bài giảng vật lý 11 bài 17 dòng điện trong chất bán dẫn

LỚP CHUYỂN TiẾP p-n:+ Lớp chuyển tiếp p-n là chỗ tiếp xúc của miền mang tính dẫn p và miền mang tính dẫn n được tạo ra trên một tinh thể bán dẫn + Lớp nghèo: tại lớp chuyển tiếp p-n, è k

VẬT LÝ 11

III LỚP CHUYỂN TiẾP p-n:

+ Lớp chuyển tiếp p-n là chỗ tiếp xúc của miền mang tính dẫn p và miền mang tính dẫn

n được tạo ra trên một tinh thể bán dẫn

+ Lớp nghèo: tại lớp chuyển tiếp p-n, è kết hợp với lỗ trống, không

còn hạt tải điện, nên gọi là lớp nghèo

lớp nghèo

+ + +

+ Dòng điện chạy qua lớp nghèo:

E

- Khi đ.trường ngoài hướng từ p n:

- Khi đ.trường ngoài hướng từ n p: không có dòng điện từ n →p

Điôt bán dẫn được dùng chỉnh lưu dđxc thành dđ một chiềup n

+ + +

-có dòng điện từ p → n

-( xem hình 17.5 và 17.7 sách giáo khoa )

Tạp chất cho (đôno)

1

B Si

+

+ +

Tạp chất nhận (axepto)

2

IV Điốt bán dẫn và mạch chỉnh lưu

U

Điôt phát quang:

Nếu điôt được chế tạo từ những vật liệu bán dẫn thích hợp, thì khi dòng điện thuận chạy qua điôt, ở lớp chuyển tiếp p-n có ánh sáng phát ra Đó là điôt phát quang (LED – Light Emiting Diode).

Laze bán dẫn cũng hoạt động trên cơ

sở sự phát quang ở lớp chuyển tiếp p-n.

(triode bán dẫn)

V.Tranzito lưỡng cực n-p-n cấu tạo, nguyên lí hoạt động và ứng dụng

1 Hiệu ứng tranzito

Mật độ e ở n2 >> mật độ lỗ trống ở p

C

n1

E

n2

Electron từ n 2 phun vào p

C

n1

IC

E

n2

IE

IB

Electron từ n 2 phun vào p và lan sang n 1

Lớp nghèo

RCB rất lớn

Xét tinh thể bán dẫn n1 – p – n2

Các điện cực E, B, C

UBE điện áp thuận, UCE lớn (10V)

a Khi miền p rất dày, n1và n2 cách xa nhau

Lớp p-n2 phân cực thuận, e phun từ n2 sang p, không tới

được lớp n1-p; không ảnh hưởng tới RCB

Lớp n1- p phân cực ngược, RCB lớn

b Khi miền p rất mỏng, n1và n2 rất gần nhau

Electron từ n2 phun vào p và lan sang n1

làm cho RCB giảm đáng kể

Hiệu ứng dòng điện chạy từ B sang

hiệu ứng tranzito

Tranzito được sử dụng ngày càng rộng rãi trong kĩ thuật

hiện đại: trong các mạch khuếch đại, tạo ra dao động điện và khóa điện tử.

2 Tranzito lưỡng cực n-p-n

giữa 2 miền n1 và n2 đã mô tả ở trên gọi là tranzito lưỡng cực n-p-n

• Tranzito có 3 cực:

- Cực góp hay colectơ, kí hiệu là C.

- Cực đáy hay cực gốc, hoặc bazơ, kí hiệu là B.

- Cực phát hay êmitơ, kí hiệu là E.

- Cực phát hay êmitơ, kí hiệu là E