Nâng cao chất lượng nhân lực của tập đoàn dầu khí quốc gia việt nam (tóm tắt)

n m t i, nó ti p t c gi vai trò ch đ o trong an ninh n ng l ng vƠ thu n p ngơn sách cho đ t n c vƠ lƠ đ ng l c cho s nghi p công nghi p hóa hi n

đ i m t v i v n đ thi u ngu n nhơn l c ch t l ng cao;

Do v y, vi c nghiên c u th c tr ng ch t l ng nhơn l c c a ngƠnh d u khí c ng nh tìm ki m các gi i pháp h u hi u đ nơng cao ch t l ng nhơn l c

c a ngƠnh d u khí nh m đ t đ c m c tiêu: “Phát tri n ngành d u khí tr thành ngành kinh t - k thu t quan tr ng, hoàn ch nh, bao g m tìm ki m, th m

dò, khai thác, v n chuy n, ch bi n, tàng tr , phân ph i, d ch v và xu t nh p

kh u Xây d ng T p đoàn D u khí m nh, kinh doanh đa ngành trong n c và

qu c t ” theo chi n l c phát tri n ngƠnh d u khí Vi t Nam đ n n m 2015 vƠ

t m nhìn đ n n m 2025 lƠ nhi m v v a mang tính c p bách, v a mang tính

chi n l c ó c ng lƠ lý do c a vi c l a ch n đ tƠi nghiên c u: “Nâng cao

ch t l ng nhân l c T p đoàn D u khí qu c gia Vi t Nam” cho lu n án ti n s

án đáp ng đòi h i phát tri n nhơn l c, đ m b o yêu c u v chi n l c phát tri n PVN đ n n m 2025, m t khác nh m hoƠn thi n công tác nƠy trong th c

ti n ho t đ ng c a PVN

- a ra ph ng h ng nơng cao ch t l ng nhơn l c c a PVN đ n n m

2025 vƠ đ xu t các gi i pháp nh m nơng cao hi u qu vƠ hoƠn thi n công tác nƠy PVN góp ph n nơng cao hi u qu ho t đ ng PVN trong giai đo n đ y

m nh công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n c

th c hi n m c đích trên, nhi m v đ t ra:

- T ng quan vƠ đánh giá tình hình nghiên c u liên quan đ n đ tƠi;

- H th ng hoá vƠ lƠm rõ c s lý lu n c a vi c nơng cao ch t l ng nhân

l c ngƠnh d u khí;

- Phơn tích vƠ đánh giá th c tr ng, ch t l ng nhơn l c vƠ vi c nơng cao

ch t l ng nhơn l c c a PVN trong th i gian qua;

- xu t các gi i pháp vƠ mô hình đƠo t o, thu hút vƠ s d ng nhơn l c,

ch m sóc s c kh e vƠ tinh th n nhơn l c nh m nơng cao ch t l ng nhơn l c PVN trong đi u ki n CNH, H H vƠ h i nh p kinh t qu c t

3 i t ng vƠ ph m vi nghiên c u

i t ng nghiên c u c a lu n án lƠ các v n đ v nơng cao ch t l ng

nhơn l c c a PVN nh : thu hút vƠ tuy n d ng nhơn l c ch t l ng cao; đƠo t o

b i d ng nhơn l c; t o đ ng l c, xơy d ng v n hóa doanh nghi p kích thích tinh th n ng i lao đ ng, ch m sóc s c kh e…

Ph m vi nghiên c u: nhơn l c đang lƠm vi c cho PVN V th i gian t

n m 2008 đ n nay vƠ đ xu t gi i pháp đ nh h ng t i n m 2025

4 Ph ng pháp lu n vƠ ph ng pháp nghiên c u

đ t đ c m c tiêu đ ra, Lu n án đƣ s d ng k t h p nhi u ph ng pháp th c hi n nghiên c u, trong đó ch y u lƠ ph ng pháp t ng h p, ph ng pháp phơn tích th ng kê Các ph ng pháp khác đ c s d ng trong Lu n án lƠ:

ph ng pháp nghiên c u mô t , h th ng vƠ khái quát hóa NgoƠi ra, nghiên

c u thông qua kh o sát c a tác gi , ph ng v n sơu vƠ ph ng pháp chuyên gia

đƣ đ c s d ng có hi u qu trong Lu n án cùng v i ph ng pháp so sánh

nh m phơn tích sơu đ nghiên c u m t cách có h th ng các v n đ v lý lu n

vƠ th c ti n ho t đ ng nơng cao ch t l ng nhơn l c c PVN

+ i t ng đ c l a ch n đ ph ng v n sơu vƠ tham kh o ý ki n chuyên gia lƠ các cán b qu n lý đƠo t o vƠ phát tri n nhơn l c, các chuyên gia đ u

ngƠnh v lao đ ng, ti n l ng t i c quan Công ty m - T p đoƠn vƠ các đ n v tiêu bi u nh : Vietsopetro; PVU, VPI…

- S l ng phi u kh o sát lƠ 296 phi u

- H th ng hóa c s lý lu n c b n v nhơn l c, ch t l ng vƠ nơng cao

ch t l ng nhơn l c trên các khía c nh trí l c, tơm l c vƠ th l c; vai trò và tác

đ ng c a nó đ i v i t ch c hay doanh nghi p

- Phơn tích đ c đi m nhơn l c và lƠm sáng t đ c tr ng vƠ các ho t đ ng lao đ ng ch y u trong ngƠnh d u khí vƠ n i dung c a nơng ch t l ng nhân

l c trong m t doanh nghi p ngƠnh d u khí

V th c ti n:

- Trên c s nghiên c u kinh nghi m th c hi n nơng cao ch t l ng nhân

l c trong các doanh nghi p d u khí các n c, Lu n án đƣ rút ra các bƠi h c có giá tr áp d ng PVN

- Phơn tích lƠm rõ th c tr ng vƠ k t qu ho t đ ng nơng cao ch t l ng nhơn l c PVN ch ra các m t h n ch vƠ nguyên nhơn c a các h n ch c a công tác nƠy T p đoƠn th i gian qua

- Thông qua phơn tích chi n l c vƠ k ho ch phát tri n c a PVN, xu th tái c c u PVN vƠ các y u t nh h ng đ n nơng cao ch t l ng nhơn l c c a PVN, Lu n án đ xu t có c s khoa h c vƠ th c ti n các gi i pháp nâng cao

ch t l ng nhơn l c đáp ng m c tiêu ngƠnh d u khí t i n m 2025 và hoàn thi n công tác nƠy PVN

6 K t c u c a lu n án

NgoƠi ph n m đ u, k t lu n vƠ tƠi li u tham kh o lu n án g m 4 ch ng,

13 ti t

Ch ng 1

T NG QUAN TÌNH HÌNH NGHIểN C U LIểN QUAN N TÀI

1.1.1 Các công trình nghiên c u v v n con ng i

1.1.2 Các công trình nghiên c u v nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c 1.1.3 Các công trình nghiên c u v ngu n nhân l c ngành d u khí

1.2.1 Các nghiên c u v đào t o và phát tri n ngu n nhân l c nói chung 1.2.2 Các nghiên c u v nơng cao ch t l ng ngu n nhơn l c

1.2.3 Các nghiên c u v nơng cao ch t l ng ngu n nhơn l c trong doanh nghi p vƠ ngƠnh

1.2.4 Các nghiên c u nơng cao ch t l ng ngu n nhơn l c trong ngƠnh d u khí

1.3.1 Nh ng k t qu đ t đ c t các nghiên c u

Qua nghiên c u các tƠi li u cho th y đ c các v n đ :

Th nh t, v i nhơn l c hay lao đ ng v i t cách lƠ ngu n v n (v n con

ng i/v n nhơn l c) n u bi t phát huy s đóng góp r t l n vƠo các doanh nghi p c ng nh t ng khu v c hay qu c gia

Th hai, đ có ngu n nhơn l c có ch t l ng t t thì thông qua ho t đ ng đƠo t o t ho t đ ng đƠo t o c a qu c gia t i ho t đ ng đƠo t o c a t ng t

ch c, doanh nghi p

Th ba, bên c nh ho t đ ng đƠo t o nh m tích lu ki n th c vƠo nhơn l c thì

đ phát huy ngu n v n nƠy c n có nh ng chính sách nh l ng th ng hay đƣi ng

Th t , đ i v i m i ngƠnh, m i l nh v c quá trình nơng cao ch t l ng ngu n nhơn l c có nh ng đ c thù c a m i ngƠnh, l nh v c riêng

1.3.2 Nh ng v n đ đ t ra ti p t c nghiên c u lƠm rõ

T nh ng k t qu nghiên c u trên, c ng v i th c ti n công tác vƠ nghiên

c u khoa h c c a mình trong ngƠnh công nghi p D u khí Vi t Nam, tác gi

nh n th y c n ph i có m t công trình nghiên c u đ đánh giá m t cách khách quan, toƠn di n ch t l ng nhơn l c c a PVN

Do đó, NCS m nh d n l a ch n v n đ ch t l ng nhơn l c c a PVN làm

đ tƠi nghiên c u

- Các nghiên c u n c ngoƠi có đ a ra m t s tiêu chí lƠm th c đó ch t

l ng NL (s nh n th c, k n ng làm vi c, ng d ng công ngh , thái đ , s tin

t ng, s nh y c m, đ c tính cá nhân ) Tuy nhiên, đi u ki n vƠ môi tr ng áp

d ng gi a các qu c gia, các chơu l c không gi ng nhau, do đó, các tiêu chí ch

y u đ tham kh o;

- Xét trên bình di n t ng th , các đ tƠi có nghiên c u v ch t l ng nhơn l c

trong n c có đ c p đ n trình đ , ph m ch t, đ o đ c, k n ng, s c kh e, thái đ

nh ng đ u ch a đ a ra m t mô hình c th xác đ nh các tiêu chí lƠm th c đo đánh

giá v ch t l ng nhơn l c m t qu c gia nói chung, hay c a m t ngƠnh nói riêng;

- Xét trên ph ng di n chuyên sơu, cho đ n nay v n ch a có m t đ tƠi c

th nƠo nói v ch t l ng nhơn l c c a PVN c v chi u sơu vƠ chi u r ng, t ng quát hay chi ti t

Do v y, tác gi hy v ng đ tƠi nghiên c u v ch t l ng nhơn l c c a PVN hi n đ i nƠy đ c xem xét, phơn tích vƠ quan tơm thông qua mô hình các tiêu chí đánh giá ch t l ng nhơn l c c a PVN

T nh ng cách ti p c n trên tác gi rút ra khái ni m nhơn l c trong lu n

án này là: Nhân l c là con ng i n m trong l c l ng lao đ ng (dân s trong đ

tu i lao đ ng) v i nh ng ki n th c, k n ng và kinh nghi m tích lu trong m i

con ng i nh quá trình h c t p, rèn luy n và lao đ ng th hi n kh n ng làm vi c v i m t trình đ nh t đ nh trong s n xu t

2.1.2 Ch t l ng nhơn l c vƠ nơng cao ch t l ng nhơn l c

2.1.2.2 Khái ni m nâng cao ch t l ng nhân l c

T nh ng lu n đi m v ch t l ng nhơn l c, có th hi u r ng: nâng cao

h i và s hoàn thi n b n thân c a m i con ng i

2.1.3 Vai trò c a ch t l ng nhân l c v i t ch c, doanh nghi p

- Ch t l ng nhơn l c góp ph n th c hi n t m nhìn vƠ s m nh doanh nghi p

- Ch t l ng nhơn l c giúp doanh nghi p th c hi n nhi u chi n l c kinh doanh

2.1.4 Các tiêu chí xác đ nh ch t l ng ngu n nhơn l c

Th l c th hi n s d o dai c a c th nhơn l c trong quá trình lƠm vi c

Th l c hay s c kh e lƠ s phát tri n hƠi hòa c a con ng i c v th ch t vƠ tinh

th n

Ba là: Tâm l c

Tâm l c c a nhơn l c bao g m thái đ làm vi c, tâm lý làm vi c và kh

n ng ch u áp l c công vi c hay còn g i lƠ n ng l c ý chí c a nhơn l c

2.2.1 c tr ng chung c a ngƠnh công nghi p D u khí

 c đi m s n ph m và v trí c a ngành d u khí

 c đi m công vi c và dây chuy n s n xu t

 c đi m công ngh s n xu t kinh doanh

2.2.2 Tóm l c các quá trình lao đ ng s n xu t ch y u c a ngành d u khí

 Công tác th m dò đ a ch t, đ a v t lý

 Công tác khoan

 Công tác khai thác d u khí

 Chính sách qu n lý nhơn l c vƠ ho t đ ng qu n lý nhơn l c ph i g n

li n v i chính sách ng i lao đ ng vƠ ng i s d ng lao đ ng

 Qu n lý nhơn l c ph i t p trung vƠo ch t l ng, t o ra m t l c l ng lao đ ng linh ho t, đáp ng đ c yêu c u nh m t o ra đi u ki n đ chi n l c

s n xu t c a t ch c đ c th c hi n

 Nhi u y u t đang lƠm cho các nhƠ qu n lý tác nghi p vƠ qu n lý nhơn

l c ph i h p tác nh : toƠn c u hoá, gi m quy mô, ch t l ng lao đ ng qu c t

2.4 1 M t s kinh nghi m v nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c

2.4 2 M t s bƠi h c v nơng cao ch t l ng nhơn l c đ i v i T p đoƠn D u khí qu c gia Vi t Nam

Xu t phát t th c t xƣ h i vƠ kinh nghi m c a các n c trên th gi i, chúng ta có th rút ra m t s nh n xét c b n v công tác đƠo t o t i các doanh nghi p công nghi p nh sau:

- Công tác đƠo t o trong doanh nghi p luôn t n t i, vƠ nh m t ph n kéo dƠi h u c c a h th ng giáo d c chung c a xƣ h i vƠ có đ c đi m luôn vƠ ph i

g n li n v i quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p

- Công tác đƠo t o trong doanh nghi p t p trung đƠo t o v k n ng, ki n

th c chuyên sơu c n thi t nh m th c thi nhi m v c th mƠ quá trình s n xu t kinh doanh yêu c u

- Công tác đƠo t o trong doanh nghi p c ng nh m chuy n t i, ph bi n các ki n th c – kinh nghi m, bí quy t công ngh riêng bi t, … mƠ doanh

nghi p đó tích lu đ c trong quá trình phát tri n c a mình cho các th h cán

b k ti p ơy lƠ n i dung c b n c a vi c qu n lý trí th c trong doanh nghi p

NgoƠi ra nó c ng còn m t s nhi m v khác nh đƠo t o áp d ng công

T P OÀN D U KHệ QU C GIA VI T NAM

3.1.1 Quá trình hình thƠnh, phát tri n c a PVN

- Tháng 8/2006, T p đoƠn D u khí qu c gia Vi t Nam đ c Th

t ng Chính ph n c CHXHCN Vi t Nam quy t đ nh là Công ty m - T p đoƠn D u khí Qu c gai Vi t Nam Tên giao d ch qu c t là VIETNAM OIL AND GAS GROUP; g i t t là Petrovietnam, vi t t t lƠ PVN

- Tháng 7/2010, chuy n t cách pháp nhân c a PVN thành Công ty TNHH m t thành viên do Nhà n c làm ch s h u

KH 2001- 2005 lƠ 111,14 tri u t n quy d u)

Trong n m 2010 PVN đƣ đ t doanh thu trên 48.000 t đ ng, t ng đ ng

24 t USD vƠ chi m kho ng 20% GDP N m 2011 t ng doanh thu c a toƠn t p đoƠn đ t 675.3 nghìn t ; l i nhu n tr c thu đ t 89,4 nghìn t , n p ngơn sách 160,8 nghìn t 6 tháng đ u n m 2012, t ng doanh thu c a PVN đ t 380,6 nghìn

t đ ng và n p ngân sách 81,2 nghìn t đ ng

3.1.2.2 Nh ng h n ch

- Công tác đ u t l nh v c tìm ki m - th m dò – khai thác giai đo n

2011-2015 đ t th p so v i k ho ch 5 n m nh h ng đ n c c u đ u t c a T p đoƠn

- V i mô hình ho t đ ng công ty m - công ty con, Công ty m - PVN ch

y u đ u t tƠi chính nên t m vóc Công ty m - PVN v doanh thu, l i nhu n, thu n p NSNN trong toƠn T p đoƠn còn h n ch - T ch c vƠ ho t đ ng c a các Doanh nghi p/ n v thƠnh viên T p đoƠn đƣ đ c tái c u trúc vƠ đ c c i thi n r t nhi u nh ng quan h gi a công ty m -công ty con còn mang tính hành chính c p trên c p d i, ch a t o đ c c s v ng ch c vƠ liên k t ch t ch

gi a các Doanh nghi p/ n v thƠnh viên T p đoƠn;

- Trách nhi m c a Ng i đ i di n T p đoƠn t i doanh nghi p khác ch a phát huy đ y đ do ch a có tiêu chí, c ch đánh giá, ki m đi m trách nhi m rõ ràng, nghiêm túc

- Vi c qu n lý, giám sát c a T p đoƠn đ i v i Doanh nghi p/ n v thƠnh viên hi u qu ch a cao

 V gi i tính:

C c u v gi i tính c a l c l ng lao đ ng đ c hình thƠnh t đ c thù SXKD c a ngƠnh ngh , l nh v c ho t đ ng Nhơn l c d u khí lƠ lao đ ng n ng

nh c, đ c h i vƠ có đ nguy hi m cao, vì đa s ho t đ ng d u khí di n ra trên các dƠn khoan bi n, nhƠ máy l c hóa d u, các công trình xơy l p chơn đ dàn khoan, nhƠ máy ch bi n d u khí … lƠ nh ng n i th ng xuyên ti m n các r i

ro cao, đi u ki n lao đ ng kh c nghi t, cho nên s lao đ ng n chi m t l th p, kho ng t 17-20% trong t ng s nhơn l c d u khí Ph n l n lao đ ng n tham gia lao đ ng gián ti p, chi m kho ng 35-37% trong s lao đ ng gián ti p Trong

s lao đ ng tr c ti p h ch chi m kho ng 8-10% lao đ ng tr c ti p toƠn ngƠnh

3.2.2 Trình đ chuyên môn

Nhơn l c c a PVN lƠ m t đ i ng lao đ ng đ c đƠo t o c b n vƠ c p

đ đƠo t o cao, so v i m t b ng lao đ ng chung trong n c vƠ đ i v i các ngƠnh công nghi p khác: t l ng i lao đ ng qua đƠo t o x p x 90% vƠ s lao đ ng có trình đ đ i h c tr lên lƠ m c trên d i 50%

Tuy nhiên, theo k t qu kh o sát c a tác gi trình đ chuyên môn c a c a nhân l c c a PVN là phù h p v i ho t đ ng s n xu t kinh doanh ánh giá v

m c đ phù h p v i công vi c v i chuyên môn đƠo t o, có 98,3% ng i tr l i câu h i, c th : R t phù h p chi m 12%; Phù h p chi m 65,6% ; T ng đ i phù h p 20,6% ; Không phù h p 1,7%

3.2.3 Th c tr ng tơm l c c a nhơn l c PVN

PVN lƠ m t trong nh ng doanh nghi p có s c hút đ i v i ng i lao đ ng,

t l ch y máu ch t xám c a PVN có xu h ng gi m

3.2.4 Th l c

Theo k t qu kh o sát ti n hƠnh th m dò ý ki n c a 300 lao đ ng đang lƠm

vi c tr c ti p trên các công trình d u khí ngoƠi kh i (thu c các công ty: Liên doanh Vi t – Nga, Công ty đi u hƠnh chung C u long, Công ty Petronas Carigali

Vi t Nam vƠ Trung tơm An ToƠn vƠ Môi tr ng D u khí) Có 7 cơu h i đ c đ t

ra kh o sát ý ki n ng i lao đ ng tr c ti p v các thông s s c kh e

V i các thông s liên quan đ n các v n đ s c kh e th ng m c ph i, có

kho ng 2/3 ng i (t c 200 ng i) đ c h i xác nh n lƠ ch s c th (BMI),

các thông s liên quan đ n tim m ch nh nh p tim, huy t áp; thính l c; viêm gan siêu vi; các thông s xét nghi m n c ti u vƠ d u hi u liên quan đ n b nh

ph i K đ n lƠ các v n đ v th l c t ng m t vƠ 2 m t, hƠm l ng đ ng trong máu và các thông s v m máu (có trên 150 ng i) Các thông s còn l i nh chi u cao, c n n ng nh nhƣn áp, th tr ng… không đ c cho lƠ có liên quan nhi u đ n các v n đ s c kh e đang m c ph i c a h

V i câu h i v các nguyên nhân chính d n đ n tai n n lao đ ng trên các công trình d u khí mà h bi t, thì k t qu lƠ: nguyên nhơn do thính l c lƠ cao

nh t (có trên 200 ng i xác đ nh) K đ n lƠ các nguyên nhơn v b nh tim vƠ

th l c hai m t (x p x 150 ng i xác đ nh) Th p h n n a lƠ huy t áp, th l c

t ng m t vƠ viêm gan (x p x 100 ng i xác đ nh) các nguyên nhơn khác đ c xác đ nh ít h n ho c không đ c xác đ nh

V i câu h i v các thông s không đ t s d n đ n gi m n ng xu t lao

đ ng, các thông s đ c ch n nhi u nh t lƠ thính l c, nh p tim vƠ huy t áp (x p

x 200 ng i xác nh n); k đ n lƠ BMI vƠ th l c (trên 150 ng i xác đ nh), ti p theo lƠ các thông s nh t n s hô h p, ch p ph i, đi n tim Các thông s khác

ít đ c xác nh n ho c xác nh n không đáng k

V i câu h i v các thông s không đ t s d n đ n t n h i s c kh e, các

thông s đ c ch n nhi u nh t lƠ ch c n ng ph i (ch p ph i), th l c, thính l c

vƠ BMI, (trên 150 ng i xác nh n); k đ n lƠ nh p tim, huy t áp tơm tr ng (x p x 150 ng i xác đ nh), ti p theo lƠ các thông s dung tích th , th l c t ng

m t vƠ đi n tơm đ Các thông s khác đ c xác nh n ít ho c không đáng k

OÀN D U KHệ QU C GIA VI T NAM

3.3.1 Th c tr ng v ho t đ ng nâng cao trình đ nhân l c c a PVN

Trong giai đo n 2009-2012: công ty m - T p đoƠn D u khí Vi t Nam vƠ các đ n v thƠnh viên đƣ t ch c cho 277.544 l t CBCNV tham gia các khoá đƠo t o nhi u lo i hình nh đƠo t o sau đ i h c, đƠo t o đ i h c, đƠo t o chuyên sơu, đƠo t o v qu n lý, đƠo t o b i d ng th ng xuyên v chuyên môn, nghi p v , k n ng công tác, đƠo t o ngo i ng , đƠo t o nơng b c/ tái đƠo

t o, đƠo t o n i b , đƠo t o d án t ng n h n đ n dƠi h n, c trong vƠ ngoƠi

n c T ng chi phí th c hi n công tác đƠo t o vƠ phát tri n nhơn l c trong b n

n m 2009 - 2012 c a toƠn T p đoƠn lƠ 1.627 t đ ng

K t qu kh o sát cho th y:

Th nh t, v m c đ đ n v th ng xuyên t ch c ho c c ng i đi đƠo

t o, có 98,6% ý ki n tr l i, trong đó: Th ng xuyên 56,8 % ; Th nh tho ng 40,1 % ; R t ít 3,1% ; Ch a bao gi 0%

Không l n nào 24,7 % ; T 1 đ n 4 l n : 56,5 % ; T 5 đ n 10 l n chi m 18,7 % ;

V lý do tham gia đƠo t o : Do yêu c u c a đ n v 41,9% ; t ng l ng 69,9% ; Do yêu c u c a công vi c 1,4% ; th ng ch c 20,6% ; Do h ng thú

v i khoa h c chi m 6,8%

V m c đ áp d ng ki n th c đƠo t o, b i d ng vƠo công vi c, có 95,6%

ý ki n tr l i, trong đó : Áp d ng hoƠn toƠn 6,7% ; Áp d ng ph n l n 65,7% ; Ít

áp d ng 26,5% ; Không áp d ng đ c 1,1%

Lý do không áp d ng đ c : Thi u k n ng 12,8% ; Thi u ngu n l c,

ph ng ti n 21,3% ; B n thơn không áp d ng đ c 1,7% ; Lý do khác 0,3%

3.3.2 Th c tr ng v nơng cao tơm l c

 Chính sách thu hút, đãi ng , tr ng d ng và t o môi tr ng làm vi c