giải pháp hữu ích. Nguyễn Trung Chỉnh

Việc thiết kế thí nghiệm ảo giúp cho việc quan sát các hiện tượng trở nên dễ dàng hơn - Việc dạy củng khá thuận tiện, tiết kiệm được thời gian trên lớp cho giáo viên và học sinh, nhất là

A MỞ ĐẦU

Thí nghiệm là một khâu quan trọng trong quá trình dạy, học và nghiên cứu vật lý Việc thiết kế thí nghiệm ảo giúp cho việc quan sát các hiện tượng trở nên dễ dàng hơn - Việc dạy củng khá thuận tiện, tiết kiệm được thời gian trên lớp cho giáo viên và học sinh, nhất là những lúc thí nghiệm thật khơng chạy hoặc tốn nhiều thời gian làm Hiện nay có khá nhiều phần mềm có thể dùng để thiết kế các thí nghiệm mô phỏng Chúng tơi quyết định giải pháp: Chọn phần ngơn ngữ lập trình Visualbasic dể thiết kế một số thí nghiệm ảo trong chương trình vật

lí 12 THPT.

Giải pháp gồm 3 phần chính: Mở đầu, nội dung (Thực trạng, giải pháp, kết quả khảo sát) và kết luận.

B NỘI DUNG

I MẤY NHẬN XÉT VỀ THỰC TRẠNG SỬ DỤNG THÍ NGHIỆM ẢO TRONG NHÀ TRƯỜNG PHỔ THƠNG HIỆN NAY

1 Thuận lợi

- Xu thế đổi mới phương pháp dạy học hiện nay là cơ sở, là địi hỏi buộc giáo viên phải thay đổi cách dạy, giảng dạy qua máy chiếu Projector đã quá phổ biến

- Các phần mềm thí nghiệm ảo có ưu điểm sau

Có thể điều chỉnh (nén hoặc giãn thời gian) của các quá trình cần quan sát.

Không đòi hỏi về mặt không gian của phòng thí nghiệm.

Các thí nghiệm mô phỏng khá giống thật, có tính trực quan cao và luôn thành công Giáo viên mất ít thời gian chuẩn bị.

Tập huấn sử dụng nhanh.

Bảo quản rất dễ dàng.

Để thực hiện được thí nghiệm mô phỏng cần : Phần cứng: Máy vi tính và máy chiếu.và

Phần mềm

2 Khĩ khăn

Thời gian mỗi tiết học là 45 phút, đối với những bài dài, nếu làm thí nghiệm thật minh

họa cho học sinh khơng đủ thời gian, nhiều thí nghiệm hư hỏng khơng chính xác, khơng

cĩ khả năng thuyết phục đối với học sinh.

Tuy nhiên sử dụng thí nghiệm ảo phải cĩ trang thiết bị , và phải cĩ điện

Giáo viên muốn thiết kế thí nghiệm phải biết lập trình Tin học

II GIẢI PHÁP SỬ DỤNG NGƠN NGỮ LẬP TRÌNH VISUALBASIC THIẾT KẾ MỘT SỐ THÍ NGHIỆM ẢO

1)Tổng quan về ngơn ngữ lập trình Visualbasic

Visual Basic là gì? Phần "Visual" đề cập đến phương phàp được sử dụng để tạo giao

diện đồ họa người dùng Phần "Basic" đề cập đến ngôn ngữ BASIC (Beginners

All-Purpose Symbolic Instruction Code), một ngôn ngữ lập trình đơn giản, dễ học, được chế ra cho các khoa học gia (những người không có thì giờ để học lập trình điện toán) dùng.

2 Cài đặt:

Để cài đặt bỏ CD vào CD drive, nó sẽ tự khởi động để display menu cho bạn chọn

những thứ gì cần Setup, hãy click Install Visual Basic

Sauk hi cài xong giao diện như sau:

Chọn Standard EXE Một lát sau trên màn ảnh sẽ hiện ra giao diện của môi trường phát triển tích hợp (Integrated Development Environment - IDE ) giống như dưới đây:

Sau đó ta thiết kế theo ý tưởng của mình và viết Code sau đó xuất ra file tự chạy

3.Viết code: Tùytheo từng bài code sẽ khác nhau

Ví dụ: Sub PrintList(theList As ListBox, PrintAll as Boolean, Title As String) ' Print the whole lot or only selected lines in a listbox

' PrintAll = True means printing the whole content of the listbox

Const MaxLinesPerPage = 50

Dim msg, i, j, PageNo, NumLines, HasSome, Margin

HasSome = False ' Flag indicating existence of data

Margin = Space(10) ' Make a margin of 5 characters

Title = vbLf & vbLf & Title + vbCrLf & vbLf

NumLines = 0 ' Init number of lines on this page

PageNo = 1 ' init Page number

msg = Title ' Msg will contain everything starting with Title

Printer.FontName = "Courier New" ' Initialise Printer Fontname

Printer.FontSize = 10 ' Initialise Printer FontSize

Screen.MousePointer = vbHourglass ' Change mousepointer shape to

Hourglass

If theList.ListCount > 0 Then

' get here if the listbox is not empty

For i = 0 To theList.ListCount - 1 ' Go thru each line of text in the listbox

If theList.Selected(i) Or PrintAll Then

' print a line of text if it's selected or PrinAll is true

DoEvents ' Let other processes have a chance to run

HasSome = True

NumLines = NumLines + 1 ' Increment count of lines

If Left(theList.List(i), 1) = "'" Then

' if first character is "'" then use this as an indication to force a new page

If NumLines > 0 Then

' Add extra blank lines to make up a page before inserting page number

For j = NumLines - 1 To MaxLinesPerPage

msg = msg & vbCrLf

Next j

' Insert Page number at end of page

msg = msg & Space$(35) & "Page-" & CStr(PageNo)

Printer.Print msg

Printer.NewPage ' Send new page

NumLines = 1 ' reset Number of lines, counting this current line

PageNo = PageNo + 1 ' Increment Page number

msg = Title ' Reset Msg to contain Title for new page

' Append this current line, ignoring character "'"

msg = msg & Margin & Mid(theList.List(i), 2) & vbCrLf

Else

' Blank page so far - so just appending this line, ignoring character "'"

msg = msg & Margin & Mid(theList.List(i), 2) & vbCrLf

End If

Else

' Normal line - just keep appending it to Msg

msg = msg + Margin & theList.List(i) & vbCrLf

End If

theList.Selected(i) = False ' Clear highlight of selected line, ie deselect it

If NumLines > MaxLinesPerPage Then ' Start new page if page already full

If PageNo > 1 Then ' Insert page number at the bottom, except for first page

msg = msg + vbCrLf & Space$(35) & "Page-" & CStr(PageNo)

End If

Printer.Print msg ' Output all data of this page

Printer.NewPage ' Send new page

NumLines = 0

PageNo = PageNo + 1

msg = Title

End If

End If

Next i

End If

' Get here after going thru all lines in the listbox

If NumLines > 0 Then ' complete the last page by inserting page number

For i = NumLines To MaxLinesPerPage

msg = msg & vbCrLf

Next i

If PageNo > 1 Then

msg = msg + vbCrLf & Space$(35) & "Page-" & Str$(PageNo)

End If

Printer.Print msg ' Output all data of this page

End If

If HasSome Then

Printer.EndDoc ' Initiate the actual Print.

Else

Beep

MsgBox "Nothing to print, try selecting a range of lines first"

End If

Screen.MousePointer = vbDefault ' Change mousepointer shape back to normal

End Sub

III MỘT SỐ THÍ NGHIỆM THỰC TẾ

1) Con lắc đơn ( Vật lí 12)

Giao diện chương trình:

Có đầy đủ các mênu điều khiển: Gia tốc, chiều dài dây biên độ góc

Để thực hiện bấm vào bắt đầu, để thoát khỏi chương trình bấm vào thoát

Chương trình biểu diễn đồ thị s và v

2) Con lắc lò xo ( Vật lí 12)

Giao diên chương trình

Có đầy đủ các mênu điều khiển: Biên độ, độ cứng khối lượng

Có bảng kết quả các đại lượng: vận tốc góc, chu kì ,li độ, vận tốc, gia tốc

Để thực hiện bấm vào bắt đầu, để thoát khỏi chương trình bấm vào thoát

IV KẾT QUẢ KHẢO SÁT TỪ THỰC TẾ VIỆC DẠY DỤNG THÍ NGHIỆM ẢO THIẾT KẾ Ở TRƯỜNG THPT LỘC THANH

1 Kết quả thăm dị ý kiến học sinh thơng qua việc sử dụng thí nghiệm ảo

1

2

3

4

2 Kết quả thăm dị ý kiến giáo viên thơng qua việc sử dụng thí nghiệm ảo

1

2

3

4

Qua kết quả khảo sát từ thực tế giảng dạy, chúng tơi nhận thấy tính chất hợp lí và hiệu quả của việc sử dụng phần mềm mà chúng tơi thiết kế.

C KẾT LUẬN

Các nguồn cung cấp thí nghiệm mô phỏng hiện nay vô cùng phong phú và đa dạng Giáo viên và học sinh có thể tìm được các thí nghiệm đã thiết kế sẵn hoặc các phần mềm tương thích để tự thiết kế theo ý mình

Hiện tại chúng tơi đã gửi các phần mềm do chúng tơi thiết kế lên mạng tư liệu Bạch Kim để giao lưu trao đổi với các bạn đồng nghiệp và các em học sinh Hướng phát triển là sử dụng ngơn ngữ lập trình Visualbasic để thiết kế tồn bộ các thí nghiệm vật lí trong trương trình vật lí phổ thơng và Đại học

Bảo Lộc, ngày 18.9.2012

Người viết

Nguyễn Trung Chỉnh

* TƯ LIỆU KHẢO SÁT &TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 . Lưu Xuân Mới, Lý luận dạy học đại học, NXB Giáo Dục, 2000.

2.

2 Nguyễn Ngọc Bảo, Phát triển tính tích cực, tính tự lực của học sinh trong

quá trình dạy học, BGD&ĐT, Vụ giáo viên, 1995.

3.

3 Thái Duy Tuyên, Những vấn đề cơ bản giáo dục học hiện đại, NXB Giáo

Dục, 1999.

4 Nguyễn Ngọc Hưng- Phạm Xuân Quế- Nguyễn Xuân Thành Thí

nghiệm Vật lí phổ thông( 2006) Website Khoa Vật lí trường ĐHSP Hà

Nội.

5 CD Tự học Visualbasic.

6.

* MỤC LỤC

A Mở đầu 1

B Nội dung 2

10

C Kết luận 11

Tư liệu khảo sát & tài liệu tham khảo 12

Mục lục 13