ngôi kể trong văn bản tự sự tham khảo

Có thể đổi ngôi kể thứ ba trong đoạn 1 thành ngôi kể thứ nhất xưng “ tôi ” được không.. - Khi gọi các nhân vật bằng tên của chúng, người kể giấu mình đi tức là kể theo ngôi thứ ba -

Trang 1

NGỮ VĂN : LỚP 6 TIẾT 33: NGÔI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ

Trang 2

KiÓm tra bµi

cò

? Em hãy tự giới thiệu về một nhân vật

mà em yêu thích? Cho biết những sự việc chính mà nhân vật đã làm ?

Trang 3

Đoạn 1:

Vua và đình thần chịu thằng bé là thông

minh lỗi lạc Nhưng vua vẫn còn muốn thử

một lần nữa Qua hôm sau, khi hai cha

con đang ăn cơm ở công quán, bỗng có

sứ nhà vua mang tới một con chim sẻ, với

lệnh bắt họ phải dọn thành ba cỗ thức ăn

Em bé nhờ cha lấy cho một cái kim may

rồi đưa cho sứ giả, bảo:

- Ông cầm lấy cái này về tâu đức vua

xin rèn cho tôi thành một con dao để xẻ

thịt chim

Vua nghe nói, từ đó mới phục hẳn.

( Trích Em bé thông minh)

? Đoạn văn trên người kể gọi tên các nhân vật là

gì?

I Ngôi kể và vai trò của ngôi kể

trong văn tự sự.

1 Ví dụ.

2 Nhận xét

Tiết 33 NGÔI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ

Trang 4

2 Nhận xét

Đoạn 1:

Vua và đình thần chịu thằng bé là thông minh lỗi lạc Nhưng vua vẫn còn muốn thử một lần nữa Qua hôm sau, khi hai cha con đang ăn cơm ở công quán, bỗng có sứ nhà vua mang tới một con chim sẻ, với lệnh bắt họ phải dọn thành ba cỗ thức ăn Em bé nhờ cha lấy cho một cái kim may rồi đưa cho sứ giả, bảo:

- Ông cầm lấy cái này về tâu đức vua xin rèn cho tôi thành một con dao

để xẻ thịt chim

Vua nghe nói, từ đó mới phục hẳn (Trích Em bé thông

minh)

1 Ví dụ.

a Đoạn 1

- Người kể gọi tên các nhân vật bằng

chính tên của chúng (vua, thằng bé, hai

cha con, sứ giả )

? Trong những nhân vật

đó có ai là người kể chuyện không?

? Người kể chuyện ở đâu?

-Người kể tự giấu mình đi như là

không có mặt nhưng thực ra có mặt

ở khắp nơi

? Khi sử dụng cách

kể như thế, tác giả

có thể kể được những gì?

-Kể linh hoạt, tự do những gì diễn ra với

nhân vật → Mang tính khách quan

Vậy đoạn 1 được

kể theo ngôi thứ

mấy?

 Kể theo ngôi thứ ba

Trang 5

2 Nhận xét

b.Đoạn 2:

1 Ví dụ.

a Đoạn 1.

Kể theo ngôi thứ ba

Đoạn 2:

Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng Đôi càng tôi mẫm bóng Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt Thỉnh thoảng muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phành phạch vào các ngọn cỏ Những ngọn cỏ gãy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua Đôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã

(Tô Hoài - Dế Mèn phiêu lưu ký)

? Người xưng

“ tôi ” trong đoạn văn là ai?

Đoạn 2:

Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng Đôi càng tôi mẫm bóng Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt Thỉnh thoảng muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phành phạch vào các ngọn cỏ Những ngọn cỏ gãy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua Đôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã

(Tô Hoài - Dế Mèn phiêu lưu ký)

+Nhân vật Dế Mèn tự xưng là “tôi”

? Khi xưng hô

như vậy, người

kể có thể kể

được những

gì?

+ Người kể có thể trực tiếp kể ra

những gì mình nghe, thấy, trải qua;

trực tiếp nói ra cảm tưởng, ý nghĩ, tình

cảm của mình → Mang tính chủ quan

? Vậy, đoạn 2 được kể theo ngôi thứ mấy?

→Kể theo ngôi thứ nhất

Trang 6

2 Nhận xét

b.Đoạn 2:

1 Ví dụ.

a Đoạn 1.

Kể theo ngôi thứ ba

Kể theo ngôi thứ nhất

? Hãy thử đổi ngôi kể ở

đoạn văn thứ 2 thành ngôi

kể thứ 3 em sẽ có một

đoạn văn như thế nào?

? Có thể đổi ngôi kể thứ ba

trong đoạn 1 thành ngôi kể

thứ nhất xưng “ tôi ” được

không? Vì sao?

Có thể đổi ngôi kể thứ nhất thành ngôi kể thứ

ba nhưng khó có thể đổi ngôi kể thứ ba sang

ngôi kể thứ nhất Vì nếu đổi thì phải cấu tạo

lại hầu như cả đoạn văn, phá vỡ cách kể ban

đầu và nội dung chuyện cũng phải thêm bớt

mới phù hợp với cách kể mới.

Đoạn 1:

Vua và đình thần chịu thằng bé là thông minh lỗi lạc Nhưng vua vẫn còn muốn thử một lần nữa Qua hôm sau, khi hai cha con đang ăn cơm ở công quán, bỗng có sứ nhà vua mang tới một con chim sẻ, với lệnh bắt họ phải dọn thành ba cỗ thức ăn Em bé nhờ cha lấy cho một cái kim may rồi đưa cho sứ giả, bảo:

- Ông cầm lấy cái này về tâu đức vua xin rèn cho tôi thành một con dao

để xẻ thịt chim

Vua nghe nói, từ đó mới phục hẳn (Trích Em bé thông

minh)

Đoạn 2 : Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc

có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng Đôi càng tôi mẫm bóng Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt Thỉnh thoảng muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phành phạch vào các ngọn cỏ

Những ngọn cỏ gãy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua Đôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã.

(Tô Hoài - Dế Mèn phiêu lưu ký)

Trang 7

1 Ví dụ.

2 Nhận xét.

- Người kể dấu mình, không biết ai

kể, nhưng người kể có mặt ở khắp mọi nơi

Đoạn

văn Ngôi Dấu hiệu Vai trò

- Người

kể hiện diện, xưng: tôi

- Kể linh hoạt, tự do thay đổi những gì diễn ra với nhân vật

nói ra cảm tưởng, suy nghĩ của mình

Trang 8

1 Ví dụ.

2 Nhận xét. ? Từ 2 ví dụ trên

em hãy cho biết thế nào là ngôi

kể?

? Khi nào thì kể theo ngôi thứ ba ?

- Ngôi kể là vị trí giao tiếp mà người

kể sử dụng khi kể chuyện ? Khi nào thì kể

theo ngôi thứ nhất

?

3 Kết luận.

- Khi gọi các nhân vật bằng tên của

chúng, người kể giấu mình đi tức là

kể theo ngôi thứ ba

- Khi tự xưng là “ tôi” kể theo ngôi

thứ nhất

? Việc lựa chọn ngôi kể có tác dụng gì?

-

- Cần lựa chọn ngôi kể thích hợp để

kể chuyện linh hoạt, thú vị

Trang 9

1 Ví dụ.

2 Nhận xét.

3 Kết luận.

Ngôi kể: Là vị trí giao tiếp mà người

kể sử dụng khi kể chuyện

- Ngôi 3: Người kể tự giấu mình, gọi

các sự vật bằng tên gọi của chúng

- Ngôi 1:Người kể xưng tôi, trực tiếp kể

những gì mình nghe, mình thấy, trực

tiếp nói ra cảm tưởng, suy nghĩ

* Chú ý:

- Cần lựa chọn ngôi kể thích hợp để kể

chuyện linh hoạt, thú vị

- Người kể xưng” tôi” trong tác phẩm

không nhất thiết là tác giả

* Ghi nhớ: SGK - tr89

II Luyện tập:

Trang 10

Bài tập trắc nghiệm

1 Ngôi kể là:

B Vị trí xã hội của nhân vật trong tác phẩm.

C Vị trí của nhân vật này khi đối thoại với nhân vật khác.

D Vị trí của nhân vật trong không gian, thời gian.

2.Dòng nào nói không đúng về cách kể theo ngôi thứ ba ?

A Là cách kể mà người kể giấu mình.

B Là cách kể kín đáo, gọi sự vật bằng tên của chúng.

C Người kể chuyện có thể kể linh hoạt, tự do.

D Kể theo ngôi thứ ba, người kể dễ dàng bộc lộ nhận xét cá nhân.

Thảo luận nhóm:

Nhóm 2: Vì sao trong các truyện cổ tích, truyền thuyết người ta hay kể

chuyện theo ngôi thứ ba mà không kể theo ngôi thứ nhất?

Nhóm 3: Dùng ngôi thứ nhất kể miệng về cảm xúc của em khi nhận được quà

Kể lại một đoạn trong truyện “Thạch Sanh” bằng ngôi thứ nhất?

Trang 11

- Ngôi kể là gì? Có mấy ngôi kể trong văn tự sự? Mỗi ngôi kể có đặc điểm gì?

- Các bài tập còn lại SGK tiết học sau ta tiếp tục thực hiện.

Trang 12

A.Ôn lý thuyết

-1 Bài tập 1 (sgk-89)

Tiết 34 LUYỆN TẬP THEO NGÔI KỂ VÀ LỜI KỂ

TRONG VĂN TỰ SỰ

I/ bài tập SGK

B Luyện tập

Trang 13

Ngày nào cũng vậy, suốt buổi Dế Mèn chui vào trong cùng hang,

hì hục đào đất để khoét một cái ổ lớn làm thành một cái giường ngủ sang trọng Rồi cũng lo xa như các cụ già trong họ hàng dế,

Dế Mèn đào hang sâu sang hai ngả làm những con đường tắt,

những cửa sau, những ngách thượng, phòng khi gặp việc nguy hiểm, có thể thoát thân ra lối khác được

1 Bài tập 1: Thay đổi ngôi kể trong đoạn văn sau thành ngôi kể thứ ba và nhận xét ngôi kể đem lại điều gì mới cho đoạn văn:

“Ngày nào cũng vậy, suốt buổi tôi chui vào trong cùng hang, hì hục đào đất để khoét một cái ổ lớn làm thành một cái giường ngủ

sang trọng Rồi cũng lo xa như các cụ già trong họ hàng dế, tôi đào hang sâu sang hai ngả làm những con đường tắt, những cửa sau,

những ngách thượng, phòng khi gặp việc nguy hiểm, có thể thoát thân ra lối khác được.”

(Tô Hoài - Dế Mèn phiêu lưu ký )

Thay “ tôi ” → “Dế Mèn” ⇒ Có sắc thái khách quan, như là đã xảy ra.

Trang 14

B Luyện tập

- Tất cả các từ ” tôi” thay

bằng từ”Dế Mèn hoặc Mèn”

-1 Bài tập 1 (sgk-89)

- Đoạn văn mang tính khách

2 Bài tập 2 (sgk-89)

Trang 15

2 Bài tập 2: Thay đổi ngôi kể trong đoạn văn sau thành ngôi thứ nhất và nhận xét ngôi kể đem lại điều gì khác cho đoạn văn:

“Một cái bóng lẹ làng từ trong vụt ra, rơi xuống mặt bàn Thanh định thần nhìn rõ: con mèo già của bà chàng, con mèo già vẫn chơi đùa với chàng ngày trước Con vật nép chân vào mình phe phẩy cái đuôi, rồi hai mắt

ngọc thạch xanh giương lên nhìn người Thanh mỉm cười lại gần vuốt ve con mèo.”

(Thạch Lam - Dưới bóng hoàng lan)

Một cái bóng lẹ làng từ trong vụt ra, rơi xuống mặt bàn Tôi định thần

nhìn rõ: con mèo già của bà tôi, con mèo già vẫn chơi đùa với tôi ngày trước Con vật nép chân vào mình phe phẩy cái đuôi, rồi hai mắt ngọc thạch xanh giương lên nhìn người Tôi mỉm cười lại gần vuốt ve con mèo.

Thay: “Thanh”, “chàng” → “tôi” ⇒ tô đậm thêm sắc thái tình cảm của đoạn văn

Trang 16

B Luyện tập

1 Bài tập 1 (sgk-89)

3.Bài tập 3, 4, 6 (sgk-90)

- Tất cả các từ

“Thanh,chàng” thay bằng

từ “tôi”

- Đoạn văn mang tính chủ quan, tô đậm sắc thái tình cảm cho

đoạnvăn

Đã thảo luận nhóm và hoàn thành ở tiết học

trước ( về nhà tiếp tục hoàn thiện vào vở bài

5 Bài tập 5: (sgk-90)

Khi viết thư sử dụng ngôi thứ nhất

Trang 17

B Luyện tập

-1 Bài tập 1 (sgk-89)

3.Bài tập 3, 4, 6 (sgk-90)

- Tất cả các từ

“Thanh,chàng” thay bằng

từ “tôi”

- Đoạn văn mang tính chủ quan, tô đậm sắc thái tình cảm cho đoạn văn

Đã thảo luận nhóm và hoàn thành ở tiết học

trước ( về nhà tiếp tục hoàn thiện vào vở bài

5 Bài tập 5: (sgk-90)

- Khi viết thư sử dụng ngôi thứ nhất

II Bài tập bổ sung

1 Hãy liệt kê các văn bản đã được học từ đầu năm học đến nay

và cho biết được kể, giới thiệu theo ngôi thứ mấy

2 Hãy đóng vai một nhân vật trong truyền thuyết ( cổ tích) Kể lại một đoạn trong câu chuyện mà

em thích nhất

Trang 18

V Hướng dẫn học tập - về nhà.

- Học bài, thuộc ghi nhớ.

- Hoàn thiện bài tập còn lại trong sgk và làm bài tập bổ sung.

- Tập kể chuyện bằng ngôi kể thứ nhất: Kể lại truyện “Thạch Sanh’

- Soạn bài: Thứ tự kể trong văn tự sự.

Trang 19

Chóc c¸c em häc tèt

Định dạng
Số trang	19
Dung lượng	1 MB