Mục đích yêu cầu: Trang bị cho Tổ trưởng chuyên môn ở các trường Trung học hệ thống khái niệm cơ bản về: + Giáo dục, quản lý, quản lý giáo dục và chức năng quản lý + Tổ chuyên môn và
Trang 1BỒI DƯỠNG KỸ NĂNG QUẢN LÝ TỔ CHUYÊN MÔN
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
I Tài liệu tham khảo
1 Điều lệ trường trung học- Ban hành kèm theo quyết định số BGDĐT ngày 2/4/2007
07/2007/QĐ-2 Quy định về tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường THPT ban hành kèm theo quyết định số 80/2008/ QĐ-BGDĐT ngày 30/12/2008
3 Thông tư số 28/2009/TT-BGDĐT ngày 21/10/2009 ban hành quy định về chế độ làm việc đối với giáo viên phổ thông
4 Quy chế công nhận trường trung học chuẩn quốc gia ban hành kèm theo thông tư số 06/2010/TT-BGDĐT ngày 26/02/2010
5 Điều lệ hội thi giáo viên dạy giỏi các cấp học phổ thông ban hành kèm theo thông tư số 21/2010/ TT-BGDĐT ngày 20/7/2010
6 Quy chế đánh giá xếp loại học sinh trung học ban hành kèm theo quyết định số 40/2006/QĐ - BGDĐT ngày 5/10/2006 (có sửa đổi bổ sung)
7 Thông tư số 30/2009/TT-BGD&ĐT ngày 22/10/2009 qui định chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học
8 Công văn số 660/BGD&ĐT-NGCBQLGD ngày 9/2/2010 về việc hướng dẫn đánh giá xếp loại giáo viên trung học theo Thông tư số 30 ngày 22/10/2009
II Mục đích yêu cầu:
Trang bị cho Tổ trưởng chuyên môn ở các trường Trung học hệ thống khái
niệm cơ bản về:
+ Giáo dục, quản lý, quản lý giáo dục và chức năng quản lý
+ Tổ chuyên môn và tổ trưởng chuyên môn ở các cơ sở giáo dục phổ thông.+ Tìm hiểu chức năng, nhiệm vụ và nội dung quản lý của tổ trưởng chuyên môn ở trường Trung học phổ thông, nguyên tắc xử lý tình huống sư phạm của tổ trưởng chuyên môn trong hoạt động quản lý tổ chuyên môn Cung cấp và định hình một số mẫu biểu quản lý hành chính đối với tổ trưởng chuyên môn theo chức năng, nhiệm vụ và hoạt động của tổ chuyên môn
+ Đề xuất một số biện pháp để nâng cao hoạt động của tổ chuyên môn
Trang 22 Tổ chức bộ máy của nhà trường
Trang 32 Lãnh đạo : là khả năng gây ảnh hưởng, động viên, chỉ dẫn, chỉ thị người khác hành động nhằm thực hiện mục tiêu mong muốn Lãnh đạo là quá trình định hướng dài hạn cho chuỗi các tác động của công tác quản lý.
quản lý gồm 2 đơn vị nội dung cơ bản: Cai quản và pháp lý Ngày nay quản lý
đã trở thành một khoa học, một nghệ thuật, có nhiều quan niệm khác nhau về quản
lý, một trong các quan niệm đó: “Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến những người lao động nói chung nhằm thực hiện được những mục tiêu quản lý ” Quan hệ nội hàm khái niệm quản lý:
“Lơ mơ hai chữ Q, LChợt ra mới rõ trong L có Q
Q, L hai chức lơ mơBây giờ mới tỏ sau Q có L”
4 Sự khác nhau giữa lãnh đạo và quản lý
Trang 43 Quản lý giáo dục :
Trang 5Có nhiều tác giả đưa ra khái niệm quản lý giáo dục khác nhau, tựu trung ta
có thể hiểu:
Quản lý giáo dục là quá trình tác động có định hướng của nhà quản lý giáo
dục trong việc vận dụng nguyên lý, phương pháp chung nhất của khoa học quản lý vào lĩnh vực giáo dục, nhằm đạt mục tiêu mà giáo dục đã đề ra.
4 Chức năng quản lý:
Quản lý là những tác động hướng đích với chức năng lập kế hoạch, tổ chức lãnh đạo, chỉ đạo, điều khiển và kiểm tra Bản chất của quản lý là sự phối hợp
các nỗ lực của con người thông qua các chức năng quản lý
+ Lập kế hoạch là quá trình thiết lập các mục tiêu, các con đường, các biện pháp, các điều kiện đảm bảo cho hoạt động thực hiện các mục tiêu đó Kế
hoạch là nền tảng của quản lý
+ Tổ chức là quá trình sắp xếp phân bổ công việc, chia sẻ quyền hành, nguồn lực cho các thành viên để họ có thể hoàn thành các mục tiêu xác định
Tổ chức là công cụ hết sức quan trọng của quản lý
+ Chỉ đạo là quá trình các chủ thể quản lý điều khiển, hướng dẫn con người trong tổ chức để họ tự nguyện, nhiệt tình, tin tưởng, phấn đấu đạt các mục tiêu quản lý.
+ Kiểm tra là việc đo lường, đánh giá kết quả của việc thực hiện các mục tiêu của tổ chức nhằm tìm ra những ưu điểm và những hạn chế để điều chỉnh việc lập kế hoạch, tổ chức và lãnh đạo Các chức năng quản lý có mối quan hệ
hữu cơ chặt chẽ, tác động ảnh hưởng lẫn nhau trong một môi trường quản lý xác định
Trang 65 Tổ chuyên môn:
* Điều lệ trường trung học quy định (Điều 16): Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng, giáo viên, viên chức thư viên, viên chức thiết bị thí nghiệm được tổ chức thành tổ chuyên môn theo môn học hoặc nhóm môn học Mỗi tổ chuyên môn có tổ trưởng và một hoặc hai tổ phó do hiệu trưởng bổ nhiệm và giao nhiệm vụ đầu năm học
* Tổ chuyên môn có nhiệm vụ sau: Xây dựng kế hoạch hoạt động, xây dựng
và quản lý kế hoạch cá nhân theo kế hoạch giáo dục và phân phối chương trình môn học của Bộ GD&ĐT và kế hoạch năm học của nhà trường Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ; tham gia đánh giá, xếp loại các thành viên của tổ theo quy định của Bộ GD&ĐT Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên
* Chế độ sinh hoạt tổ chuyên môn: 2 tuần một lần
6 Tổ trưởng chuyên môn:
* Tổ trưởng chuyên môn là giáo viên trường trung học, có đầy đủ các nhiệm
vụ của giáo viên bộ môn, của giáo viên chủ nhiệm lớp (nếu làm công tác giáo viên chủ nhiệm lớp), có quyền của giáo viên bộ môn và quyền giáo viên chủ nhiệm lớp (quy định tại điều 30, ,36 chương 4 trong điều lệ trường trung học)
Trang 7* Tổ trưởng chuyên môn có tiêu chuẩn phẩm chất, năng lực sau :
* Tổ trưởng chuyên môn được Hiệu trưởng bổ nhiệm và giao nhiệm vụ đầu năm học, chịu sự quản lý, chỉ đạo của Hiệu trưởng
* Tổ trưởng chuyên môn là người đứng đầu tổ chuyên môn, có nhiệm vụ quản lý toàn diện hoạt động chuyên môn về việc xây dựng kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn, hướng dẫn tổ viên xây dựng và quản lý kế hoạch cá nhân, tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ và tham gia đánh giá xếp loại thành viên trong tổ, đề xuất khen thưởng hoặc kỷ luật đối với giáo viên, quản lý tài sản tổ chuyên môn theo quy định của Hiệu trưởng, theo dõi và đề nghị nhà trường thực hiện chế độ chính sách của nhà nước đối với các tổ viên
* Tổ trưởng chuyên môn tổ chức thực hiện quy chế dân chủ trong các hoạt động của tổ chuyên môn, tham gia vào công tác xã hội hoá giáo dục của nhà trường, tổ trưởng chuyên môn được đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp
vụ và được hưởng các chế độ chính sách theo quy định (trừ giờ 3 tiết/tuần; phụ cấp trách nhiệm 0.25 lương cơ bản)
Trang 8* Tổ trưởng chuyên môn chủ trì các hội nghị tổ chuyên môn và chịu trách nhiệm trước Hiệu trưởng về toàn bộ các nhiệm vụ được quy định tại điều 16 - chương 2 của điều lệ trường trung học
B Chức năng, nhiệm vụ và nội dung quản lý của tổ trưởng chuyên môn
ở trường Trung học
1 Chức năng, nhiệm vụ của tổ trưởng chuyên môn:
Trang 9* Tổ trưởng chuyên môn có các chức năng quản lý như một người đứng đầu một đơn vị , được hiệu trưởng bổ nhiệm và giao nhiệm vụ đầu năm học
* Tổ trưởng chuyên môn có chức năng dự thảo kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn, hướng dẫn thành viên trong tổ lập kế hoạch năm học của cá nhân
* Tổ trưởng chuyên môn còn có chức năng đặc biệt quan trọng là kiểm tra đánh giá toàn bộ hoạt động chuyên môn của các thành viên thuộc quyền theo kế hoạch nhiệm vụ năm học của tổ và của nhà trường
* Tổ trưởng chuyên môn được hiệu trưởng giao nhiệm vụ tổ chức, chỉ đạo các hoạt động tổ chuyên môn trong việc thực hiện chương trình giảng dạy môn học, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, kiểm tra đánh giá theo quy định của các cấp quản lý giáo dục và kế hoạch năm học của nhà trường
* Tổ trưởng chuyên môn thực hiện qui chế dân chủ trong nhà trường, tập hợp, đoàn kết các thành viên trong tổ thực hiện tốt chủ trương đường lối chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước, các chủ trương chính sách về giáo dục đào tạo cũng như các qui định, nếp sống văn hoá ở địa phương nơi cư trú Tổ trưởng chuyên môn cùng với thành viên trong tổ xây dựng bầu không khí tâm lý, môi trường sư phạm thân thiện, cộng tác hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao
Trang 102 Nội dung quản lý của tổ trưởng chuyên môn ở trường trung học:
2.1 Quản lý hồ sơ sổ sách theo dõi các hoạt động giáo dục của các thành viên trong tổ chuyên môn Theo quy chế công nhận trường trung học chuẩn quốc gia ban hành kèm theo thông tư số 06/2010/TT-BGDĐT ngày 26/02/2010, hồ sơ tổ chuyên môn gồm có: Danh sách cán bộ giáo viên, kế hoạch năm học, báo cáo sơ kết học kỳ, báo cáo tổng kết năm học, nghị quyết tổ nhóm chuyên môn, các quyết định khen thưởng và các chuyên đề sáng kiến kinh nghiệm được thực hiện trong năm học
Theo điều 27 - Điều lệ trường trung học, tổ trưởng chuyên môn tham gia quản lý sổ gọi tên - ghi điểm; sổ đầu bài; học bạ học sinh thuộc hệ thống hồ sơ của nhà trường Ngoài ra tổ trưởng chuyên môn trực tiếp quản lý hồ sơ của giáo viên gồm:
+ Bài soạn
+ Kế hoạch giảng dạy theo tuần ( số báo giảng )
+ Sổ dự giờ thăm lớp
+ Sổ chủ nhiệm (đối với giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp)
Ngoài các hồ sơ theo quy định điều lệ trường trung học, tổ trưởng chuyên môn còn trực tiếp quản lý các hồ sơ khác theo quy định của Hiệu trưởng:
Trang 11+ Sổ điểm các nhân
+ Sổ báo giảng
+ Sổ nghị quyết
+ Sổ trao đổi nhóm chuyên môn
+ Đăng ký thi đua, đăng ký đề tài sáng kiến kinh nghiệm đầu năm học
2.2 Quản lý kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn và kế hoạch cá nhân của các thành viên trong tổ chuyên môn
Vào đầu năm học, sau hội nghị cán bộ công chức tổ trưởng chuyên môn dự thảo và thông qua tổ về kế hoạch hoạt động chung, báo cáo Hiệu trưởng và được hiệu trưởng duyệt Tổ trưởng chuyên môn căn cứ kế hoạch tổ đã được duyệt, hướng dẫn và yêu cầu các tổ viên lập kế hoạch cá nhân, đăng ký thi đua, đăng ký đề tài khoa học SKKN
2.3 Quản lý phân công nhiệm vụ đầu năm học
Tổ trưởng chuyên môn dự kiến phân công chuyên môn cho các thành viên trong tổ phải căn cứ thông tư số 28/2009/TT-BGDĐT ngày 21/10/2009 của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về chế độ làm việc đối với giáo viên phổ thông, theo
đó định mức tiết dạy giáo viên THPT là 17 tiết/tuần; giáo viên THCS là 19 tiết/ tuần; định mức tiết dạy đối với Hiệu trưởng 2 tiết/tuần, Phó hiệu trưởng 4 tiết/tuần; giáo viên chủ nhiệm được giảm 4 tiết/tuần; giáo viên phụ trách thiết bị hoặc thư viện được giảm từ 2-3tiết/tuần; tổ trưởng chuyên môn được giảm 3 tiết/tuần; giáo viên làm Bí thư chi bộ nhà trường hoặc chủ tịch công đoàn trường hạng 1 được giảm 4 tiết/tuần, hạng trường còn lại giảm 3 tiết/tuần; giáo viên kiêm công tác đoàn: Bí thư đoàn trường được giảm 17 x 70% tiết/tuần; Phó bí thư đoàn trường được giảm 17 x 35% tiết/tuần; giáo viên kiêm thư ký hội đồng hoặc kiêm trưởng ban thanh tra nhân dân trường học được giảm 2 tiết/tuần; giáo viên được tuyển dụng lần đầu được giảm 2 tiết/tuần; giáo viên nữ có con nhỏ 12 tháng tuổi trở xuống được giảm 3 tiết/tuần Trong đó chú ý bố trí sắp xếp giờ dạy đảm bảo đủ ngày giờ công theo Thông tư 50/2008/TTLT - BGDĐT - BNV - BTC ngày 09 tháng 9 năm
2008 của Liên Bộ GDĐT, Nội vụ và Tài chính về việc Hướng dẫn thực hiện chế độ trả lương dạy thêm giờ đối với nhà giáo trong các cơ sở giáo dục công lập, trong đó lưu ý các điểm sau :
Trang 12a) Đối với trường THPT, trung tâm GDTX - HNDN thì tuỳ theo điều kiện cụ thể của từng đơn vị để thực hiện tạm ứng tiền lương dạy thêm giờ theo tháng hoặc theo học kỳ cho phù hợp và quyết toán vào cuối năm học;
b) Chỉ thanh toán tiền lương dạy thêm giờ ở đơn vị, bộ môn thiếu nhà giáo theo định mức biên chế Đơn vị, bộ môn không thiếu nhà giáo theo định mức biên chế thì chỉ được thanh toán tiền lương dạy thêm giờ khi có nhà giáo nghỉ ốm, thai sản theo quy định phải bố trí nhà giáo khác dạy thay;
c) Số giờ dạy thêm được tính trả tiền lương dạy thêm giờ theo quy định tại Thông tư này không quá 200 giờ tiêu chuẩn/năm
Tổ trưởng chuyên môn nhận nghị quyết chỉ đạo của Hiệu trưởng, tổ chức hội nghị dân chủ bàn bạc phân công nhiệm vụ đầu năm học, báo cáo hiệu trưởng đề nghị phân công chuyên môn của tổ trên cơ sở kế hoạch nhiệm vụ năm học của nhà trường Tổ trưởng chuyên môn tham gia quản lý các kế hoạch dạy học và giáo dục (Thời khoá biểu) của các tổ viên
2.4 Tổ trưởng chuyên môn quản lý việc đăng ký chất lượng giáo dục và đề tài sáng kiến kinh nghiệm, khoa học sư phạm ứng dụng đầu năm học cần quán triệt quy định về tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường THPT ban hành kèm theo quyết định số 80/2008/ QĐ-BGDĐT ngày 30/12/2008, theo đó điều 10- tiêu chuẩn 7 yêu cầu đáp ứng mục tiêu giáo dục THPT: học sinh các khối lớp có học lực trung bình đạt 80% trở lên trong đó xếp loại khá - giỏi từ 25% trở lên, loại yếu - kém không quá 20%, học sinh lớp 12 đủ điều kiện dự thi tốt nghiệp ít nhất 90%, kết quả môn học giáo dục quốc phòng đạt trung bình ít nhất 90%, trong đó khá - giỏi ít nhất 40% Đánh giá xếp loại hạnh kiểm loại khá - tốt đạt ít nhất 80%, loại yếu không quá 20% Tỷ lệ học sinh tham gia học nghề phổ thông đạt ít nhất 90%, xếp loại môn học nghề phổ thông đạt trung bình ít nhất 90%
Ngoài ra, theo quy định của Hiệu trưởng giáo viên bộ môn, giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp còn đăng ký chỉ tiêu học sinh đạt giải học sinh giỏi cấp tỉnh, chỉ tiêu học sinh thi đỗ ĐH, CĐ ở các lớp khối 12
Tổ trưởng chuyên môn tham gia quản lý giáo viên đăng ký đề tài khoa học, SKKN theo hướng dẫn của Sở khoa học - công nghệ và Sở Giáo dục - Đào tạo
2.5 Quản lý thiết kế bài soạn (giáo án) và kiểm tra đánh giá học sinh
Trang 13Tổ trưởng chuyên môn ký giáo án cho các thành viên trước một tuần, tham gia quản lý việc kiểm tra đánh giá học sinh, chấm trả bài của giáo viên theo quy chế đánh giá xếp loại học sinh trung học ban hành kèm theo quyết định số 40/2006/QĐ
- BGDĐT ngày 05/10/2006 (có sửa đổi bổ sung), theo đó cần quán triệt đầy đủ nội dung quy chế 40 đặc biệt là các quy định tại chương II (đánh giá xếp loại hạnh kiểm), chương III (đánh giá xếp loại học lực), chương IV (sử dụng kết quả đánh giá, xếp loại) và chương V (trách nhiệm của giáo viên và cán bộ quản lý)
2.6 Tổ chức và quản lý kế hoạch thao giảng cấp tổ theo điều lệ hội thi giáo viên dạy giỏi các cấp học phổ thông ban hành kèm theo thông tư số 21/2010/ TT-BGDĐT ngày 20/7/2010 Trên cơ sở kế hoạch chung của nhà trường, tổ trưởng chuyên môn tham gia tổ chức và quản lý thao giảng cấp tổ và cấp trường theo chỉ đạo của Hiệu trưởng
Quy định về tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường trung học ban hành kèm theo quyết định số 80/2008/ QĐ-BGDĐT ngày 30/12/2008, theo đó tổ trưởng, tổ phó chuyên môn dự giờ của giáo viên trong tổ chuyên môn ít nhất 4 tiết dạy/1giáo viên/năm học Mỗi giáo viên thực hiện ít nhất 2 bài giảng có ứng dụng CNTT/năm; 2 tiết hội giảng hoặc thao giảng/năm; 18 tiết dự giờ đồng nghiệp/năm
2.7 Tổ trưởng chuyên môn trực tiếp quản lý phân công giáo viên dạy thay đồng nghiệp đi công tác hoặc nghỉ theo chế độ bảo hiểm, lưu giữ hồ sơ phân công dạy thay
2.8 Tổ trưởng chuyên môn quản lý giáo viên tham gia bồi dưỡng học sinh giỏi, giáo viên tham gia ôn thi tuyển sinh ĐH, CĐ và phụ đạo học sinh yếu trên cơ
sở kế hoạch nhiệm vụ năm học của nhà trường và của tổ chuyên môn
2.9 Tổ trưởng chuyên môn tham gia quản lý thanh tra chuyên môn đối với các thành viên trong tổ theo kế hoạch chung của nhà trường, theo đó thanh tra toàn diện (hồ sơ chuyên môn và giảng dạy), thanh tra chuyên đề (hồ sơ chuyên môn hoặc giảng dạy), báo cáo kết quả thanh tra giáo viên của tổ chuyên môn với Hiệu trưởng vào cuối kỳ học, năm học và ghi kết quả thanh tra giáo viên vào sổ đánh giá của Hiệu trưởng
2.10 Tổ trưởng chuyên môn quản lý kế hoạch bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho các thành viên trong tổ, trước hết cần quán triệt các văn bản pháp quy liên quan đến cán bộ quản lý và giáo viên ở trường trung học