- Mục đích cuối cùng của việc tìm hiểu tâm lý học sinh là để giáo viên có thể giúp đỡ, hỗ trợ giáo dục học sinh tốt hơn chứ không phải là để đánh giá, phân loại học sinh - Về mặt sinh
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO HƯƠNG KHÊ
THÁNG 8 - 2011
Trang 2CHUYÊN ĐỀ:
KĨ NĂNG TÌM HIỂU ĐẶC ĐIỂM TÂM LÍ
HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ
Trang 3
Đoạn văn sau thể hiện quy luật phát triển tâm lý nào ở
lứa tuổi học sinh THCS?
1 QUY LUẬT PHÁT TRIỂN TÂM LÍ Ở LỨA TUỔI HS THCS
• “ Ở xứ sở này khí hậu rất thất thường và kỳ quặc: khi thì nóng nực như ở vùng nhiệt đới, khi thì bỗng nhiên trở lạnh như
băng Xứ sở này có cả mùa xuân hoa nở ngát hương, có cả mùa thu lá vàng rụng tơi tả Nhưng hai mùa này không phải
bao giờ cũng tuần tự nối tiếp nhau Vả lại, lắm khi mùa đông lại đột nhập vào giữa mùa hạ, còn mùa thu đôi khi lại nhảy vào
giữa mùa xuân Cư dân ở xứ sở này khi thì rất vui vẻ, ồn ào, khi thì bỗng nhiên lại trầm ngâm lặng lẽ; khi có những hành
động anh hùng quả cảm, khi thì bỗng trở nên sợ sệt yếu đuối; khi quá tự tin kiêu ngạo, lúc lại khiêm tốn kín đáo; đôi khi họ lại rất buông tuồng, trâng tráo Trong xứ sở kỳ lạ này không có trẻ con mà cũng chẳng có người lớn ”
Trang 4- Quy luật về tính mất cân đối tạm thời, tính mâu thuẫn và quy luật về tính
không đồng đều của sự phát triển
1.QUY LUẬT PHÁT TRIỂN TÂM LÍ Ở LỨA TUỔI HS THCS
2 CÁC NGUYÊN TẮC, CÁC ĐIỀU KIỆN, CÁC MẶT CẦN TÌM HIỂU Ở HS
- Giáo viên chủ nhiệm cần tránh sự định kiến, nóng vội đối với học sinh.
- Mục đích cuối cùng của việc tìm hiểu tâm lý học sinh là để giáo viên có thể giúp đỡ,
hỗ trợ giáo dục học sinh tốt hơn chứ không phải là để đánh giá, phân loại học sinh
- Về mặt sinh lý
- Sự phát triển trí tuệ
- Sự hình thành tự ý thức của HS Tự đánh giá và đánh giá
- Sự phát triển xúc cảm - ý chí
- Quan hệ giao tiếp
- Đánh giá gián tiếp thông qua các sản phẩm hoạt động và các mối quan hệ giao
tiếp
-Các mặt cần tìm hiểu ở HS:
Trang 63 GIÁO VIÊN CẦN PHẢI LÀM NHỮNG GÌ ĐỂ TÌM HIỂU TÂM LÝ HS
- Xác định rõ thời điểm , mục đích
- Xác định phạm vi tìm hiểu , nguồn thông tin thu thập
- Xác định cách thức, phương tiện, công cụ cần sử dụng
- Xác định cách thức xử lý, phân tích các thông tin
- Cần lên kế hoạch cụ thể, hợp lý
- Tiến hành xử lý, phân tích thông tin về HS
- Tổ chức lưu trữ thông tin về học sinh.
4 GVCN TÌM HIỂU HS BẰNG CÁCH NÀO/ NHƯ THẾ NÀO?
Trang 7- Tìm hiểu học sinh thông qua các đối tượng khác.
- Nghiên cứu các tư liệu/ hồ sơ về HS đã có từ những năm trước.
- Sử dụng các phiếu trưng cầu ý kiến do GVCN tự soạn thảo hoặc tham khảo có sẵn từ các nguồn khác.
- Sử dụng các trắc nghiệm đơn giản có sẵn
- Trò chuyện với học sinh trước và sau buổi học
- Cùng tham gia vào các hoạt động của HS.
- Yêu cầu HS viết những nhận xét tức thời về giờ học, buổi học.
- Viết bài luận ngắn về một vấn đề.
- Chụp ảnh, ghi hình; quan sát học sinh trực tiếp hoặc gián tiếp.
4 GVCN TÌM HIỂU HS BẰNG CÁCH NÀO/ NHƯ THẾ NÀO?
- Sử dụng một số kĩ thuật phân tích nhóm nhỏ
Trang 81 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14
Chọn ai
Ai chọn
Trang 9* Phương pháp đánh giá trạng thái cảm xúc của HS
10 Tập trung tư tưởng
11 Yêu đời
12 Bình tĩnh
13 Đầu óc minh mẫn
14 Muốn hoạt động
15 Hài lòng
16 Nhanh nhẹn
9 8 7 6 5 4 3 2 1
9 8 7 6 5 4 3 2 1
9 8 7 6 5 4 3 2 1
9 8 7 6 5 4 3 2 1
9 8 7 6 5 4 3 2 1
9 8 7 6 5 4 3 2 1
9 8 7 6 5 4 3 2 1
9 8 7 6 5 4 3 2 1
9 8 7 6 5 4 3 2 1
9 8 7 6 5 4 3 2 1
9 8 7 6 5 4 3 2 1
9 8 7 6 5 4 3 2 1
9 8 7 6 5 4 3 2 1
9 8 7 6 5 4 3 2 1
9 8 7 6 5 4 3 2 1
9 8 7 6 5 4 3 2 1
Xấu Cảm thấy yếu ớt Buồn bã
Thụ động Chán nản Yếu mệt Kiệt lực Bất hạnh Thất vọng Đãng trí Chán đời
Lo lắng Đầu óc mụ mẫm Không muốn họat động Bực dọc
Chậm chạp
- Tổng điểm tối đa là 144 điểm là trạng thái “Rất tốt”, tối thiểu đạt 16 điểm là trạng thái rất xấu”, còn lại bình thường.
Trang 111 Tác dụng giáo dục của giờ sinh hoạt lớp
2 Những yêu cầu cơ bản đối với giờ sinh hoạt lớp
- Đa dạng hoá về ND và hình thức tổ chức tiết SH lớp
- Thu hút tối đa sự tham gia của mọi HS dưới sự hướng dẫn, giúp đỡ, cố vấn của GV nhằm tăng cường vai trò tự quản của HS
- Tăng cường những nội dung SH có liên quan đến các công việc chung của lớp, phù hợp với nhu cầu và sở thích của HS
- Đảm bảo giao lưu dưới hình thức đối thoại
3 Hình thức tổ chức giờ sinh họat lớp
Trang 121 Tác dụng giáo dục của giờ sinh hoạt lớp
2 Những yêu cầu cơ bản đối với giờ sinh hoạt lớp
3.Hình thức tổ chức giờ sinh họat lớp
1) Tổng kết, đánh giá thi đua và xây dựng kế hoạch
2) Hình thức hỗn hợp: tổng kết thi đua và sinh hoạt theo chủ đề 3) Thảo luận chuyên đề/ chủ điểm
4) Giao lưu- đối thoại với người trong cuộc
5) Tổ chức các hội thi (văn nghệ, hiểu biết khoa học, HS thanh
lịch )
6) …
Trang 13Hình thức hỗn hợp:
Tổng kết thi đua và SH theo chủ đề
• Đánh giá tình hình chung của lớp trong tuần;
• Thông báo những công việc chính trong tuần tới;
• Sinh hoạt theo chủ đề (thời gian khoảng 35 phút).
Trang 14Thảo luận chuyên đề/ chủ điểm
• Vấn đề thảo luận phải phù hợp với hứng thú, nhu cầu
và trình độ nhận thức chung của HS, có nhiều ý kiến, quan điểm khác nhau.
• Vấn đề đưa ra thảo luận đòi hỏi sử dụng nhiều kiến
thức và kinh nghiệm để đánh giá, kết luận, hay sáng tạo ý tưởng mới.
• Môi trường thảo luận phải thuận lợi, an toàn, thoải mái
…
• Cần tôn trọng ý kiến của các thành viên trong thảo
luận,
• ……
Khi tiến hành thảo luận chuyên đề cần lưu ý:
Trang 15Giao lưu- đối thoại với người trong cuộc
• Khi tiến hành tổ chức họat động giao lưu cần lưu ý:
Những vấn đề trao đổi, giao lưu phải thiết thực, liên quan đến lợi ích và hứng thú, đáp ứng nhu cầu của
HS
Người chủ trì cần có buổi làm việc trước về mục tiêu, nội dung buổi nói chuyện, đặc điểm của đối tượng
giao lưu như tuổi, lớp, những vấn đề được HS quan tâm nhất hoặc đang vướng mắc; quy mô tổ chức,
phương thức tiến hành
Trang 16Tổ chức các hội thi (văn nghệ, hiểu biết
khoa học, HS thanh lịch )
Một số điều lưu ý khi tổ chức hội thi
Công tác chuẩn bị phải tiến hành trước khi diễn ra cuộc thi từ 10
- 15 ngày
Trước khi tiến hành hội thi 1 ngày, cần phải tiến hành tốt những công việc sau:
– Tạo không khí sôi nổi, phấn khởi cho hội thi thông qua
chỉnh trang lớp học và nơi diễn ra hội thi, âm nhạc và các phương tiện âm thanh…
– Họp BGK để phổ biến biểu điểm, quy cách chấm và tính
điểm, xác định các yêu cầu đối với BGK và quy trình hoạt động của BGK hội thi
Trang 171 Tác dụng giáo dục của giờ sinh hoạt lớp
2 Những yêu cầu cơ bản đối với giờ sinh hoạt lớp
3.Hình thức, phương pháp tổ chức giờ sinh họat lớp
4.Khen chê HS trong giờ SH lớp
Khi khen chê HS cần lưu ý một số vấn đề sau:
• Khen ngợi phải cụ thể, gọi tên các phẩm chất
• Khen ngợi phải chân thật, gây được cảm xúc tích cực nơi người khen
• Cần khen ngay hành vi tích cực mới, khi nó vừa xuất hiện nhất là với những em hay mắc khuyết điểm,những em học yếu, nhút nhát…
• Khi phê bình HS cũng cần lưu ý là phê bình hành vi cụ thể chứ không khái quát hoá thành phẩm chất nhân cách
• Khi phê bình không được chì chiết, nhắc đi nhắc lại những khuyết điểm đã xảy ra từ lâu ……
Trang 181 Tác dụng giáo dục của giờ sinh hoạt lớp
2 Những yêu cầu cơ bản đối với giờ sinh hoạt lớp
3.Hình thức, phương pháp tổ chức giờ sinh họat lớp 4.Khen chê HS trong giờ SH lớp
5.Thực hành thiết kế giờ sinh hoạt lớp