tóm tắt luận án giải pháp nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử ở việt nam

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứuMục tiêu nghiên cứu của luận án: Trên cơ sở nghiên cứu, phân tích những vấn đề về lýluận và thực tiễn quản lý nhà nước về thương mại điện tử, luận án đề xu

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài luận án

Hiện nay, việc đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử nhằm mục đích phát triểnlĩnh vực này đang là một chính sách ưu tiên hàng đầu của hầu hết mọi quốc gia trên thế giới

và là một chủ đề được các tổ chức quan tâm Ở Việt Nam, việc phát triển thương mại điện tửđạt được một số thành tựu quan trọng Tuy nhiên, việc phát triển thương mại điện tử còn bộc

lộ nhiều hạn chế và yếu kém chưa xứng đáng với tiềm năng của đất nước có thị trường rộnglớn gần 90 triệu dân cùng hệ thống hạ tầng viễn thông, công nghệ thông tin và internet tươngđối rộng khắp Đơn cử như thị trường cho thương mại điện tử còn thấp, chưa theo kịp với đòihỏi sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước Cơ chế quản lý nhằm đảm bảo an toàn cho cácchủ thể tham gia thương mại điện tử còn nhiều bất hợp lý, chưa tạo ra động lực đủ mạnh đểphát huy năng lực sáng tạo và sự tham gia đông đảo của cộng đồng Có nhiều nguyên nhân,trong đó có thể kể đến do sự phát triển nhanh, tính phổ cập, tính thanh toán quốc tế nênthương mại điện tử đem lại những lợi ích to lớn như sự tiếp cận, tìm kiếm dịch vụ nhanhchóng cho khách hàng Nhưng cũng tạo ra một mặt trái, đó là hiện tượng tội phạm sử dụngcông nghệ cao ở tại bất cứ khu vực nào trên thế giới có kết nối Internet đều có thể tạo ranhững thông tin thương mại sai lệch hoặc lừa đảo chiếm đoạt tài sản bằng nhiều hình thức,thủ đoạn tinh vi Nguy hiểm hơn, do cạnh tranh không lành mạnh, giới tội phạm công nghệcao có thể đánh sập các trang web hay các sàn giao dịch thương mại điện tử

Thực tế cho thấy, các quy định của pháp luật về thương mại điện tử chưa thực sự đivào cuộc sống, chưa được tất cả các chủ thể tham gia thương mại điện tử tuân thủ một cáchnghiêm túc Các chuyên gia thương mại điện tử cũng bình luận về hiện tượng “nhờn luật” haynói một cách khác là luật và các chế tài không có hiệu lực Đồng thời, về mặt tổ chức thựchiện còn chồng chéo về chức năng nhiệm vụ giữa các Bộ, Ngành và sự phối hợp, phân cấpquản lý cho các địa phương còn chưa rõ ràng Chính vì thế, để nâng cao hiệu lực quản lý nhànước trong thương mại điện tử cần phải đảm bảo sự hiệu quả của ba nội dung: một là sự hoànthiện về thể chế chính trị và pháp luật, hai là sự hoàn thiện về tổ chức và vận hành bộ máy, vềnguồn lực thực hiện, ba là cần phải tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, xử lý các hành vi

vi phạm pháp luật và tuyên truyền nâng cao nhận thức chấp hành pháp luật Bởi vậy, cần thiếtphải nghiên cứu, làm rõ về cơ sở khoa học về hiệu lực quản lý nhà nước đảm bảo an toàntrong các hoạt động thương mại điện tử ở Việt Nam

2 Tình hình nghiên cứu

Quốc hội khóa XI đã thông qua Luật giao dịch điện tử, Luật Công nghệ thông tin,Quốc hội khóa XII thông qua Luật Bảo vệ người tiêu dùng Trên cơ sở đó, Chính phủ cũngban hành Nghị định thương mại điện tử và nhiều Nghị định khác, cùng các quyết định phêduyệt kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử ở Việt Nam Có thể đánh giá rằng cầnthiết phải có những nghiên cứu cụ thể đánh giá về tính hiệu lực công tác quản lý nhà nước đểđảm bảo an toàn trong thương mại điện tử Với mong muốn đi sâu nghiên cứu vấn đề đó đồngthời dự báo sự phát triển thương mại điện tử, quản lý nhà nước một cách hiệu lực nhằm đảmbảo an toàn, nghiên cứu sinh đã chọn đề tài “Giải pháp nâng cao hiệu lực quản lý nhà nướcđảm bảo an toàn trong thương mại điện tử ở Việt Nam” để nghiên cứu luận án tiến sĩ

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu của luận án: Trên cơ sở nghiên cứu, phân tích những vấn đề về lýluận và thực tiễn quản lý nhà nước về thương mại điện tử, luận án đề xuất các quan điểm vàgiải pháp nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đảm bảo an toàn đối với phát triển thươngmại điện tử ở Việt Nam trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế

Về nhiệm vụ nghiên cứu:

- Một là, nghiên cứu và phân tích cơ sở lý luận về hiệu lực quản lý nhà nước đảm bảo

an toàn trong thương mại điện tử

- Hai là, phân tích và đánh giá thực trạng về hiệu lực quản lý nhà nước đảm bảo an toàntrong thương mại điện tử ở Việt Nam Tiếp cận vấn đề nghiên cứu dưới góc độ quản lý vĩ mô

và được kiểm chứng thực tế tại doanh nghiệp để đánh giá hiệu lực quản lý nhà nước đảm bảo

an toàn trong thương mại điện tử ở Việt Nam

- Ba là, trên cơ sở phân tích, đánh giá những vấn đề về lý luận, thực trạng hiệu lựcquản lý nhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử, luận án đề xuất các giải pháp vàkiến nghị nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử đểtạo môi trường, điều kiện phát triển cho thương mại điện tử ở Việt Nam đáp ứng yêu cầu toàncầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án

Đối tượng nghiên cứu: Là hiệu lực quản lý nhà nước trong thương mại điện tử ở ViệtNam Chính vì vậy, luận án tập trung nghiên cứu cơ sở khoa học về hiệu lực quản lý nhà nướcđảm bảo an toàn trong thương mại điện tử, đánh giá thực trạng, từ đó đề xuất các tiêu chí đánhgiá hiệu lực quản lý nhà nước về thương mại điện tử và giải pháp nâng cao hiệu lực quản lýnhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử ở Việt Nam

Phạm vi nghiên cứu: Chỉ tập trung nghiên cứu lý luận và thực tiễn hiệu lực quản lýnhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử ở Việt Nam Nghiên cứu được đánh giá

và nhìn nhận dưới góc độ quản lý vĩ mô và được kiểm chứng thực tế từ điển hình một sốdoanh nghiệp

Hiệu lực quản lý nhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử được nghiên cứutrong phạm vi các nội dung:

+ Nghiên cứu về thể chế để đảm bảo an toàn thương mại điện tử ở Việt Nam

+ Nghiên cứu về tổ chức bộ máy, năng lực thực thi quản lý nhà nước, quy hoạch vềphát triển và đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử ở Việt Nam

+ Nghiên cứu về công tác kiểm tra, giám sát nhằm đảm bảo an toàn trong thương mạiđiện tử ở Việt Nam Công tác thi hành pháp luật, xử lý vi phạm về việc gây mất an toàn trongthương mại điện tử ở Việt Nam

Luận án nghiên cứu hiệu lực quản lý nhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện

tử kể từ năm 2005 cho đến nay và đề xuất các giải pháp cho giai đoạn đến năm 2020

5 Phương pháp nghiên cứu

Luận án được nghiên cứu trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác- Lê Nin và tư tưởng

Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp luật, các quan điểm của Đảng và Nhà nước về đảm bảo antoàn trong thương mại điện tử Để thực hiện luận án, tác giả đã vận dụng đồng thời và hài hòanhững phương pháp nghiên cứu chủ đạo trong kinh tế chính trị như phương pháp duy vật biện

chứng và phương pháp duy vật lịch sử để làm rõ bản chất của hiệu lực quản lý nhà nước đảmbảo an toàn trong thương mại điện tử, các mối quan hệ biện chứng giữa nội dung của hiệu lựcquản lý nhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử.

+ Phương pháp nghiên cứu tài liệu được sử dụng để để thu thập số liệu, các thông tin

về cơ sở lý thuyết, các công trình nghiên cứu trước đây, chủ trương chính sách của Nhà nước

về thương mại điện tử, kinh nghiệm của các nước, các số liệu thống kê…

+ Phương pháp so sánh, đối chứng và dự báo để tiến hành đánh giá hiện trạng, dự báonguy cơ mất an toàn trong thương mại điện tử và các nhân tố ảnh hưởng tới hiệu lực quản lýnhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử

+ Phương pháp áp dụng kỹ thuật tin học để quản lý dữ liệu, phương tiện tính toán.Đồng thời, tác giả vận dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học khác như: Phương pháp

hệ thống hóa và khái quát hóa; phương pháp phân tích, tổng hợp; phương pháp khảo sát thực

tế, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đảm bảo an toàn trongthương mại điện tử ở Việt Nam Ngoài ra, tác giả còn nghiên cứu và tham khảo kinh nghiệm

về quản lý nhà nước để đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử của một số nước có nhiềuđiểm tương đồng với Việt Nam như: Trung Quốc, Hàn Quốc và Singapore để giải quyết cácvấn đề về lý luận và thực tiễn mà đề tài đặt ra

6 Những đóng góp mới của luận án

Ý nghĩa khoa học: Luận án là một công trình nghiên cứu chuyên khảo đầu tiên đề cậpmột cách toàn diện và có hệ thống về hiệu lực quản lý nhà nước đảm bảo an toàn trongthương mại điện tử ở Việt Nam

Về mặt khoa học, luận án có những đóng góp: Hệ thống hóa và góp phần phát triển cơ

sở lý luận về hiệu lực quản lý nhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử; Phân tích

và làm rõ thực trạng về an toàn trong thương mại điện tử ở Việt Nam và hiệu lực quản lý nhànước nhằm đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử ở Việt Nam Đề xuất các tiêu chí đánhgiá hiệu lực quản lý nhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử ở Việt Nam; Đề xuấtcác giải pháp và kiến nghị với Chính phủ, với Bộ, Ngành, Địa phương về việc nâng cao hiệulực quản lý nhà nước nhằm đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử ở Việt Nam

Ý nghĩa thực tiễn: Luận án có thể sử dụng để tham khảo, nghiên cứu, học tập, phục vụcông tác quản lý nhà nước về thương mại điện tử và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đảmbảo an toàn trong thương mại điện tử ở Việt Nam Đồng thời, những kiến giải, đề xuất và kếtluận trong luận án có thể được sử dụng để tiếp tục hoàn thiện Luật Giao dịch điện tử, LuậtCông nghệ thông tin, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, cùng các Nghị định của ChínhPhủ về thương mại điện tử, về công nghệ thông tin, về an toàn thông tin số… trong xu thếtoàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước

7 Bố cục của luận án

Chương 1: Cơ sở lý luận về hiệu lực quản lý nhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử Chương 2: Thực trạng hiệu lực quản lý nhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử ở

Việt Nam

Chương 3: Các giải pháp và kiến nghị nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đảm bảo an toàn

trong thương mại điện tử ở Việt Nam

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU LỰC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐẢM BẢO AN TOÀN

TRONG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ

1.1 An toàn trong thương mại điện tử và nội dung quản lý nhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử

1.1.1 An toàn trong thương mại điện tử và những vấn đề đặt ra đối với nhà nước và doanh nghiệp nhằm đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử

1.1.1.1 Thương mại điện tử và các hình thức giao dịch trong thương mại điện tử

* Tổng quan và khái niệm về thương mại điện tử

Theo Nghị định số 52/2013/NĐ-CP, ngày 16/5/2013 của Chính phủ về thương mạiđiện tử, hoạt động thương mại điện tử được định nghĩa là việc tiến hành một phần hoặc toàn

bộ qui trình của hoạt động thương mại bằng phương tiện điện tử có kết nối với mạng Internet,mạng viễn thông di động hoặc mạng mở khác Qua tổng quan các quan niệm rộng, hẹp khácnhau về thương mại điện tử, có thể tổng hợp đưa ra khái niệm làm cơ sở cho việc nghiên cứu

đề tài luận án này như sau:

Thương mại điện tử là một lĩnh vực hoạt động thương mại của tất cả các thương nhân,

tổ chức, cá nhân bằng cách sử dụng các phương tiện điện tử có kết nối với mạng Internet,mạng viễn thông di động hoặc các mạng mở dưới các hình thức tổ chức hoạt động và loạihình giao dịch thương mại điện tử đa dạng

* Các chủ thể của hoạt động thương mại điện tử

Chủ thể của hoạt động thương mại điện tử là các chủ thể tham gia vào các loại hình tổchức hoạt động thương mại điện tử, thực hiện các giao dịch trong thương mại điện tử vớinhững hình thức đa dạng Có nhiều tiêu chí phân loại các nhóm chủ thể của hoạt động thươngmại điện tử, tùy theo các tiếp cận và mục đích phân loại như: phân loại các nhóm chủ thể củahoạt động thương mại điện tử theo các hình thức tổ chức hoạt động thương mại điện tử, theocác hình thức giao dịch thương mại điện tử, theo mục đích tham gia hoạt động thương mạiđiện tử, theo lãnh thổ cư trú của chủ thể tham gia hoạt động thương mại điện tử, theo hành vithương mại của chủ thể tham gia thương mại điện tử

* Các hình thức tổ chức hoạt động thương mại điện tử

Hình thức tổ chức hoạt động thương mại điện tử là sự biểu hiện cụ thể và là nơi diễn

ra các hoạt động thương mại điện tử mà các chủ thể tham gia thương mại điện tử hoặc cơquan quản lý nhà nước có thể nhận biết, nhận diện được chủ yếu dưới dạng các websitethương mại điện tử Để quản lý hoạt động thương mại điện tử và các qui định quản lý, chínhsách và chế tài cụ thể đối với từng hình thức cụ thể

* Các loại hình giao dịch trong thương mại điện tử

Hình thức giao dịch trong thương mại điện tử là các mối quan hệ tương tác trao đổithông tin và giao kết hợp đồng thương mại điện tử, giao dịch mua bán hàng hóa và dịch vụgiữa các nhóm chủ thể khi tham gia các giao dịch vì mục đích thương mại bằng phương tiệnđiện tử Các hình thức giao dịch trong thương mại điện tử có thể được phân loại theo nhữngtiêu chí khác nhau như căn cứ vào tính chất của các giao dịch thương mại điện tử, căn cứ vào

mục đích kinh tế của các chủ thể thực hiện giao dịch thương mại điện tử, căn cứ các hình thức

tổ chức hoạt động thương mại điện tử, căn cứ các hình thức giao dịch điện tử…

+ Giao dịch giữa doanh nghiệp và doanh nghiệp (B2B): Đây là giao dịch mua bán các

sản phẩm hàng hóa và dịch vụ giữa các doanh nghiệp trong quá trình sản xuất kinh doanhkèm theo các dịch vụ tư vấn, bảo trì, nâng cấp sau bán hàng

+ Giao dịch giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng (B2C): Đây là giao dịch mà ở đó

người tiêu dùng mua hàng trực tiếp và các doanh nghiệp thực hiện việc bán lẻ qua mạngthông qua website của doanh nghiệp hoặc sàn giao dịch

+ Giao dịch giữa doanh nghiệp và cơ quan chính phủ (B2G): Đây là các giao dịch

giữa các doanh nghiệp và chính phủ với tư cách là một tổ chức tham gia hoạt động thươngmại như mua sắm công, cung ứng dịch vụ thương mại điện tử hoặc cung cấp hạ tầng kỹ thuậtthương mại điện tử

+ Giao dịch thương mại giữa cá nhân với cá nhân (C2C): Đây là các giao dịch

thương mại giữa các cá nhân không phải là thương nhân hay tổ chức có nhu cầu mua hoặc báncác hàng hóa dịch vụ mà mình sở hữu bằng phương tiện điện tử hay còn được gọi một cáchkhác là giao dịch thương mại giữa khách hàng với khách hàng

1.1.1.2 An toàn và rủi ro trong thương mại điện tử

* Khái niệm an toàn trong thương mại điện tử

An toàn trong thương mại điện tử là khái niệm chỉ trạng thái về lợi ích hợp pháp củacác chủ thể tham gia các giao dịch trong thương mại điện tử và tính chân thực, chính xác củacác dữ liệu thương mại được giao dịch, truyền dẫn trong môi trường điện tử

Như vậy, khái niệm “An toàn trong thương mại điện tử” gồm các nội hàm chủ yếu:

An toàn pháp lý, an toàn thông tin, an toàn kỹ thuật, an toàn tài chính, an toàn tài sản hữu hình

và tài sản vô hình… cho các bên chủ thể tham gia các giao dịch thương mại điện tử dưới mọihình thức Từ sự phân định như trên, có thể đưa ra khái niệm chung nhất về an toàn trongthương mại điện tử như sau:

An toàn trong thương mại điện tử là sự không bị xâm hại về lợi ích hợp pháp của cácbên, các chủ thể tham gia hoạt động thương mại điện tử, gồm các lợi ích pháp lý, lợi íchthông tin, lợi ích kỹ thuật công nghệ, lợi ích tài chính, lợi ích tài sản hữu hình và mô hìnhkhác Đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử là sự bảo vệ các lợi ích hợp pháp về pháp lýcủa các giao kết hợp đồng trong thương mại điện tử, về thông tin, về kỹ thuật công nghệ, vềtài chính và tài sản của các bên, các chủ thể (cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp, chính phủ…)tham gia hoạt động thương mại điện tử, tham gia các giao dịch thương mại điện tử dưới mọihình thức

* Những nội dung cơ bản của an toàn trong thương mại điện tử

+ An toàn pháp lý đối với các giao dịch trong thương mại điện tử: Việc đảm bảo giá

trị pháp lý của các giao kết hợp đồng thương mại điện tử, các giao dịch trong thương mại điện

tử là một nội dung quan trọng nhất tạo lập sự an toàn trong thương mại điện tử

+ An toàn hạ tầng kỹ thuật và công nghệ trong thương mại điện tử: An toàn hạ tầng

kỹ thuật và công nghệ trong thương mại điện tử luôn mang tính tương đối An toàn trongthương mại điện tử luôn đi kèm theo chi phí, mức độ an toàn càng cao thì chi phí càng lớn, vìvậy cần cân nhắc các khoản chi phí bảo đảm an toàn cho những đối tượng cần bảo vệ

+ An toàn thông tin: Việc bảo vệ thông tin số và các hệ thống thông tin chống lại các

nguy cơ tự nhiên, các hành động truy cập, sử dụng, phát tán, sửa đổi, phá hoại, và phá hủy bấthợp pháp nhằm bảo đảm cho các hệ thống thông tin thực hiện đúng chức năng, phục vụ đúngđối tượng một cách sẵn sàng, chính xác và tin cậy là một trong những nội dung và yêu cầu cơbản đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử

+ An toàn trong thanh toán trực tuyến: Sự mất an toàn thường xảy ra ở khâu thanh

toán trực tuyến, với các tình huống chủ yếu sau: Giả mạo các thông tin nhận dạng của kháchhàng; Giả mạo thông tin nhận dạng người bán; Truy cập vào các hệ thống thanh toán

+ An toàn tài sản, nhất là tài sản trí tuệ trong thương mại điện tử: Các chủ thể tham

gia giao dịch thương mại điện tử có thể trở thành nạn nhân của các hành vi gian lận, lừa đảotrực tuyến (chẳng hạn như vụ việc trang web mua bán 24h tổ chức lừa đảo bằng hình thức báncác gian hàng ảo theo kiểu kinh doanh đa cấp), dẫn đến các tổn thất lớn về tài sản

1.1.1.3 Những vấn đề chủ yếu đặt ra đối với nhà nước nhằm đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử

* Sự thừa nhận pháp lý đối với thông điệp dữ liệu.

* Quy định về chữ ký điện tử

* Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ trong thương mại điện tử.

* Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong thương mại điện tử.

* Xử lý, trấn áp tội phạm về những vi phạm trong thương mại điện tử

1.1.2 Vai trò và nội dung quản lý nhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử

1.1.2.1 Quan niệm và vai trò quản lý của nhà nước nhằm đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử

Quản lý nhà nước về thương mại điện tử là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằngquyền lực nhà nước đối với các hoạt động thương mại điện tử do các cơ quan quản lý nhànước tiến hành để thực hiện chức năng nhiệm vụ do nhà nước ủy quyền nhằm phát triểnthương mại điện tử và đảm bảo cho các hoạt động này được an toàn, duy trì trật tự, kỷ cương,thực hiện mục tiêu đổi mới cơ bản và toàn diện về hoạt động quản lý nhà nước nhằm đảm bảo

an toàn trong thương mại điện tử

1.1.2.2 Nội dung chủ yếu của quản lý nhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử

* Xây dựng khuôn khổ pháp lý

- Nhà nước công nhận giá trị pháp lý và các hình thức thông tin điện tử

- Nhà nước công nhận giá trị pháp lý của chữ ký điện tử trong các hoạt động thươngmại điện tử: Từ trước đến nay chữ ký là phương thức phổ biến để ghi nhận tính xác thực củathông tin được chứa đựng trong văn bản

- Nhà nước công nhận vấn đề bản gốc trong thương mại điện tử

Sự phát triển nhanh chóng của thương mại điện tử ngày càng đòi hỏi công tác quản lýnhà nước cần phải theo kịp với sự phát triển của công nghệ và xu thế của thời đại Đơn cử,trong các quan hệ giao dịch thương mại điện tử giữa các chủ thể ngày càng tăng thì càng phátsinh những vấn đề đặt ra trong công tác quản lý, đồng thời ngày càng gia tăng số lượng các vụtranh chấp phát sinh từ các giao dịch điện tử Sự gia tăng này đòi hỏi phải có các chế tài thíchhợp để có thể giải quyết các tranh chấp này một cách có hiệu quả về mặt thời gian, chi phí,đồng thời phải phù hợp với các đặc trưng của thương mại điện tử Như vậy, sự phát triển của

thương mại điện tử và đảm bảo an toàn cho các chủ thể tham gia đòi hỏi nhà nước phải tạo lậpmột môi trường pháp lý hoàn thiện nhưng lại phải linh hoạt tương ứng với những nguyên tắc,chuẩn mực khác với thương mại truyền thống.

* Xây dựng, thực thi chiến lược quốc gia đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử

Vì là giao dịch thương mại trong môi trường điện tử nên các yếu tố về công nghệthông tin, Internet đã và đang ảnh hưởng sâu sắc đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trởthành một công cụ quan trọng, có ý nghĩa quyết định trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tếbền vững của đất nước Tuy nhiên, song song với những lợi ích mà thương mại điện tử đemlại, các chủ thể tham gia phải đối mặt với nhiều nguy cơ, rủi ro tiềm ẩn khi điểm yếu của các

hệ thống thông tin bị khai thác, lợi dụng Vì vậy, vấn đề đảm bảo an toàn thông tin ngày càngtrở nên cấp thiết đối với mọi cá nhân, tổ chức trong xã hội Vì thế, quản lý nhà nước bằng quyhoạch mang tính quốc gia là một nhiệm vụ lớn của Nhà nước Mục tiêu chính của quản lý nhànước bằng Quy hoạch là mạng lưới, cơ sở hạ tầng thông tin và các hệ thống thông tin trọngyếu quốc gia, hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia được đảm bảo an toàn; các giao dịch chính phủđiện tử, thương mại điện tử đều được thực thi trong môi trường có độ tin cậy ở mức cao nhất;thông tin, dữ liệu được trao đổi tuân theo các chuẩn an toàn thông tin

* Xây dựng thiết chế và hạ tầng kỹ thuật đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử

Mục đích nhằm đảm bảo sự tham gia và trách nhiệm của nhiều cơ quan, tổ chức,doanh nghiệp và cá nhân tham gia hoạt động thương mại điện tử trong việc thực hiện các mụctiêu đảm bảo an toàn thông tin trong các hoạt động thương mại điện tử Trong đó, Nhà nướcđảm bảo xây dựng các thiết chế và hạ tầng kỹ thuật đảm bảo an toàn thông tin trong thươngmại điện tử như sau:

- Hoàn thiện việc xây dựng và ban hành chính sách và hệ thống tiêu chuẩn, quy trình

an toàn trong thương mại điện tử làm căn cứ cho các cơ quan nhà nước và các doanh nghiệp

có mạng nội bộ xây dựng quy chế an toàn thông tin khi giao dịch thương mại điện tử

- Thành lập cơ quan quản lý nhà nước về an toàn thông tin thương mại điện tử quốcgia có trách nhiệm quản lý, điều phối và hướng dẫn cho các hoạt động đảm bảo an toàn thôngtin trên phạm vi cả nước

- Xây dựng hạ tầng kỹ thuật bao gồm các hệ thống kiểm soát an toàn thông tin mạng,chống gửi và phát tán vi rút, thư rác và các phần mềm tạo lỗ hổng và gây hiểm họa an ninhmáy tính, rà soát và khắc phục điểm yếu, phát hiện tấn công và cảnh báo sớm và các phương

án phản ứng ngăn chặn kịp thời khi có các hiểm họa gây mất an toàn thông tin trong thươngmại điện tử

* Quản lý, giám sát và chế tài đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử

Xu thế phát triển thương mại điện tử trên thế giới xuất hiện nhiều những bất cập trongquản lý khiến kẻ xấu lợi dụng lừa đảo nhiều người Vì thế, hoạt động thương mại điện tử cầnđược quản lý, chế tài chặt chẽ hơn Nhiều vụ lừa đảo, thiếu minh bạch trong hoạt động thươngmại điện tử đã làm cho nhiều chủ thể tham gia bị thiệt hại nghiêm trọng Với trách nhiệmquản lý nhà nước, Chính phủ phải ban hành Nghị định về thương mại điện tử mới, trong đóquy định rõ về chế tài chặt chẽ hơn đối với hoạt động này Hiện nay thương mại điện tử đangphát triển nhanh, trong khi đó, liên quan đến việc quản lý, điều chỉnh, xử lý các hoạt động nàycần phải theo kịp với sự phát triển

1.2 Hiệu lực quản lý nhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử

1.2.1 Quan niệm hiệu lực quản lý nhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử

1.2.1.1 Quan niệm

Hiệu lực của quản lý nhà nước đảm bảo sự an toàn trong thương mại điện tử là sự tácđộng có hiệu lực của các cơ quan trong bộ máy quản lý nhà nước đảm bảo việc thực hiệnđúng, kịp thời, có kết quả chức năng, nhiệm vụ được giao và tuân thủ pháp luật của bộ máyquản lý nhà nước nhằm đạt được các mục tiêu đề ra trong việc đảm bảo an toàn của thươngmại điện tử Ở khía cạnh thực tiễn, hiệu lực của quản lý nhà nước đảm bảo an toàn trongthương mại điện tử còn biểu hiện ở sự nghiêm túc, khẩn trương, triệt để của tổ chức và côngdân trong việc thực thi chính sách, pháp luật của nhà nước đối với lĩnh vực thương mại điện

tử Hay nói một cách khác, hiệu lực quản lý nhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện

tử biểu hiện ở thể chế, tổ chức quản lý, thực thi, triển khai các kế hoạch, chương trình, đề án,công tác kiểm tra xử lý đối với thương mại điện tử có đạt được hiệu quả hay không

1.2.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu lực quản lý nhà nước

Các quyết định quản lý nhà nước về việc đảm bảo an toàn trong thương mại điện tửthể hiện tính hiệu lực lý thuyết ở thời gian có hiệu lực thi hành của chính sách, pháp luật mànhà nước đã ban hành như Luật Giao dịch điện tử, Luật Công nghệ thông tin, Nghị địnhthương mại điện tử, Tính hiệu lực của quản lý nhà nước nhằm đảm bảo an toàn trong thươngmại điện tử cũng phải được thể hiện trên thực tế ở việc ra quyết định quản lý về thương mạiđiện tử của nhà nước có được thực thi ở các cơ quan chức năng có thẩm quyền, trách nhiệm

và sự chấp nhận của đối tượng quản lý hay không? Điều quan trọng là hiệu lực thực tế khi vănbản quản lý đó đi vào thực tiễn kinh tế và kinh doanh như thế nào? Nếu quyết định quản lýnhằm đảm bảo an toàn về thương mại điện tử không được chuyển tới đối tượng quản lý kịpthời hoặc đối tượng quản lý không chấp nhận, không thực thi hoặc thực thi rất chậm, điều đó

có nghĩa là quản lý nhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử không có hiệu lựchoặc kém hiệu lực

1.2.2 Các yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến hiệu lực và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử

1.2.2.1 Yếu tố về hoàn thiện thể chế về an toàn trong thương mại điện tử

Việc hoàn thiện thể chế nhằm đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử là cơ sở choviệc xây dựng cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý nhằm đảm bảo an toàn trong lĩnh vực thươngmại điện tử Một trong những vấn đề quan trọng của hoạt động quản lý hành chính nhà nướcnhằm đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử, chẳng hạn như ở Việt Nam đó là vấn đềquyền lực và sự phân chia, phân công thực thi quyền lực đó giữa các cơ quan nhà nước cũngnhư giữa các cấp chính quyền nhà nước

Về mặt tổ chức, thể chế xác định cụ thể chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, thẩm quyền,trách nhiệm cũng như các phương tiện kỹ thuật vật chất, nhân sự cho các cấp đó hoạt động.Thể chế càng rành mạch thì cơ cấu tổ chức của bộ máy các cơ quan quản lý nhà nước các cấpcàng rõ ràng và gọn nhẹ Thiếu các quy định cụ thể, khoa học trong việc phân chia quyền hạn,trách nhiệm, nghĩa vụ trong hoạt động quản lý nhà nước của các cơ quan quản lý nhà nước sẽlàm cho bộ máy quản lý nhà nước cồng kềnh Chức năng, nhiệm vụ chồng chéo và sẽ dẫn đếnmột bộ máy hoạt động kém năng lực, kém hiệu lực và hiệu quả

1.2.2.2 Yếu tố ảnh hưởng tới thực thi quản lý nhà nước về an toàn trong thương mại điện tử

Cùng với sự phát triển của khoa học và công nghệ, xã hội càng trở nên hiện đại, tổchức quyền lực nhà nước để quản lý nhà nước về thương mại điện tử càng phải có sự phâncông, phối hợp và kiểm soát Đây là một yêu cầu khách quan do sự phân công lao động xãhội, do tính chuyên nghiệp hóa của hoạt động quyền lực và do sự phát triển của khoa họccông nghệ

1.2.2.3 Yếu tố ảnh hưởng đến kiểm tra, giám sát đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử

Qua công tác kiểm tra, xử lý cho thấy, về mặt thể chế vẫn còn nhiều kẽ hở kẽ hở, chưathật sự hoàn chỉnh Có thể thấy vấn đề nổi cộm trong thời gian qua là việc lợi dụng thươngmại điện tử để bán hàng đa cấp, thu lợi nhuận trái phép mà điển hình là vụ việc liên quan đếntrang mạng Muaban24 Sở dĩ các hoạt động bán hàng đa cấp, giả danh thương mại điện tử nhưMuaban24 có thể tồn tại, lừa đảo, chiếm đoạt tiền của nhiều người là do các đối tượng xấu đãlợi dụng nhiều kẽ hở về quản lý nhà nước trong lĩnh vực này

1.2.3 Phương pháp luận đánh giá hiệu lực quản lý nhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử

1.2.3.1 Lựa chọn các tiêu chí đánh giá hiệu lực quản lý nhà nước

Vấn đề quản lý nhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử không thể tách rờivai trò, chức năng của nhà nước trong quá trình hình thành và vận hành kinh tế thị trường vàhội nhập quốc tế giúp đất nước phát triển bền vững lâu dài Một nhà nước làm tốt vai trò,chức năng quản lý phải thực hiện tốt các quyền tự do, dân chủ của người dân, tôn trọng cácquyền con người, thực hiện nhà nước pháp quyền, phát triển xã hội công dân, thực hiện sựtham gia tích cực của quần chúng vào quá trình quản lý của nhà nước được phân cấp mạnh

mẽ Có thể xem xét và dựa theo những nguyên tắc sau: Sự cởi mở; Sự tham gia; Trách nhiệm giải trình; Hiệu quả; Gắn kết

Việc xem xét đánh giá về luật pháp có hiệu lực hay không dựa trên bốn nguyên tắc cơ

bản sau đây: Tính tin cậy và khả năng dự báo; Cởi mở và minh bạch; Trách nhiệm giải trình; Hiệu quả và hiệu năng;

1.2.3.2 Một số tiêu chí cơ bản đánh giá hiệu lực thực thi quản lý nhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử

* Tiêu chí đánh giá hiệu lực theo định tính

* Tiêu chí tổng kết kinh nghiệm thực tiễn

* Tiêu chí đánh giá thi hành pháp luật

1.2.3.3 Đánh giá hiệu lực quản lý nhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử trên các phương diện hiệu quả

* Đánh giá trên phương diện hiệu quả kinh tế

Trên giác độ kinh tế hiệu lực quản lý đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử gắnliền với hiệu quả kinh tế mà sự phát triển thương mại điện tử đem lại Mặc dù hiệu lực quản lýnhà nước không đồng nhất với hiệu quả Hiệu quả được xác định bằng kết quả trừ đi chi phí.Nhưng hiệu lực quản lý không chỉ dừng lại ở mức độ đảm bảo quyết định quản lý được thihành đúng kế hoạch mà còn xác định trên kết quả đạt được Một kết quả như mong muốnhoặc vượt kế hoạch cho thấy hiệu quả kinh tế cao và đảm bảo hiệu lực của quyết định quản lý

là thành công

* Đánh giá trên phương diện hiệu quả về mặt pháp lý

Về mặt pháp lý của hiệu lực quản lý nhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện

tử là nói đến tính đảm bảo thực hiện Như vậy nó gắn liền với quyền lực thực tế của nhà quản

lý Với mỗi quyết định hành chính ban hành ra để quản lý thương mại điện tử họ có quyền chỉđịnh, cưỡng chế thi hành và được đảm bảo thực hiện thông qua hệ thống pháp luật, nội quy,điều lệ của tổ chức Gắn liền với quyết định quản lý nhà nước nhằm đảm bảo an toàn trongthương mại điện tử là những văn bản hướng dẫn thi hành, mà ở đó quy định cụ thể tráchnhiệm và quyền hạn của từng đối tượng thi hành và những chế tài kèm theo trong trường hợp

có sự vi phạm Một quyết định được coi là có hiệu lực khi nó được xây dựng đúng quy trình,trình tự luật định và thống nhất với các văn bản pháp quy của cấp trên và nó được dùng làm

cơ sở để xây dựng, ban hành các văn bản pháp quy của cấp dưới và được các đối tượng quản

lý phục tùng thực hiện

* Đánh giá trên phương diện hiệu quả về mặt xã hội

Một quyết định hành chính về quản lý nhà nước nhằm mục tiêu đảm bảo an toàn chotất cả các chủ thể tham gia vào thương mại điện tử sẽ không thể đảm bảo tính hợp lý, khôngthể đạt hiệu quả kinh tế và không thể có hiệu lực pháp lý cao nếu quyết định hành chính đókhông được đông đảo mọi người ủng hộ Vì thế quyết định hành chính đưa ra phải nhằm giảiquyết vấn đề hợp lý, vì mục tiêu chung của tổ chức và phải gắn lợi ích mọi người với lợi íchcủa tập thể của tổ chức, có như vậy quyết định hành chính đó đảm bảo tính được mọi ngườiủng hộ Đó là hiệu lực quản lý nhà nước về mặt xã hội trong thương mại điện tử

1.3 Kinh nghiệm quốc tế về quản lý quá trình phát triển và đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử

1.3.1 Kinh nghiệm của một số nước về quản lý quá trình phát triển và đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử

1.3.1.1 Kinh nghiệm của Singapore về xây dựng hệ thống chứng thực nhằm đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử

Singapore là một quốc gia có tầm nhìn về định hướng phát triển thương mại điện tử từrất sớm Chính phủ đã đề xuất ra những chính sách và tạo lập khung pháp lý thông thoáng, tạomột môi trường ổn định, đảm bảo an toàn, có thể dự đoán và tin cậy cho các hoạt động giaodịch điện tử Đây là nền tảng vững chắc để tạo ra một thị trường thương mại điện tử nở rộ,đảm bảo an toàn cho các chủ thể tham gia, mang lại thành công to lớn cho nền kinh tế củaquốc gia này Mục tiêu của chương trình cấp phép CA- cung cấp chứng thực số nhằm giúpnâng cao uy tín và độ tin cậy của các nhà cung cấp, đảm bảo an toàn cho các chủ thể tham giathương mại điện tử

1.3.1.2 Kinh nghiệm của Hàn Quốc về hoạch định chiến lược và thực thi chính sách nhằm đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử

Hàn Quốc là một quốc gia rất quan tâm tới sự phát triển của thương mại điện tử và cácvấn đề liên quan đến an toàn, bảo mật trong thương mại điện tử Chính vì thế, khi thương mạiđiện tử bắt đầu, Chính phủ Hàn Quốc đã bắt tay vào xây dựng ngay "Đạo luật cơ bản vềthương mại điện tử" Chính sách đi kèm với đạo luật này được ban hành đó là “Chính sáchtoàn diện cho thương mại điện tử” với mục tiêu Chính phủ đóng vai trò tích cực trong toàncầu hóa của kinh doanh điện tử, thúc đẩy thương mại điện tử như một phương tiện để thực

hiện đổi mới cơ cấu của ngành công nghiệp của nó và tăng cường khả năng cạnh tranh củacác công ty Hàn Quốc

1.3.1.3 Kinh nghiệm của Trung Quốc về phát triển các hình thức tổ chức hoạt động thương mại điện tử nhằm đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử

Trong 5 năm trở lại đây, lĩnh vực thương mại điện tử ở Trung Quốc phát triển ngàycàng mạnh với sự nổi lên của trang web bán hàng trực tuyến Alibaba Trang web này là sựđiển hình về việc xây dựng niềm tin cho khách hàng về thương mại điện tử đồng thời đem lại

sự tin tưởng của khách hàng về sự an toàn khi tiến hành các giao dịch thương mại điện tử ởTrung Quốc Thực tế, các mô hình thương mại điện tử Trung Quốc đang sử dụng đa số bắtnguồn từ Mỹ Thương mại điện tử Mỹ cung cấp cho chúng ta mô hình phát triển hoàn thiệnnhưng thương mại điện tử Trung Quốc giúp chúng ta hiểu hơn làm sao để quốc nội hóa môhình phương Tây để phù hợp hơn với tâm lý người tiêu dùng bản địa

1.3.2 Một số bài học rút ra cho Việt Nam từ kinh nghiệm nước ngoài về việc nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử

* Bài học về xây dựng cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, viễn thông, internet, nhân lực và cơ

sở hạ tầng pháp lý phát triển cùng với sự phát triển của thương mại điện tử

* Bài học về xây dựng và triển khai chính sách

* Bài học về tìm kiếm cơ hội trong thương mại điện tử góp phần đẩy mạnh phát triển kinh tế đất nước.

Chương 2 THỰC TRẠNG HIỆU LỰC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐẢM BẢO AN TOÀN

TRONG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM 2.1 Khái quát về an toàn trong thương mại điện tử và quản lý nhà nước đảm bảo an toàn trong thương mại điện tử ở Việt Nam

2.1.1 Thực trạng về an toàn trong thương mại điện tử ở Việt Nam

2.1.1.1 Cơ sở hạ tầng cho an toàn thông tin

Năm 2010, Hiệp hội an toàn thông tin Việt Nam đã tiến hành khảo sát 500 tổ chức,doanh nghiệp nhằm đánh giá mức độ nhận thức và bảo vệ an toàn thông tin trong các tổ chứcnày Các câu hỏi tập trung tìm hiểu khả năng nhận biết và các biện pháp phòng chống đối vớinhững mối đe dọa tấn công qua môi trường mạng vào hệ thống thông tin của tổ chức, doanhnghiệp Kết quả khảo sát cho thấy nhận thức chung về an toàn thông tin của doanh nghiệpchưa cao, thể hiện qua các thông số: Khả năng nhận biết tấn công còn thấp, không rõ động cơtấn công; Không định lượng được thiệt hại khi bị tấn công; Đa số không có quy trình thao tácchuẩn để phản hồi lại những cuộc tấn công máy tính và chỉ thông báo nội bộ khi xảy ra sự cố

2.1.1.2 Đảm bảo an toàn thông tin cho các hoạt động ứng dụng

Song song với sự phát triển của Internet, hầu hết các tổ chức, doanh nghiệp đã áp dụngcác ứng dụng công nghệ thông tin trong các hoạt động quản lý, sản xuất kinh doanh Cácchương trình quản lý công văn, hồ sơ giấy tờ cho đến các hệ thống lớn hơn như áp dụng cácphần mềm kế toán, cổng thông tin, hệ thống quản trị chuỗi cung ứng, quản lý quan hệ kháchhàng, quản trị nguồn lực doanh nghiệp Tuy nhiên, các tổ chức, doanh nghiệp còn chưa hiểubiết thật sự về an toàn nội bộ cũng như an toàn thông tin cho các ứng dụng khi triển khai

Việc xây dựng các quy chế về an toàn thông tin, triển khai thực hiện tại các doanh nghiệp, tổchức chưa được quan tâm thích đáng

2.1.1.3 Đảm bảo an toàn dữ liệu trong các giao dịch điện tử

Cùng với sự phát triển của Internet và các phương tiện điện tử, giao dịch điện tử ngàycàng phát triển và trở nên phổ biến đồng thời vấn đề an toàn an ninh mạng đang trở nên ngàycàng cấp bách Theo kết quả điều tra của Bộ Công Thương năm 2010 về tình hình ứng dụngthương mại điện tử của các doanh nghiệp trên toàn quốc, vấn đề an toàn, an ninh trong giaodịch đang được các doanh nghiệp xếp thứ hai trong số những trở ngại hàng đầu cho sự pháttriển thương mại điện tử ở Việt Nam Kết quả này cũng phản ánh đúng thực tế, trong nhữngnăm vừa qua, khi các hành vi gian lận lừa đảo trên môi trường mạng ngày càng tăng, làm ảnhhưởng không nhỏ đến sự phát triển của phương thức giao dịch còn khá mới mẻ này

2.1.2 Những yếu tố đe dọa mất an toàn trong thương mại điện tử ở Việt Nam

2.1.2.1 Tội phạm sử dụng công nghệ cao

Thực tế đã xảy ra nhiều vụ tấn công vào máy chủ của các cơ quan, tổ chức, doanhnghiệp làm gián đoạn thông tin và gây thiệt hại lớn đối với hoạt động của các tổ chức này.Theo thống kê sơ bộ, năm 2010 có tới khoảng 15.000 trang web có đuôi vn bị tội phạm côngnghệ cao khống chế và khai thác Người dùng khi truy cập những trang bị tội phạm công nghệcao khống chế và khai thác có nguy cơ bị chuyển hướng đến các website chứa mã độc nhằm

ăn cắp thông tin cá nhân, mật khẩu hoặc máy tính của họ có thể trở thành máy tính ma để tộiphạm kiểm soát với mục đích phán tán thư rác, lừa đảo trực tuyến

2.1.2.2 Lừa đảo trong thương mại điện tử

Một trong những rào cản khiến người dùng e ngại khi tiến hành giao dịch thương mạiđiện tử, đó là nguy cơ bị tổn hại lợi ích do các hành vi lừa đảo trên môi trường mạng Cụ thểnhư lừa đảo qua quảng cáo, bán hàng trực tuyến trên mạng Internet, mua bán ngoại tệ, vàng,huy động vốn tín dụng; gửi email thông báo trúng thưởng v.v…Với sự hỗ trợ của công nghệhiện đại và các thủ tục đăng ký tên miền khá đơn giản, việc giao dịch mua bán qua website đãtrở nên thuận tiện hơn trước Tuy nhiên, đây cũng là kẽ hở để kẻ gian lợi dụng, tiến hành cáchoạt động lừa đảo, xâm hại tới quyền lợi của các chủ thể tham gia

2.1.2.3 Các hành vi gây rối và cạnh tranh không lành mạnh

Bên cạnh những hành vi chiếm đoạt tài sản thông qua sử dụng công nghệ cao hoặclừa đảo trong giao dịch, còn tồn tại những hành vi gây rối gây ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếptới môi trường kinh doanh trực tuyến Một số hành vi mà tội phạm trong thương mại điện tửthường sử dụng là thâm nhập trái phép hệ thống thông tin của doanh nghiệp, tấn công từ chốidịch vụ, phát tán virus và các mã độc hại, v.v…Những hành vi này đã gây trở ngại cho việctiếp nhận thông tin của người dùng, việc phổ biến thông tin của quản trị website, và có thểlàm tê liệt hoạt động trao đổi thông tin hay tác nghiệp của các cơ quan, tổ chức, cá nhân do bịvirus phá hủy tài liệu lưu trữ

2.1.3 Thực trạng về bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng trong thương mại điện tử ở Việt Nam

2.1.3.1 Bảo vệ thông tin cá nhân người tiêu dùng tham gia thương mại điện tử

Do đặc thù của giao dịch thương mại điện tử là được thực hiện hoàn toàn trên môitrường mạng, các đối tác thực hiện giao dịch mua bán, thanh toán, nhận hàng mà không cần