, bốc dỡ
- Quy định tiêu chuẩn về con tàu chở hàng
- Quy định về thời gian bốc dỡ
- Quy định về thời gian bắt đầu tính và thời gian ngừng tính đối với thờigian bốc dỡ
- Quy định về mức bốc dỡ
- Quy định về thưởng và phạt bốc dỡ
Điều khoản về trường hợp miễn trách
Trong điều kiện này quy định những trường hợp miễn trách hoặc hoãnthực hiện các nghĩa vụ của hợp đồng nên thường quy định nguyên tắc xácđịnh các trường hợp miễn trách, liệt kê những sự kiện được coi là miễn trách
và những trường hợp không được coi là trường hợp miễn trách Quy địnhtrách nhiệm và quyền lợi của mỗi bên khi xẩy ra trường hợp miễn trách
Điều khoản về khiếu nại
Nội dung cơ bản của điều khoản này là:
- Thể thức khiếu nại : Khiếu nại phải được lập bằng văn bản, đơn khiếunại phải được gửi bằng thư đảm bảo
- Thời hạn khiếu nại: Còn tuỳ thuộc vào tương quan lực lượng giữa 2 bên,vào tính chất của hàng hoá và tính chất của việc khiếu nại
- Quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan
Trang 8- Cách thức giải quyết khiếu nại : Thông thường là khiếu nại của bên muađối với bên bán nên việc giải quyết khiếu nại thường được giả quyết Tuỳtheo yêu cầu của bên mua mà bên bán sẽ giải quyết những khiếu nại theo cácyêu cầu của bên mua.
Điều khoản bảo hành
Quy định thời hạn bảo hành có thể là một vài tháng thậm chí đến mộtnăm Địa điểm bảo hành, nội dung bảo hành và trách nhiệm của mỗi bêntrong nội dung bảo hành Thời gian bảo hành khi người mua phát hiện thấykhuyết tật của hàng hoá hay sự không phù hợp với quy định của hợp đồng thìngười bán phải chịu trách nhiệm về việc sửa chữa hàng khuyết tật đó hay thaythế hàng hoá mới có chất lượng phù hợp với quy định của hợp đồng
Phạt và bồi thường thiệt hại
Trong điều khoản này quy định các trường hợp phạt và bồi thường tuỳtheo từng hợp đồng có thể có riêng điều khoản phạt hoặc bồi thường hoặcđược kết hợp với các điều khoản giao hàng thanh toán
Điều khoản trọng tài
Quy định các nội dung ai là người đứng ra phân xử, luật áp dụng vàoviệc xét xử, địa điểm tiến hành trọng tài, trình tự tiến hành trọng tài ( gồmthoả hiệp trọng tài, tổ chức uỷ ban trọng tài, tiến hành xét xử, hoà giải, thuthập chứng cứ, tài quyết ) chi phối trọng tài, chấp hành tài quyết
Trên đây là các điều khoản chủ yếu và cơ bản của một hợp đồng tuynhiên trong thực tế tuỳ thuộc vào từng hợp đồng cụ thể mà có thể có thêmmột số điều khoản khác như: Điều khoản bảo hiểm, điều khoản cấm chuyểnbán và các điều khoản khác nữa
4 Các nguồn luật điều chỉnh
Trang 94.1 Nguồn luật quốc gia
Khi không có điều ước quốc tế hoặc có những điều ước quốc tế không
đề cập đến hoặc không đầy đủ những vấn đề quyền và nghĩa vụ của các bêntrong hợp đồng thương mại quốc tế, các chủ thể của hợp đồng có thể dựa vàoluật pháp của một quốc gia nào đó để giải quyết các vấn đề phát sinh: Trongtrường hợp này luật quốc gia trở thành nguồn luật điều chỉnh hợp đồngthương mại quốc tế Nguồn luật quốc gia của một nước sẽ được áp dụng chohợp đồng thương mại quốc tế trong các trường hợp:
- Khi các bên thoả thuận trong hợp đồng
- Khi điều khoản luật áp dụng cho hợp đồng được quy định trong điều ướcquốc tế liên quan
Như vậy luật quốc gia áp dụng cho các hợp đồng mua bán hàng hoá,thông thường của bên bán, nhưng cũng có thể là luật của bên mua hoặc cũng
có thể là luật của bên nước thứ ba
4.2 Tính pháp lý của một hợp đồng XK theo luật thương mại Việt Nam Mỗi quốc gia có một nguồn luật khác nhau do đó họ sẽ có những quyđịnh riêng về việc điều chỉnh hợp đồng mua bán quốc tế Do vậy tính pháp lýcũng như việc giải quyết những tranh chấp xảy ra sẽ phụ thuộc vào nguồn luậtđược thoả thuận, lựa chọn trong hợp đồng Đối với doanh nghiệp Việt Namkhi tham gia hoạt động TMQT cũng chịu sự điều chỉnh của luật thương mạiViệt Nam trong việc thiết lập và thực hiện hợp đồng Cụ thể hợp đồng TMQTchỉ có đủ tư cách pháp lý và có hiệu lực khi:
- Hợp đồng XK phải được lập thành văn bản
- Chủ thể của hợp đồng XK là bên mua và bên bán có đủ tư cách pháp lý
Trang 10- Hàng hoá theo hợp đồng là hàng hoá được phép mua bán theo quy địnhcủa pháp luật của nước XK và nước NK
- Hợp đồng XK phải chứa đầy đủ các nội dung cơ bản của hợp đồng muabán hàng hoá
Bất cứ một hợp đồng nào không đầy đủ các quy định trên thì sẽ không
có tính pháp lý trong thực tiễn cũng như khi xảy ra tranh chấp, nó cung là cơ
sử pháp lý để giải quyết
4.3 Nguồn luật quốc tế
Trong nguồn luật quốc tế bao gồm: Công ước, Điều ước quốc tế, Hiệpđịnh, nhưng ta chỉ nghiên cứu điều ước quốc tế Điều ước quốc tế đượcphân ra làm hai loại: Điều ước chung và điều ước quy định cụ thể
- Điều ước quốc tế quy định những nguyên tắc pháp lý chung, mang tínhchỉ đạo đối với các hành vi thương mại
VD : Hiệp định chung về thuế quan và thương mại ( GATT) quy định về quychế tối hụê quốc (MFNS ) và quy chế đãi ngộ quốc gia
- Các điều ước quốc tế quy định một cách trực tiếp các quyền và nghĩa vụ
cụ thể của các chủ thể tham gia hợp đồng Điều ước quốc tế quan trọng làcông ước viên của liên hợp quốc tế về hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế(Contracts for the international sale of goods viết tắt là CISG ) bắt đầu có hiệulực từ ngày 1/1/1980
-Tại Việt Nam, theo quy định của pháp luật hiện hành việc áp dụng điềuước quốc tế về thương mại như sau:
+ Đối với các điều ước quốc tế về thương mại mà nhà nước đã tham gia
ký kết và phê chuẩn thì sẽ áp dụng các điều ước đó Chúng có giá trị bắt buộc
Trang 11đối với hợp đồng xuất khẩu có liên quan và là nguồn luật đương nhiên củahợp đồng này.
+ Đối với các điều ước quốc tế mà nhà nước ta chưa tham gia hoặcchưa công nhận thì chỉ áp dụng các điều khoản không trái với pháp luật ViệtNam Và có quyền bảo lưu không áp dụng với các điều khoản trái vơí phápluật Việt Nam và chúng chỉ trở thành nguồn luật điều chỉnh hợp đồng xuấtkhẩu nếu các bên đã thoả thuận, dẫn chiếu trong hợp đồng
4.4 Tập quán quốc tế về thương mại
Tập quán quốc tế về thương mại là những thói quen thương mại đượclặp đi lặp lại trong một thời gian dài và được nhiều nước công nhận Và nó cóthể xác định các quyền và nghĩa vụ của các bên áp dụng
Tập quán TMQT sẽ trở thành nguồn luật điều chỉnh hợp đồng xuất khẩu khi:
+ Chính hợp đồng đó quy định
+ Các điều ước quốc tế liên quan quy định
+ Luật quốc gia do các bên thoả thuận lựa chọn
Tập quán thương mại quốc tế quan trọng nhất và phổ biến nhất là cácđiều kiện TMQT Incoterms do phòng TMQT hệ thống hóa từ năm 1936 vàgần đây nhất là Incoterms 2000, nó bao gồm 4 nhóm và 13 điều kiện thươngmại khác nhau, là cơ sở pháp lý cho các giao dịch thương mại quốc tế
Khi đã dẫn chiếu các tập quán này trong hợp đồng thì nó sẽ có hiệu lực
và bắt buộc nên các chủ thể ký kết phải áp dụng
II Quy trình tổ chức thực hiên hợp đồng.
1 Ý nghĩa của việc thực hiện hợp đồng
Trang 12- Hợp đồng XK là kềt quả của một quá trình nghiên cứu thị trường xác địnhnhu cầu, lựa chọn đối tác, lập phương án kinh doanh, tiến hành giao dịch đàmphán và ký kết hợp đồng.
- Thực hiện hợp đồng XK tự nguyện thực hiện các điều mà các bên đã thỏathuận cam kết, có nghĩa là thực hiện nghĩa vụ và quyền lợi của mỗi bên Việc
tổ chực thực hiện tốt hợp đồng XK có một ý nghĩa rất quan trọng đối với mỗibên, từ quá trình nghiên cứu thị trường cho đến quá trình đàm phán ký kếthợp đồng, chỉ được đánh giá là có kết quả theo đúng nghĩa của nó khi thựchiện hợp đồng có kết quả
- Mỗi bên thực hiện tốt nghĩa vụ trong hợp đồng XK tạo điều kiện cho cácbên khác thực hiện tốt các nghĩa vụ của mình Mà khi đối tác thực hiện tốtnghĩa vụ của họ nghĩa là mình đã thực hiện tốt quyền lợi của mình
- Khi thực hiện tốt nghĩa vụ của mình trong hợp đồng còn làm cơ sở đểkhiếu nại khi bên đối tác không thực hiện tốt nghĩa vụ của họ trong hợpđồng - Thực hiện hợp đồng xuất khẩu là một quá trình phức tạp, các bênphải có kế hoạch tổ chức thực hiện, đặc biệt là hệ thống giám sát điều hànhchặt chẽ để tối ưu hoá quá trình thực hiện
2 Quy trình tổ chức thực hiện hợp đồng xuất khẩu
Trong quy trình thực hiện hợp đồng XK về cơ bản phụ thuộc vào hànghoá mua bán, quy định của Chính phủ, sự thoả thuận của đối tác (trong hợpđồng) Tuy nhiên hầu hết các hợp đồng XK bao gồm các bước sau:
Sơ đồ 1: Quy trình thực hiện hợp đồng XK.
Thuê phương tiện vận tải L m thà ki ủ tục hải quan
Giao h ng XK và ki ới phương
tiện vận tải
L m thà ki ủ tục thanh toánGiải quyết khiếu nại (nếu
có)
Trang 13 Nhắc nhở người mua mở L/C và kiểm tra L/C (nếu hợp đồng quy định) + Thông thường các doanh nghiệp Việt Nam thông qua Vietcombanknhắc nhở người mua mở L/C.
+ Các công việc kiểm tra L/C gồm : Kiểm tra ngân hàng nơi người mởL/C hoạt động có hợp pháp hay không , kiểm tra loại L/C , số tiền L/C , ngườihưởng L/C và điều kiện giao hàng
Chuẩn bị hàng XK
Đây là công việc bắt buộc đối với người XK nó bao gồm 3 bước:
+ Thu gom thành lô hàng : Do việc mua bán thường được tiến hành trên cơ
sở khối lượng lớn trong khi đó sản xuất hàng hoá ở nước ta là nền sản xuấtmanh mún, phân tán đặc biệt là sản xuất mây tre đan là sản xuất thủ công, vìvậy phải tập trung thu gom hàng hoá lại thành lô trước khi xuất khẩu Cơ sở
để làm việc đó là ký kết hợp đồng với các chân hàng hoặc các cơ sở sản xuất + Bao bì đóng gói: Nhằm để vận chuyển và bảo quản hàng hoá Vì vậy, tổchức đóng gói bao bì kẻ ký mã hiệu là khâu quan trọng của công việc chuẩn
Trang 14bị hàng hoá Muốn làm tốt công việc này cần phải nắm vững loại bao bì màhợp đồng quy định.
+ Kẻ ký mã hiệu hàng XK: Đó là ký mã hiệu bằng số, bằng chữ hoặc bằnghình vẽ ghi ở bên ngoài bao bì nhằm thông báo những chi tiết cần thiết choviệc giao nhận, bốc dỡ bảo quản hàng hoá
Kiểm tra giám định hàng XK
Trước khi giao hàng người XK có nghĩa vụ kiểm tra hàng hoá về sốlượng, chất lượng, bao bì xem có khớp với điều khoản trong hợp đồng không?đồng thời loại trừ các khuyết tật của hàng hoá Kiểm tra hàng hoá có tác dụng: +Thực hiện trách nhiệm của người XK trong thực hiện hợp đồng ngoạithương từ đó đảm bảo uy tín của nhà XK cũng như đảm bảo tốt mối quan hệtrong buôn bán, quan hệ quốc tế
+ Ngăn chặn kịp thời các hậu quả xấu dẫn đến tranh chấp khiếu nại, sửachữa các khuyết tật, làm giảm hiệu quả của hoạt động XK
Kiểm tra chất lượng hàng hoá được tiến hành ở 2 cấp độ :
+ Kiểm tra tại nhà máy hoặc kho nhà sản xuất : Hoạt động này do bộ phậnKCS hoặc cán bộ ngoại thương kiểm tra
+ Kiểm tra tại cửa khẩu: Do tổ chức giám định tiến hành độc lập nhưVINACOTROL, FOOLCONTROL sau khi giám định thì các doanh nghiệpnhận giấy giám định để hàng hoá được thông quan
Thuê phương tiện vận tải
Việc phương tiện vận tải được tiến hành dựa trên 3 căn cứ:
+ Những điều khoản của hợp đồng mua bán ngoại thương như điều kiện
cơ sở giao hàng số lượng hàng nhiều hay ít
Trang 15+ Đặc điểm hàng hoá: Là loại hàng gì, nặng hay nhẹ cân, hàng dài ngàyhay ngắn ngày, điều kiện bảo quản đơn giản hay phức tạp.
+ Căn cứ vào điều kiện vận tải: Vận chuyển đường bộ, đường biển hayđường không, cước phí vận tải cho từng loại hàng so với trị giá hàng
Việc thuê tàu đòi hỏi phải có kinh nghiệm, có thông tin về tình hình thịtrường thuê tàu và tinh thông về các điều kiện thuê tàu vì vậy, trong nhiềutrường hợp chủ hàng xuất khẩu uỷ thác cho Công ty Hàng Hải thuê tàu hộ
Mua bảo hiểm (nếu có):
Mua bảo hiểm là sự cam kết của người bảo hiểm bồi thường cho ngườiđược bảo hiểm về những mất mát, hư hỏng thiệt hại của đối tượng bảo hiểmcho những rủi ro đã được thoả thuận gây ra, với điều kiện người được bảohiểm đã mua cho đối tượng đó một khoản tiền gọi là phí bảo hiểm
Hàng hoá vận chuyển trên đường biển thường gặp một số rủi ro, tổnthất Vì vậy bảo hiểm hàng hoá bằng đường biển là phổ biến nhất trong ngoạithương Và việc mua bảo hiểm tuỳ thuộc vào yêu cầu của khách hàng, tuỳthuộc vào loại hàng hoá, mà có thể mua bảo hiểm khác nhau
Làm thủ tục hải quan:
Theo pháp luật Việt Nam hiện hành, hàng hoá được qua cửa khẩu ViệtNam đều phải làm thủ tục Hải quan Năm 2004 Tổng cục trưởng Tổng cụcHải quan ban hành quyết định số 154/2003/QĐ-TCHQ ngày 16/11/2003, quyđịnh tạm thời thủ tục Hải quan đối với hàng hoá XK Do vậy quy trình thủ tụcHải quan bao gồm các bước sau:
+ Thủ tục khai báo Hải quan:
Thủ tục Hải quan được phân ra thành 3 luồng chính: Luồng xanh, luồngvàng, luồng đỏ Tuỳ theo đặc điểm loại hàng XK mà doanh nghiệp kinh
Trang 16doanh XNK tiến hành khai chi tiết về hàng hoá lên tờ khai Hải quan (CustomsDeclarations ) theo mẫu HQ/2002-XK tại luồng thích hợp
+ Kiểm tra thực tế hàng hoá: Doanh nghiệp XNK phải trình hàng hoá tạiđịa điểm quy định và tạo mọi điều kiện để cơ quan Hải quan kiểm tra hànghoá thực tế và việc tự tính thuế của doanh nghiệp
Sau khi kiểm tra giấy tờ và hàng hoá, cơ quan Hải quan sẽ có các quyết địnhsau:
+ Cho hàng qua biên giới ( đóng dấu nghiệp vụ đã làm thủ tục Hải quanvào tờ khai Hải quan )
+ Cho hàng qua biên giới có điều kiện như: Hàng phải sữa chữa, khắcphục lại, phải nộp thuế XNK
+ Không được phép XNK
Trách nhiệm của chủ hàng là nghiêm chỉnh thực hiện các quyết định của Hảiquan và nhận lại tờ khai
Giao hàng xuất khẩu với phương tiện vận tải
Do điều kiện vị trí địa lý thuận lợi nên hầu hết hàng hoá của nước tađược giao bằng đường biển, ngoài ra còn giao bằng đường sắt, hàng không.Mỗi hình thức này đòi hỏi người xuất khẩu phải tiến hành những thủ tục giấy
tờ khác nhau:
+ Nếu giao bằng đường biển phải là vận đơn hoàn hảo (clean on board bill
of lading) và phải chuyển nhượng được
+ Nếu bằng đường sắt chủ hàng phải kết hợp đăng ký với cơ quan đườngsắt để xin cấp toa xe phù hợp với đặc tính và tính chất hàng hoá
Làm thủ tục thanh toán:
Trang 17Thanh toán là khâu quan trọng và là kết quả cuối cùng trong hoạt độngxuất khẩu Có rất nhiều phương pháp thanh toán nhưng hiện nay ở nước tathanh toán bằng hai hình thức:
a Thanh toán bằng phương thức nhờ thu: Là phương thức trong đó ngườibán sau khi giao hàng cho người mua thì nhờ ngân hàng đứng ra thu hộ
Có hai loại thanh toán bằng phương pháp nhờ thu:
+ Nhờ thu phiếu trơn (không kèm chứng từ)
+ Nhờ thu kèm chứng từ
b Phương thức tín dụng chứng từ: Là phương thức thanh toán mà mộtngân hàng theo yêu cầu của bên mua đứng ra cam kết sẽ trả tiền cho bên bánkhi ngưới bán thực hiện đầy đủ các trách nhiệm được ghi đầy đủ trong mộtvăn bản được gọi là thư tín dụng (L/C)
Khiếu nại và giải quyết khiếu nại ( nếu có)
Khiếu nại là phương pháp giải quyết các phát sinh trong quá trình thựchiện hợp đồng bằng cách các bên trực tiếp thương lượng Nhằm đưa ra cácgiải pháp mang tính pháp lý để thoả mãn yêu cầu của bên khiếu nại.Trongthực tế hợp đồng XK thường có các trường hợp khiếu nại sau:
Thứ nhất: Người bán khiếu nại người mua khi họ vi phạm các điều khoảnquy định trong hợp đồng như thanh toán chậm, không thanh toán,
Thứ hai: Người bán khiếu nại người chuyên chở và bảo hiểm
Người bán khiếu nại người chuyên chở khi họ vi phạm hợp đồng như:Khi người chuyên chở đưa tàu đến cảng bốc hàng không đúng theo thời hạnquy định, hoặc đưa hàng đến cảng dỡ hàng không đúng quy định, hàng bịmất
Trang 18Khi xảy ra những tổn thất, nhầm lẫn, thiếu hụt, cơ sở để giải quyếtkhiếu nại là hợp đồng đã ký kết và các bằng chứng về việc tổn thất như biênbản giám định đã thoả thuận trong hợp đồng và tổn thất thực tế hai bên quyếtđịnh biện pháp, hình thức, thời gian để giải quyết các tranh chấp và các khiếunại.
Khi xẩy ra khiếu nại có 4 phương pháp giải quyết là: Thương lượngtrực tiếp, hoà giải những tranh chấp, thủ tục trọng tài, giải quyết bằng tòa án
III Các nhân tố ảnh hưởng đến việc thực hiện hợp đồng XK.
Trong quá trình kinh doanh nói chung và thực hiện hợp đồng nói riêng,doanh nghiệp XNK phải chịu sự tác động của rất nhiều yếu tố mà ta gọi làmôi trường kinh doanh quốc tế
Môi trường kinh doanh quốc tế gồm các yếu tố gây ảnh hưởng trực tiếphoặc gián tiếp tới các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Đó là các yếu
tố rất dễ thay đổi tạo thành một dòng chảy liên tục, tạo nên những cơ hội vànguy cơ đe dọa tới doanh nghiệp Tóm lại, người ta thường chia làm hai môitrường cơ bản là môi trường bên trong và môi trường bên ngoài
1 Môi trường bên trong.
1.1 Đội ngũ cán bộ của doanh nghiệp
Đây là tài sản lớn nhất của doanh nghiệp và khả năng lớn nhất quyếtđịnh đến hiệu quả kinh doanh nói chung và trong quá trình tổ chức thực hiệnhợp đồng XK nói riêng Chất lượng của đội ngũ cán bộ được xét trên góc độchuyên môn nghiệp vụ ngoại thương: Như mối quan hệ, kinh nghiệm tích lũyđược Kinh nghiệm trong hoạt động XK sẽ giúp cho doanh nghiệp có uy tínhơn với khách hàng, trở nên năng động hơn trong quá trình thực hiện cáccông việc của hoạt động xuất khẩu Vì hạn chế được rất lớn khả năng phátsinh rủi ro, phức tạp sau này
Trang 191.2 Chính sách của doanh nghiệp.
Là các chính sách về quản trị nguồn nhân lực, tài chính, maketing vàcác chính sách khác Nếu doanh nghiệp có một chính sách quản trị con người
và công tác tổ chức hợp lý sẽ kích thích được trách nhiệm, nâng cao năng lựccủa nhân viên, tạo cơ sở hiệu quả công tác cao nhất
1.3 Ảnh hưởng về cơ sở vật chất kỹ thuật
Mỗi doanh nghiệp tham gia hoạt động XNK thì phải có cơ sở hạ tầng,
kỹ thuật nhất định Nó là yếu tố không thể thiếu và mang tính quyết định đếnhoạt động sản xuất kinh doanh XNK Khi doanh nghiệp có cơ sở vật chất tốt,điều đó có nghĩa là doanh nghiệp sẽ đảm bảo được các nguồn hàng, chấtlượng hàng, hoạt động có hiệu quả và là yếu tố làm tăng uy tín của doanhnghiệp trên thương trường Chính vì vậy cơ sở vật chất kỹ thuật là động lựctác động mạnh mẽ đến tổ chức quy trình XK cũng như hiệu quả kinh doanhTMQT
1.4 Hệ thống tổ chức và thu mua hàng xuất khẩu:
Hệ thống thu mua hàng XK
Đối với các doanh nghiệp thương mại vì họ không trực tiếp tạo ra hàng
XK Do vậy song song với việc ký kết hợp đồng XK thì việc thu mua hàng
Trang 20XK cũng được triển khai nhanh chóng để đảm bảo việc thực hiện hợp đồng.
Do vậy doanh nghiệp không thể thụ động mà phải nghiên cứu kỹ tình hìnhsản xuất hàng XK để làm sao đảm bảo được các quy định trong hợp đồngnhư: Số lượng, chất lượng, Vì đến thời hạn giao hàng mà chưa có hàng, khảnăng cung ứng hàng kém, chậm chạp thì việc giao hàng không thể đúng hạn
và khi đó bên XK phải chịu mọi chi phí cho việc giao hàng chậm Hàng hoácung ứng mà kém chất lượng không đúng với yêu cầu trong hợp đồng cũnggây trở ngại cho việc giao hàng và bên NK có thể khiếu nại bên XK do giaohàng không đúng với hợp đồng Như vậy quá trình thực thi hợp đồng sẽ rắcrối
2 Môi trường bên ngoài.
2.1 Ảnh hưởng của chính sách nhà nước
Chính sách nhà nước là một trong những biện pháp thúc đẩy hay hạnchế các loại hoạt động kinh doanh mà doanh nghiệp phải tuân theo Do vậynhân tố này ảnh hưởng hai khía cạnh tốt và xấu Do đó doanh nghiệp nào biếtdựa vào lợi thế nhà nước tạo ra sẽ tạo ra lợi thế cho hoạt động XK
2.2 Ảnh hưởng của hàng rào thuế quan
Thuế XK được chính phủ ban hành nhằm quản lý các hoạt động XK,
mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại, nâng cao hiệu quả XK, góp phần bảo vệ
và thúc đẩy sản xuất trong nước Do vậy chính phủ thực hiện chính sách thuếquan cần phải thận trọng trong việc xác định thuế XK đối với từng nhóm hàng
để đảm bảo sự hài hoà các môi trường do thuế quan tác động
Hạn ngạch XK: Là quyết định của chính phủ về số lượng giá trị củamột hoặc một số mặt hàng được phép XK trong một thời hạn nhất định
Trang 21Trợ cấp XK: Nhằm phát triển mức độ XK của hàng hoá của nước mìnhtạo điều kiện cho sản phẩm có sức cạnh tranh về giá trên thị trường thế giới,trợ cấp XK là tăng giá nội địa của hàng XK, tăng sản lượng hàng XK.
2.3 Ảnh hưởng của tỷ giá hối đoái
Ảnh hưởng của tỷ giá hối đoái là một nhân tố mà các doanh nghiệpkinh doanh XNK luôn phải quan tâm Bởi chỉ cần một sự biến đổi nhỏ của tỷgiá hối đoái sẽ làm ảnh hưởng tới hoạt động XNK của doanh nghiệp, đến hiệuquả của hợp đồng Xu hướng biến động của tỷ giá hối đoái (tức là đồng tiềncủa một quốc gia giảm giá) làm cho giá cả của hàng nội địa có lợi cho XK từ
đó khuyến khích XK Ngược lại đồng tiền của một quốc gia tăng giá thì giá cảhàng nội địa tăng nên khi đó khả năng cạnh tranh của hàng hoá đó giảm đi,đẫn đến giảm đi hiệu quả kinh tế , xã hội
2.4 Yếu tố hạ tầng phục vụ hoạt động xuất khẩu
Hệ thống giao thông, đặc biệt là hệ thống cảng biển mức độ trang bị, độsâu của cảng biển, chất lượng đường sá, sẽ ảnh hưởng đến khối lượngchuyên chở của từng chuyến hàng Tác động của phương tiện vận chuyển sẽảnh hưởng đến tốc độ thực hiện hợp đồng Hệ thống cảng biển được trang bịhiện đại cho phép giảm thời gian bốc dỡ, thủ tục giao nhận cũng như đảm bảo
an toàn cho hàng hoá
Hệ thống bảo hiểm, kiểm tra chất lượng cho phép các hợp đồng muabán hàng hoá quốc tế được thực hiện an toàn hơn hoặc đồng thời giảm bớtđược mức độ thiệt hại có thể xảy ra đối với các nhà kinh doanh trong trườnghợp xảy ra rủi ro
Trang 22CHƯƠNG II THỰC TRẠNG QUY TRÌNH TỔ CHỨC THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG XUẤT KHẨU HÀNG MÂY TRE ĐAN TẠI CÔNG TY XK
MÂY TRE ĐAN ĐÔNG XUYÊN
I Khái quát chung về Công ty
1 Giới thiệu chung về Công ty XK Mây tre đan Đông Xuyên
Công ty XK Mây tre đan Đông Xuyên là doanh nghiệp tư nhân do Sở
kế hoạch đầu tư tỉnh Thái bình thành lập có nhiệm vụ : Tổ chức sản xuất, kinhdoanh XK trong các lĩnh vực tư liệu sản xuất và tư liệu tiêu dùng
Công ty có tư cách pháp nhân được Sở kế hoạch đầu tư Thái Bình cấpgiấy CNĐKKD số 001035026 ngày 01/12/2000 với số vốn là 1 tỷ 100 triệuđồng trong đó vốn cố định 300 triệu đồng và vốn lưu động là 800 triệu đồng
Tên bằng Tiếng Việt : Công ty XK Mây tre đan Đông Xuyên
-Tên giao dịch đối ngoại : Dong xuyen - EXPORT CO.LTd
- Công ty có trụ sở chính tại số 2 Đông Xuyên - Tiền Hải - Thái Bình
- Công ty là một doanh nghiệp tư nhân hạch toán độc lập, có con dấu riêng,
có tài khoản tại ngân hàng Nông nghiệp & PTNT Thái Bình là một pháp nhân
tự chịu trách nhiệm đối vối hoạt động kinh doanh của mình trước pháp luật
2 Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Công ty.
a) Chức năng.
Căn cứ vào giấy phép đăng ký kinh doanh số 001035026 Công ty XKMây tre đan Đông Xuyên có những chức năng sau:
b) Nhiệm vụ:
Trang 23Công ty có nhiệm vụ kinh doanh XK trực tiếp và gián tiếp Hiện nayCông ty đang liên kết với nhiều đơn vị khác, cơ sở sản xuất trong nước để sảnxuất ra các mặt hàng có nhiều loại, mẫu mã phong phú và đa dạng từ nguyênliệu mây, tre, trúc, gỗ, những sản phẩm này chủ yếu dành cho XK và tạođược uy tín đối với các khách hàng trong và ngoài nước.
c) Quyền hạn :
Công ty XK Mây tre đan Đông Xuyên có các quyền hạn sau :
- Được chủ động giao dịch, đàm phán, ký kết và thực hiện các hợpđồng mua bán ngoại thương, các hợp đồng kinh tế và các văn bản hợp táckinh doanh, liên kết với các khách hàng trong và ngoài nước thuộc phạm vikinh doanh của mình
- Được vay vốn (kể cả ngoại tệ và nội tệ) huy động và sử dụng vốntrong và ngoài nước nhằm phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh theođúng pháp luật hiện hành
- Công ty có quyền bảo vệ uy tín hợp pháp của mình về tất cả mọiphương diện Và có thể khước từ mọi hình thức kiểm tra thanh tra của các cơquan không được pháp luật cho phép
3 Cơ cấu tổ chức quản lý của công ty
Công ty XK Mây tre đan Đông Xuyên được tổ chức theo bộ máy quản lý sau:
Ban lãnh đạo công ty gồm : Một giám đốc và một phó giám đốc
Các phòng quản lý theo chức năng bao gồm :
+ Phòng kế hoạch thị trường : Có nhiệm vụ nghiên cứu thị trường xâydựng định hướng phát triển sản xuất kinh doanh dài hạn kiểm tra hợp đồngkinh tế, thẩm định các phương án sản xuất kinh doanh
Trang 24+ Phòng tổ chức tài chính có nhiệm vụ giúp giám đốc công việc sắpxếp đội ngũ cán bộ lao động của Công ty, kiểm tra đôn đốc việc chấp hành và
kỷ luật lao động
+ Phòng kế hoạch tài chính : Thực hiện toàn bộ công tác hạch toán kếtoán từ XK, kiểm tra, xử lý thông tin đến khâu tổng hợp tính toán những chỉtiêu cần thiết về hoạt động của đơn vị để bám sát nhiệm vụ nhằm giải quyếtcác quan hệ kinh tế thuộc phạm vi tài chính của Công ty
- Phòng kinh doanh : Có nhiệm vụ làm về hàng XK chuyên về mây tre,
Sơ đồ 2 : Cơ cấu tổ chức của Công ty.
Trang 25Chú thích
Quan hệ chỉ đạo trực tiếp
4 Nguồn lực tài chính và nguồn lực khác
- Tài chính :
Nguồn vốn bao gồm: Vốn cố định, vốn lưu động, vốn tự có của Công
ty được bổ sung từ lợi nhuận hàng năm, vốn vay ngân hàng hoặc các tổ chứctín dụng khác, vốn vay của cán bộ công nhân viên từ bên trong hoặc bênngoài
- Nguồn lực khác :
+ Đất đai rộng 3000 m2
Nguồn hàng đầu vào chủ yếu của công ty là thu mua từ các đơn vịsản xuất mây tre đan trên địa bàn và các tỉnh phía Bắc
5 Đặc điểm về mặt hàng mây tre đan.
Mặt hàng mây tre đan là một mặt hàng không đòi hỏi vồn đầu tư lớn,nguồn nguyên liệu sẵn có trong nước Bởi vậy, phát triển sản xuất mặt hàngnày là cơ hội tốt cho Việt Nam khi tham gia vào quá trình phân công lao độngquốc tế và giúp chúng ta khai thác được tối đa lợi thế so sánh của mình, kéotheo các ngành khác phát triển
a Đặc điểm về chất lượng của mặt hàng mây tre đan.
- Hàng mây tre đan xuất khẩu là mặt hàng truyền thống của dân tộc Nghềnày đã có ở Việt Nam từ rất lâu cùng với thời gian phát triển nhiều vùng trênkhắp đất nước, với đông đảo đội ngũ thợ có tay nghề cao, sản xuất ra nhiềusản phẩm đẹp đa dạng phong phú về chủng loại và trở thành sản phẩm XK
có giá trị Sản phẩm mây tre đan XK không chỉ đóng góp đáng kể trong kim
Trang 26ngạch XK mà còn đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng tăng trong đời sống
xã hội của chúng ta
- Mây tre đan là mặt hàng không đòi hỏi có hàm lượng khoa học kỹ thuậtcao mà tính nghệ thuật thẩm mỹ được quan tâm nhiều hơn bởi vì sự khéo léo
và kinh nghiệm lâu đời của các nghệ nhân ở các làng nghề truyền thống hoặccác cơ sở sản xuất Do vậy với truyền thống dân tộc cần cù, thông minh, sángtạo ngành nghề này đã được truyền từ đời sang đời khác và phát triển rộng rãivới nhiều mẫu mã sản phẩm mới có tính nghệ thuật và thẩm mỹ cao
- Hàng mây tre đan là mặt hàng rất đa dạng, phong phú về mẫu mã vàchủng loại Việc sản xuất mặt hàng này mang tính chất phân tán, nhỏ lẻ vànông nhàn Do vậy chất lượng không đồng đều Mặt khác vì tính chất phântán nhỏ lẻ và nông nhàn nên các doanh nghiệp XK gặp khó khăn khi tập trungnhững lô hàng có số lượng lớn và chất lượng đồng đều Bởi vậy, dễ ảnhhưởng tới thời gian thực hiện hợp đống XK Ngoài ra, để kiểm tra được chấtlượng sản phẩm mây tre đan không dễ bởi vì nó được sản xuất từ nhiều làngnghề, cơ sở sản xuất khác nhau
Với việc sản xuất hàng này không đòi hỏi phải đầu tư vốn lớn lại tậndụng được những trang thiết bị thô sơ, nhỏ nhẹ và tận dụng được nguồnnguyên liệu trong nước
Mặt hàng mây tre đan cũng là loại mặt hàng dễ bị mối mọt, cong, vênh
do khí hậu Vì thế, để đảm bảo cho chất lượng sản phẩm hàng mây tre đan sảnxuất ra người sản xuất cũng như người xuất khẩu phải chú ý đến các biệnpháp phòng chống bảo quản và thời gian vận chuyển không nên kéo dài
Một đặc điểm hết sức quan trọng khác là việc sản xuất hàng mây tređan cũng như mặt hàng thủ công mỹ nghệ là phải gắn chặt với thị trường, nhucầu và sở thích của khách hàng
Trang 27b Đặc điểm của khu vực thu mua hàng mây tre đan.
Thái Bình là một trong những tỉnh có nhiều làng nghề truyền thống nổitiếng như chạm bạc ở huyện Kiến xương, Bánh cáy Đông hưng nhưng đặcbiệt hơn cả là mặt hàng mây tre đan ở huyện Tiên hải vì sản phẩm này rất nổitiếng và được nhiều bạn hàng trên thế giới biết đến
Trước kia người dân của huyện Tiên Hải sống bằng nghề nông nghiệpcũng có một số hộ gia đình làm lẵng hoa, giỏ hoa nhưng rất ít, nên tỷ lệ thấtnghiệp của người dân nơi đây rất cao Do vậy đời sống của người dân nóichung gặp rất nhiều khó khăn
Đến nay, ngoài những lúc mùa màng bận rộn họ đã tham gia vào sảnxuất những mặt hàng xuất khẩu từ nguyên liệu chính là mây tre đan Một số
hộ gia đình đã coi sản xuất mặt hàng mây tre đan là một nghề chính của giađình nên họ đã lập thành các xưởng sản xuất và sản xuất liên tục chứ khôngsản xuất vào lúc nông nhàn như trước kia nữa
Mặt hàng mây tre đan đã giải quyết được nguồn lao động dư thừa củahuyện và đặc biệt do đặc điểm riêng biệt của mặt hàng mây tre đan nên ngườigià và trẻ nhỏ đều có thể tham gia sản xuất được Nhờ có việc làm thườngxuyên nên đời sống của người dân được cải thiện đáng kể
Tiên Hải là huyện có địa bàn rộng và thuận tiện về giao thông nên việcthu mua gặp nhiều thuận lợi và giảm chi phí vận chuyển Bên cạnh đó cũng
có nhiều những khó khăn nhất định như chất lượng sản xuất không đồng đều
do sản xuất phân tán
c Đặc điểm về nguyên vật liệu và sản xuất.
Nguyên liệu dùng cho sản xuất hàng mây tre đan khách hàng không đòihỏi quá khắt khe như các mặt hàng khác Các nguồn nguyên liệu như : Cói,
Trang 28song mây, tre, nứa rất nhiều và dễ khai thác Điều này tạo nên một thế mạnhlớn cho việc sản xuất và XK hàng mây tre đan.
Tuy nhiên, mặt hàng mây tre đan có tính sản xuất nhỏ, phân tán, hộ giađình và khi nông nhàn nên việc thu gom gặp nhiều khó khăn và chi phí cao.Việc sản xuất mang tính tự phát, khi thấy sức mua của thị trường lớn, kháchhàng đặt nhiều hàng thì sản xuất ồ ạt dẫn đến tình trạng khai thác ồ ạt, khôngquy hoạch như vậy sẽ làm cho nguyên liệu bị cạn kiệt, chất lượng sẽ không ổnđịnh và khó kiểm soát Việc sản xuất mặt hàng này rất lợi thế như :
+ Đầu tư vốn cho việc sản xuất thấp nên dễ dàng huy động vốn, lại tậndụng được các thiết bị thô sơ nhỏ nhẹ, tận dụng được các nguồn nguyên liệusẵn có
+ Nguồn lao động dồi dào nông nhàn và đối với người già và trẻ em đều
có thể tham gia vào sản xuất với bàn tay khéo léo của họ Trên cơ sở đó tăngthu nhập quốc dân và tăng nguồn thu ngoại tệ cho đất nước
+ Kỹ thuật sản xuất và quy trình sản xuất hàng mây tre đan đơn giản,tầng lớp nào cũng tham gia sản xuất được, thời gian học nghề ngắn, nhanhchóng có sản phẩm hàng hoá
6 Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty XK Mây tre đan Đông Xuyên trong những năm gần đây.
Tình hình XK hàng mây tre đan.
- Cơ cấu mặt hàng mây tre đan XK
Với nguồn nguyên liệu đa dạng, mền dẻo và dai song cũng rất cứngcáp, chắc, mặt hàng mây tre đan đa dạng về chủng loại, phong phú về mẫu mã
và hình thức Hiện nay sản phẩm mây tre đan XK của Công ty được phânthành các nhóm hàng chính sau:
Trang 29Nhóm 1: Các sản phẩm nội thất gồm bàn ghế, giường, tủ được làm chủyếu từ các loại nguyên liệu như song mây, guộc có kết hợp với đồ gỗ để làmtăng thêm độ bền Nhóm này đem lại lợi nhuận tương đối lớn vì sản xuất đơngiản, nguyên liệu sẵn có, hàng dễ tiêu thụ.
Nhóm 2: Bao gồm các loại đồ trang trí thủ công như lẵng hoa, lộc bình,làn, giỏ, khay, mũ du lịch, loại này rất đa dạng và đẹp Lợi nhuận của nhómhàng này rất cao và đây là nhóm hàng chiếm tỷ trọng lớn trong kim ngạch XKhàng mây tre đan và chiếm khoảng 80%
Nhóm 3: Là sản phẩm gia đình như mành tre, mành trúc, bông các loại( mành thô, mành lụa, mành khuyên ) các loại chiếu mây, đũa tre và các sảnphẩm khác Loại này đem lại lợi nhuận không cao như 2 nhóm hàng trên vàchiếm tỷ trọng 8% kim ngạch XK của mặt hàng này
Để thấy rõ hơn chúng ta xem xét về giá trị và tỷ trọng XK hàng mâytre đan theo từng nhóm hàng như sau:
Biểu 1 : Kim ngạch XK nhóm hàng mây tre đan trong 4 năm gần đây.
1 100,321 14,57 48,583 15,89 61,492 14,49 70,783 13,32Nhóm
2 526,107 76,42 226,664 74,11 320,609 75,60 420,892 79,18Nhóm
Trang 30Nguồn : Báo cáo hàng năm của Công ty.
Nhìn vào bảng trên thấy tỷ trọng của nhóm hàng 2 là cao nhất, cụ thể
năm 2003 tỷ trọng 75,6% ứng với số tiền là 320,609 nghìn USD đến năm
2004 tỷ trọng là 79,18% ứng với số tiền là 420,892 nghìn USD Các mặt hàngthuộc nhóm 2 sản xuất chủ yếu từ các loại mây, giang nên các mặt hàng này ít
bị mốc, mối, mọt, cong , vênh, bên cạnh đó Công ty luôn có sự kiểm tra kỹlưỡng, không để xẩy ra các tình trạng nêu trên nên nhóm hàng này luôn có tỷtrọng cao và mang lại nhiều lợi nhuận cho Công ty Đối với nhóm 1 là sảnphẩm nội thất mặc dù giá trị tăng nhưng kim ngạch XK giảm
Cuối cùng là nhóm 3: Nhóm này tỷ trọng thấp hơn so với hai nhóm trênnên tỷ trọng chỉ đạt 9 - 10% mà lợi nhuận mang lại cho Công ty không caolắm
- Cơ cấu thị trường XK hàng mây tre đan
Thị trường của Công ty được chia thành 3 khu vực chính:
+ Thị trường các nước trong khu vực Châu Á : Thị trường của Công ty ởkhu vực này tương đối rộng lớn bao gồm các nước: Nhật Bản, Đài Loan,Singapo, Hàn quốc, Hồng Kông, đây là những nước chủ yếu nhập nguyênliệu và các bán thành phẩm để chế biến thành sản phẩm hoàn hảo phục vụ thịtrường trong nước và XK Tuy nhiên hiện nay các nước XK mây tre đannguyên liệu ( Indonexia, Malaysia, Việt Nam ) đã có chính sách hoàn thiệnhơn nữa để hạn chế XK nguyên liệu và bán thành phẩm, tăng cường XKthành phẩm như vậy thì XK thành phẩm sẽ gia tăng Tỷ trọng XK hàng mâytre đan ở Công ty là rất lớn, XK sang các nước thuộc khu vực Châu Á là rấtnhiều và chúng ta thuận lợi lớn nhất là gần về mặt đại lý, phong tục tập quántương đối giống nhau Do vậy đây đã và sẽ là thị trường chính và nhiều tiềmnăng
Trang 31+ Thị trường Tây Âu : Đây là thị trường có tiềm năng về kinh tế, là những
nước đóng vai trò cung cấp và chuyển giao các công nghệ tiên tiến sang các
nước trên thế giới Đối với các nước này nhu cầu sản phẩm mây tre đan tre
đan khá lớn nhưng có đòi hỏi rất khắt khe về chất lượng Nhưng hàng mây tre
đan của Công ty đã chinh phục được người tiêu dùng ở các nước này Phần
lớn các nước Tây Âu NK dưới dạng thành phẩm trong đó có đồ nội thất
chiếm 80- 90% Nhưng có khối lượng nhập khẩu lớn và ổn định nhất là Hà
Lan, Pháp, Italia
+ Thị trường Châu Mỹ: Thị trường này chiếm 20% lượng NK hàng mây tre
đan của toàn thế giới Các nước NK chính là Mỹ, Canada, Agentina Trong
tương lai châu mỹ được đánh giá là thị trường rất có triển vọng
Bảng dưới đây cho biết tỷ trọng mặt hàng mây tre đan của công ty sangmột số nước chủ yếu
Biểu 2: Kim ngạch XK mặt hàng mây tre đan sang các nước
Đơnvị:1000USD ị:1000USDnv :1000USD
Thị
trường
Kim ngạch
Tỷtrọng (%)
Kim ngạch
Tỷtrọng(
%)
Kim ngạch
Tỷtrọng (%)
Kim ngạch
Tỷtrọng (%)
Trang 32Litva 53,01 7,69 13,78 4,5 10,67 2,51 67,8 12,75 Các nước
khác 20,325 2,95 16,152
5,28 29 ,368 6,91 9,707 1,82Tổng 688,475 100 305,83 100 424,408 100 531,547 100
Nguồn: Báo cáo tổng kết hàng năm của công ty
Nhìn vào bảng trên ta thấy qua các năm thì Ba Lan vẫn là thị trườngchủ yếu của công ty Năm 2003 kim ngạch 102.14 nghìn USD ứng với tỷtrọng 24,06% nhưng đến năm 2004 kim ngạch đạt được rất cao 102,7 nghìnUSD ứng với tỷ trọng 19,32% Tiếp đó là thị trường Đài Loan, Nga , Nhật,Đức, Mỹ Đây là những thị trường được coi là thị trường tiềm năng, các sảnphẩm XK sang các thị trường này chủ yếu là các thị trường thuộc nhóm 2 Thịtrường Rumani, Litva có xu hướng giảm bởi vì khi sản phẩm của công ty XKsang thị trường phải giảm giá, khách hàng rất khó tính và khối lượng XKkhông lớn nên công ty hạn chế XK sang thị trường này
Đến nay thì công ty đã xâm nhập được thị trường Mỹ, đây là một thịtrường hứa hẹn nhiều tiềm năng Vì thị trường này có dân số đông và nhu cầu
về hàng thủ công mỹ nghệ rất lớn Kim ngạch XK vào thị trường Mỹ đã dầntăng qua các năm Năm 2001 kim ngạch XK chỉ đạt 83,3 nghìn USD ứng với
tỷ trọng12,9% Đến năm 2004 thì tỷ trọng tăng 15,89% kim ngạch đạt 85nghìn USD Như vậy công ty cần phải cố gắng hơn nữa để đưa sản phẩm củamình tiếp tục thâm nhập vào thị trường Mỹ vì thị trường này hứa hẹn nhiềutiềm năng và khi XK hàng mây tre đan sang thị trường cũng được hưởng một
số lợi thế do hiệp định thương mại Việt- Mỹ đem lại
III Thực trạng quy trình tổ chức thực hiện hợp đồng XK hàng mây tre đan tại công ty XK Mây tre đan Đông Xuyên
Trang 33Sau khi đã ký kết hợp đồng với tư cách là bên ký kết công ty phải tổchức thực hiện hợp đồng đó Bất kỳ một hợp đồng nào thì đều phải trải quanhiều khâu, nhiều bước Nhưng mỗi mặt hàng thì quy trình thực hiện hợpđồng lại khác nhau Chẳng hạn đối với mặt hàng thủ công mỹ nghệ nói chung
và hàng mây tre đan nói riêng là mặt hàng mà nhà nước khuyến khích XK vìthế công ty không phải xin giấy phép XK
1 Giục mở L/C và kiểm tra L/C
Trong khi thu mua hàng XK Công ty giục bên mua hàng phải mở L/C
để tránh trường hợp khi giao hàng rồi mà không nhận được tiền Khi bên mua
mở L/C Công ty phải kiểm tra lại xem L/C đó có phù hợp với các điều khoảntrong hợp đồng mà hai bên đã ký kết chưa? Nếu chưa thấy phù hợp thì bên
XK phải báo cho bên NK sửa lại cho phù hợp Chỉ đến khi nào kiểm tra thấyL/C do bên NK mở hoàn toàn phù hợp với những điều khoản trong hợp đồngđưa ra thì bên XK mới tiến hành giao hàng cho bên NK
2 Chuẩn bị hàng XK
Sau khi hợp đồng thương mại được ký kết, công ty bắt tay ngay vào
việc chuẩn bị hàng XK Đây là khâu đầu tiên và cũng là khâu quan trọngtrong hoạt động XK Trong việc chuẩn bị bao gồm nhiều công việc như thumua hàng, tổ chức sản xuất, bảo quản, đánh bóng, bao bì đóng gói, kẻ ký mãhiệu
2.1 Thu gom hàng XK
Việc nghiên cứu lựa chọn nguồn hàng tốt góp phần đáp ứng kịp thời vàchính xác nhu cầu thị trường, thực hiện đúng thời hạn của hợp đồng với chấtlượng hàng tốt đem lại cho công ty nhiều lợi nhuận và giữ được uy tín đối vớikhách hàng nước ngoài và quá trình thu gom hàng XK đòi hỏi phải có khoảngthời gian xác định tuỳ theo khối lượng, số lượng của mặt hàng, theo yêu cầu