Giáo dục: - Khẳng định những thành tựu có ý nghĩa to lớn có ý nghĩa ls của công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô.. Liên Xô bị thiệt hại to lớn về người và của: Để khôi phục và ph
Trang 1Phần một
LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI
TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY
Chương I LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI
8A : 03/01/2011
8B: 03/01/2011 8C: 03/01/2011
Tiết 1 Bài 1.
LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU
TỪ NĂM 1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX
I Mục tiêu cần đạt.
1 Kiến thức:
Giúp biết được:
- Công cuộc khội phục kinh tế của Liên Xô sau chiến tranh (1945 – 1950).
- Những thành tựu xây dựng xã hội chủ nghĩa.
2 Rèn luyện kỹ năng:
- Rèn luyện kĩ năng phân tích và nhận định các sự kiện, các vấn đề lịch sử.
3 Giáo dục:
- Khẳng định những thành tựu có ý nghĩa to lớn có ý nghĩa ls của công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô.
- Mặc dù ngày nay, tình hình đã thay đổi và không tránh khỏi những lúc bị gián đoạn tạm thời, mối quan hệ hữu nghị truyền thống giữa nước ta và Liên bang Nga, những nước cộng hoà thuộc Liên Xô trước đây vẫn được duy trì và gần đây đã có những bước phát triển mới Cần trân trọng mối quan hệ truyền thống quý báu đó, nhằm tăng cường tình đoàn kết, hữu nghị và đẩy mạnh sự hợp tác phát triển, thiết thực phục vụ công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá của nước ta.
II Chuẩn bị.
1 Thầy:
- Bản đồ Liên Xô (Bản đồ Châu Âu).
- Một số tranh ảnh, tiêu biểu về Liên Xô trong giai đoạn từ sau năm 1945 đến nay.
2 Trò:
- Chuẩn bị sách, vở.
Trang 2- Xem kĩ trước bài.
III Tiến trình bài dạy.
1 Kiểm tra bài cũ (2’):
Kiểm tra đồ dùng, sách vở có liên quan đến bộ môn học của học sinh.
* Đặt vấn đề (1’):
Sau chiến tranh thế giới thứ II Liên Xô bị thiệt hại to lớn về người và của: Để khôi phục và phát triển kinh tế đưa đất nước tiến lên, phát triển khẳng định vị thế của mình đối với các nước tư bản Đồng thời để có điều kiện giúp đỡ phong trào cách mạng thế giới Liên Xô phải tiến hành công cuộc khội phục kinh tế và xây dựng Chủ Nghĩa Xã Hội Để tìm hiểu hoàn cảnh nội dung và kết quả công cuộc khôi phục kinh tế và xây dựng Chủ Nghĩa Xã Hội diễn ra như thế nào? Hôm nay
2 Dạy bài mới:
I Liên Xô.
Giáo viên dùng bản đồ Liên Xô để học sinh xác định về quốc
gia này
HS Lên bảng xác định
1 Công cuộc khôi phục kinh tế sau chiện tranh (1945 – 1950) (17’)
Hỏi Thế chiến II đã tàn phá đất nước Liên Xô như thế nào?
HS Hơn 27 triệu người chết, 1710 thành phố, hơn 70.000 làng
mạc, gần 32.000 nhà máy, xí nghiệp và 65.000 km đường sắt
bị tàn phá Riêng lãnh thổ đất nước thuộc phần châu Âu hầu
như hoang tàn, đổ nát
Hỏi Qua đây em có nhận xét gì về sự thiệt hại của Liên Xô
trong thế chiến II?
- Đất nước bị tàn phá nặng nề.
GV Chiến tranh đã làm cho nền kinh tế Liên Xô phát triển chậm
lại tới 10 năm
Trong khi đó, bước ra khỏi cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai,
Mĩ thu được 114 tỉ USD lợi nhuận, trở thành nước tư bản giàu
nhất thế giơi
Hỏi Trước tình hình đó Đảng và Nhà nước Xô viết đã làm gì?
- Đảng và nhà nước Liên Xô đã
ra kế hoạch khôi phục kinh tế.
GV đầu từ năm 1925, công cuộc này đựơc thực hiện qua các kế Công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô đựơc bắt
hoạch 5 năm (kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1928 – 1932); kế
hoạch 5 năm lần thứ 2 (1933 – 1937) đều hoàn thành trước
thời hạn và đạt được những thành tựu to lớn; từ năm 1937,
Liên Xô tiếp tục thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ tư Tháng 6
– 1941, phát xít Đức tấn công Liên Xô, nhân dân Liên Xô
buộc phải ngưng công cuộc xây dựng đất nước để tiến hành
cuộc chiến tranh giữ nước vĩ đại của mình Sau khi chiến tranh
kết thúc, để khắc phục hậu quả chiến tranh, phát triển kinh tế,
Đảng và Nhà nước Liên Xô đã đề ra kế hoạch khôi phục kinh
tế và phát triển đất nước với kế hoạch 5 năm lần thứ tư (1946
Trang 3– 1950).
Hỏi Nhân dân Liên Xô khôi phục kinh tế như thế nào? Kết
quả ra sao?
HS - Nhân dân Liên Xô đã sôi nổi thi đua, lao động quên mình để
thực hiện kế hoạch
- Kế hoạch được hoàn thành thắng lợi, vượt mức trước thời
hạn 9 tháng, các chỉ tiêu đều vượt mức thời hạn trước dự định:
tới năm 1950, sản xuất công nghiệp tăng 73% (kế hoạch dự
định tăng 48%), hơn 6000 nhà máy đựơc khôi phục và xây
dựng đã đi vào hoạt đông Một số ngành sản xuất nông nghiệp
vượt mức trước chiến tranh Đời sống nhân dân được cải
thiện)
- Nhân dân Liên Xô đã thực hiện và hoàn thành thắng lợi
kế hoạch 5 năm lần thứ tư (1946 – 1950) trước thời hạn.
Hỏi Ngoài những thành tựu trên lĩnh vực kinh tế, Liên Xô còn
đạt được thành tựu gì trên lĩnh vực khoa học, đặc biệt là
khoa học quân sự?
- Chế tạo thành công bom nguyên tử.
Hỏi Việc chế tạo thành công bom nguyên tử có ý nghĩa như
thế nào?
HS Khẳng định sự nỗ lực vượt bậc về khoa học kỹ thuật của Liên Phá vỡ thế độc quyền về bom nguyên tử của đế quốc Mỹ
Xô nói riêng và cũng là của hệ thống xã hội chủ nghĩa nói
chung
Hỏi Qua đây em có nhận xét gì về tốc độ tăng trưởng KTcủa
liên sô trong thời kỳ khôi phục kinh tế?
HS Tăng trưởng nhanh chóng.
Hỏi Nguyên nhân của sự phát triển này là gì?
HS Xô, tinh thần tự lập, tự cường tinh thần chịu đựng gian khổ, - Do có sự thống nhất về tu tưởng chính trị của xã hôi Liên
lao động cần cù, quyên mình của nhân dân Liên Xô
2/ Tiếp tục công cuộc xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của CNXH (từ 1950 đến đầu những năm 70 của thế kỷ XX) (22’)
Hỏi Em hiểu thế nào là xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của
CNXH?
HS Một nền sản xuất cơ khí với công nghiệp hiện đại, khoa học –
kĩ thuật tiên tiến và đây chỉ là việc tiếp tục xây dựng cơ sở vật
chất kĩ thuật của CNXH mà các em đã được học (vào năm
1939 ở lớp 8)
Hỏi Liên Xô xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật trong hoàn cảnh
nào?
HS Các nước phương tây luôn có âm mưu và hành động bao vây
chống phá Liên Xô cả về kinh tế, chính trị quân sự Mặt khác
Liên Xô phải chi phí lớn cho quốc phòng, an ninh để bảo vệ
thành quả công cuộc xây dựng CNXH giúp đỡ phong trào
cách mạng thế giới cả về vật chất lẫn tinh thần
Hỏi Hoàn cảnh đó ảnh hưởng như thế nào đến công việc xây
dựng CNXH ở Liên Xô?
HS CNXH ở Liên Xô.- Ảnh hưởng trực tiếp đến việc xây dựng cơ sở vật chất của
Trang 4- Làm giảm tốc độ của công việc.
Hỏi Vậy Liên Xô bắt tay vào công cuộc xây dựng cơ sở vật
chất kỹ thuật như thế nào? Phương hướng chính ra sao?
- Liên Xô thực hiện các kế hoạch dài hạn với các phương hướng chính: phát triển kinh
tế với ưu tiên phát triển công nghiệp nặng, đẩy mạnh tiến
bộ khoa học – kĩ thuật, tăng cường sức quốc phòng.
Hỏi Từ năm 1959 đến năm 1970, nền kinh tế, khoa học – kĩ
thuật của Liên Xô đã đạt được những thành tựu như thế
nào?
HS bình quân hàng năm tăng 9,6% Trở thành cường quốc công - Nền kinh tế tăng trưởng mạnh mẽ Sản xuất công nghiệp
nghiệp đứng thứ hai sau Mĩ, chiếm khoảng 20% sản lượng
công nghiệp của thế giới
- Khoa học – kĩ thuật phát triển mạnh mẽ và gặt hái được
những thành công vang dội: năm 1957, là nước đầu tiên phóng
thành công vệ tinh nhân tạo vào vũ trụ, là nước đầu tiên trên
thế giói về những chuyến bay dài ngày trong vũ trụ
GV Tóm lược lại những thành tựu về kinh tế và khoa học – kĩ
thuật của Liên Xô từ 1959 – 1970:
- Kết quả: Liên Xô đạt được nhiều thành tưu to lớn: trở thành cường quốc công nghiệp, đứng thứ hai sau Mĩ;
là nước mở đầu kỉ nguyên chinh phục vũ trụ của con người.
GV Qua sách báo, và quan sát vào sách giáo khoa, em nào có thể
giới thiệu vài nét sơ lược về vệ tinh đầu tiên Liên Xô phóng
lên khoảng không vũ trụ
HS Giới thiệu
GV Treo tranh vệ tinh nhân tạo Sputnik và giới thiệu:
Sputnik có nghĩa là "bạn đồng hành" Nhân loại thực sự bị
chấn động khi hay tin ngày 4.10.1957, các nhà khoa học Liên
Xô đã phóng thành công vệ tinh nhân tạo đầu tiên của trái đất
Sputnik đã được phóng đi từ Kazakhstan Vệ tinh nhân tạo
đầu tiên của loài người chỉ có kích cỡ bằng một quả bóng rổ,
nặng khoảng 83,6kg, và mất khoảng 98 phút để bay hết
32.187km vòng quanh trái đất Sputnik đã ở trên quỹ đạo 3
tháng, và rơi khỏi bầu trời vào ngày 4/1/1958 Vệ tinh này đã
chuyển về trái đất các thông tin từ khắp địa cầu bằng tín hiệu
radio Đồng thời nó còn là một thiết bị đo nhiệt độ Việc
phóng vệ tinh này đã khởi đầu có các phát triển mới về chính
Trang 5trị, quân sự, công nghệ và khoa học kỹ thuật Sputnik đã đánh
dấu một kỷ nguyên không gian mới và cuộc chạy đua không
gian giữa Mỹ và Nga
Qua sách báo đã đọc, em hãy kể một số chuyến bay của các
nhà du hành vũ trụ Liên Xô trong những năm 60 của thế kỉ
XX
Kể tên
Giáo viên treo tranh và giới thiệu:
Năm 1960, cả thế giới biết tên những “nhà du hành vũ trụ 4 chân quả cảm” – hai con chó Belka và Strelka đã bay lên
vũ trụ, trở về trái đất an toàn và lành lặn Strelka thậm chí còn
sinh con và hậu duệ của nó được Tổng Bí thư Đảng CS Liên
Xô Nikita Khrushev tặng cho Tổng thống Mỹ John Kennedy
Sau chuyến bay đầu tiên của Yuri Gagarin ngày 12.4.1961, Liên Xô còn thực hiện nhiều “đầu tiên” khác:
Aleksei Leonov trở thành người đầu tiên bước ra ngoài
khoảng không vũ trụ; Valentina Tereshkova ghi mốc son với
vai trò nữ phi công vũ trụ đầu tiên; chuyến bay tập thể đầu
tiên trên tàu “Phương Đông”; cuộc lắp ráp đầu tiên trên vũ trụ
và phi công chuyển từ tàu nọ sang tàu kia; trạm quỹ đạo đầu
tiên; người phụ nữ đầu tiên làm việc vài giờ trong khoảng
không Svetlana Sovitskaya; người phụ nữ đầu tiên thực hiện
chuyến bay dài ngày Elena Kodakova và nhiều kỷ lục khác
- Ngoài ra Liên Xô còn đạt nhiều tiến bộ trên lĩnh vực KH –
VH’; GD - ĐT…
Hỏi Chính sách đối ngoại của Liên Xô trong thời kỳ này là gì?
- Chủ trương duy trì hoà bình thế giới, quan hệ hữu nghị với các nước và ủng hộ cuộc đấu tranh giải phóng của các dân tộc.
Hỏi trên thế giới trong đó có Việt Nam? Lấy 1 số ví dụ về sự giúp đỡ của Liên Xô đối với các nước
HS - Đào tạo nhân lực…
- Vũ khí, đạn dược, lương thực…
-VD các công trình lớn: Thuỷ điện Hoà Bình, Lăng Bác…
Hỏi Những thành tựu về kinh tế, khoa học – kĩ thuật và ngoại
giao mà Liên Xô đạt được có ý nghĩa gì?
HS Uy tín chính trị và địa vị quốc tế của Liên Xô
được đề cao Liên Xô trở thành chỗ dựa cho
hoà bình thế giới.
Những thànhtựu của nhân dân Liên Xô trong việc khôi
phục kinh tế và công cuộc tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất kỹ
thuật của CNXH là rất to lớn, không thể phủ nhận được Nhờ
những thnàh tựu đó mà Liên Xô là trụ cộtt của các nước
XHCN là thành trì của hoà bình, là chỗ dựa cho phong trào
thế giới
Trang 63 Luyện tập, củng cố (2’):
? Hãy đánh dấu X vào đầu câu trả lời mà em cho là đúng.
Những thành tựu về KHKT của Liên Xô (từ 1945 đến những năm 70 của thế kỷ XX
X 1949 Chế tạo thành công bom nguyên tử
1957 Phóng thành công vệ tinh nhân tạo
X 1961 Đưa người lên mặt trăng
X 1961 Phóng thành công tàu vũ trụ “Phương Đông”
4 Hướng dẫn học sinh học bài và làm bài tập ở nhà (1’):
- Học bài cũ Trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa
- Đọc trước bài 1 phần II, III
-Sưu tầm tranh ảnh tiểu biểu của các nước Đông Âu (1945 – 1970)