Viết cơng thức tính v tbVận tốc trung bình của một chuyển động cho biết mức độ nhanh chậm của chuyển động tb s v t = Vận tôc tức thời, độ lớn của vận tốc tức thời?... khi t rất nhỏ Vect
Trang 1BÀI GIẢNG VẬT LÝ LỚP 10 NC_ NĂM HỌC 2011-2012
Tiết 5_ Bài 4_ Lớp 10 NC
CHUYỂN ĐỘNG THẲNG BIẾN ĐỔI ĐỀU
GIÁO VIÊN: TRẦN VIẾT THẮNG TRƯỜNG THPT CHU VĂN AN
Trang 2I mục tiêu:
a Kiến thức :Học sinh nắm các khái niệm gia tốc ,vận
tốc ,trong chuyển động biến đổi đều Vận dụng vào các bài tập đơn giản.
b.Kỹ năng : Xác định đựoc gia tốc trung bình và gia tốc
tức thời, vẽ được đồ thị vận tốc theo thời gian ,xác định
được hệ số góc
CHUYỂN ĐỘNG THẲNG BIẾN ĐỔI ĐỀU
Trang 3Chuyển động thẳng đều là gì? viết công thức tính quãng đường
và phương trình chuyển động của chuyển động thẳng đều
Chuyển động thẳng đều có quỹ đạo là đường thẳng,có tốc độ trung bình như nhau trên mọi quãng đường
• s = v.t
• x = x0 + v.t
KIỂM TRA BÀI CŨ
Trang 4Vận tốc trung bình là gì ? Viết cơng thức tính v tb
Vận tốc trung bình của một chuyển động cho biết mức độ nhanh chậm của chuyển động
tb
s v
t
=
Vận tôc tức thời, độ lớn của vận tốc tức thời?
Trang 5Vận tôc tức thời
t
MM v
∆
t
s t
x
∆
∆
=
∆
∆
tức độ lớn của vận tốc tức thời luôn luôn bằng tốc độ tức thời
(khi t rất nhỏ)
(khi t rất nhỏ)
Vectơ vận tốc tức thời tại thời điểm t, kí hiệu là vectơ v, là thương số của vectơ độ dời MM’ và khoảng thời gian t rất nhỏ (từ t đến t +t) thực hiện độ dời đó
s v
t
∆
=
∆
Vec tơ vận tốc tức thời v tại thời điểm t đặc trưng cho chiều và độ
nhanh chậm của chuyển động tại thời điểm đó
Mặt khác khi t rất nhỏ thì độ lớn của độ dời bằng quãng đường đi được , ta có
Trang 6Chuyển động thẳng biến đổi đều là chuyển động thẳng trong đó
vận tốc tức thời hoặc tăng dần đều hoặc giảm dần đều theo thời gian
Chuyển động nhanh dần đều: v cĩ độ lớn tăng đều
Chuyển động chậm dần đều: v cĩ độ lớn giảm đều
Chuyển động thẳng
Chuyển động đều
Chuyển động biến đổi
Chuyển động thẳng biến đổi đều
Cĩ quĩ đạo thẳng
Cĩ v = const
Cĩ v thay đổi theo thời gian
Chuyển động nhanh dần v cĩ độ lớn tăng dần theo thời gian Chuyển động chậm dần v cĩ độ lớn giảm dần theo thời gian Chuyển động thẳng đều Cĩ v = const
Trang 7CHUYỂN ĐỘNG THẲNG BIẾN ĐỔI ĐỀU
1 Gia tốc trong chuyển động thẳng
Khái niệm gia tốc
Gọi v1 là vận tốc ở thời điểm t1 v2 là vận tốc ở thời điểm t2; ∆v = v2 – v1 gọi là độ biến thiên vận tốc trong khoảng thời gian ∆t = t- to
v v
v a
t t t
−
∆
• Gia tốc là đại lượng vật lí đặc trưng cho sự biến đổi của vận tốc
Đại lượng xác định bằng thương số giữa độ biến thiên vận tốc ∆v và
khoảng thời gian vận tốc biến thiên ∆t gọi là GIATỐC của CĐ, kí hiệu a
Véc tơ gia tốc.
Vì vận tốc là đại lượng véc tơ nên gia tốc cũng là đại lượng véc tơ :
Trang 80
tb
a
• Gia tốc có đơn vị là m/s2
• vectơ gia tốc trung bình trong khoảng thời gian từ t1 đến t2
tb
a
• Giá trị đại số của vectơ gia tốc trung bình
• Gia tốc tức thời: là gia tốc trung bình trong khoảng thời gian ∆t rất nhỏ
a
− ∆ ( khi ∆t rất nhỏ)v
a
t
∆
=
∆ ( khi ∆t rất nhỏ)
• Giá trị đại số của vectơ gia tốc tức thời
Trong CĐ thẳng vec tơ gia tốc tức thời cùng phương với quĩ đạo
• Trong CĐ thẳng biến đổi đều gia tốc luôn không đổi a = const
Trang 9b Vectơ gia tốc
v 0
v
-v 0
a
a
Gốc : tại vật chuyển động Hướng : trùng với các vectơ vận tốc
Độ dài : tỉ lệ với độ lớn gia tốc
∆V
Hãy nêu các đặc điểm của vectơ gia tốc của vật chuyển động thẳng nhanh dần đều ?
Các đặc điểm của vectơ gia tốc của vật CĐ thẳng nhanh dần đều:
Véc tơ gia tốc của chuyển động thẳng nhanh dần đều cùng phương, cùng chiều với véc tơ vận tốc
Trang 10b Vectơ gia tốc
v 0
v -v 0
a
a
Gốc : tại vật chuyển động Hướng : ngược với các vectơ vận tốc
Độ dài : tỉ lệ với độ lớn gia tốc
∆V
Hãy nêu các đặc điểm của vectơ gia tốc của vật chuyển động thẳng chậm dần đều ?
Các đặc điểm của vectơ gia tốc của vật CĐ thẳng nhanh dần đều:
Véc tơ gia tốc của chuyển động thẳng chậm dần đều cùng phương, ngược chiều với véc tơ vận tốc
Trang 11b Vận tốc trong chuyển động thẳng biến đổi đều đều
Nếu t0 = 0
0
0
v v
v
t t t
−
∆
= = ⇒ = + −
∆ −
v = v0 + at Trong CĐ thẳng nhanh dần đều: gia tốc a và vận tốc v cùng dấu Trong CĐ thẳng chậm dần đều: gia tốc a và vận tốc v trái dấu
2 Chuyển động thẳng biến đổi đều đều
a Chuyển động thẳng biến đổi đều đều là CĐ thẳng có gia tốc tức thời không đổi: a = const
Trang 12v = v0 + at
c Đồ thị vận tốc – thời gian.
v
t
O
v0
v
t
O
v0
0
tan a v v
t
Là một đường thẳng xiên gĩc, cắt trục tung tại điểm v = v0
CĐ nhanh dần đều
CĐ chậm dần đều
v > 0
v > 0 v < 0
v < 0
Trang 132 Vận tốc trong chuyển động thẳng biến đổi đều đều
Nếu t0 = 0
0
0
v v
v
t t t
−
∆
= = ⇒ = + −
∆ −
v = v0 + at
Đồ thị vận tốc – thời gian.
v
t
O
v0
v
t
O
v0
0
tan a v v
t
Trang 14Câu 1: Mô tả chuyển động của một người đi xe máy có đồ thị vận
tốc theo thời gian như hình vẽ Xác định gia tốc trong các khoảng thời gian: từ 0 đến 20 s, từ 20s đến 60 s và từ 60 s đến 70 s
v (m/s)
20 60 70
20
* Từ 0 đến 20 s
* Từ 20 đến 60 s
* Từ 60 đến 70 s
CĐ nhanh dần đều: a1 = 1m/s2
CĐ đều: a2 = 0; với vận tốc 20m/s
CĐ chậm dần đều: a2 = -2 m/s2
Trang 15Câu 2: Chọn câu trả lời đúng
Đồ thị tọa độ – thời gian của chuyển động thẳng của một vật có dạng như hình vẽ Trong khoảng thời gian:
A từ 0 đến t1 vật chuyển động nhanh dần đều
B từ t1 đến t2 vật chuyển động thẳng đều
C từ t2 đến t3 vật chuyển động chậm dần đều
D Cả A, B, C đều sai
Đáp án D
Trang 16Câu 3: Chọn câu trả lời sai Trong chuyển động thẳng nhanh dần đều,
nếu chọn chiều dương là chiều chuyển động thì:
A.Gia tốc là một đại lượng véctơ cùng phương, chiều với véctơ vận tốc
B Gia tốc là một đại lượng véctơ cùng phương, ngược chiều với
véctơ vận tốc
C Gia tốc là một đại lượng véctơ có giá trị đại số là một hằng số dương
D Gia tốc là một đại lượng véctơ tiếp tuyến với quĩ đạo chuyển động
Đáp án B
Trang 17Câu 4 Chọn câu sai Chất điểm chuyển động thẳng nhanh dần đều
nếu:
A a > 0 và v0 > 0 B a > 0 và v0 = 0
C a < 0 và v0 > 0 D a < 0 và v0 = 0
Đáp án C
Câu 5 Chọn câu sai Khi một chất điểm chuyển động thẳng biến đổi
đều thì nó:
A Có gia tốc không đổi
B Có gia tốc trung bình không đổi
C Chỉ có thể CĐ nhanh dần đều hoặc chậm dần đều
D Có thể lúc đầu CĐ chậm dần đều, sau đó CĐ nhanh dần đều
Đáp án C