bài giảng vật lý 10 bài 18 cân bằng của một vật có trục quay cố định. momen lực

Thí nghiệm 1: - TH1:Tác dụng vào đĩa một lực mà giá của lực không đi qua trục quay của đĩa, chuyển động của đĩa như thế nào?... Thí nghiệm 1: -TH2: Bây giờ tác dụng vào đĩa một lực mà

CÂN BẰNG CỦA VẬT RẮN

CÓ TRỤC QUAY CỐ ĐỊNH

MOMEN LỰC

KIỂM TRA BÀI CŨ :

- Muốn tìm hợp lực của hai lực có giá đồng quy ta trượt hai lực trên giá của

chúng tới điểm đồng quy rồi áp dụng

quy tắc hình bình hành để tìm hợp lực

đồng quy.

Câu 2 : Nêu điều kiện cân bằng của

vật chịu tác dụng của 3 lực không

I Cân bằng của một vật có

trục quay cố định Momen

lực :

1 Thí nghiệm 1:

- TH1:Tác dụng vào đĩa một lực mà giá của

lực không đi qua trục quay của đĩa, chuyển động của đĩa như thế nào?

I Cân bằng của một vật có trục quay cố định Momen lực :

1 Thí nghiệm 1:

-TH2: Bây giờ tác dụng vào đĩa một lực mà giá

của lực đi qua trục quay của đĩa, chuyển động của đĩa sẽ như thế nào?

Trục quay

TN 1 : Tác dụng làm quay của lực có giá không qua trục

Câu hỏi:Trường hợp này, vật sẽ chuyển động như thế nào?

Không

quay?

TN 2 : Tác dụng làm quay của lực có giá đi qua trục quay.

Câu hỏi:Trường hợp này vật sẽ chuyển động như thế nào ?

Dưới tác dụng

của lực, vật vẫn

Em có kết luận gì về tác dụng của lực vào vật rắn có trục quay cố định ?

- Nếu lực tác dụng vào đĩa mà giá của lực không đi qua trục quay thì lực có tác dụng làm quay đĩa.

- Nếu lực tác dụng vào đĩa mà giá của lực đi qua trục quay thì lực không có tác dụng làm quay đĩa

I Cân bằng của một vật có trục quay

cố định Momen lực :

2 Thí nghiệm 2 :

- Bây giờ tác dụng vào đĩa hai lực mà giá của

lực kh ông đi qua trục quay của đĩa, các em quan sát xem , chuyển động của đĩa như thế nào?

TN 2b : Tác dụng làm quay của lực F 2

Vật quay theo chiều kim đồng hồ

2

F

Cánh tay đòn

Khi F1.d1 ≠ F2.d2

Khi F 1 .d 1 =F 2 .d 2 thì

Qua các thí nghiệm này, em

có kết luận như thế nào?

Vậy : Vật đứng yên vì tác dụng làm quay của lực F 1 bằng với tác dụng làm quay của lực F 2

Từ đó, vấn đề đặt ra là ta hãy tìm một đại lượng có thể đặc trưng cho tác dụng làm quay của lực, và đại lượng này phải có giá trị như

nghiệm trên.

Vậy : Có thể dùng tích F.d làm đại lượng đặc trưng cho tác dụng làm quay của lực và gọi là momen lực ( kí hiệu M )

M = F.d Đơn vị của momen lực là : N.m

3.Momen lực :

II - ĐIỀU KIỆN CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT CÓ TRỤC QUAY CỐ ĐỊNH ( HAY QUY TẮC MOMEN LỰC ) :

Dựa vào các nhận xét trên ta có quy tắc :

Muốn cho vật có trục quay cố định ở trạng thái cân bằng thì tổng các momen lực có xu hướng làm vật quay theo chiều kim đồng hồ phải bằng tổng các momen lực làm vật quay ngược chiều kim đồng hồ.

Chú ý : Quy tắc momen lực cũng áp dụng được cho trường hợp vật không

có trục quay cố định, nhưng trong

một tình huống cụ thể nào đó, có

xuất hiện trục quay tạm thời.

Củng cố bài :

Câu hỏi 1 : Trong trường hợp nào mà một lực tác dụng vào vật có

trục quay cố định mà vật sẽ đứng yên không chuyển động quay ?

A.Lực có giá đi qua trục quay

B.Lực có giá không đi qua trục quay

C.Lực có giá đi qua trọng tâm của vật

/

d

d F

F

2

1 2

1

/.

d

d F

F

1

2 2

1

/.

F

d F

d

2

1 2

1/

d

d F

F