Một số biện pháp tích cực giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh lớp 6 qua môn Giáo dục công dân

Một số hành vi vi phạm của học sinh khiến gia đình và xã hội lo lắng như: nói tục, chửi thề,gây gổ đánh nhau, quay cóp bài, trốn học chơi điện tử,… trong gia đình trẻ emthiếu kính trên n

Phần I: MỞ ĐẦU

I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Nghị quyết Trung ương II, khóa III của Đảng có xác định: “Mục tiêu cơ

bản của giáo dục là nhằm xây dựng những con người mới và thế hệ thiết tha gắn bó với lí tưởng dân tộc và chủ nghĩa xã hội có đạo đức trong sáng,

có ý chí kiên cường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước…” Như vậy mục tiêu của giáo dục nói chung và trong nhà

trường THCS nói riêng hiện nay là đào tạo con người toàn diện

Để đạt được điều đó thì bên cạnh truyền thụ kiến thức cho các em, thìcần phải luôn luôn giáo dục tư cách đạo đức cho các em Như Bác Hồ đã nói

“Có đức mà không có tài, làm việc gì cũng khó – Có tài mà không có đức

là người vô dụng.” Hay câu nói “Tiên học lễ, hậu học văn” luôn được gắn

trên trường, trên lớp học Tóm lại để thể hiện song song với việc dạy chữ thìcần phải hết sức quan tâm đến việc dạy người

Hiện nay, ở vào thời kì hội nhập nhiều em học sinh có ý thức vươn lêntrong học tập và rèn luyện đạo đức tác phong Tuy nhiên, cũng dưới tác độngcủa nền kinh tế thị trường và cơ chế mở cửa do nhiều nguyên nhân khác nhau,hành vi lệch chuẩn của thiếu niên có xu hướng ngày càng tăng Một số hành vi

vi phạm của học sinh khiến gia đình và xã hội lo lắng như: nói tục, chửi thề,gây gổ đánh nhau, quay cóp bài, trốn học chơi điện tử,… trong gia đình trẻ emthiếu kính trên nhường dưới, không vâng lời cha mẹ, người lớn….Một số hành

vi lệch chuẩn khác về mặt đạo đức như: sống hưởng thụ, chạy theo đồng tiền,

xa hoa, lãng phí, lười lao động và học tập, thiếu ý thức rèn luyện, không dámđấu tranh với cái sai, thờ ơ vô cảm, vị kỷ… cũng ngày càng nhiều hơn ở đốitượng còn ngồi trên ghế nhà trường

Những phẩm chất xấu ấy là kết quả sự giáo dục không đồng bộ giữa giađình, nhà trường và xã hội Việc giáo dục đạo đức, lối sống trong nhà trườngthường chú trọng tới nề nếp kỷ cương với nội quy, những bài học giáo huấn,không chú ý đến hành vi ứng xử thực tế Chương trình sách giáo khoa quá ôm

đồm, nặng về lý thuyết, thiếu kỹ năng sống, không tạo được dấu ấn để hìnhthành nhân cách cho học sinh Trong khi đó, chương trình giáo dục đạo đứcxuyên suốt từ giáo dục lễ giáo ở bậc mầm non, đạo đức ở bậc tiểu học, Giáodục công dân ở bậc trung học, có đầy đủ tất cả những bài học về các giá trị đạođức Nhưng chương trình học rất nhiều, rất khó nhớ, khó nhập tâm Bên cạnh

đó giáo viên hiện nay chỉ lo truyền thụ kiến thức, học sinh thì cố gắng đạt điểmcao trong học tập nhưng quan hệ thầy trò nhợt nhạt Về nhà, cha mẹ bận locông việc, các em không được trang bị những kỹ năng tối thiểu cũng như cáchứng xử trong cuộc sống Lứa tuổi học trò là tuổi ước mơ và sống vì lý tưởngnhưng hiện nay, họ không có một mẫu người lý tưởng Chính vì thế, số lượngtrẻ vị thành niên nói chung và học sinh nói riêng phạm pháp đang gia tăng theo

xu hướng trẻ hóa và mức độ tội lỗi ngày càng nghiêm trọng Có rất nhiềunguyên nhân từ phía: Gia đình – Nhà trường – Xã hội đã xô đẩy các em rơivào tình trạng chán học, hư hỏng Trong đó, tình trạng tổ ấm gia đình bị tannát, cách nuôi dạy con phản khoa học, thiếu gương mẫu của các bậc cha mẹ lànguyên nhân chủ yếu Bên cạnh đó, hình ảnh người thầy ít nhiều bị lu mờtrong nền kinh tế thị trường đầy biến động hết sức phức tạp cũng là mộtnguyên nhân khiến học sinh không biết lấy đâu làm “gương” để phấn đấu, mộtkhi vai trò của người thầy không còn được đề cao như trước thì việc giáo dụcđạo đức, lối sống trong bộ phận học sinh hiện nay cũng là vấn đề rất đángđược quan tâm

Từ sự suy tư trăn trở đó, tôi quyết định đem hết khả năng, nhiệt tình, sựnăng nổ phấn đấu của bản thân, tìm ra những phương pháp, những vấn đề đểnâng cao hoạt động giảng dạy nhằm rèn luyện đạo đức, lối sống cho tất cả các

em học sinh trong toàn trường nhất là các em học sinh khối 6 tôi đang trực tiếpgiảng dạy

Để hình thành các chuẩn mực hành vi đạo đức lối sống và có kĩ năngvận dụng bài học, thực hiện các qui tắc hành vi trong một số tình huống phổbiến của đời sống hàng ngày được tiến hành có kết quả thì yêu cầu người giáo

viên phải có phương pháp tốt tạo sự chú ý và gây hứng thú cho học sinh trongquá trình học tập Với những lí do trên mà tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp tích cực giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh lớp 6 qua môn Giáo dục công dân”

Phần II: NỘI DUNG.

I/ Cơ sở lý luận của vấn đề:

Trong những năm gần đây, các bộ môn nói chung, môn Giáo dục côngdân nói riêng có sự đổi mới toàn diện từ chương trình, nội dung sách giáo khoa.Nội dung cần dạy cho các em học sinh những giá trị đạo đức, lối sống cơ bảncủa con người và hình thành nên những thói quen đạo đức và kỹ năng sống đúngđắn Phương pháp giáo dục đạo đức, lối sống cho các em học sinh theo hướngtích cực rất phù hợp và giúp các em xử lý tình huống thực tế Giáo dục đạo đức,lối sống trong nhà trường đã có sự kiên trì bồi đắp lòng nhân ái, tính trung thực,lòng tự trọng, nếp nghĩ và lối sống lành mạnh, trọng đạo lý, sống có kỷ luật Vớihọc sinh Trung học cơ sở cần giáo dục đạo đức, lối sống các em rèn luyện qua

lý thuyết và thực hành thường xuyên Giúp các em có ý thức tập thể, chuyêncần, thái độ với mọi người … Giáo viên luôn phải tự tìm cho mình nhữngphương pháp dạy học tốt nhất nhằm giúp học sinh có kỹ năng ứng xử phù hợpvới chuẩn mực đạo đức Cần phát huy thế mạnh của các phương pháp như sắmvai (đóng kịch), thảo luận, tổ chức trò chơi, … “Thực tế cho thấy học sinh rấtthích học môn Giáo dục công dân vì trong giờ học các em được bày tỏ ý kiến.Điều quan trọng là thầy cô phải là gương sáng mọi lúc mọi nơi để học sinh noitheo”

Ở gia đình, các bậc phụ huynh nên dạy con cái biết cách đối nhân xử thế,biết tôn trọng mình và tôn trọng người khác, dạy con lòng khoan dung, sự độlượng vị tha và những chuẩn mực, giá trị đạo đức mà con người phải sống theo,dạy con điều hay lẽ phải Nhưng để làm được điều đó, trước hết cha mẹ phải làtấm gương cho con cái noi theo Trong một thế giới đang đề cao sự thỏa mãn tứcthì những ham muốn bản năng, thì gia đình có vai trò rất quan trọng trong việckhơi dậy ý thức về cái tốt và cái xấu, về cái đáng làm và không nên làm, nhưngnếu các bậc cha mẹ đã không thể hiện đúng vai trò của mình thì đừng đòi hỏinhững đứa con ở nhà sẽ trở thành một công dân tốt “Môi trường tạo nên tính

cách”, vì thế nếu cha mẹ rượu chè, cờ bạc, vi phạm pháp luật thì hình ảnh của họ

sẽ như thế nào trong mắt con cái?

Ra ngoài xã hội, lớp trẻ mà cụ thể ở đây là học sinh cần được quan tâmnhiều hơn nữa từ các ban ngành, đoàn thể trước nhất là Đoàn thanh niên, Độithiếu niên, Các tổ chức Đoàn – Đội hiện nay cũng chưa có sự quan tâm đúngmức đến vấn đề giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh Các cấp đưa ra chưanhận thấy được diễn biến phức tạp trong tâm lý, đời sống lứa tuổi thiếu niênhiện nay, không có nhiều chương trình và kế hoạch quan tâm đến việc giáo dụcđạo đức, lối sống cho thiếu niên, không có sự phối hợp chặt chẽ với gia đình vànhà trường trong việc quản lý, rèn luyện đạo đức cho thế hệ trẻ Lẽ nào nhữnghành vi, lối sống phi chuẩn của các em trong thời gian qua chưa đủ để xã hộiquan tâm ?

Do đó giáo viên dạy môn Giáo dục công dân ở lớp 6 phải góp phần thựchiện mục tiêu chung của bộ môn ở trường THCS và phù hợp với đối tượng họcsinh lớp 6 Nội dung môn Giáo dục công dân phải đảm bảo tính kế thừa vàphát triển kết quả dạy học môn Đạo đức ở tiểu học và chuẩn bị cho các em họclên lớp trên Qua nội dung chương trình môn Giáo dục công dân ở trườngTHCS nói chung, lớp 6 nói riêng là những giá trị đạo đức thể hiện quan hệ củachủ thể với bản thân, với mọi người, với công việc và môi trường sống xungquanh các em hằng ngày Yêu cầu của việc tổ chức dạy học môn Giáo dụccông dân là phải hình thành ở học sinh xúc cảm, tình cảm, niềm tin đạo đức vì

đó là động cơ bên trong giúp các em tự hoàn thiện, tự điều chỉnh để vươn tớicái chân, thiện, mĩ trong cuộc sống Đây là yêu cầu có tính đặc trưng của mônGiáo dục công dân so với các môn học khác và cũng là yêu cầu bức xúc tronggiai đoạn hiện nay

II/ Thực trạng của vấn đề:

1 Thuận lợi:

1.1 Đối với giáo viên:

Được sự quan tâm của Ban Giám Hiệu nhà trường, cùng các ban ngành

đoàn thể, nhất là được sự hỗ trợ của tổ chuyên môn.

Bản thân được tham gia các lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức về giáo dụcđạo đức lối sống và nâng cao nghiệp vụ sư phạm

Bản thân khi lên lớp giảng dạy thường làm và sử dụng đồ dùng dạy họcsinh động và khoa học, vận dụng nhiều phương pháp dạy học mới để việc giảngdạy có kết quả tốt

Được học tập kinh nghiệm qua các tiết dự giờ, thao giảng, sự giúp đỡ tậntình của các đồng nghiệp đã có nhiều năm kinh nghiệm giảng dạy từ đó tôi tự tin

và tích lũy được nhiều điều bổ ích trong công tác giảng dạy

Giáo viên trẻ, khỏe, nhiệt tình, có năng lực sư phạm, sáng tạo trong nghiêncứu giảng dạy nhằm tạo sự hứng thú, ham học hỏi của học sinh

1.2 Đối với học sinh:

Đa số các em học sinh đều ngoan, linh hoạt, sáng tạo, ham học, thích tìmtòi và học hỏi

Các em có đầy đủ sách giáo khoa, học bài và làm bài tập đầy đủ trước khiđến lớp, thực hiện tốt việc học đi đôi với hành

Các em đa phần là con, em dân địa phương nên điều kiện đi học thuận lợi.Được sự quan tâm lo lắng của gia đình nên việc học của các em được đảm bảogiờ giấc đúng theo quy định nội quy của trường

Bản thân các em cũng yêu thích môn học, có ý thức cố gắng để vươn lên

Đặc biệt các em học sinh lớp 6 vừa chuyển tiếp từ cấp tiểu học lên mộtmôi trường mới Các em ở lứa tuổi này vốn có tính hiếu động, thích khám phá,

dễ bị kích động, lôi kéo, thích được tự khẳng định Một số em do bị ảnh hưởngbởi các phim ảnh bạo lực, thích được làm “người hùng” nhưng do nhiều gia đìnhkhông thường xuyên tăng cường giáo dục, định hướng những hành vi giáo dụcđạo đức chuẩn mực cho các em trong quan hệ cư xử, nhận thức Nhiều năm làmcông tác giảng dạy tôi thấy rằng đối tượng khối lớp 6 cần phải được giáo dụcđạo đức lối sống ngay từ ban đầu Do đó, tôi thực thi triển khai ngay từ đầu năm

III Các biện pháp thực hiện:

Trước tiên là một giáo viên phải thực sự nhiệt tình và thật sự tha thiết vớicác em, luôn say mê và mong muốn đưa các em thoát khỏi tình trạng thoái hoá

về đạo đức hiện nay Bằng tất cả tâm huyết tôi phải đem hết khả năng, năng lực

để tổ chức giảng dạy nhằm giáo dục đạo đức lối sống cho các em với phươngpháp tích cực, sinh động Bản thân phải luôn vượt qua mọi cản trở, khó khănnhưng phải nhẫn nại, chịu khó hướng dẫn, chỉ dạy và thân thiện gần gũi với các

em, tổ chức nhiều phương pháp giảng dạy tích cực để cho các em có sự hứngthú say mê học tập Từ đó tôi đưa ra một số biện pháp nâng cao nhằm giáo dụcđạo đức lối sống cho các em như sau:

1 Tổ chức phối kết hợp:

Phối hợp với các ban ngành đoàn thể và nhất là giáo viên chủ nhiệm lớp,các giáo viên bộ môn trong trường để đẩy mạnh công tác giáo dục đạo đức lốisống cho các em, nhất là đối với một số em học sinh cá biệt

2 Phân loại bài học:

Trên cơ sở nghiên cứu, tôi nắm chắc nội dung bài học và dựa vào yêu cầucủa từng loại bài chương trình môn Giáo dục công dân ở trường THCS nóichung, lớp 6 nói riêng gồm có hai phần: phần các chuẩn mực đạo đức và phầncác chuẩn mực pháp luật Phần đạo đức 11 bài như sau:

Bài 1: Tự chăm sóc, rèn luyện thân thể.

Bài 2: Siêng năng, kiên trì.

Bài 3: Tiết kiệm.

Bài 4: Lễ độ.

Bài 5: Tôn trọng kỉ luật.

Bài 6: Biết ơn.

Bài 7: Yêu thiên nhiên, sống hòa hợp với thiên nhiên.

Bài 8: Sống chan hòa với mọi người.

Bài 9: Lịch sự, tế nhị.

Bài 10: Tích cực, tự giác trong hoạt động tập thể và trong hoạt động xã hội Bài 11: Mục đích học tập của học sinh.

Ở đây tôi chỉ giới hạn đề tài của mình ở phần đạo đức, lối sống cho các

em với những phương pháp tôi sử dụng trong 11 bài chuẩn mực đạo đức ở học kỳ I

Để đi vào từng bài dạy cụ thể ứng dụng giáo dục đạo đức, lối sống chocác em Tuần đầu tiên của năm học, tôi đã tổ chức sinh hoạt cho học sinh nghe

và hiểu những qui định, nề nếp học tập ở trường và những quy định ở nhà để các

em hiểu, thực hiện tốt

Ví dụ: Những quy định ở trường và nề nếp sinh hoạt ở gia đình:

- Đi học đúng giờ, nghỉ học phải xin phép

- Nói lời hay, làm việc tốt, giúp đỡ bạn

- Ngồi học đúng tư thế tránh cận thị, cong vẹo cột sống Ngồi học đúng tưthế cũng sẽ giúp chúng ta tiếp thu bài dễ hơn

- Trang phục đúng qui định, nam nữ áo trắng, quần xanh bỏ áo vào quầnmang khăn quàng

- Mang giày có quai hậu, đầu tóc gọn gàng, sạch sẽ

- Giữ vệ sinh trường lớp: bỏ rác đúng nơi qui định, tiêu tiểu đúng chỗ

- Giữ gìn tài sản của nhà trường: không viết, vẽ bậy lên bàn, ghế, tường

- Tích cực tham gia các hoạt động do nhà trường, Đoàn, Đội tổ chức

- Dậy đúng giờ, tập thể dục buổi sáng (khoảng 10 – 15 phút)

- Biết giữ gìn vệ sinh cá nhân

- Biết lễ phép, kính trọng vâng lời ông bà, cha mẹ, anh chị

- Biết kính trên, nhường dưới (luôn luôn yêu thương em nhỏ).

- Biết nói lời cảm ơn, xin lỗi đối với mọi người

Với nề nếp ở nhà và ở lớp đã nêu ở trên tất cả các em đã ghi nhớ và hứa

sẽ thực hiện tốt

3 Một số phương pháp dạy học tích cực:

Khi giúp các em nắm vững và thực hiện các chuẩn mực hành vi đạo đức,tôi thường sử dụng một số phương pháp tích cực để tạo hứng thú cho các emtrong tiết học môn Giáo dục công dân Tôi thực sự mong sao các em thể hiện ápdụng được học đi đôi với hành:

3.1 Phương pháp trực quan:

Đặc điểm của quá trình nhận thức là: “Từ trực quan sinh động đến tư duytrừu tượng” nên tôi thường sử dụng tranh, ảnh Tôi cho học sinh quan sát đểgiúp các em hiểu ghi nhớ bài Qua tranh tôi sẽ khai thác nội dung của bài rồi từ

đó tôi sẽ hình thành cho học sinh kĩ năng thực hành, biết nhận thức phân biệtđược hành vi đúng, sai

Ví dụ: Bài 7: “Yêu thiên nhiên, sống hòa hợp với thiên nhiên”.

Để giới thiệu bài mới tôi cho học sinh quan sát một số tranh về cảnh đẹp thiên nhiên

Giáo viên đặt câu hỏi: Em hãy nêu cảm nhận của mình về những cảnh

đẹp mà em vừa quan sát?

Học sinh: Những cảnh này rất đẹp, có sông, nước, cây cối,…

Thác nước Vịnh Hạ Long

Động Phong Nha (Quảng Bình) Đà Lạt (Lâm Đồng)

Giáo viên nhận xét và vào bài: “Đất nước ta có rất nhiều cảnh thiên

nhiên tươi đẹp Chúng ta cần làm gì để gìn giữ được vẻ đẹp đó? Hôm nay cô và

các em cùng tìm hiểu bài 7: “Yêu thiên nhiên, sống hòa hợp với thiên nhiên”.

Bài 7: “Yêu thiên nhiên, sống hòa hợp với thiên nhiên” các em sẽ tự

liên hệ được: bản thân không bẻ cây, ngắt hoa trong trường, công viên, không

xả rác bừa bãi trong lớp học, luôn tưới nước và chăm sóc cây xanh trong phòng học để giữ cho môi trường luôn xanh,sạch đẹp.

Khi nghe các em liên hệ bản thân, có được những việc làm thiết thực như:đến tiết Giáo dục công dân tất cả các em rất hứng thú học và các em luôn giữlớp sạch sẽ, nếu ở chỗ bạn nào có rác các em sẽ tự giác nhặt bỏ vào sọt Khi vàođến lớp tôi rất vui vì các em đã vận dụng những điều đã học vào thực tế lớp,trường luôn giữ gìn trường, lớp sạch sẽ Tôi nhớ rất rõ có một lần tôi đang đi từtrên lớp xuống văn phòng trường, tôi nghe thấy một học sinh nam nhắc nhở mộtbạn trong lớp: bạn đừng vứt rác bừa bãi như thế, chúng mình vừa học bài “ Yêuthiên nhiên, sống hòa hợp với thiên nhiên” chúng mình ăn bánh xong nên bỏ rácvào sọt vì đó là việc nên làm, mỗi chúng ta ai cũng cần góp phần giữ gìn môitrường xanh, sạch, đẹp…bản thân tôi rất vui vì cách ứng xử của các em Cáchứng xử đó đáng khen, các em khác cần học hỏi và noi theo

3.2 Phương pháp thảo luận nhóm :

Thảo luận là một dạng hoạt động mà trong đó các thành viên đều giải quyếtmột vấn đề cùng quan tâm nhằm đạt tới một sự hiểu biết chung Thảo luận giúp

các em kiểm chứng mình, có cơ hội để làm quen với nhau, để hiểu nhau hơn.Đây là phương pháp được sử dụng rộng rãi nhằm giúp học sinh tham gia mộtcách chủ động vào quá trình học tập, học sinh có thể chia sẻ kinh nghiệm, ý kiếnhay để giải quyết một vấn đề, một tình huống đạo đức, pháp luật nào đó Đầutiên tôi sẽ giới thiệu nội dung các em sẽ thảo luận trong bài học, chia học sinhthành các nhóm, giao nhiệm vụ để các nhóm tiến hành thảo luận, sau đó để các

em báo cáo thảo luận bằng những hình thức:

- Một nhóm báo cáo, các nhóm khác bổ sung: Tôi yêu cầu một nhóm báocáo lại toàn bộ kết quả thảo luận của nhóm mình Những nhóm còn lại bổ sungnhững điểm khác biệt của nhóm mình với nhóm vừa báo cáo

- Tất cả các nhóm cùng báo cáo: Tôi cho từng nhóm một cử người báo cáolại kết quả làm việc của nhóm mình Sau đó tôi tổng kết lại ý kiến chung của cácnhóm

- Họp chợ: Tôi cho các nhóm dán kết quả làm việc của nhóm mình lên bảng

và cử một người đứng để thuyết trình Những người còn lại thì đọc kết quả củanhóm khác nhau và đưa ra câu hỏi nếu có vấn đề cần làm rõ

Để cho các em thực hiện tốt phương pháp này, tôi luôn theo dõi và khích lệmọi học sinh cùng tham gia đóng góp ý kiến vào hoạt động nhóm Mục đích củaviệc thảo luận tôi mong muốn các em được mạnh dạn đóng góp ý kiến qua đótôi hiểu và nắm bắt được trình độ và hướng suy nghĩ để thuận tiện cho việc giáodục nếp nghĩ và việc làm, định hình cho học sinh hiểu việc cần làm và việckhông nên làm Dưới đây là bài tôi tiến hành thảo luận nhóm thông qua giáodục đạo đức cho học sinh

Ví dụ:Bài 8: “Sống chan hòa với mọi người”.

Sau khi học sinh đã tìm hiểu “Thế nào là sống chan hòa với mọi người”,tôi sẽ chia lớp thành 4 nhóm, hướng dẫn học sinh thảo luận các câu hỏi sau:

Nhóm 1 và 3: “Em hãy tìm các hành vi thể hiện em biết sống chan hòa với mọi người.”

Nhóm 2 và 4: “Em hãy tìm các hành vi thể hiện chưa biết sống chan

hòa với mọi người

Thời gian thảo luận : 4 phút.

Các nhóm cử nhóm trưởng quan sát nhóm và một bạn làm thư kí ghi kếtquả thảo luận

Học sinh tích cực tham gia thảo luận nhóm

Kết quả thảo luận các nhóm như sau:

Nhóm 1 và 3:

- Luôn vui vẻ, giúp đỡ bạn.

- Chia sẻ với bạn khi bạn gặp khó khăn.

- Thường xuyên quan tâm các công việc của lớp.

- Tích cực tham gia mọi hoạt động do nhà trường phát động.

- Luôn nhường nhịn em nhỏ.

- Là lớp trưởng nhưng luôn lắng nghe ý kiến các bạn.

Nhóm 2 và 4 :

- Gặp em bé bị lạc đường về nhà vẫn thản nhiên đi không giúp đỡ.

- Luôn ganh tị với bạn.

- Không đi sinh hoạt đội vì nghĩ sẽ mất thời gian.

- Không chơi với những bạn con nhà nghèo.

- Không góp ý bạn vì sợ bạn buồn.

Tôi yêu cầu các nhóm dán kết quả thảo luận lên bảng và đại diện nhóm 1trình bày, tôi gọi các thành viên nhóm 1 có bổ sung thêm gì không Sau đó tôigọi nhóm 3 trình bày ý kiến của nhóm, các thành viên nhóm 3 xem bạn trình bàynếu thấy thiếu có thể bổ sung Cuối cùng tôi nhận xét và bổ sung câu trả lời củanhóm 1 và 3, tiếp theo cũng theo tương tự như thế tôi tiến hành cho nhóm 2 và 4trình bày Tôi nhận xét các nhóm làm việc, bổ sung cho nhau để được trọn vẹnbài.

Tôi hướng các em cần phải sống chan hòa với nhau vì tất cả các em cùnghọc chung với nhau trong một lớp, các em cần phải giúp đỡ, quan tâm, thôngcảm cho nhau,…không chỉ trong một lớp học mà ở trường và ngoài xã hội cũngcần có sự hòa đồng, luôn sống cởi mở, vui vẻ hòa nhã với tất cả mọi người.Những biểu hiện biết sống chan hòa chúng ta cần xem đó là chuẩn mực để từ đó

ta có thể hiểu và vận dụng những điều đã học vào thực tế Từ phần thảo luận tôihướng học sinh đến phần “Cơ sở để sống chan hòa với mọi người”

3.3 Phương pháp đóng vai:

Phương pháp đóng vai được sử dụng nhiều để đạt mục tiêu thay đổi thái

độ của học sinh đối với một vấn đề hay đối tượng nào đó Phương pháp đóng vaicũng có tác dụng rất lớn trong việc rèn luyện về kỹ năng giao tiếp, ứng xử củahọc sinh Đóng vai là phương pháp giúp học sinh thực hành những cách ứng xử,bày tỏ thái độ trong những tình huống giả định hoặc trên cơ sở óc tưởng tượng

và ý nghĩ sáng tạo của các em

Khi sử dụng phương pháp đóng vai tôi thường chú ý:

- Ấn định thời gian

- Lựa chọn tình huống đóng vai

- Hướng dẫn thảo luận sau khi đóng vai

Đóng vai là thể hiện thực hành “làm thử” một số cách ứng xử nào đó

trong một tình huống đạo đức, pháp luật giả định Phương pháp này tôi hướngdẫn học sinh thực hành những kĩ năng trong môi trường an toàn, được giám sáttrước khi xảy ra các tình huống thực, gây được sự hứng thú học sinh Qua đó

khích lệ sự thay đổi thái độ, hành vi của học sinh khi có những vai phản diện,học sinh có thể thấy ngay tác dụng và việc nói, việc làm của các vai diễn.

Để có thể thực hiện phương pháp đóng vai, đầu tiên học sinh sẽ giới thiệutình huống, xây dựng kịch bản và phân công sắm vai, các nhóm sẽ lên diễn, saukhi xem các nhóm đóng vai tôi nhận xét và chốt lại

Ví dụ: Bài 4: “Lễ độ” Các em sẽ đóng vai trong khỏang thời gian 5 phút.

Tình huống:

Tiểu phẩm: “Chuyện của bạn Cường”.

Các vai: Bà Năm, Cường, Lan.

+ Nội dung:

Cả nhóm đang đùa nghịch ngoài sân thì bà Năm bước ra khuyên:

- Các con đừng làm ồn để mọi người nghỉ trưa.

Cường lên tiếng:

- Có phải là sân của nhà bà đâu mà bà đuổi tụi tui.

Bà Năm nhẹ nhàng:

- Không phải là sân của bà nhưng bà thấy các cháu không nên làm phiền mọi người vào giờ nghỉ trưa.

Lan đứng gần đó khuyên Cường:

- Mình nên nghe lời bà Năm Trong lớp mình thấy Cường lễ phép với cô giáo lắm, sao ở đây Cường hỗn hào, xấc xược vậy.

Cường nói:

- Trong lớp khác, ở đây khác Vả lại cô là cô giáo của mình, còn bà Năm

là hàng xóm, đâu có quan hệ gì với mình mà mình sợ.

Học sinh thảo luận khi xem tiểu phẩm Giáo viên nêu các câu hỏi sau:

Giáo viên: Qua tiểu phẩm các bạn vừa diễn em có nhận xét gì về cách

cư xử của Cường?

Học sinh trả lời: Cường hỗn hào, xấc xược với bà Năm, không tôn trọng

bà Năm Mặc dù không phải là sân nhà của bà Năm nhưng để mọi người nghỉ trưa thì cả nhóm không được làm ồn.

Giáo viên: Những hành vi, việc làm của Cường thể hiện đức tính gì?

Học sinh trả lời: Cường vô lễ với người lớn.

Giáo viên kết luận: Qua tiểu phẩm các em cần tránh việc làm như bạn

Cường vì đó là việc làm vô lễ, thiếu tôn trọng người lớn tuổi Các em phải biếtchào hỏi, tôn trọng người lớn, kính trọng người già, không nên nói xấc xược,hỗn hào

Với tiểu phẩm trên tôi động viên những em nhút nhát cùng tham gia tập chocác em tính dạn dĩ trước tập thể

Sau đó tôi cho học sinh tự liên hệ.

Giáo viên: Khi đi học về thấy nhà có khách, các em sẽ làm gì?

Học sinh trả lời: Khi đi học về, thấy nhà có khách em sẽ khoanh tay chào cha, mẹ, chào khách con mới đi học về.

Giáo viên: Khi ngồi trên xe buýt, xe ngừng lại đón khách em thấy có một cụ già 60 tuổi bước lên loay hoay tìm ghế ngồi trong khi xe đã hết ghế,

em sẽ làm gì trong trường hợp này?

Học sinh trả lời: Em sẽ đứng lên mời cụ ngồi vào ghế em đang ngồi.

Tôi khen những em có những câu trả lời đúng, hay và nhắc nhở các emhọc tập theo

Tôi kết luận để các em hiểu được:

- Chúng ta cần phải lễ phép với người lớn

- Biết chào hỏi, tôn trọng người lớn

- Biết giúp đỡ người già, nhường nhịn em nhỏ

Thông qua đó tôi sẽ hướng dẫn học sinh nêu cách rèn luyện đức tính lễđộ: Lễ độ thể hiện là một con người có văn hoá, đạo đức, lễ độ giúp cho quan hệgiữa con người với con người trở nên tốt đẹp hơn, góp phần làm cho xã hội vănminh, tiến bộ Cách rèn luyện:

- Đức tính lễ độ cần phải thường xuyên rèn luyện

- Học hỏi các qui tắc và cách ứng xử có văn hóa, đối với người lớn tuổi, đối với người nhỏ tuổi hơn chúng ta cần phải “Trên kính dưới nhường” hoặc