Tài liệu này dành cho sinh viên, giáo viên khối ngành công nghệ thông tin tham khảo và có những bài học bổ ích hơn, bổ trợ cho việc tìm kiếm tài liệu, giáo án, giáo trình, bài giảng các môn học khối ngành công nghệ thông tin
Trang 1BÀI GIẢNG QUẢN LÝ DỰ ÁN HỆ THỐNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
Trang 2Nội dung
1 Sự cần thiết phải quản lý dự án
2 Khái niệm dự án, quản lý dự án và các
khái niệm khác
3 Quản lý dự án trong tổ chức
4 Kế hoạch chiến lược
Trang 31 Sự cần thiết của quản lý dự án
Tuy nhiên, nhiều công bố tỷ lệ thành công dự án CNTT thấp, như:
Nghiên cứu của Standish Group năm 2005 chỉ ra: chỉ 16,2% dự án CNTT thành công đáp ứng theo 3 tiêu chí về phạm vi, kinh phí và thời gian; 31%
dự án CNTT với kinh phí 81 tỷ US$ bị hủy bỏ trước khi hoàn thành.
Joyce Fortune, Geoff Peters (2005) Information systems: achieving success by avoiding failure, John Wiley & Sons Inc chỉ ra nhiều ví dụ về các dự án CNTT thất bại Điển hình, một dự án vào năm 1996 tại Anh bị hủy bỏ mà cơ quan kiểm toán ước tính dự án có kinh phỉ 1 tỷ bảng Anh; một dự án khác (HTTT hỗ trợ thẩm phán Anh và xứ Walse tăng kinh phí gấp đôi (tới gần 400 triệu bảng Anh) mà phạm vi lại bị thu hẹp.
Paul Dorsey (2005) Top 10 Reasons Why Systems Projects Fail, http://www.dulcian.com/Articles/Dorsey_Top10ReasonsSystemsProjectsFail.pdf; Guru Prakash Prabhakar (2008) What is Project Success: A Literature Review,
International Journal of Business and Management September, 2008…
Trang 4Sự cần thiết của quản lý dự án
Để phát triển, mọi công ty (tổ chức) đều cần đầu tư các dự án cho sản phẩm mới, dịch vụ mới… Nước Mỹ: có 300.000 dự án CNTT mới (2000), 500.000 dự án CNTT mới (2001)…
Đảm bảo chất lượng dự án còn khó khăn hơn khi môi trường làm việc biến đổi: tiến bộ nhanh của công nghệ, mở rộng phạm vị hoạt động, môi trường đa văn hóa
Một số tiêu chí:
Kiểm soát tốt hơn các tài nguyên về tài chính, vật chất và con người
Nâng cao quan hệ khách hàng
Thời gian phát triển ngắn hơn
Giá thành nhỏ hơn
Chất lượng tăng lên và độ tin cậy cao hơn
Tỷ suất lợi nhuận cao hơn
Hiệu quả tốt hơn
Phối hợp nội bộ tốt hơn
Nâng cao tinh thần của người lao động (giảm bớt căng thẳng)
Trang 5Sự cần thiết của quản lý dự án
Quản lý dự án nhằm đáp ứng các tiêu chí nâng cao chất lượng dự án
Quan tâm QLDA: Các tổ chức đã quan tâm thêm quan tâm và thêm nhiều
tổ chức mới
Trung bình lương chuyên viên chính QLDA khoảng 90.000 US$/năm vào năm 2003 Lương trưởng bộ phận quản lý dự án (PMOD) cao hơn lương của lãnh đạo bộ phận thông tin (CIO) với gần 119.000 US$/năm so với gần 104.000 US$/năm
Các tổ chức nghiên cứu về quản lý dự án, điển hình nhất là Project Management Institute - PMI (http://www.pmi.org/)
Nhiều tạp chí khoa học liên quan; nhiều công trình nghiên cứu được công
bố (xem bảng dưới: thống kê số lượng tài liệu chứa cụm từ “project management”)
Nhiều chuẩn công nghiệp QLDA
Nhiều bộ công cụ QLDA được phát triển như của MS…
Vị trí 2013 2012 2011 2010 2009 2008 2007
Tiêu đề 36 1240 1870 1900 1700 1650 1660
Trang 62 Một số khái niệm và nội dung cơ bản
Dự án (Project)
Quản lý dự án (Project Management)
Hệ thống thông tin (Information System): HTTT
Quản lý dự án HTTT (Information System Project Management)
Các khái niệm liên quan khác
Dự án là một nỗ lực nhất thời được tiến hành nhằm một mục tiêu đơn nhất tạo ra một sản phẩm/một dịch vụ/một kết quả mới
Nỗ lực: huy động tài nguyên con người, kinh phí và các tài nguyên khác
Lý do của dự án: Công việc thường xuyên theo quy trình sẵn có của tổ chức không tạo ra sản phẩm/dịch vụ.kết quả mới Khi dự án hoàn thành thì kết quả dự án trở thành công việc thường xuyên
Như vậy, nói cách khác “Dự án là một tập hợp các công việc, được một
cá nhân hoặc một tập thể những người với trình độ chuyên môn khác nhau thực hiện nhằm đạt được một kết quả dự kiến , trong một thời gian
Trang 7“Dự án”: đặc trưng nổi bật
Kích thước: dự án mọi kích thước nhỏ, vừa, to với thời gian ngắn/dài
Tính nhất thời, liên quan tới sự không chắc chắn
Thời điểm bắt đầu và thời điểm kết thúc xác định
Chấm dứt dự án: Hoàn thành (đạt mục tiêu)/không đạt kết quả hoặc kết quả không đúng yêu cầu/dự án không còn cần thiết
Do một tổ chức riêng (đặc thù) thực hiện
Đội quản lý dự án được xây dựng một cách đặc biệt và hết nhiệm vụ khi
dự án kết thúc
Đội quản lý dự án là những người lành nghề không đồng nhất, thường
có chéo về chức năng trong công ty
Được chuẩn bị công phu hướng tới cải cách
Mỗi dự án được mô tả tốt khi xác định thời điểm bắt đầu, thời kiếm kết thúc, và quan trọng nhất là con đường từ thời điểm bắt đầu tới thời điểm kết thúc
Dự án tiếp diễn theo các bước tăng trưởng không ngừng
Trang 8Dự án: đặc trưng nổi bật và ví dụ
Tính duy nhất
Dù có các hoạt động tương tự
Được cam kết thực hiện một mục tiêu rõ ràng trong một thời gian quy định
Trình diễn các phần tử lặp không thay đổi tính duy nhất tiêu chuẩn của công việc
dự án
Dự án có người quản lý dự án đáp ứng yêu cầu thực thi dự án
Đơn nhất khi dự án hoàn hiện nội bộ trong một công ty (tổ chức),
Quản lý kép: Dự án đáp ứng yêu cầu người dùng
Tạo một sản phẩm, một dịch vụ mới
Phát triển một hệ thống thông tin mới
Nâng cấp phần cứng, phần mềm, hạ tầng CNTT xảy ra ở rất nhiều tổ chức Lưu ý, “dự án CNTT” chỉ đề chỉ các dự án liên quan tới phần cứng, phần mềm và mạng
Nhiều tổ chức phát triển phần mềm mới hoặc tăng cường hệ thống đã
có để thực thi nhiều chức năng kinh doanh mới
…
Trang 9Quản lý dự án
Một số khái niệm
Quản lý dự án là khái niệm để chỉ hoạt động áp dụng kiến thức, kỹ năng, công cụ và kỹ thuật vào hoạt động của một dự án cụ thể nhằm đáp ứng các đòi hỏi của dự án.
Người quản lý dự án (project manager) là người chịu trách nhiệm
tổ chức thi hành việc quản lý dự án Người QLDA làm việc với nhà tài trợ, đội dự án, những người tham gia khác để hoàn thành dự án
quản lý một cách phối hợp để thu được lợi ích và sự giám sát không có được nếu như quản lý chúng riêng rẽ.
Người quản lý chương trình (program manager) giám sát chương trình và hoạt động như chủ của các người QLDA
Danh mục (profile): một tập các chương trình liên quan nhằm thay đổi mục tiêu kinh doanh theo mục đích chiến lược của doanh nghiệp (tổ chức)
Lập kế hoạch chiến lược (statigeries planning): là quá trình phân tích ngữ cảnh hiện thời và các dự án có thể thực hiện để tạo quyết định hướng tới các mục đích (goals) của tổ chức
Trang 10Dự án – Chương trình – Kế hoạch chiến lược
Một số lưu ý
Kế hoạch chiến lược xuyên suốt
Các chương trình kế tiếp/chồng lấp thực thi kế hoạch chiến lược
Các dự án kế tiếp/chồng lấp trong một chương trình
Hoạt động tác nghiệp thường xuyên
Trang 11Chương trình
Chương trình là một nhóm dự án liên quan nhau hướng tới một mục tiêu đơn nhất.
Một cam kết toàn diện được phân chia thành các dự án khác nhau, mỗi
từ chúng đóng góp vào mục tiêu chung
Như trang trước, các dự án trong một chương trình được quản lý ngang hàng cộng tác đạt lợi ích cao hơn so với mỗi dự án riêng.
Thành công của chương trình phụ thuộc vào thành công của mọi dự án thành phần
Chương trình thường bao gồm các hoạt động phát triển liên tục
Bao gồm toàn bộ vòng đời sản phẩm (phát triển và duy trì tiến hóa phần mềm; thiết kế, sản xuất ô tô…)
Liên quan tới việc thực thi một số dự án lặp (một chiến dịch tìm kiếm dầu mỏ với một vài dự án khoan giếng dầu …)
Trang 12Quản lý dự án: tác dụng và ba chiều
Giảm đáng kể thời gian: 163% so với 222%
Đạt yêu cầu đặc trưng và tính năng 67% so với 61%
Dự án thành công ở Mỹ 78000 so với 28000
Tỷ lệ dự án IT thành công 28% so với 16%
Mục đích phạm vi: Những việc gì cần hoàn thành
Mục đích thời gian: Bao lâu để hoàn thành
Mục đích về chi phí: Tốn bao nhiêu kinh phí
Người quản lý dự án phải giải quyết cân đối ba chiều ràng buộc tương tranh nhau này
Trang 13Quản lý dự án: chi tiết nội dung
Quản lý dự án là khái niệm để chỉ hoạt động áp dụng kiến thức,
kỹ năng, công cụ và kỹ thuật vào hoạt động của một dự án cụ thể nhằm đáp ứng các đòi hỏi của dự án.
phần cứng (bảng, biểu mẫu và các công cụ khác)
Kỹ thuật: Áp dụng trong từng quy trình dự án
Thực hiện theo các quy trình
5 giai đoạn (nhóm quy trình), 9 vùng kiến thức với 42 quy trình
Vòng đời của quản lý dự án
Trang 14Quy trình QLDA
Quy trình là một bộ các hoạt động tương tác lẫn nhau nhằm thu được một sản phẩm, một kết quả hoặc một dịch vụ đã được xác định trước.
Quy trình QLDA là một quy trình trong QLDA
Ba thành phần đặc trưng: đầu vào, các công cụ và kỹ thuật được
áp dụng, và kết quả đầu ra.
Nhóm quy trình khởi tạo dự án
Nhóm quy trình lập kế hoạch
Nhóm quy trình thực hiện dự án
Nhóm quy trình theo dõi kiểm tra dự án
Nhóm quy trình kết thúc dự án
Trang 15Mối quan hệ quản lý các mức dự án
Trang 16Mối quan hệ quản lý các mức dự án
Trang 17Mối quan hệ các mức quản lý dự án
(i) Chiến lược và ưu tiên; (ii) Tạo thăng tiến (iii) Quản trị; (iv) Sắp xếp các thay đổi yêu cầu; (v) Tác động do sự thay đổi từ danh mục, chương trình, dự án khác
Trang 18Khái niệm hệ thống thông tin
Một tập các yếu tố hoặc thành phần liên quan nhau
thực hiện thu thập (input), thao tác (xử lý), lưu trữ và kết xuất (output)
dữ liệu và thông tin, và cung cấp một phản ứng hiệu chỉnh (cơ chế phản
hồi: feedback mechanism) đạt được một mục tiêu (objective)
Cơ chế phản hồi là thành phần giúp các tổ chức đạt được các mục đích (goals), chẳng hạn như tăng lợi nhuận hoặc cải thiện quan hệ khách hàng
Yếu tố/Thành phần: phần cứng, phần mềm, CSDL, viễn internet, con người, các thủ tục procedures (chiến lược: strategics, chính sách: polities, phương pháp: methods, quy tắc: rules)
thông-mạng- Mục tiêu (objective) <> mục đích (goals): xem trang sau
Trang 19Hệ thống thông tin kinh doanh
Mức trên: Hệ thống quản lý tri thức và hệ thống thông tin kinh doanh
chuyên ngành
Mức giữa: Hệ thống thông tin quản lý và hệ thống hỗ trợ quyết định
Mức dưới: Thương mại điện tử và thương mại không dây (M-commerce:
Trang 20 Sơ bộ về Hệ thống quy trình quản lý dự án
Hệ thống 5 nhóm quy trình theo giai đoạn
Chín vùng kiến thức
42 quy trình quản lý dự án
Sơ đồ chung một quy trình quản lý dự án
Trang 21Tri thức là động lực chủ yếu cho tăng trưởng kinh tế
Tài nguyên quy trình
+ Quy trình dẫn dắt một tuyến hoạt động xử lý trong tổ chức + Quy trình do con người xây dựng ra và thực hiện Khai phá dữ liệu quá trình (process mining) http://www.processmining.org/
+ Thực hiện quy trình và ngoại lệ
Môi trường tổ chức
+ Văn hóa tổ chức
+ … Đầu tư ra nước ngoài của doanh nghiệp Nhật: 3 lợi thế trở thành hạn chế
[NKK10] Numagami, Karube, and Kato (2010) Organizational Deadweight: Learning from Japan (jointly worked), Academy of Management Perspectives 24(4):25-37.
Trang 22Tri thức – động lực chủ yếu tăng trưởng
Tăng GDP Việt Nam [VDR2012]
“Nói thẳng ra lý do là các bạn đang dựa trên mô hình tăng trưởng sai 3-4 năm qua, các bạn bơm tín dụng ồ ạt” Victoria Kwakwa, giám đốc Ngân hàng Thế giới (WB) tại VN
http://www.tienphong.vn/Kinh-Te/614008/Viet-Nam-se-on-neu-lam-dung-cam-ket-tpol.html
Trang 24Hệ thống quy trình QLDA
Khởi tạo (Initiation) : 2 quy trình
Lập kế hoạch (Planning) : 20 quy trình
Thực hiện (Execution) : 8 quy trình
Giám sát và điều khiển (Monitoring & Control) : 10 quy trình
Kết thúc (Đóng) : 2 quy trình
Quản lý tích hợp (Integration Management) : 6 quy trình
Quản lý phạm vi (Scope Management) : 5 quy trình
Quản lý thời gian (Time Management) : 6 quy trình
Quản lý giá thành (Cost Management) : 3 quy trình
Quản lý chất lượng (Quality Management) : 3 quy trình
QL tài nguyên con người (Human Resource Man.): 4 quy trình
Quản lý truyền thông (Communication Man.) : 5 quy trình
Quản lý rủi ro (Risk Management) : 6 quy trình
Quản lý mua sắm (Procurement Management) : 4 quy trình
Trang 259 vùng kiến thức QLDA
Trang 26Năm nhóm quy trình QLDA
Trang 27Ánh xạ 5 nhóm quy trình 9 vùng kiến thức
Trang 28Sơ đồ một quy trình QLDA
output
Các công cụ
và kỹ thuậtInput
Input: tài nguyên tổ chức, output từ các quy trình liên quan đã thực hiện
Các công cụ và kỹ thuật: ý kiến chuyên gia, công cụ phần mềm, công cụ phần cứng, bảng biểu mẫu, các kỹ thuật tương ứng
Output: tài nguyên tổ chức, kết quả mới từ thực hiện quy trình