sự biến đổi tuần hoàn tính chất các nguyên tố hóa học. đinh luật tuần hoàn

SỰ BIẾN ĐỔI TUẦN HOÀN TÍNH CHẤT CỦA CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC ĐỊNH LUẬT TUẦN HOÀN TIẾT 1 BÀI 9:... Sự biến đổi tính chất trong một chu kìTrong 1 chu kỳ, theo chiều tăng của điện tích hạt nhâ

Đỗ Thị Thơm

Hóa 43 A Khoa hóa ĐHSP Thái Nguyên

19/09/2011

SỰ BIẾN ĐỔI TUẦN HOÀN TÍNH CHẤT

CỦA CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

ĐỊNH LUẬT TUẦN HOÀN (TIẾT 1)

BÀI 9:

NỘI DUNG CHÍNH

Tính kim loại, tính phi kim

1 Sự biến đổi tính chất trong một chu kì

2 Sự biến đổi tính chất trong một nhóm A

3 Độ âm điện

I- TÍNH KIM LOẠI, TÍNH PHI KIM

VD1: 11 Na : 1s 2 2s 2 2p 6 3s 1

Nguyên tử Na có 2e ở lớp ngoài cùng nên sẽ nhường 1e để đạt cấu hình e bền vững của khí hiếm

VD2: 17 Cl: 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 5

Nguyên tử Clo co 7e ở lớp ngoài cùng nên sẽ nhận 1e để đạt cấu hình e bền vững của khí hiếm

Tính kim loại là tính chất của một nguyên tố mà nguyên tử của nó dễ mất e để trở thành ion dương Nguyên tử

càng dễ mất e thì tính kim loại càng mạnh.

Tính phi kim là tính chất của một nguyên tố mà nguyên tử của của nó dễ thu e để trở thành ion âm Nguyên tử

càng dễ thu e thì tính phi kim càng mạnh.

Ranh giới Trong bảng tuần hoàn, kim loại chiếm phần trên bên

trái và phi kim chiếm phần trên bên phải mà giới hạn không rõ rệt là đường chéo kẻ từ góc bên trái

1. Sự biến đổi tính chất trong một chu kì

Trong 1 chu kỳ, theo chiều tăng của điện tích hạt nhân, tính kim

loại của nguyên tố

yếu dần, đồng thời tính phi kim mạnh dần

Giải thích:

Dựa trên sự biến đổi bán kính nguyên tử Trong một chu kì khi đi từ trái qua phải, điện tích hạt nhân

tăng nhưng số lớp electron của nguyên tử các nguyên tố

bằng nhau nên lực hút của hạt nhân với các electron lớp

ngoài cùng tăng lên làm cho khoảng cách giữa hạt nhân với electron lớp ngoài cùng giảm dần dẫn đến bán kính nguyên

tử giảm dần Do đó khả năng nhường e giảm, khả năng thu e tăng

Kết Luận Trong mỗi chu kì bán kính nguyên tử giảm dần theo chiều tăng của điện tích hạt nhân đã giảm khả năng nhường e làm giảm tính kim loại và tăng khả năng thu e làm tăng tính phi kim

Đầu chu kì là các kim loại mạnh

Cuối chu kì là các phi kim mạnh

2 SỰ BIẾN ĐỔI TÍNH CHẤT TRONG MỘT NHÓM A

Bảng tuần hoàn

Trong một nhóm A, theo chiều tăng của điện tích hạt nhân, tính kim loại của các nguyên tố mạnh dần , đồng thời tính phi kim yếu dần

VD:

Nhóm IA là nhóm KL điển hình, tính KL tăng rõ rệt từ Li đến Cs.

Nhóm VIIA, tính phi kim của F mạnh nhất và giảm dần xuống đến I.

 Giải thích cũng theo bán kính nguyên tử

Giải thích:

Trong một nhóm A đi từ trên xuống dưới điện tích hạt nhân tăng nhanh nhưng đồng thời số e lớp ngoài cùng cũng tăng mạnh làm cho bán kính nguyên tử cũng

tăng nhanh Sự tăng nhanh bán kính nguyên tử cũng lặp lại sau mỗi nhóm A

Do đó khả năng nhường e tăng nên tính kim loại tăng

khả năng nhận e giảm nên tính phi kim giảm

3 ĐỘ ÂM ĐIỆN

a Khái niệm

Độ âm điện của một nguyên tử đặc trưng cho khả năng hút e của nguyên tử đó khi hình thành liên kết hóa học.

Độ âm điện càng lớn thì tính phi kim càng mạnh , độ âm điện

càng nhỏ

tính kim loại càng mạnh

b Bảng độ âm điện

L.C Pauling

IA IIA IIIA IVA VA VIA VIIA

2,20

0,98

Be 1,57

B 2,04

C 2,55

N 3,04

O 3,44

F 3,98

0,93

Mg 1,31

Al 1,61

Si 1,90

P 2,19

S 2,58

Cl 3,16

0,82

Ca 1,00

Ga 1,81

Ge 2,01

As 2,18

Se 2,55

Br 2,96

0,82

Sr 0,95

In 1,78

Sn 1,96

Sb 2,05

Te 2,1

I 2,66

0,79

Ba 0,89

Tl 1,62

Pb 2,33

Bi 2,02

Po 2,0

At 2,2

Nh

óm

Ch

u k ỳ

Trong 1 chu kỳ , từ trái sang phải, độ âm điện tăng dần

Trong 1 nhóm A , từ trên xuống, độ âm điện giảm dần

Quy luật biến đổi độ âm điện phù hợp với sự biến đổi tính

KL, tính PK của các nguyên tố trong 1 chu kỳ và trong 1 nhóm A

L.C Pauling

Trong 1 chu kỳ, từ trái sang phải, tính KL giảm dần, tính PK tăng dần Điều này lặp đi lặp lại ở mỗi chu kỳ

Ta nói: tính KL, tính PK của các nguyên tố biến đổi tuần hoàn theo chiều tăng của điện tích hạt nhân

BẢNG TÓM TẮT: SỰ BIẾN ĐỔI TUẦN HOÀN TÍNH KIM LOẠI, TÍNH PHI KIM, BÁN KÍNH NGUYÊN TỬ VÀ GIÁ TRỊ ĐỘ ÂM ĐIỆN CỦA CÁC

NGUYÊN TỐ

chu kì

Nhóm A

Bán kính nguyên tử tính kim loại

Giá trị độ âm điện tính phi kim

Bài tập

1 Trong một chu kì, bán kính nguyên tử của các nguyên tố (chọn đáp án đúng)

A Tăng theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân

B Giảm theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân

C Cả A, B đều đúng

Đáp án: B

2 Trong một nhóm A, bán kính nguyên tử của các

nguyên tố:

A Tăng theo chiều tăng của điện tích hạt nhân

B Giảm theo chiều tăng của điện tích hạt nhân

C A, B đều đúng

Đáp án: A

3 Các nguyên tố halogen được sắp xếp theo chiều bán kính nguyên tử giảm dần (từ trái qua phải) như sau: A.I, Br, Cl, F.

B.F, Cl, Br, I.

C.I, Br, F, Cl.

D.Br, I, Cl, F.

Đáp án: C

4 Các nguyên tố của chu kì 2 được sắp xếp theo chiều giá trị độ âm điện giảm dần( từ trái qua phải) như sau:

A.F, O, N, C, B, Be, Li.

B.Li, B, Be, N, C, F, O.

C.Be, Li, C, B, O, N, F.

D.N, O, F, Li, Be, B, C.

Đáp án: A.