Chương 3 - Bài 7:GIẢI TOÁN BẰNG CÁCH LẬP PHƯƠNG TRÌNH tiếp theo... Bước 2: Giải phương trình.Bước 3: Trả lời : Kiểm tra xem trong các nghiệm của phương trình, nghiệm nào thỏa mãn điều
Trang 1Chương 3 - Bài 7:
GIẢI TOÁN BẰNG CÁCH
LẬP PHƯƠNG TRÌNH
(tiếp theo)
Trang 2Bước 2: Giải phương trình.
Bước 3: Trả lời : Kiểm tra xem trong các nghiệm của phương trình, nghiệm
nào thỏa mãn điều kiện của ẩn, nghiệm nào không,rồi kết luận.
Bước 1: Lập phương trình:
+ Chọn ẩn số và cách đặt điều kiện thích hợp cho ẩn số;
+ Biểu diễn các đại lượng chưa biết theo ẩn và các đại lượng đã biết + Lập phương trình biểu thị mối quan hệ giữa các đại lượng.
Câu 1 : Hãy nêu tóm tắt các bước giải bài toán bằng cách lập phương trình:
* Các bước giải bài toán bằng cách lập phương trình là:
2 35x + 45 x - = 90
5
s 90 - s 2
Câu 2 : Giải phương trình :
90 120 c,
Trang 3Một xe máy khởi hành từ Hà Nội đi
Nam Định với vận tốc 35 km / h Sau đó
24 phút , trên cùng tuyến đường đó một
ô tô đi từ Nam Định về Hà Nội với vận
tốc 45 km / h Biết quãng đường Hà Nội
- Nam Định là 90 km Hỏi sau bao lâu ,
kể từ khi xe máy khởi hành , hai xe gặp
nhau ?
I Ví dụ:
90 km
.
Trang 4I Ví dụ:
90 km
Các dạng chuyển động
v (km/h) t ( h) S ( km )
Xe máy
Ôtô
35
45
2
45 x
-5
Đổi: 24’ = h2
5
2
x -5
Gọi thời gian từ lúc xe máy khởi hành
đến lúc hai xe gặp nhau là x ( h)
Điều kiện: 2
x >
5
Quãng đường xe máy đi là: 35x ( km )
Vì ôtô xuất phát sau xe máy 24 phút
( tức nên ôtô đi trong thời gian là
x - (h)
2
5
Đến lúc hai xe gặp nhau, tổng quãng
đường chúng đi được đúng bằng quãng
đường Nam Định-Hà Nội, nên ta có
phương trình:
35x + 45 x - = 90
2
45 x
-5 Quãng đường ôtô đi là: ( km)
.
Trang 5I Ví dụ:
90 km
Các dạng chuyển động
v (km/h) t ( h) S ( km )
Xe máy
Ôtô
35
45
2
45 x
-5
Đổi: 24’ = h2
5
2
x -5
Gọi thời gian từ lúc xe máy khởi hành
đến lúc hai xe gặp nhau là x ( h)
Điều kiện: 2
x >
5
Quãng đường xe máy đi là: 35x ( km )
Vì ôtô xuất phát sau xe máy 24 phút
( tức nên ôtô đi trong thời gian là
x - (h)
2
5
Đến lúc hai xe gặp nhau, tổng quãng
đường chúng đi được đúng bằng quãng
đường Nam Định-Hà Nội, nên ta có
phương trình:
2 35x + 45 x - = 90
5
2
45 x
-5 Quãng đường ôtô đi là: ( km)
.
Trang 6I Ví dụ: Giải phương trình
2 35x + 45 x - = 90
5
108 27
80 20
35x + 45x -18 = 90
80x = 108
Đối chiếu điều kiện thoả mãn 27
x =
20
Vậy thời gian hai xe gặp nhau là giờ, tức 1 giờ 21 phút kể từ lúc xe máy khởi hành
27 20
Gọi thời gian từ lúc xe máy khởi hành
đến lúc hai xe gặp nhau là x ( h)
Điều kiện: 2
x >
5
Quãng đường xe máy đi là: 35x ( km )
Vì ôtô xuất phất sau xe máy 24 phút
( tức nên ôtô đi trong thời gian là
x - (h)
2
5
Đến lúc hai xe gặp nhau, tổng quãng
đường chúng đi được đúng bằng quãng
đường Nam Định-Hà Nội, nên ta có
phương trình:
35x + 45 x - = 90
2
45 x
-5 Quãng đường ôtô đi là: ( km)
Trang 7Một xe máy khởi hành từ Hà Nội đi
Nam Định với vận tốc 35 km / h Sau đó
24 phút , trên cùng tuyến đường đó một
ô tô đi từ Nam Định về Hà Nội với vận
tốc 45 km / h Biết quãng đường Hà Nội
- Nam Định là 90 km Hỏi sau bao lâu ,
kể từ khi xe máy khởi hành , hai xe gặp
nhau ?
I Ví dụ:
? 4
90 km
Đổi: 24’ = h2
5
.
Các dạng chuyển động v (km/h) t ( h) S ( km )
Ôtô
35
45
Trang 8Các dạng chuyển động
v (km/h) t ( h) S ( km )
Xe máy
Ôtô
s 35
45
s 35
90 - s
45 90 - s
? 4
I Ví dụ:
Gọi quãng đường từ Hà Nội đến điểm
gặp nhau của hai xe là s
( 0 < s < 90 )
Quãng đường ôtô đi được là: 90 - s
Thời gian xe máy đi là: s
35
Thời gian ôtô đi là: 90 - s
45
Vì ôtô xuất phát chậm hơn so với xe
máy theo bài ra ta có phương
trình:
2
5
s 90 - s 2
35 45 5
90 km
Đổi: 24’ = h2
5
.
Trang 9I Ví dụ: ? 5
s 90 - s 2
35 45 5
Giải phương trình:
=> 9s – 7(90 – s) = 126
<=> 9s – 630 – 7 s = 126
<=> 16 s = 756
s =
4
s =
16
Thời gian xe đi là:
Thoả mãn điều kiện
? 4
Gọi quãng đường từ Hà Nội đến điểm
gặp nhau của hai xe là s
( 0 < s < 90 )
Quãng đường ôtô đi dược là: 90 - s
Thời gian xe máy đi là: s
35
Thời gian ôtô đi là: 90 - s
45
Vì ôtô xuất phát chậm hơn so với xe
máy theo bài ra ta có phương
trình:
2
5
s 90 - s 2
35 45 5
Trang 10Cách 1: Giải phương trình:
2 35x + 45 x - = 90
5
108 27
80 20
35x + 45x -18 = 90
80x = 108
Đối chiếu điều kiện thoả mãn 27
x =
20
Vậy thời gian hai xe gặp nhau là
giờ, tức 1 giờ 21 phút kể từ lúc xe
máy khởi hành
27 20
I Ví dụ:
s 90 - s 2
35 45 5 Cách 2: Giải phương trình:
<9> <7> <63>
=> 9s – 7(90 – s) = 126
<=> 9s – 630 – 7 s = 126
<=> 16 s = 756
s =
4
s =
16
Thời gian xe máy đi dến khi gặp ôtô là:
189 1 27
s : 35 = = (h)
4 35 20
(Thoả mãn )
Vậy thời gian hai xe gặp nhau là giờ, tức 1 giờ 21 phút kể từ lúc xe máy khởi hành
27 20
Trang 11I Ví dụ:
II Bài toán:
Một phân xưởng may lập kế hoạch
may một lô hàng, theo đó mỗi ngày
phân xưởng phải may xong 90 áo
Nhưng nhờ cải tiến kỹ thuật, phân
xưởng đã may được 120 áo mỗi ngày
Do đó, phân xưởng không những đã
hoàn thành kế hoạch trước thời hạn 9
ngày mà còn may thêm được 60 áo
Hỏi theo kế hoạch, phân xưởng phải
may bao nhiêu áo ?
Số áo may một ngày
Số ngày may Tổng số áo may
Theo kế hoạch
Đã thực hiện
x 90
120
Trang 12I Ví dụ:
Số áo may một ngày
Số ngày may Tổng số áo may
Theo kế hoạch
Đã thực
x 90
120
90 x 120(x-9)
Gọi số ngày may theo kế hoạch là x:
đk: x > 9
Tổng số áo thực tế may được là:
120( x – 9)
Số áo may được nhiều hơn so với kế hoạch
là 60 chiếc áo nên ta có phương trình:
120(x – 9) = 90x + 60
Giải phuơng trình:
120(x – 9) = 90x + 60
4(x – 9) = 3x + 2
4x – 36 = 3x + 2
4x – 3x = 2 + 36
Vậy kế hoạch của phân xưởng là may trong 38 ngày với tổng số 38 90 = 3420 (áo )
II Bài toán:
Tổng số áo làm theo kế hoạch là: 90 x
Số ngày thực hiện là: x - 9
Trang 13I Ví dụ: Số áo
may một ngày
Số ngày may Tổng số áo may
kế hoạch
thực hiện
90 120
x
x + 60
x 90
x + 60 120
Gọi tổng số áo may theo kế hoạch là x
ĐK: x > 60 Tổng số áo thực tế may được là:
x + 60
Số ngày may thực tế là: x + 60
120
Do cải tiến kỹ thuật, phân xưởng hoàn
thành công việc trước 9 ngày, nên ta có
90 120 Giải phương trình:
x x + 60
90 120
<=> 4x – 3(x + 60) = 3240
<=> 4x – 3x - 180 = 3240
<=> 4x – 3x = 3240 + 180
<=> x = 3420 (Thoả mãn điều kiện của ẩn)
Vậy kế hoạch của phân xưởng là may
3420 (áo )
x 90
Số ngày may làm theo kế hoạch là:
II Bài toán:
Trang 14Giải phương trình:
120(x – 9) = 90x + 60
4(x – 9) = 3x + 2
4x – 36 = 3x + 2
4x – 3x = 2 + 36
x = 38 (Thoả mãn điều kiện của ẩn)
Vậy kế hoạch của phân xưởng là may
trong 38 ngày với tổng số 38 90 =
3420 ( áo )
I Ví dụ:
Giải phương trình:
x x + 60
90 120
<=> 4x – 3(x + 60) = 3240
<=> 4x – 3x - 180 = 3240
<=> 4x– 3x = 3240 + 180
<=> x = 3420 (Thoả mãn điều kiện của ẩn)
Vậy kế hoạch của phân xưởng là may
3420 ( áo )
Trang 15Lưu ý :
Việc phân tích bài toán không phải khi nào cũng lập bảng
Thông thường ta hay lập bảng với toán chuyển động , toán năng suất , toán phần trăm , toán ba đại lượng
Bài tập về nhà : số 37, 38, 39, 40, 41 SGK trang 30, 31