BONG GÂN

Xử trí khi đứt dây chằng hay "bong gân"Thứ Ba 29, Tháng Giêng 2008, BTV: NCC Bệnh lý chấn thương của một dây chằng gọi nôm là bong gân, thường xảy ra ở các khớp lớn của chân, tay.. Bong

Xử trí khi đứt dây chằng (hay "bong gân")

Thứ Ba 29, Tháng Giêng 2008, BTV: NCC

Bệnh lý chấn thương của một dây chằng gọi nôm là bong gân, thường xảy ra ở các khớp lớn của chân, tay.

Bong gân là tổn thương dây chằng, một dải mô dai chắc nối hai xương tại khớp hay gần khớp với nhau.Bong gân

là bong các tổ chức bám quanh khớp sau một chấn động quá mức, là tai biến dễ gặp ở cổ tay, mắt cá chân, bàn chân, khớp gối.

Bong gân

Nguyên nhân gây bong gân

Do bị trượt chân khi chạy hay đi

Do đi giày cao gót

Do dây chằng bị kéo căng

Do bị ngã

Do nâng, nhấc một vật nặng

Do tai nạn

Các dấu hiệu và triệu chứng

Các dấu hiệu và triệu chứng của căng cơ, và đặc biệt của bong gân, rất giống với gãy xương Triệu chứng có thể là đau, tăng lên khi đi lại, sưng và bầm (thường xảy ra một lúc sau tai nạn) Thường không phân biệt được bong

gãy xương nếu không có phim X-quang và thường bong gân cũng lâu lành như gãy xương đơn giản.

Nếu còn nghi ngờ hãy xử trí tổn thương này như gãy xương và cần chăm sóc y tế thêm.

Cách xử trí bong gân

Nắn khám nhẹ nhàng

Người bị nạn thường cảm thấy chỗ đó không bị gãy xương - nếu trước đó người này đã từng bị những tổn thương tương tự, đặc biệt là tổn thương xảy ra trong thể thao Cần nhẹ nhàng khám chỗ thương tổn để đánh giá độ nặng Nếu

cả bạn và nạn nhân đều đã chắc chắn không còn tổn thương nào khác thì cách xử trí tốt nhất là:

Nghỉ ngơi

Đắp đá lạnh

Băng ép

Nâng chân cao lên.

1 Để yên phần chi bị thương Điều này tránh tổn thương nặng thêm Giúp người bệnh được ở tư thế thoả mái - đối

với chân bị thương, thường là nằm nghỉ với đầu và vai được gối cao.

2 Đặt gạc lạnh lên Bọc một ít nước đá trong băng tam giác hoặc miếng vải sạch và nhẹ nhàng đặt lên chỗ bị

thương Cách này sẽ làm bớt đau và giảm sưng Không đặt đá trực tiếp lên chỗ bị thương bởi có thể làm da tổn

thương Làm lạnh vết thương trong 10 - 15 phút, thêm nước đá nếu cần để giữ gạc lạnh.

3 Dùng gạc cuộn băng ép lại Cách này sẽ giúp giảm đau, giảm sưng và nâng đỡ chỗ bị tổn thương.

4 Nâng cao phần bị thương Cách này làm giảm sưng và đau Nếu cánh tay bị thương, có thể dùng cánh tay hoặc

băng treo để tuỳ nghi nâng đỡ thêm.

5 Gọi y tế trợ giúp và phải bảo đảm chi luôn được nâng cao và nâng đỡ liên tục đến khi được giúp đỡ.

Sơ cứu bong Mẹo nhỏ chữa bong gân nhẹ

Khi bị bong gân nhẹ có thể áp dụng một vài mẹo nhỏ sau đây:

Thái hành khô và bọc lại trong một miếng gạc, sau đó đắp lên vùng bị bong gân

Tạo dung dịch bột nhão từ lá chanh và bơ, đắp trực tiếp lên vùng bị đau

Trộn một thìa dầu quả hạnh và một thìa dầu tỏi, bôi lên vết thương

Trộn 1 thìa bột lá chanh với 1 thìa mật ong, đắp lên vùng bị bong gân

Hơ nóng lá bắp cải, nhưng nhớ đó là những lá già ở bên ngoài, sau đó nhanh chóng dùng dây buộc xung quanh vết thương.

Để đề phòng bong gân, nên mang bao khớp gối, bao cổ chân trong hoạt động thể thao Bình thường, nên thực hiện các bài tập làm tăng trương lực các cơ quanh khớp cổ chân, khớp gối.

LLI - dây chằng trong gối

Lưu ý

Những cách làm trên chỉ áp dụng với những trường hợp bị bong gânnhẹ, dây chằng chỉ bị giãn hoặc bị đứt không hoàn toàn, chấn thương chỉ gây ra những rối loạn sinh lý, khớp vẫn vững chứ không bị lỏng lẻo

Còn đối với những trường hợp bong gân nặng, làm dây chằng khớp bị đứt hoàn toàn hoặc bị bong điểm bám làm cho khớp lỏng lẻo kéo theo nhiều biến chứng, không được tự ý chữa trị mà hãy chuyển ngay tới các cơ sở y tế.

LLI đứt hoàn toàn

ĐỨT DÂY CHẰNG BÊN TRONG GỐI

Dây chằng bên trong gối (Ligament Lateral Interne - LLI) căng dọc theo chiều dài từ xương đùi cho tới xương chày ở mặt trong của gối Đối diện với nó có dây chằng bên ngoài nằm ở bên ngoài gối, nó giữ cho gối được vững chắc hai bên.

Bệnh lý chấn thương của một dây chằng có thể chia như sau:

Bong gân thể nhẹ, đơn giản chỉ là sự kéo dài dây chằng, không bị đứt, làm cho bệnh nhân đau, nhưng không làm lỏng khớp

Bong gân nặng là thương tổn đứt dây chằng Đứt dây chằng bên trong làm cho gối không vững.

Chẩn đoán bằng cách khám lâm sàng, người ta thấy dấu hiệu di động bất thường sang bên ngoài Cần chú ý không được bỏ quên thương tổn phối hợp, đặc biệt là dây chằng chéo trước.

Dùng đai khớp gối lỏng

Điều trị đứt dây chằng bên trong gối

Bong gân nhẹ (không đứt dây chằng bên trong) không nhất thiết cần phải điều trị bằng bất động Điều trị bằng các thuốc giảm đau phối hợp với chống viêm có tác dụng tốt Tiến triển thông thường sẽ khỏi một cách tự nhiên và không

để lại di chứng.

Bong gân nặng, đứt dây chằng bên trong gối, cần phải bất động từ 4 đến 6 tuần: Có thể dùng bột hay nẹp, tốt hơn cả

là dùng đai khớp gối không hoàn toàn cố định (hình bên), nhờ có hai thanh nhựa cứng nằm ở hai bên khớp, loại bỏ hoàn toàn động tác di lệch sang hai bên, bảo đảm cho sự liền sẹo tốt của dây chằng Nhưng nó vẫn cho phép vận động gấp duỗi, vẫn có thể đi được với nạng.

Với bất động có thể tập phục hồi chức năng.

Tiên lượng tốt, thông thường khỏi và không để lại di chứng gì.

Vậy thì chỉ định mổ với đứt dây chằng bên trong rất hiếm, chỉ làm trong những trường hợp rất nặng.

CÁCH DÙNG CÂY LÁ NÁNG CHỮA BONG GÂN

Khi bị bong gân, sai khớp, dân gian thường bó bằng cây náng hoa trắng, rất hiệu nghiệm

Náng hoa trắng, tên khác là cây lá náng, tỏi voi, là một cây thảo lớn, có thân hành to Lá hình dải, dài đến 1 m Hoa to màu trắng, thơm, mọc trên một cán mập và dẹt.

Để làm thuốc, náng hoa trắng thường chỉ được dùng ngoài Khi bị ngã hay va chạm mạnh, chân tay bị tụ máu, sưng đau, bong gân, lấy

lá, rửa sạch, cắt miếng, đập hơi dập, hơ nóng rồi đắp và day nhẹ vào chỗ sưng và băng lại Ngày làm một lần.

Cây lá náng.

Cây náng hoa trắng cũng có thể phối hợp với nhiều vị thuốc khác theo cách làm sau:

- Lá náng hoa trắng 30 gr, mua thấp 30 gr, dạ cẩm 20 gr Ba thứ dùng tươi, giã nát đắp.

- Lá náng hoa trắng 30 gr, lá dây đòn gánh 10 gr, lá bạc thau 8 gr Tất cả dùng tươi, giã nát, thêm ít rượu, đắp bó Ngày làm một lần.

Khi bị bong gân do trẹo chân, ngã hay đau lưng do tuổi già mà chưa có điều kiện đến bệnh viện, bạn có thể dùng dùng bài thuốc nam với

lá của cây bông sứ.

Cây bông sứ có nơi còn gọi là cây hoa đại hay cây chăm-pa Cách sử dụng lá bông sứ để cải thiện các chứng đau trên như sau:

Lá cây bông sứ rửa sạch, để khô ráo, giã nhuyễn rồi trộn với một ít muối ăn, đắp lên chỗ sưng đau do bong gân Lấy lá bông sứ khác hơ lên lửa cho héo rồi đắp trùm lên phần thuốc đã giã nhuyễn, dùng băng băng lại để giữ thuốc Một ngày thay thuốc 2 - 3 lần Làm 1 - 2 ngày tùy theo chỗ sưng đau nhiều hay ít.

Ngoài ra, những người bị đau thần kinh tọa, thoái hóa cột sống, chấn thương không có biến chứng, khớp không bị sưng to, biến dạng do sai khớp nặng hoặc gãy xương đều có thể dùng bài thuốc trên, rất hiệu nghiệm.

BS Nguyễn Thị Nhâ

Mẹo nhỏ trị bong gân

Bong gân thường xảy ra ở cổ tay, khớp gối và mắt cá chân Khi bị bong gân bạn hãy nhanh chóng lựa chọn một trong những “kế sách” sau để cải

1 Chườm nước nóng sẽ giúp bạn nhanh chóng loại trừ cảm giác đau đớn Chính vì thế, khi bị bong gân muốn làm dịu cơn đau đừng quên chườm nước nóng.

2 Làm nóng trái me (có thể đem nướng hay hấp trái me), sau đó lấy cùi trái me đem đắp lên vùng bị bong gân hay sưng phồng Cách làm này sẽ giúp bạn giảm nhẹ cơn đau và nhanh chóng bình phục.

3 Bạn cũng có thể ngâm trái me trong một cốc nước, sau đó chắt lấy nước của nó Đem nước này đun nóng lên, rồi cho thêm một thìa muối và 1 thìa

Đun sôi hỗn hợp cho đến khi nó cô đặc lại như một dạng keo Dùng hỗn hợp cô đặc đó đắp lên vùng bị bong gân khi còn nóng, mỗi ngày làm đều đặn một lần, bạn sẽ nhanh chóng khắc phục được tình trạng.

4 Trộn lẫn nước chanh vắt và mật ong, rồi bôi lên vùng bị tổn thương.

5 Dùng đường thốt nốt trộn lẫn với bơ sữa Đun nóng hỗn hợp lên và thoa lên chỗ bị bong gân khi dung dịch còn nóng và dùng dải vải để buộc chỗ đó lại.

6 Dùng bột của lá cây cà ri trộn lẫn với nước cốt chanh, để đắp lên chỗ sưng phồng Cách làm này còn hiệu quả trong những trường hợp bạn bị sưng mọng nước và đau đớn khi bị bỏng.

7 Dầu của cây đinh hương rất hiệu quả trong việc điều trị chứng bong gân và chuột rút Hãy sử dụng nó như một loại thuốc đắp và thoa trực tiếp lên vùng bị tổn thương.

8 Dùng cam thảo ngâm trong nước, để qua đêm và hôm sau lấy nước này bôi lên vùng bị bong gân.

9 Dầu của cây kinh giới ô rất hiệu qủa trong việc trị bong gân Bạn hãy dùng loại dầu này thoa lên vùng bị đau.

10 Dùng bột nghệ trộn với nước chanh và muối, rồi đắp lên vùng bị bong gân, bạn sẽ nhanh chóng thấy được hiệu quả.

11 Dùng củ hành khô thái nhỏ, sau đó đắp lên vùng bị bong gân, rồi lấy một miếng vải để băng kín lại.

12 Dùng hỗn hợp bột lá chanh và bơ để tạo thành một dạng hồ nhão, đắp lên vùng bị tổn thương.

13 Lấy một thìa dầu quả hạnh, 1 thìa dầu tỏi, trộn lẫn với nhau và đắp lên vùng bị bong gân.

14 Hơ nóng một lá bắp cải và dùng một dây vải để băng lá bắp cải lên vùng bị thương.

15 Trộn một thìa muối cùng với 2 thìa bột nghệ, cùng một ít nước Đun lên cho tới sôi và cô lại thành một dạng bột nhão Đắp lên vùng bị tổn thương khi lớp hồ nhão này vẫn còn nóng.

Chữa Bong Gân Bằng Y Học Cổ Truyền

Bong gân là một dạng tổn thương các gân do các khớp bị vặn đột ngột Một số môn thể thao như quần vợt, chạy, bóng đá, đạp xe đạp rất dễ dẫn tới bong gân nếu bạn làm động tác thiếu chính xác Nếu không may

bị bong gân nặng khiến gân bị rách hoặc đứt, bạn cần phải ngay lập tức đến bệnh viện để được mổ vá và nối gân Còn với thể bong gân nhẹ, các gân chỉ bị chệch khỏi vị trí, ngoài việc nghỉ ngơi, tránh vận động nhiều và vận động mạnh, bạn có thể dùng các bài thuốc sau đây để bệnh nhanh khỏi:

Thuốc y học cổ truyền chữa bong gân

Thuốc bóp:

Quế chi, đại hồi, địa liền, huyết giác, thiên niên kiện mỗi vị 20g Tất cả tán nhỏ, ngâm trong 500ml rượu trắng Khi

bị bong gân rót ra chén nhỏ, lấy một miếng bông gòn thấm dung dịch này và xoa vào chỗ đau Xoa trong 15 phút, khi thấy bông khô lại thấm ướt Ngày làm 3 lần Bài thuốc này có tác dụng thống huyết ứ, giảm đau.

Quế chi

Bạn cũng có thể chế thuốc bóp từ các vị sau: Quế chi 0,5kg, độc hoạt 0,1kg, huyết giác 0,1kg Tất cả tán nhỏ, ngâm trong 500ml rượu trắng, khi bong gân thì mang ra bóp Cách bóp, liều lượng và thời gian cũng như bài thuốc trên.

Thuốc đắp:

Nếu chỗ bị bong gân sưng đau nhiều, ngoài thuốc bóp, người bệnh nên dùng thêm thuốc đắp, chỗ bị thương sẽ không đau nhức và sưng thêm Các bài thuốc đắp như sau:

Bài thứ nhất: Lá si, lá ngải cứu, lá cúc tần mỗi loại 50g Tất cả giã nhỏ, chế vào đó một chút dấm ăn, sau đó đun sôi lên Khi nào hốn hợp này nguội thì cho thuốc này lên trên chỗ bị thương và băng chặt để nước thuốc ngấm vào sâu Mỗi ngày thay băng một lần.

Bài thứ hai: Lá tầm gửi 100g, lá gấc 30g, gạch non giã vụn 15g Tất cả giã nhỏ, dàn đều lên lá bàng hoặc lá chuối (đã được hơ nóng) rồi đắp lên chỗ bị thương và băng chặt để nước thuốc ngấm vào sâu Mỗi ngày thay thuốc 1 lần.

Cây tầm gửi

Thuốc uống:

Bạn có thể chọn một trong hai bài thuốc sau:

Bài thứ nhất: Cua đồng 3 con giã nhỏ, sau đó chế vào một cốc nước sôi rồi lọc bỏ bã Cho vào nước cua này 20ml rượu trắng và uống ngay để tiêu huyết ứ Ngày uống 1 lần.

Bài thứ hai: Lấy một nắm búp bàng rửa sạch sắc lấy nước và uống ngay trong ngày đầu và ngày thứ hai khi bị thương

để tan huyết ứ và làm giảm đau.

Làm gì khi bị bong gân?

Khởi tạo bởi : diembao | Đăng bởi : tinkinhte | Cập nhật: 09/11/2009 11:58

E-mail | Bản in | Lưu xem sau

Bong gân chính là tổn thương dây chằng ở các khớp, gồm các mức độ khác nhau, đây là phần liên kết 2 xương lại với nhau, bong gân là một cách gọi của dân gian với dạng chấn thương này.

Đối với tổn thương dây chằng thì biện pháp điều trị bảo tồn là chủ yếu Quan trọng nhất là cần thực hiện bất động khớp bị tổn thương đủ thời gian để dây chằng phục hồi trở lại Có thể bất động bằng dùng nẹp y

tế, dùng băng chun ép nhưng tốt nhất là bất động bằng đắp bột mới đảm bảo được bất động tuyệt đối Thời gian cần bất động thường là 4 tuần, với người cao tuổi thì thời gian có thể lâu hơn một chút Sau đó người bệnh có thể vận động nhẹ nhàng và sau 8 tuần có thể chơi thể thao bình thường Những trường hợp tổn thương dây chằng nhưng do không tuân thủ đúng chỉ định điều trị sẽ dẫn đến xơ hoá dây chằng gây đau mạn tính và khó vận động sẽ phải phẫu thuật để tạo hình lại dây chằng.

Người dân thường dùng mật gấu, rượu, xoa cao vào nơi bị tổn thương, đây là sai lầm nghiêm trọng vì tổn thương dây chằng nghiêm cấm dùng các chất nóng tác động tại chỗ do những chất này gây chảy máu mạnh hơn Trong khi tổn thương này cần dùng các thuốc gây lạnh và làm giảm đau tại chỗ như các loại thuốc dạng gel lạnh hay salonpas lạnh.

Các chất có tính nóng chỉ nên dùng trong trường hợp gãy xương vì tác dụng của sức nóng sẽ làm tăng tiết dịch, máu làm nhanh

Bong gân cần được băng ép

cố định.

liền xương hơn Nhưng tuyệt đối không nên xoa vào nơi dây chằng tổn thương vì có thể dẫn đến teo cơ, cứng khớp sau này Người bị bong gân nên đến các chuyên khoa xương khớp để được khám và chỉ định điều trị cụ thể.

Những cách làm trên chỉ áp dụng với những trường hợp bị bong gân nhẹ, chấn thương chỉ gây ra những rối loạn sinh lý, khớp vẫn vững chứ không bị

Còn đối với những trường hợp bong gân nặng, không được tự ý chữa trị mà hãy đến ngay tới bệnh viện.

Hoa khế

Hoa khế: có vị chua, chát, tính bình có công dụng bổ thận, sinh tinh, nhuận phế tiêu đờm, chữa chứng ho khan, ho có đờm, kiết lị Nếu

bạn bị những chứng bệnh như vậy, lấy hoa khế tẩm nước gừng, sao rồi sắc uống Lấy 100g hoa khế (loại khế chua), một quả tim lợn

100 - 200g bổ đôi, cho hoa khế vào đầy quả tim rồi buộc lại bằng lạt tre Lấy thêm hoa khế phủ kín ngoài quả tim, đem đun cách thủy cho tới khi quả tim chín Ăn tất cả tim, hoa khế một lần vào lúc đói Sau ba ngày ăn lại một quả như trên Sáu tháng lại ăn tiếp một đợt hai quả như đợt một, cho đến khi huyết áp xuống bình thường và ổn định mới thôi.

Cách chữa bong gân

Bong gân là trạng thái tổn thương ở dây chằng khớp, xảy ra do sự cử động quá mức, làm khớp xê dịch đột ngột trong khoảnh khắc rồi trở về vị trí Bệnh nhân không bị sai khớp hay gãy xương Tổn thương thường xảy ra khi

đi giày cao gót bị lật giày, hoặc ngã do chạy nhảy.

Khi bị bong gân, bệnh nhân cảm thấy đau nhói như điện giật ở vùng khớp bị trẹo, sau đó, khớp tê dại không còn biết đau nữa Khoảng 1 giờ sau, cảm giác đau nhức dần dần trở lại Nếu nhẹ nhàng lật khớp lại giống như lúc bị chấn thương, Cây ngải

cứu

người bệnh sẽ thấy đau nhói như điện giật Bong gân thường chia ra 3 độ:

- Độ 1: Dây chằng chỉ bị giãn dài một ít, được coi là nhẹ

- Độ 2: Dây chằng bị rách một phần, dấu hiệu nặng

- Độ 3: Dây chằng bị đứt hoàn toàn, dấu hiệu rất nặng

Cách xử lý: Đắp nước đá hoặc nước lạnh ngay sau khi bị chấn thương nếu không có xây xát

da Để khớp bị bong gân nằm yên, kê càng cao càng tốt Nếu bong gân độ 1, chỉ cần làm cho hết đau và cho khớp nghỉ ngơi vài ngày là đủ Nếu bong gân độ 2-3, cần làm cho hết đau, đồng thời giúp dây chằng bị đứt hoặc rách liền lại, nếu không sẽ mang tật suốt đời

Thuốc dùng:

- Lá ngải cứu khô 40 g (hoặc tươi 100 g), tẩm rượu hoặc giấm thanh, bó vào nơi tổn thương; hoặc đem xào cho nóng lên để còn hơi âm ấm, bó vào nơi tổn thương Ngày 1 lần

- Lá tầm gửi 100 g, lá gấc 30 g, gạch non một ít, giã nát, trộn chung, đắp vào vùng tổn

thương Ngày thay một lần

BS Hoàng Bội Hương, Sức Khoẻ & Đời Sống

Mẹo nhỏ chữa bong gân

(Dân trí) - Thưa bác sĩ, trong khi chơi thể thao tôi thường bị bong gân, phải

chịu đựng cảm giác rất đau đớn Rất mong được bác sĩ chỉ cho cách xử trí

Xin cảm ơn.

Trả lời:

Bong gân nghĩa là bong các tổ chức bám quanh khớp sau một chấn động quá

mức, là tai biến dễ gặp ở mắt cá chân, bàn chân, khớp gối Thường do những

nguyên nhân sau gây nên:

- Do bị trượt chân khi chạy hay đi

- Do đeo giày cao gót

- Do dây chằng bị kéo căng

- Khi bị ngã

- Khi nâng, nhấc một vật nặng