7 phân tích thực trạng “tổ chức công tác kế toán thành phẩm ở xí nghiệp dược phẩm TW II-Hà nội

7 phân tích thực trạng “tổ chức công tác kế toán thành phẩm ở xí nghiệp dược phẩm TW II-Hà nội

Lời nói đầu

ở nước ta trong những năm gần đây nền kinh tế đã và đang từng bước chuyển sang nền kinh tế hàng hoá với sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế , cơ chế bao cấp được xoá bỏ và thay thế bằng cơ chế thị trường có sự điều tiết vĩ mô của Nhà nước theo định hướng XHCN Đổi mới cơ chế thị trường đòi hỏi mỗi doanh nghiệp phải tự vươn lên để thích nghi và hoạt động sao cho có hiệu quả Để đạt được điều này các doanh nghiệp phải nắm rõ được số lượng hàng hoá sản xuất ra để đảm bảo cho quá trình lưu thông hàng hoá được thông suốt đem lại hiệu quả tối ưu cho doanh nghiệp

Chuyển sang hạch toán kinh doanh độc lập từ năm 1992 trong điều kiện kinh tế thị trường với sự cạnh tranh gay gắt của các đơn vị cùng ngành, Xí nghiệp Dược phẩm trung ương II đã sớm tiếp cận với những quy luật của nền kinh tế thị trường , đẩy mạnh sản xuất, chú trọng nâng cao chất lượng sản phẩm, chủ động trong sản xuất và tiêu thụ

Thấy được tầm quan trọng của nó tôi xin đi sâu vào việc phân tích thực trạng “tổ chức công tác kế toán thành phẩm ở xí nghiệp dược phẩm TW II-Hà nội"

Kết cấu đề tài gồm 3 phần:

Phần I : Những vấn đề chung về kế toán thành phẩm trong doanh nghiệp sản xuất.

Phần II : Thực tế tổ chức kế toán thành phẩm ở xí nghiệp dược phẩm TWII

Phần III : Đánh giá chung và kết luận.

Phần i Những vấn đề chung về kế toán thành phẩm trong

doanh nghiệp sản xuất I/ Tầm quan trọng của thành phẩm và công tác kế toán thành phẩm trong doanh nghiệp sản xuất

1 Vị trí của doanh nghiệp sản xuất trong nền kinh tế thị trường:

Doanh nghiệp sản xuất là những đơn vị kinh tế, là tế bào của nền kinh tế quốc dân là nơi trực tiếp sản xuất ra của cải vật chất Thoả mãn nhu cầu sản xuất và nhu cầu tiêu dùng của xã hội Với nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần (quốc doanh, tập thể, tư nhân ) các doanh nghiệp đều có quyền tự chủ kinh doanh, hoạt động theo pháp luật, hợp tác, cạnh tranh và bình đẳng

Trong cơ chế thị, mọi doanh nghiệp trực tiếp sản xuất chịu sự tác động tích cực cũng như tiêu cực của thị trường Mặt khác thị trường là động lực sản xuất và kết quả sản xuất của từng doanh nghiệp sản xuất góp phần quan trọng đến sự phát triển của các ngành khác trong nền kinh tế quốc dân, từ đó xác định được GDP, đến tích luỹ và sự tăng trưởng kinh tế của mọi quốc gia

2 Thành phẩm và yêu cầu quản lý thành phẩm:

2.1 Thành phẩm là những sản phẩm đã kết qui trình công nghệ sản xuất do doanh nghiệp thực hiện hoặc thuê ngoài gia công chế biến đã được kiểm nghiệm phù hợp với tiêu chuẩn kỹ thuật qui định và nhập kho thành phẩm hoặc giao trực tiếp cho khách hàng

Thành phẩm trong các doanh nghiệp được biểu hiện trên hai mặt hiện vật và giá trị:

+ Hiện vật được thể hiện cụ thể bởi số lượng (khối lượng) và chất lượng của sản phẩm Trong đó mặt số lượng phản ánh qui mô thành phẩm mà doanh nghiệp tạo ra nó và nó xác định bằng các đơn vị đo lường: Kg, lít, mét, bộ, cái còn chất lượng của thành phẩm phản ánh giá trị của thành phẩm và được xác định bằng tỷ lệ % tốt xấu phân cấp thứ hạng (loại I, loại II ) của sản phẩm

+ Giá trị thành phẩm chính là giá thành sản xuất của thành phẩm nhập kho hay giá vốn của thành phẩm đem bán

2.2 Để quản lý tốt thành phẩm về mặt số lượng đòi hỏi phải thường xuyên kịp thời phản ánh tình hình thực hiện kế hoạch sản xuất, tình hình nhập - xuất - tồn thành phẩm phát hiện kịp thời thành phẩm, hàng hoá ứ đọng để có biện pháp giải quyết nhanh chóng để làm tăng tốc

độ luân chuyển vốn trong doanh nghiệp

Về mặt chất lượng phải làm công tác kiểm tra phân cấp sản phẩm và có chế độ bảo quản riêng đối vơí từng loại sản phẩm

Về mặt giá trị yêu cầu phải đặt ra là phải làm tốt công tác tập hợp chi phí và tính giá thành phẩm nhằm phản ánh và đánh giá một cách chính xác thành phẩm Ngoài ra cần phải cải tiến mẫu mã (hình thức, màu sắc ) để phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng

3 Nhiệm vụ của kế toán thành phẩm.

Để đáp ứng các yêu cầu quản lý nêu trên, kế toán cần phải thực hiện các nhiệm vụ chủ yếu sau:

Tổ chức theo dõi phản ánh chính xác đầy đủ kịp thời và gián đốc chặt chẽ về tình hìnhhiện

có và sự biến động( nhập , xuất , tồn) của từng loại thành phẩm trên cả hai mặt: hiện vật và giá trị

Theo dõi phản ánh và giám đốc chặt chẽ quá trình tiêu thụ, ghi chép kịp thời đầy đủ các khoản chi phí bán hàng, thu nhập bán hàng và các khoản thu nhập khác

Xác định chính xác kết quả của từng loại hoạt động trong doanh nghiệp , phản ánh và giám đốc tình hình phân phối kết quả lao động, đôn đốc thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước

Cung cấp những thông tin kinh tế cần thiết cho các bộ phận liên quan Đồng thời định kỳ tiến hành phân tích kinh tế đối với các hoạt động bán hàng, thu nhập và phân phối kết quả của doanh nghiệp

II Tổ chức công tác kế toán thành phẩm và bán hàng của doanh nghiệp sản xuất trong nền kinh tế thị trường.

1 Tổ chức công tác kế toán thành phẩm:

1.1 Nguyên tắc tổ chức hạch toán thành phẩm.

- Phải tổ chức hạch toán thành phẩm theo chủng loại thành phẩm theo đúng số lượng và chất lượng thành phẩm

- Phải kết hợp ghi chép giữa kế toán thành phẩm, thủ kho và phân xưởng sản xuất để đảm bảo cho thành phẩm được phản ánh kịp thời, chính xác

- Sự biến động của thành phẩm có rất nhiều nguyên nhân vì vậy để phản ánh được tình hình biến động của thành phẩm, phải tổ chức công tác ghi chép ban đầu một cách khoa học, hợp lý

- Khi hạch toán thành phẩm nhập - xuất kho phải ghi chép theo giá trị thực tế ngoài có thể

sử dụng thêm giá hạch toán, vì giá thành của mỗi bên nhập xuất kho luôn biến động

- Kế toán chi tiết thành phẩm phải thực hiện theo từng nhóm, loại sản phẩm

1.2 Đánh giá thành phẩm

1.2.1 Đánh giá thành phẩm theo giá hạch toán:

Do sự biến động thường xuyên và do cả việc xác định giá thực tế của thành phẩm sản xuất

ra chỉ theo một định kỳ Vì vậy để ghi chép kịp thời giá trị thành phẩm nhập xuất doanh nghiệp cần sử dụng một loại giá trị ổn định trong một thời gian dài, gọi là giá hạch toán Cuối

kỳ tổng hợp giá thành phẩm nhập kho, xác định hệ số giá của từng loại thành phẩm và tính giá thực tế thành phẩm xuất kho trong kỳ theo công thức chung:

Trị giá thực tế thành phẩm Trị giá hạch toán thành phẩm

Xuất kho trong kỳ xuất kho trong kỳ

Trong đó:

Trị giá thực tế thành Trị giá thực tế thành phẩm tồn đầu kỳ phẩm nhập trong kỳ Trị giá hạch toán Trị giá hạch toán thành phẩm tồn đầu kỳ thành phẩm nhập trong kỳ

1.2.2 Đánh giá thành phẩm theo giá thực tế

+

+

H s giá =ệ số giá = ố giá =

Giá thành thực tế Giá thành thực tế thành phẩm tồn đầu kỳ thành phẩm nhập trong kỳ

Số lượng thành phẩm Số lượng thành phẩm Giá thành thực tế thành Số lượng thành phẩm Đơn giá bình

phẩm xuất kho trong kỳ xuất kho trong kỳ quân

b Phương pháp tính theo đơn giá thực tế tồn cuối kỳ:

Phương pháp này căn cứ vào trị giá hàng tồn kho đầu kỳ, hàng nhập trong kỳ và hàng tồn cuối kỳ dùng công thức cân đối:

Trị giá thành Trị giá thành Trị giá thành phẩm Trị giá thành phẩm

phẩm xuất kho phẩm tồn đầu kỳ nhập trong kỳ tồn cuối kỳ

c Phương pháp hạch toán theo giá đích danh:

Phương pháp này dựa trên cơ sở thực tế xuất thành phẩm ở lô nào thì lấy đúng giá thực tế của lô đó để tính giá thực tế của thành phẩm xuất kho

d Phương pháp nhập trước xuất trước (FIFO)

Thành phẩm nào nhập trước thì xuất trước, khi xuất lô nào đơn giá thực tế của nó để tính giá trị thực tế của thành phẩm xuất kho

e Phương pháp nhập sau xuất trước (LIFO)

Thành phẩm nào nhập kho sau thì xuất trước và khi tính toán trị giá thực tế của thành phẩm xuất kho thì lấy đơn giá thực tế của thành phẩm xuất kho theo giả thiết để tính

2.kế toán nhập xuất kho thành phẩm.

2.1.kế toán chi tiết thành phẩm

Nội dung kế toán chi tiết thành phẩm cần được theo dõi cho từng loại, nhóm ở từng kho trên cả hai loại chỉ tiêu: hiện vật và giá trị

Kế toán chi tiết được thực hiện ở kho thành phẩm và ở phòng kế toán , doanh nghiệp có thể vận dụng các phương pháp kế toán chi tiết như: phương pháp ghi sổ song song, phương pháp ghi sổ số dư, phương pháp ghi sổ đối chiếu luân chuyển

2.2.Kế toán tổng hợp thành phẩm

Kế toán tổng hợp sự biến động của thành phẩm sử dụng các tài khoản chủ yếu

+

+

Đơn giá

bình quân =

-TK 155: Thành phẩm

TK 157: Hàng gửi bán đi

TK 632: Giá vốn hàng bán

* TK 155: Thành phẩm:

Tài khoản này dùng để phản ánh giá trị hiện có và tình hình biến động của các loại thành phẩm của doanh nghiệp

* TK 157: Hàng gửi đi bán

Tài khoản này dùng để phản ánh giá trị của hàng hoá, sản phẩm đã gửi hoặc đã chuyển cho khách hàng, hoặc nhờ bán đại lý, ký gửi, trị giá của lao vụ, dịch vụ đã hoàn thành bàn giao cho người đặt hàng nhưng chưa được chấp nhận thanh toán Hàng hoá, thành phẩm phản ánh trên tài khoản này vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp

* TK 632: Giá vốn hàng bán

Tài khoản này dùng để phản ánh trị giá vốn của thành phẩm, hàng hoá, lao vụ, dịch vụ xuất bán trong kỳ

Kết cấu, nội dung phản ánh tuỳ theo từng trường hợp cụ thể

Trường hợp doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên

*Phương pháp kế toán các nghiệp vụ chủ yếu:

a Trường hợp doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên.

Theo phương pháp này việc nhập -xuất - tồn kho thành phẩm được theo dõi một cách thường xuyên trên sổ kế toán, đảm bảo chính xác tình hình luân chuyển của thành phẩm và nó được sử dụng trong các doanh nghiệp thuộc ngành công nghiệp nhẹ

Khi nhận được chứng từ nhập kho, xuất kho thành phẩm kế toán tiến hành kiểm tra, phân loại và ghi sổ kế toán

- Khi nhập kho thành phẩm

Nợ TK 155: tùy theo nguồn nhập

Có TK 111, 112, 331

+ Sản xuất hoàn thành sản phẩm nhập kho

Nợ TK 155

Có TK 154 + Trường hợp thành phẩm bị bên mua trả lại

Nợ TK 155

Có TK 632, 157 + Trường hợp kiểm kê thành phẩm phát hiện thừa chưa rõ nguyên nhân

Nợ TK 155

Có TK 338.1 + Khi xác nhận được nguyên nhân, tuỳ theo nguyên nhân và xử lý ghi vào TK có liên quan

 Nếu do thừa tự nhiên doanh nghiệp ghi vào thu nhập bất thường

Nợ TK 3381

Có TK 721

 Nếu do kế toán ghi chép nhằm

Nợ TK 338.1

Có TK 154, 632, 157

- Khi xuất kho thành phẩm kế toán ghi vào bên có TK 155 tùy theo từng trường hợp xuất

mà ghi Nợ TK có liên quan

+ Xuất kho thành phẩm giao bán

Nợ TK 632

Giá th nh s n ph m nh p khoành sản phẩm nhập kho ản phẩm nhập kho ẩm nhập kho ập kho

iá thành sản phẩm nhập kho

Giá th nh s n ph m nh p khoành sản phẩm nhập kho ản phẩm nhập kho ẩm nhập kho ập kho

Giá thành sản phẩm chưa rõ nguyên nhân

Giá th nh SP th aành sản phẩm nhập kho ừa

Tr giá th nh ph m th a ã xác nhị giá thành phẩm thừa đã xác định ành sản phẩm nhập kho ẩm nhập kho ừa đã xác định đã xác địnhị giá thành phẩm thừa đã xác định

c nguyên nhân

đã xác địnhược nguyên nhân

Giá th nh s n ph m giao bánành sản phẩm nhập kho ản phẩm nhập kho ẩm nhập kho

Có TK 155 + Xuất kho thành phẩm chuyển bán, gửi đại lý bán

Nợ TK 157

Có TK 155 + Xuất kho thành phẩm đem góp vốn liên doanh

 Nếu trị giá góp vốn theo kết quả đánh giá trị giá của sản phẩm lớn hơn giá thành của sản phẩm

Nợ TK 128, 222: Trị giá vốn góp

Có TK 155: Giá thành sản phẩm

Có TK 412: Chênh lệch do đánh giá sản phẩm

 Nếu trị giá vốn góp theo kết quả đánh giá trị giá của sản phẩm nhỏ hơn giá thành thực tế của sản phẩm

Nợ TK 128, 222: Trị giá vốn góp

Nợ TK 412: Chênh lệch do đánh giá sản phẩm

Có TK 155: Giá thành thực tế của sản phẩm + Kiểm kê kho thành phẩm phát hiện thiếu chưa rõ nguyên nhân

Nợ TK 138.1

Có TK 155

+ Khi xác định được nguyên nhân

 Nếu thiếu hụt, tổn thất trong định mức theo qui định hiện hành doanh nghiệp sản xuất được ghi khoản thiệt hại vào chi phí quản lý doanh nghiệp

Nợ TK 642

Có TK 138.1

Giá th nh s n ph m chuy n ành sản phẩm nhập kho ản phẩm nhập kho ẩm nhập kho ển bán, g i bánửi bán

Giá th nh s n ph m thi u, t n ành sản phẩm nhập kho ản phẩm nhập kho ẩm nhập kho ếu, tổn ổn

th tất

Tr giá s n ph m thi u h t trong nh ị giá thành phẩm thừa đã xác định ản phẩm nhập kho ẩm nhập kho ếu, tổn ụt trong định đã xác địnhị giá thành phẩm thừa đã xác định

m cức

 Nếu thiếu hụt, tổn thất vượt định mức hoặc đối với loại thành phẩm không có hao hụt định mức

- Nếu do nguyên nhân khách quan ngoài khả năng khắc phục của doanh nghiệp thì ghi vào chi phí bất thường

Nợ TK 821

Có TK 138.1

- Nếu qui được trách nhiệm bắt người phạm lỗi bồi thường

Nợ TK 138.8

Có TK 138.1

b Trường hợp doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kiểm kê định kỳ.

Theo phương pháp kiểm kê định kỳ thì tình hình nhập - xuất thành phẩm được phản ánh trên TK 632

Quá trình hạch toán tiến hành như sau:

- Đầu kỳ: Kết chuyển giá thành sản phẩm còn lại đầu kỳ

Nợ TK 632

Có TK 155, 157

- Trong kỳ sản xuất hoàn thành

Nợ TK 632

Có TK 631

- Cuối kỳ

+ Kiểm kê, xác định và kết chuyển trị giá sản phẩm còn lại cuối kỳ

Nợ TK 155, 157

Có TK 632 + Kế toán tính và kết chuyển giá thành sản phẩm đã tiêu thụ trong kỳ

Nợ TK 911

Có TK 632

Kho n thi t h iản phẩm nhập kho ệ số giá = ại

Kho n thi t h i b t b i ản phẩm nhập kho ệ số giá = ại ắt bồi ồi

thườngng

Giá th nh s n ph m còn l i ành sản phẩm nhập kho ản phẩm nhập kho ẩm nhập kho ại

u k

đã xác địnhầu kỳ ỳ

Giá th nh s n ph m s n xu t ành sản phẩm nhập kho ản phẩm nhập kho ẩm nhập kho ản phẩm nhập kho ất trong kỳ

Giá th nh s n ph m còn l i ành sản phẩm nhập kho ản phẩm nhập kho ẩm nhập kho ại

cu i kố giá = ỳ

Giá thành sản phẩm đã tiêu thụ trongkỳ

Phần II:

Thực tế tổ chức kế toán thành phẩm ở

xí nghiệp dược phẩm TWII

I-Giơí thiệu khái quát về tổ chức công tác kế toán ở xí nghiệp dược phẩm TW II

1.Khái quát chung về xí nghiệp

xí nghiệp dược phẩm TW II thuộc liên hiệp dược phẩm thuộc Bộ y tế,tiền thân là xưởng quân dược thuộc Cục quân y

Ngay 7-5-1992 theo quyết định số 338/HĐBT của hội đồng bộ trưởng, xí nghiệp được công nhận là một doanh nghiệp Nhà nước và được hạch toán độc lập

2 Tổ chức công tác kế toán ở xí nghiệp

2.1.Bộ máy kế toán

Là đơn vị hạch toán độc lập, có tư cách pháp nhân, xí nghiệp được quyền ký hợp đồng mua bán hàng hoá với các tổ chức xí nghiệp quốc doanh, được mở tài khoản ở ngân hàng và vay ngân hàng để đảm bảo đủ vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh Trong điều kiện nền kinh tế thị trường, bộ máy kế toán của xí nghiệp được sắp xếp gọn nhẹ, phù hợp với tình hình chung hiện nay Phòng có 11nhân viên trong đó:

-kế toán trưởng kiêm trưởng phòng có trách nhiệm phụ trách, chỉ đạo thực hiện phương thức hạch toán và hoạt động của phòng kế toán tài chính, tạo các nguồn vốn cho xí nghiệp -Phó phòng kế toán nắm bắt các hoạt động, lập báo biểu, quyết toán dưới sự chỉ đạo trực tiếp của trưởng phòng, đồng thời làm công tác thống kê

-Kế toán thanh toán với ngân hàng: thực hiện việc giao dịch với ngân hàng cùng các bộ phận khác có liên quan lập và hoàn chỉnh chứng từ thanh toán gửi ra ngân hàng kịp thời Hiện nay xí nghiệp giao dịch với 3 ngân hàng:Ngân hàng Công thương, Ngân hàng Đầu tư và phát triển, Ngân hàng Ngoại thương

-Kế toán tổng hợp gía thành: phản ánh ghi chép chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ, phân

bổ các chi phí đó vào các đối tượng tính giá thành, tính toán giá thành sản phẩm đã hoàn thành đối chiếu với kế hoạch, tổng dự toán chi phí sản cuất, đề xuất biện pháp hạ thấp giá thành, cung cấp thông tin cho phân tích hoạt động kinh tế và dự toáng chi phí sản xuất kỳ sau

-Kế toán lương và BHXH

-Kế toán kho nguyên vật liệu bao bì

-Kế toán kho phụ liệu và sửa chữa nhỏ

-Kế toán thành phẩm và tiêu thụ

-Kế toán thu ngân

-Thủ quỹ

-Bốn nhân viên kinh tế phân xưởng

Hàng tháng, hàng quý các nhân vuên kế toán phải đối chiêu quan hệ ngang với nhau và đối chiế với phân xưởng.Tất cả các nhân viên phải chịu sự chỉ đạo của kế toán trưởng và kế toán trưởng phải chịu trách nhiệm trước giám đốc về toàn bộ công tác taì chính kế toán của xí nghiệp

2.2.Hình thức tổ chức công tác kế toán

Bộ máy kế toán tập trung tạo điều kiện để kiểm tra chỉ đạo nghiệp vụ và đảm bảo sự lãnh đạo tập trung thống nhất của kế toán trưởng cũng như sự chỉ đạo xí nghiệp Theo hình thức này