giáo án thao giảng, bồi dưỡng thi giáo viên giỏi ngôn ngữ lập trình (1)

Mỗi ngôn ngữ lập trình th ờng gồm 2 thành phần cơ bản: bảng chữ cái và các quy tắc viết lệnh..  Bảng chữ cái Mọi ngôn ngữ lập trình đều có bảng chữ cái riêng.. Các câu lệnh chỉ đ ợc viế

1 VÝ dô vÒ ch ¬ng tr×nh

2 Ng«n ng÷ lËp tr×nh gåm nh÷ng g×?

3 Tõ kho¸ vµ tªn

4 CÊu tróc chung cña ch ¬ng tr×nh

5 VÝ dô vÒ ng«n ng÷ lËp tr×nh

1 VÝ dô vÒ ch ¬ng

tr×nh

Cho ch ¬ng tr×nh viÕt b»ng ng«n ng÷ lËp tr×nh Pascal:

Program vd1;

Uses crt;

Begin

Writeln (‘CHAO CAC BAN’);

End

LÖnh khai b¸o tªn

ch ¬ng tr×nh

LÖnh in ra mµn h×nh dßng ch÷

CHAO CAC BAN

CHAO CAC BAN

KÕt qu¶

Ch ¬ng tr×nh cã thÓ cã nhiÒu c©u lÖnh, mçi c©u lÖnh gåm c¸c côm tõ kh¸c nhau ® îc t¹o tõ c¸c ch÷ c¸i.

1 Ví dụ về ch ơng

trình

2 Ngôn ngữ lập

trình gồm những

gì?

Mỗi ngôn ngữ lập trình th ờng gồm 2 thành phần cơ bản: bảng chữ cái và các quy tắc viết lệnh

• Bảng các chữ cái.

• Các quy tắc ngữ pháp

để viết từ và câu.

Hãy cho biết ngôn ngữ Tiếng Việt gồm những thành phần nào?

1 Ví dụ về ch ơng

trình

2 Ngôn ngữ lập

trình gồm những

gì?

 Bảng chữ cái

Mọi ngôn ngữ lập trình đều có bảng chữ cái riêng

Các câu lệnh chỉ đ ợc viết từ các chữ cái trong bảng chữ cái của ngôn ngữ lập trình

Bảng chữ cái của các ngôn ngữ lập trình th ờng gồm:

Chữ hoa: A B C …

Z

Chữ th ờng: a b c … z 0 1 2 … 9

Dấu phép toán: + - * /

Các kí hiệu: @ $ ( ) ; ‘ ;

…

* Bảng chữ cái

1 Ví dụ về ch ơng

trình

2 Ngôn ngữ lập

trình gồm những

gì?

 Bảng chữ cái

 Các quy tắc

– Mỗi câu lệnh trong ch ơng trình đều có quy tắc quy

định cách viết các từ và thứ tự của chúng.

– Mỗi câu lệnh đều có một ý nghĩa nhất định xác định thao tác mà máy tính cần thực hiện và kết quả đạt đ ợc.

Program vd1;

Uses crt;

Begin

Writeln (‘CHAO CAC BAN’);

End.

Một số câu lệnh kết thúc bằng dấu ;

Sau từ Program là các dấu cách

Câu lệnh chỉ thị máy tính in ra màn hình dòng chữ

CHAO CAC BAN

Câu lệnh kết thúc

ch ơng trình

Ví dụ:

 Các quy tắc

 Bảng chữ cái

1 Ví dụ về ch ơng

trình

2 Ngôn ngữ lập

trình gồm những

gì?

 Các quy tắc

 Bảng chữ cái

3 Từ khoá và tên

 Từ khoá

 Từ khoálà những từ dành riêng, không đ ợc dùng cho bất kì mục đích nào khác ngoài mục đích sử dụng do ngôn ngữ lập trình quy định.

– Mỗi ngôn ngữ lập trình đều có một số từ khoá nhất

định

Ví dụ:

Program  Từ khoá khai báo tên ch ơng trình

Uses  Từ khoá khai báo các th viện

Begin, End  Các từ khoá thông báo bắt đầu và kết thúc phần thân

ch ơng trình.

Program vd1;

Uses crt;

Begin Writeln (‘CHAO CAC BAN’);

End

1 Ví dụ về ch ơng

trình

2 Ngôn ngữ lập

trình gồm những

gì?

 Các quy tắc

 Bảng chữ cái

3 Từ khoá và tên

 Từ khoá

 Tên

 Tên dùng để nhận biết và phân biệt các đại l ợng và

đối t ợng trong ch ơng trình.

– Tên do ng ời lập trình đặt theo các qui tắc của ngôn ngữ

lập trình và ch ơng trình dịch.

Ví dụ 1:

Program vd1;

Uses crt;

Begin

Writeln (‘CHAO CAC BAN’);

End.

vd1  tên ch ơng trình

crt  tên th viện

• Hai đại l ợng khác nhau trong một ch ơng trình phải có tên

khác nhau.

• Tên không đ ợc trùng với các từ khoá

1 Ví dụ về ch ơng

trình

2 Ngôn ngữ lập

trình gồm những

gì?

 Các quy tắc

 Bảng chữ cái

3 Từ khoá và tên

 Từ khoá

 Tên

Quy tắc đặt tên trong ngôn ngữ lập trình Pascal :

Không bắt đầu bằng chữ số.

Không chứa dấu cách.

Ví dụ 2:

Hãy chỉ ra những tên không hợp lệ trong Pascal Vì sao?

8A1

Một ch ơng trình viết bằng ngôn ngữ lập trình có cấu trúc nh thế nào nhỉ?

?

?

?

1 Ví dụ về ch ơng

trình

2 Ngôn ngữ lập

trình gồm những

gì?

 Các quy tắc

 Bảng chữ cái

3 Từ khoá và tên

 Từ khoá

 Tên

4 Cấu trúc chung

của ch ơng trình

Cấu trúc chung của mọi ch ơng trình gồm hai phần:

[<Phần khai báo>]

<Phần thân ch ơng trình>

- Phần khai báo có thể có hoặc không.

- Phần thân ch ơng trình bắt buộc phải có.

Trong đó:

1 VÝ dô vÒ ch ¬ng

tr×nh

2 Ng«n ng÷ lËp

tr×nh gåm nh÷ng

g×?

 C¸c quy t¾c

 B¶ng ch÷ c¸i

3 Tõ kho¸ vµ tªn

 Tõ kho¸

 Tªn

4 CÊu tróc chung

cña ch ¬ng tr×nh

 PhÇn khai b¸o

 PhÇn khai b¸o

Khai b¸o tªn ch ¬ng tr×nh

Khai b¸o c¸c th viÖn: chøa c¸c lÖnh viÕt s½n cã thÓ

dïng trong ch ¬ng tr×nh

C¸c khai b¸o kh¸c

gåm:

 PhÇn th©n ch ¬ng tr×nh

Gåm c¸c c©u lÖnh mµ m¸y tÝnh cÇn thùc hiÖn.

VÝ dô:

Program vd1;

Uses crt;

Begin

Writeln (‘CHAO CAC BAN’);

End.

PhÇn khai b¸o

PhÇn th©n

ch ¬ng tr×nh

 PhÇn th©n ch ¬ng

tr×nh

1 Ví dụ về ch ơng

trình

2 Ngôn ngữ lập

trình gồm những

gì?

 Các quy tắc

 Bảng chữ cái

3 Từ khoá và tên

 Từ khoá

 Tên

4 Cấu trúc chung

của ch ơng trình

 Phần khai báo

 Phần thân ch ơng

trình

5 Ví dụ về ngôn ngữ

lập trình

Hóy cựng làm quen với một ngụn ngữ lập tr ỡ nh – Ngụn ngữ Pascal!

Máy tính cần đ ợc cài đặt môi tr ờng lập trình trên ngôn ngữ Pascal.

1 Ví dụ về ch ơng

trình

2 Ngôn ngữ lập

trình gồm những

gì?

 Các quy tắc

 Bảng chữ cái

3 Từ khoá và tên

 Từ khoá

 Tên

4 Cấu trúc chung

của ch ơng trình

 Phần khai báo

 Phần thân ch ơng

trình

5 Ví dụ về ngôn ngữ

lập trình

 Soạn thảo ch ơng trình

Trong cửa sổ ch ơng trình dùng bàn phím để soạn thảo

ch ơng trình.

Program vd1;

End

Uses Crt;

Begin

1 VÝ dô vÒ ch ¬ng

tr×nh

2 Ng«n ng÷ lËp

tr×nh gåm nh÷ng

g×?

 C¸c quy t¾c

 B¶ng ch÷ c¸i

3 Tõ kho¸ vµ tªn

 Tõ kho¸

 Tªn

4 CÊu tróc chung

cña ch ¬ng tr×nh

 PhÇn khai b¸o

 PhÇn th©n ch ¬ng

tr×nh

5 VÝ dô vÒ ng«n ng÷

lËp tr×nh

 So¹n th¶o ch ¬ng tr×nh

– NhÊn tæ hîp phÝm Alt + F9

 DÞch ch ¬ng tr×nh

– Ch ¬ng tr×nh dÞch sÏ kiÓm tra lçi chÝnh t¶ vµ có ph¸p

 C¸c quy t¾c

 B¶ng ch÷ c¸i

3 Tõ kho¸ vµ tªn

 Tõ kho¸

 Tªn

4 CÊu tróc chung

cña ch ¬ng tr×nh

 PhÇn khai b¸o

 PhÇn th©n ch ¬ng

tr×nh

5 VÝ dô vÒ ng«n ng÷

lËp tr×nh

 So¹n th¶o ch ¬ng tr×nh

 DÞch ch ¬ng tr×nh

1 VÝ dô vÒ ch ¬ng

tr×nh

2 Ng«n ng÷ lËp

tr×nh gåm nh÷ng

g×?

 Ch¹y ch ¬ng tr×nh

NhÊn tæ hîp phÝm Ctrl + F9

Mµn h×nh hiÖn kÕt qu¶ cña ch

¬ng tr×nh:

 Các quy tắc

 Bảng chữ cái

3 Từ khoá và tên

 Từ khoá

 Tên

4 Cấu trúc chung

của ch ơng trình

 Phần khai báo

 Phần thân ch ơng

trình

5 Ví dụ về ngôn ngữ

lập trình

 Soạn thảo ch ơng trình

 Dịch ch ơng trình

1 Ví dụ về ch ơng

trình

2 Ngôn ngữ lập

trình gồm những

 Chạy ch ơng trình

 Ngôn ngữ lập trình là tập hợp các kí hiệu và quy tắc viết các

lệnh.

 Từ khoá: tập hợp các từ dành riêng cho những mục đích sử

dụng nhất định của ngôn ngữ lập trình.

 Cấu trúc ch ơng trình th ờng gồm hai phần:

- Phần khai báo.

- Phần thân ch ơng trình.

 Tên để phân biệt các đại l ợng trong ch ơng trình và do ng ời

lập trình đặt.