giáo án mẫu địa lý 6 nguyên năm

BAØI MÔÛ ÑAÀU I. MUÏC TIEÂU BAØI HOÏC : 1 Kieán thöùc : HS caàn  Khaùi quaùt ñöôïc noäi dung cuûa moân Ñòa lí lôùp 6 vôùi nhöõng kieán thöùc cô baûn veà : Traùi Ñaát – moâi tröôøng soáng cuûa con ngöôøi Caùc thaønh phaàn töï nhieân caáu taïo neân Traùi Ñaát Baûn ñoà 2 Kó naêng :  Khaùi quaùt nhöõng kó naêng ñòa lí cô baûn: quan saùt, nhaän xeùt, phaân tích, caùc hieän töôïng töï nhieân, KT – XH, söû duïng baûn ñoà…) 3 Thaùi ñoä:  Tích cöïc, ham hoïc moân Ñòa lí.  Coù thaùi ñoä tích cöïc, ñuùng ñaén vôùi caùc vaán ñeà veà töï nhieân, xaõ hoäi dieãn ra trong ñôøi soáng haøng ngaøy. II. TROÏNG TAÂM BAØI:  Muïc 2: Caàn hoïc moân Ñòa lí nhö theá naøo? III. THIEÁT BÒ DAÏY HOÏC: SGK Ñòa lí lôùp 6 IV. TIEÁN TRÌNH BAØI MÔÙI: 1 Kieåm tra baøi cuõ: 2 Giôùi thieäu baøi môùi: ÔÛ Tieåu hoïc caùc em ñaõ ñöôïc laøm quen vôùi kieán thöùc ñòa lí. Giôø ñaây khi ngoài vaøo gheá nhaø tröôøng THCS, caùc em seõ ñöôïc hoïc Ñòa lí nhö laø moät moân khoa hoïc rieâng bieät. Vaäy chuùng ta seõ hoïc ñöôïc gì töø boä moân Ñòa lí naøy? Vaø ñeå hoïc toát, ñaït keát quaû khaû quan caùc em seõ phaûi hoïc nhö theá naøo? Chuùng ta seõ baét ñaàu tìm hieåu qua baøi hoïc hoâm nay. 3 Tieán trình thöïc hieän baøi môùi: Soá löôïng hoaït ñoäng: 2 Hoaït ñoäng cuûa GV vaø HS Kieán thöùc caàn ghi nhôù  Giôùi thieäu chöông trình vaø yeâu caàu boä maân Ñòa lí 6 : (5’)  Hoaït ñoäng 1: Noäi dung moân hoïc Ñòa lí lôùp 6  Thôøi gian: 20’  Muïc tieâu: khaùi quaùt noäi dung chöông trình Ñòa lôùp 6  Phöông phaùp: ñaøm thoaïi  HTTC: caù nhaân  TBDH: SGK Ñòa lí lôùp 6 GV: Yeâu caàu HS nhaéc laïi 1 soá kieán thöùc Ñòa lí ñaõ ñöôïc hoïc ôû Tieåu hoïc. GV: giôùi thieäu ñoâi neùt veà boä moân Ñòa lí ôû baäc TH. • Tìm hieåu noäi dung chöông trình ñòa lí 6 (HS ñoïc phaàn 1: Noäi dung moân hoïc Ñòa lí lôùp 6 vaø tham khaûo toaøn boä SGK Ñòa lí lôùp 6. • Hieåu veà traùi ñaát vaø moâi tröôøng . CH: Traùi ñaát vaø MT soáng cuûa con ngöôøi vôùi caùc ñaëc ñieåm rieâng veà vò trí trong vuõ truï hình daïng, kích thöôùc vaø nhöõng vaän ñoäng cuûa noù ñaõ sinh ra treân traùi ñaát voâ soá caùc hieän töôïng thöôøng gaëp. Ñoù laø hieän töôïng gì? (maây, möa, saám…) CH: Moân ñòa lí coøn ñeà caäp ñeán caùc thaønh phaàn töï nhieân caáu taïo neân Traùi Ñaát. Ñoù laø nhöõng thaønh phaàn naøo? (ñaát ñaù, khoâng khí, sinh vaät…) CH: Ñeå hieåu noäi dung ñòa lí 6, ngoaøi SGK, thoâng tin thu thaäp haøng ngaøy … Caùc em coøn phaûi söû duïng ñoà duøng hoïc taäp naøo ñeå khaéc saâu kieán thöùc maø noäi dung SGK chöa theå hieän? (baûn ñoà) CH: Vaäy moân ñòa lí 6 giuùp em hieåu bieát ñöôïc nhöõng vaán ñeà gì ? (TÑ, moâi tröôøng soáng, caáu taïo neân Traùi Ñaát, bieát söû duïng baûn ñoà…)  Hoaït ñoäng 2: Caàn hoïc moân Ñòa lí nhö theá naøo?  Thôøi gian: 15’  Muïc tieâu: naém ñöôïc caùc phöông phaùp ñeå hoïc toát moân Ñòa  Phöông phaùp: ñaøm thoaïi  HTTC: caù nhaân GV höôùng daãn HS: • ÔÛ nhaø : Chuaån bò baøi môùi (ghi töïa baøi môùi, ñoïc phaàn toaùt yeáu, chöõ in nghieâng) Thu thaäp thoâng tin qua saùch baùo . • Treân lôùp : Chuù yù nghe giaûng, töï ghi baøi . Khai thaùc treân keânh hình ñeå naém vöõng kieán thöùc. Traû lôøi caùc caâu hoûi gôïi môû vaø caâu hoûi cuoái baøi. Laøm baøi taäp baûn ñoà . Lieân heä nhöõng ñieàu ñaõ hoïc vaøo thöïc teá. 1. Noäi dung moân hoïc Ñòa lí lôùp 6 : Noäi dung moân hoïc Ñòa lí lôùp 6 goàm 2 chöông: Chöông 1: Traùi Ñaát Moâi tröôøng soáng cuûa con ngöôøi, vôùi nhöõng ñaëc ñieåm rieâng veà vò trí, hình daïng, nhöõng vaän ñoäng cuûa noù. Chöông 2: Caùc thaønh phaàn töï nhieân cuûa Traùi Ñaát. 2. Caàn hoïc moân Ñòa lí nhö theà naøo? Quan saùt vaø khai thaùc treân keânh hình ñeå traû lôøi nhöõng caâu hoûi gôïi môû vaø caâu hoûi cuoái baøi. Laøm baøi taäp baûn ñoà ñeå cuõng coá kieán thöùc. Lieân heä nhöõng ñieàu ñaõ hoïc vaøo thöïc teá ñeå giaûi thích caùc hieän töôïng ñòa lí. 4 Cuõng coá : (3’)  Hoïc sinh traû lôøi caâu hoûi 1, 2 SGK trang 4 . 5 Hoaït ñoäng noái tieáp : (2’)  Hoïc caâu 1,2 SGK tr.4  Chuaån bò baøi 1 : Vò trí, hình daïng vaø kích thöôùc cuûa Traùi Ñaát Nghieân cöùu kó caùc caâu hoûi SGK. Mang compa. V.Ruùt kinh nghieäm:

BÀI MỞ ĐẦU

I MỤC TIÊU BÀI HỌC :

1/ Kiến thức : HS cần

 Khái quát được nội dung của môn Địa lí lớp 6 với những kiến thức cơ bản về :

- Trái Đất – môi trường sống của con người

- Các thành phần tự nhiên cấu tạo nên Trái Đất

 Tích cực, ham học môn Địa lí

 Có thái độ tích cực, đúng đắn với các vấn đề về tự nhiên, xã hội diễn ra trong đời sốnghàng ngày

II TRỌNG TÂM BÀI:

 Mục 2: Cần học môn Địa lí như thế nào?

III THIẾT BỊ DẠY HỌC:

SGK Địa lí lớp 6

IV TIẾN TRÌNH BÀI MỚI:

1/ Kiểm tra bài cũ:

2/ Giới thiệu bài mới:

Ở Tiểu học các em đã được làm quen với kiến thức địa lí Giờ đây khi ngồi vào ghếnhà trường THCS, các em sẽ được học Địa lí như là một môn khoa học riêng biệt Vậychúng ta sẽ học được gì từ bộ môn Địa lí này? Và để học tốt, đạt kết quả khả quan các emsẽ phải học như thế nào? Chúng ta sẽ bắt đầu tìm hiểu qua bài học hôm nay

3/ Tiến trình thực hiện bài mới: Số lượng hoạt động: 2

Hoạt động của GV và HS Kiến thức cần ghi nhớ

 Giới thiệu chương trình và yêu cầu bộ mân Địa lí 6 : (5’)

 Hoạt động 1: Nội dung môn học Địa lí lớp 6

 Thời gian: 20’

 Mục tiêu: khái quát nội dung chương trình Địa lớp 6

 Phương pháp: đàm thoại

 HTTC: cá nhân

 TBDH: SGK Địa lí lớp 6

*GV: Yêu cầu HS nhắc lại 1 số kiến thức Địa lí đã được học

1 Nội dung môn học Địa

lí lớp 6 :

* Nội dung môn học Địa

ở Tiểu học.

*GV: giới thiệu đôi nét về bộ môn Địa lí ở bậc TH.

♦ Tìm hiểu nội dung chương trình địa lí 6 (HS đọc phần 1:

Nội dung môn học Địa lí lớp 6 và tham khảo toàn bộ SGK

Địa lí lớp 6

♦ Hiểu về trái đất và môi trường

**CH: Trái đất và MT sống của con người với các đặc điểm

riêng về vị trí trong vũ trụ hình dạng, kích thước và những

vận động của nó đã sinh ra trên trái đất vô số các hiện tượng

thường gặp Đó là hiện tượng gì? (mây, mưa, sấm…)

**CH: Môn địa lí còn đề cập đến các thành phần tự nhiên

cấu tạo nên Trái Đất Đó là những thành phần nào? (đất đá,

không khí, sinh vật…)

**CH: Để hiểu nội dung địa lí 6, ngoài SGK, thông tin thu

thập hàng ngày … Các em còn phải sử dụng đồ dùng học tập

nào để khắc sâu kiến thức mà nội dung SGK chưa thể hiện?

(bản đồ)

**CH: Vậy môn địa lí 6 giúp em hiểu biết được những vấn

đề gì ? (TĐ, môi trường sống, cấu tạo nên Trái Đất, biết sử

dụng bản đồ…)

 Hoạt động 2: Cần học môn Địa lí như thế nào?

 Thời gian: 15’

 Mục tiêu: nắm được các phương pháp để học tốt môn Địa

 Phương pháp: đàm thoại

- Chú ý nghe giảng, tự ghi bài

- Khai thác trên kênh hình để nắm vững kiến thức

- Trả lời các câu hỏi gợi mở và câu hỏi cuối bài

- Làm bài tập bản đồ

- Liên hệ những điều đã học vào thực tế

lí lớp 6 gồm 2 chương:

- Chương 1: Trái Đất

-Môi trường sống củacon người, với nhữngđặc điểm riêng về vịtrí, hình dạng, nhữngvận động của nó

- Chương 2: Các thành

phần tự nhiên của TráiĐất

2 Cần học môn Địa lí như thề nào?

- Quan sát và khai tháctrên kênh hình để trảlời những câu hỏi gợimở và câu hỏi cuốibài

- Làm bài tập bản đồ đểcũng cố kiến thức

- Liên hệ những điều đãhọc vào thực tế để giảithích các hiện tượngđịa lí

4/ Cũng cố : (3’)

 Học sinh trả lời câu hỏi 1, 2 SGK trang 4

5/ Hoạt động nối tiếp : (2’)

 Học câu 1,2 SGK tr.4

 Chuẩn bị bài 1 : Vị trí, hình dạng và kích thước của Trái Đất

- Nghiên cứu kĩ các câu hỏi SGK

- Mang compa

V.Rút kinh nghiệm:

………

………

………

………

Chương 1 : TRÁI ĐẤT

BÀI 1

VỊ TRÍ, HÌNH DẠNG VÀ KÍCH THƯỚC CỦA TRÁI ĐẤT

I MỤC TIÊU BÀI HỌC :

II TRỌNG TÂM BÀI :

 Mục 2 : Hình dạng, kích thước của Trái Đất và hệ thống kinh, vĩ tuyến

III THIẾT BỊ DẠY HỌC :

 Qủa Địa Cầu

 Tranh vẽ về Trái Đất và các hành tinh

 Các hình vẽ trong SGK

IV TIẾN TRÌNH BÀI MỚI :

1/ Kiểm tra bài cũ : (5’)

 Hãy nêu nội dung của môn Địa lí lớp 6?

 Phương pháp để học tốt môn Địa lí lớp 6?

2/ Giới thiệu bài mới :

Trong vũ trụ bao la, Trái Đất là một hành tinh xanh trong hệ Mặt Trời, cùng quayquanh Mặt Trời với Trái Đất còn 8 hành tinh khác với các kích thước, màu sắc đặc điểmkhác nhau Tuy rất nhỏ nhưng Trái Đất là thiên thể duy nhất có sự sống trong hệ Mặt Trời.Rất lâu rồi con người luôn tìm cách khám phá những bí ẩn về “chiếc nôi” của mình Bàihọc này ta tìm hiểu một số kiến thức đại cương về Trái Đất (vị trí, hình dạng, kích thước…)

3/ Tiến trình thực hiện bài mới : Số lượng hoạt động : 2

Hoạt động của GV và HS Kiến thức cần ghi nhớ

 Hoạt động 1: Vị trí của Trái Đất trong hệ Mặt Trời.

- Thời gian: 10’

- Mục tiêu: HS nắm được vị trí (Trái Đất) và tên (theo thứ

tự xa dần Mặt Trời) của các hành tinh trong hệ Mặt Trời

- Phương pháp: Trực quan, đàm thoại, giảng giải, giảng

thuật

- HTTC: cá nhân

- TBDH: Qủa Địa Cầu, tranh vẽ về TĐ và các hành tinh

*GV: Giới thiệu khái quát hệ Mặt Trời H1.

♦ Người đầu tiên tìm ra hệ Mặt Trời là NiCôLai

Côpécníc-nhà thiên văn vĩ đại người Ba Lan (1473-1543) với thuyết

“Nhật tâm hệ”, đã đánh dấu một bước nhảy vọt vĩ đại

trong quá trình con người nhận thức Vũ Trụ Thuyết này

cho rằng Mặt Trời là trung tâm của hệ Mặt Trời

*GV (lưu ý HS):

♦ Mặt Trời là một ngôi sao lớn, tự phát ra ánh sáng Từ sao

ở đây là cách gọi thông thường mà nhân dân ta quen dùng,

chưa phải là thuật ngữ khoa học Có thể coi từ này tương

đương với thuật ngữ “thiên thể” Chính vì thế nhân dân ta

cũng gọi Mặt Trời là sao Các hành tinh Kim, Mộc, Thuỷ,

Hoả, Thổ,… cũng là sao

♦ Hệ Ngân Hà là một hệ sao lớn, trong đó có hàng trăm tỉ

ngôi sao giống như Mặt Trời Trong Vũ Trụ có rất nhiều

hệ giống như Ngân Hà, gọi chung là các hệ thiên hà, ban

đêm có hình dáng giống một con “sông bạc” thì gọi là

Ngân Hà

**CH: Quan sát H1, hãy kể tên 9 hành tinh lớn chuyển

động xung quanh Mặt Trời (theo thứ tự xa dần Mặt Trời)?

 Trái Đất nằm ở vị trí thứ mấy?

*GV (mở rộng)

♦ Ngay từ thời Cổ đại, người ta đã quan sát được 5 hành tinh

bằng mắt thường là Thuỷ, Kim, Hoả, Mộc, Thổ Năm

1781, bằng kính Thiên văn người ta phát hiện ra sao Thiên

Vương, rồi 1846 là sao Hải Vương, tiếp đến 1930 là sao

Diêm Vương Nhưng đến 25/8/2006 theo kết quả nghiên

cứu của các nhà khoa học thuộc Hiệp hội Thiên văn quốc

tế (IAU), cho rằng sao Diêm Vương không có quĩ đạo

quanh Mặt Trời như các hành tinh khác nên đã xếp sao

Diêm Vương xuống “loại hành tinh nhỏ” Như vậy, mặc

dù ta nói Hệ mặt Trời có 9 hành tinh nhưng thực tế hiện

1 Vị trí của Trái Đất trong hệ Mặt Trời:

- Trái Đất nằm ở vị trí thứ

3 trong số 9 hành tinhtheo thứ tự xa dần MặtTrời

nay Thế giới chỉ thừa nhận 8 hành tinh.

**CH: Trong hệ Mặt Trời ngoài 9 hành tinh đã nêu trên em

có biết trong hệ còn có những thiên thể nào nữa không?

**CH: Ý nghĩa của vị trí thứ 3 (theo thứ tự xa dần Mặt Trời

của Trái Đất)

 Nếu Trái Đất ở vị trí của sao Kim hoặc sao Hỏa thì nó có

còn là thiên thể duy nhất có sự sống trong hệ Mặt Trời

không? Tại sao?

(Gợi ý: Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là 150

triệu km Khoảng cách này vừa đủ để nước tồn tại ở thể lỏng,

rất cần cho sự sống…)

 Hoạt động 2: Hình dạng, kích thước của Trái Đất và

hệ thống kinh, vĩ tuyến:

- Thời gian: 25’

- Mục tiêu:

 Biết một số đặc điểm của hành tinh Trái Đất như: hình

dạng và kích thước

 Hiểu một số khái niệm : kinh tuyến, vĩ tuyến, kinh tuyến

gốc, vĩ tuyến gốc và biết được công dụng của chúng

- Phương pháp: Trực quan, thảo luận, đàm thoại, diễn

giảng

- HTTC: cá nhân, nhóm

- TBDH: H2 và H3 SGK phóng lớn

**CH: Quan sát ảnh Trái Đất do vệ tinh chụp (tr.5) rồi dựa

vào H2 SGK, cho biết: Trái Đất có hình gì?

 Lưu ý: (HS có thể nói Trái Đất hình tròn): Trái Đất có

hình khối, còn hình tròn là một hình trên mặt phẳng

*GV: Dùng quả Địa Cầu-mô hình thu nhỏ của Trái Đất:

Khẳng định rõ nét hình dạng Trái Đất

**CH: Hình dạng thực của Trái Đất ngoài vũ trụ có phải là

hình cầu chuẩn không?

 Hình dạng, kích thước của Trái Đất có ý nghĩa lớn như

thế nào đối với sự sống trên Trái Đất?

(Không yêu cầu HS trả lời ngay, có thể về nhà suy nghĩ

rồi trả lời bài sau)

**CH: Dựa vào H2, hãy cho biết độ dài của bán kính và

đường xích đạo của Trái Đất?

*GV: Dùng quả Địa cầu minh hoạ lới giảng: Trái Đất tự quay

quanh một trục tưởng tượng gọi là địa trục Địa trục tiếp xúc

- Ý nghĩa của vị trí thứ 3:

vị trí thứ 3 của Trái Đấtlà một trong những điềukiện rất quan trọng đểgóp phần nên Trái Đấtlà hành tinh duy nhất cósự sống trong hệ Mặt

Trời

2 Hình dạng, kích thước của Trái Đất và hệ thống kinh, vĩ tuyến:

với bề mặt Trái Đất ở 2 điểm Đó chính là 2 địa cực: cực Bắc

và cực Nam

♦ Địa cực là nơi gặp nhau của các kinh tuyến

♦ Địa cực là nơi vĩ tuyến chỉ còn là 1 điểm (90o)

♦ Khi Trái Đất tự quay, địa cực không di chuyển vị trí Do

đó 2 địa cực là điểm mốc để vỏ mạng lưới kinh, vĩ tuyến

**CH: Quan sát H3 cho biết: Các đường nối liền cực Bắc và

cực Nam trên bề mặt quả Địa Cầu là những đường gì?

Chúng có chung đặc điểm nào?

 Nếu mỗi kinh tuyến cách nhau 1 o thì trên quả Địa Cầu sẽ

có tất cả bao nhiêu kinh tuyến?

**CH: Những vòng tròn trên quả Địa Cầu vuông góc với các

kinh tuyến là những đường gì? Chúng có đặc điểm gì?

 Nếu mỗi vĩ tuyến cũng cách nhau 1 o thì trên quả Địa

Cầu, từ cực Bắc đến cực Nam, có tất cả bao nhiêu vĩ

tuyến?

*GV: Ngoài thực tế trên bề mặt Trái Đất không có đường

kinh, vĩ tuyến Đường kinh, vĩ tuyến chỉ được thể hiện trên

bản đồ các loại và quả Địa Cầu Phục vụ cho nhiều mục đích

cuộc sống, sản xuất… con người

**CH: Xác định trên quả Địa Cầu đường kinh tuyến gốc và

vĩ tuyến gốc? Kinh tuyến gốc là kinh tuyến bao nhiêu độ? Vĩ

tuyến gốc là vĩ tuyến bao nhiêu độ?

 Thế nào là xích đạo? Xích đạo có đặc điểm gì?

**CH: Tại sao phải chọn 1 kinh tuyến gốc, 1 vĩ tuyến gốc?

Kinh tuyến đối diện với kinh tuyến gốc là kinh tuyến bao

nhiêu độ?

- Để căn cứ tính số trị của các kinh, vĩ tuyến khác

- Để làm ranh giới bán cầu Đông, bán cầu Tây, nửa cầu

Nam, nửa cầu Bắc

**CH: Xác định nửa cầu Bắc, nửa cầu Nam?

 Vĩ tuyến Bắc, vĩ tuyến Nam?

 Kinh tuyến Đông – nửa cầu Đông?

- Các đường kinh tuyếnnối liền 2 điểm cực bắcvà cực Nam, có độ dàibằng nhau

- Các đường vĩ tuyếnvuông góc với cácđường kinh tuyến, cóđặc điểm song song vớinhau và có độ dài nhỏdần từ xích đạo về cực

- Kinh tuyến gốc là kinhtuyến 0o (qua đài thiênvăn Grinuýt nước Anh)

- Vĩ tuyến gốc là đường vĩtuyến lớn nhất hay còngọi là đường xích đạo,đánh số 0

- Kinh tuyến đối diện vớikinh tuyến gốc là kinhtuyến 180o

- Từ vĩ tuyến gốc (xíchđạo) lên cực Bắc là nửacầu Bắc

- Từ vĩ tuyến gốc (xíchđạo) xuống cực Nam lànửa cầu Nam

- Kinh tuyến Đông bênphải kinh tuyến gốcthuộc nửa cầu Đông

- Kinh tuyến Tây bên trái

 Kinh tuyến Tây – nửa cầu Tây?

- Ranh giới 2 nửa cầu Đông, Tây là vĩ tuyến 0o – 180o

- Cứ cách 1o vẽ 1 kinh tuyến, thì sẽ có 179 kinh tuyến Đông

và 179 kinh tuyến Tây

**CH: Công dụng của các đường kinh tyến, vĩ tuyến?

kinh tuyến gốc thuộcnửa cầu Tây

*Công dụng của cácđường kinh, vĩ tuyến:

- Các đường kinh tuyến,

vĩ tuyến dùng để xácđịnh vị trí của mọi địađiểm trên bề mặt TráiĐất

4/ Củng cố: (3’)

 Gọi HS đọc phần chữ đỏ tr.8 trong SGK

 Xác định trên quả Địa Cầu: Các đường kinh tuyến, vĩ tuyến, kinh tuyến Đông, kinhtuyến Tây, vĩ tuyến Bắc, vĩ tuyến Nam, nửa cầu Đông, nửa cầu Tây, nửa cầu Bắc, nửa cầuNam

5/ Hoạt động nối tiếp : (2’)

 Học bài

 Làm bài 1, 2 tr.8 trong SGK

 Đọc bài đọc thêm

 Chuẩn bị bài 2: Bản đồ Cách vẽ bản đồ

V.Rút kinh nghiệm:

………

………

………

BÀI 2 :

BẢN ĐỒ, CÁCH VẼ BẢN ĐỒ

I MỤC TIÊU BÀI HỌC:

3/ Thái độ:

 Giáo dục HS tính kiên nhẫn, chịu khó

II TRỌNG TÂM BÀI:

 Mục 1: Vẽ bản đồ là biểu hiện mặt cong hình cầu của Trái Đất lên mp của giấy

III THIẾT BỊ DẠY HỌC:

 Qủa Địa Cầu

 Một số bản đồ: Thế giới, châu lục, bán cầu (Đông, Tây)

IV TIẾN TRÌNH BÀI MỚI:

1/ Kiểm tra bài cũ: (7’)

 Vị trí của Trái Đất trong hệ Mặt Trời Nêu ý nghĩa

- Giải bài 1 (tr.8.SGK)

 Xác định trên quả Địa Cầu: Các đường kinh tuyến Đông và Tây, vĩ tuyến Bắc và Nam,bán cầu Đông, Tây; bán cầu Bắc, Nam; kinh tuyến gốc, vĩ tuyến gốc

- Công dụng của các đường kinh, vĩ tuyến?

2/ Giới thiệu bài mới:

 Trong cuộc sống hiện tại, bất kể là trong xây dựng đất nước, quốc phòng, vận tải, dulịch… đều không thể thiếu bản đồ Vậy bản đồ là gì? Muốn sử dụng chính xác bản đồ,cần phải biết các nhà địa lí, trắc địa làm thế nào để vẽ được bản đồ

3/ Tiến trình thực hiện bài mới: Số lượng hoạt động: 2

Hoạt động của GV và HS Kiến thức cần ghi nhớ

 Hoạt động 1: Vẽ bản đồ là biểu hiện mặt cong hình

cầu của Trái Đất lên mặt phẳng của giấy.

- Thời gian: 20’

- Mục tiêu: Trình bày được khái niệm vẽ bản đồ và một vài

đặc điểm của bản đồ được vẽ theo các phép chiếu đồ khác

nhau

- Phương pháp: đàm thoại, trực quan

- HTTC: cá nhân, nhóm

1 Vẽ bản đồ là biểu hiện mặt cong hình cầu của Trái Đất lên mặt phẳng của giấy.

- TBDH:

 Qủa Địa Cầu

 Một số bản đồ: Thế giới, châu lục, bán cầu (Đông, Tây)

 Hình 4,5,6,7 SGK

*GV: Giới thiệu một số loại bản đồ: Thế giới, châu lục,

Việt Nam, bản đồ SGK

♦ Trong thực tế cuộc sống ngoài bản đồ SGK còn có những

loại bản đồ nào? Phục vụ cho nhu cầu nào?

**CH: Bản đồ là gì?

**CH: Tầm quan trọng của bản đồ trong việc học địa lí?

Gợi ý: Có bản đồ để có khái niệm chính xác về vị trí, sự

phân bố các đối tượng, hiện tượng địa lí tự nhiên, KT – XH

của các vùng đất khác nhau trên Trái Đất

*GV: Dùng quả Địa Cầu và bản đồ thế giới xác định hình

dạng, vị trí các châu lục ở bản đồ và quả Địa Cầu

**CH: Em hãy tìm điểm giống và khác nhau về hình dạng

các lục địa trên bản đồ và trên quả Địa Cầu.

(Giống: Là hình ảnh thu nhỏ của thế giới hoặc các lục địa

Khác: - Bản đồ vẽ trên mp của giấy

- Địa Cầu vẽ trên một mặt cong)

**CH: Vậy vẽ bản đồ là làm công việc gì?

**CH: THẢO LUẬN NHÓM:

Quan sát H.5, cho biết:

 Bản đồ này khác bản đồ H.4 ở chỗ nào?

 Vì sao diện tích đảo Grơn-len trên bản đồ lại to gần

bằng diện tích lục địa Nam Mĩ? (Thực tế Grơn-len = 1/9

lục địa Nam Mĩ)

*GV (giảng giải)

♦ Hình vẽ trên mặt cong của quả Địa Cầu nếu dàn phẳng

ra mặt giấy, thi ta sẽ có một tấm bản đồ như H.4

♦ Khi dàn mặt cong sang mp bản đồ phải điều chỉnh, nên

bản đồ có sai số (H.5).

♦ Phương pháp chiếu Meccato: các đường kinh vĩ tuyến là

những đường thẳng song song Càng về 2 cực sự sai lệch

càng lớn (biến dạng), đó là điều giải thích sự biến dạng

của bản đồ khi thể hiện đảo Grơn-len ở vị trí gần cực

Bắc gần bằng diện tích lục địa Nam Mĩ ở vị trí gần XĐ

a) Bản đồ là gì?

- Là hình vẽ thu nhỏ tươngđối chính xác về vùng đấthay toàn bộ bề mặt TráiĐất lên mặt phẳng một tờgiấy

b) Vẽ bản đồ:

- Là biểu hiện mặt conghình cầu của Trái Đất lênmặt phẳng của giấy bằngcác phương pháp chiếu đồ

- Các vùng đất biểu hiệntrên bản đồ đều có sự biếndạng so với thực tế Càngvề 2 cực sự sai lệch cànglớn

của nủa cực Nam Đó là ưu, nhược điểm của từng loại

bản đồ.

**CH: Quan sát H.5:

 Vùng đất nào gần đúng với thực tế? Vùng nào sai số

nhiều nhất?

**CH: Để vẽ bản đồ chính xác hơn, người ta phải làm gì?

(PP chiếu đồ dựa vào toán học)

*GV: PP chiếu đồ nào cũng có nhược điểm Với các PP

chiếu đồ khác nhau, các bản đồ sẽ có lưới kinh, vĩ tuyến

khác nhau

**CH: Hãy nhận xét sự khác nhau về hình dạng các

đường kinh tuyến, vĩ tuyến ở bản đồ H.5, H.6, H.7

 Tại sao có sự khác nhau đó?

 Tại sao các nhà hàng hải hay dùng bản đồ có kinh

tuyến, vĩ tuyến là những đường thẳng? (trên các bản đồ

có các đường kinh, vĩ tuyến là đường thẳng, phương

hướng bao giờ cũng chính xác, vì vậy trong giao thông,

người ta thường dùng các bản đồ vẽ theo PP này (BĐ

Meccato)

 Hoạt động 2: 1 số công việc phải làm khi vẽ bản đồ

- Thời gian: 13’

- Mục tiêu: Biết một số việc cơ bản khi vẽ bản đồ

- Phương pháp: đàm thoại

- HTTC: cá nhân

*GV: Yêu cầu HS đọc mục 2 và trả lời câu hỏi:

♦ Để vẽ được bản đồ phải lần lượt làm những việc gì?

♦ Giải thích thêm về ảnh vệ tinh và ảnh hàng không? (HS

tra phần thuật ngữ)

4/ Củng cố: (3’)

 Bản đồ là gì? Tầm quan trọng của bản đồ trong việc học địa lí?

5/ Hoạt động nối tiếp: (2’)

 Yêu cầu HS đọc phần chữ đỏ (tr.11) và trả lời câu hỏi:

 Vẽ bản đồ là gì? Công việc cơ bản nhất của việc vẽ bản đồ?

 Những hạn chế của các vùng đất được vẽ trên bản đồ?

 Để khắc phục những hạn chế trên người ta làm như tế nào?

V.Rútkinhnghiệm:

………

………

………