bài giảng lịch sử 8 bài 8 sự phát triển của kĩ thuật, khoa học, văn học và nghệ thuật

- Thế kỉ XVIII-XIX nhân loại đã đạt được những thành tựu như thế nào trong các lĩnh vực: kĩ thuật, khoa học, văn học và nghệ thuật ?- Những thành tựu trên có ý nghĩa như thế nào đối với

- Lật đổ chế độ Phong kiến, gạt bỏ những cản trở trên con đường phát triển của CNTB, giành chính quyền về tay giai cấp Tư sản, xác lập chế

độ xã hội mới, mở đường cho CNTB phát triển

Nếu như bằng các cuộc cách mạng Tư sản,

CNTB đã chiến thắng CĐPK về mặt chính trị,

thì bằng cách mạng kĩ thuật và tiếp đến là

cách mạng khoa học, giai cấp Tư sản chiến

thắng tuyệt đối trên các lĩnh vực kinh tế, xã

hội, văn hóa, tư tưởng thể hiện sự phát triển

hơn hẳn so với các chế độ xã hội trước nó

Vậy: Trong suốt thời kì Cận đại, nhân loại đã đạt được những thành tựu gì đáng kể ? Ý nghĩa, tác dụng của những thành tựu đó như thế nào ?

- Thế kỉ XVIII-XIX nhân loại đã đạt được những thành tựu như thế nào trong các lĩnh vực: kĩ thuật, khoa học, văn học và nghệ thuật ?

- Những thành tựu trên có ý nghĩa như thế nào đối vớiđời sống vật chất, tinh thần của xã hội đương đại và

sự phát triển của nhân loại ?

- Các em hãy ghi nhớ về những danh nhân thế giới với những thành tựu rực rỡ đã làm cho “tên tuổi của họ còn sống mãi với thời gian”

NHỮNG VẤN ĐỀ CẦN NẮM VỮNG:

Bài 8: SỰ PHÁT TRIỂN CỦA KĨ THUẬT, KHOA HỌC, VĂN HỌC

VÀ NGHỆ THUẬT THẾ KỈ XVIII- XIX

- Cuối TK VIII đầu XIX , CMTS thắng lợi ở hầu hết các nước Âu –

Mĩ Để thúc đẩy sản xuất phát triển, giai cấp tư sản tiến hành

cách mang công nghiệp

I Những thành tựu chủ yếu về kĩ thuật:

1 Hoàn cảnh:

- Khởi đầu ở Anh, lan ra cả thế giới TB đạt nhiều thành tựu

Tư sản, quý tộc Anh bàn về CN hoá nền KT

? Vậy TKXVIII-XIX cách mạng công nghiệp đạt những thành tựu như thế nào

? Hoàn cảnh lịch sử nào dẫn đến những tiến bộ kĩ thuật

- Động cơ hơi nước

•1765 giemhagrivo: máy kéo sợi gien Ni

• 1769 Ackraito: máy kéo sợi bằng sức nước

• 1785 Etmơncácrai: máy dệt bằng sức nước

• 1874 Giêm Oát: Động cơ hơi nước

Động cơ hơi nước ra đời không

chỉ ứng dụng trong ngành dệt

mà còn được ứng dụng vào các

ngành sản xuất khác, là cơ sở

của ngành chế tạo máy, nó còn

cách mạng hóa cả giao thông

thủy và bộ Động cơ hơi nước ra

đời được coi là sự kiện mở đầu

cho quá trình cơ giới hóa

nghiệm cho trường ĐH của Anh ở

Scotlen Năm 1769 ông tìm ra

nguyên tắc hoạt động của máy hơi

nước Năm 1784 chế tạo thành

công động cơ hơi nước Phát minh

này đã tạo ra chuyển biến lớn làm

tăng năng xuất lao động và tốc độ

sản xuất của nền kinh tế TBCN

- Kĩ thuật luyện kim mới

- Chế tạo máy công cụ

- Nhiên liệu: Than đá, dầu mỏ

- Tk XIX ga, khí đốt

- Động cơ hơi nước

Cùng với việc chế tạo và sử dụng động cơ hơi nước, thì lĩnh vực công nghiệp còn có những thành

tựu gì ?

• Trong thời kì CN hóaTBCN, sắt là nguyên liệu chính trong sản xuất công nghiệp, vì vậy luyện kim luôn được chú trọng cải tiến kĩ thuật

• 1784 Henricort kĩ sư cơ khí (Anh) cải tiến kĩ thuật luyện thép chất lượng cao, nhưng chưa đáp ứng được độ bền của máy móc

•1885 Henry Bessemer phát minh lò cao luyện gang lỏng thành thép,

- Kĩ thuật luyện kim mới

- Chế tạo máy công cụ

- Nhiên liệu: Than đá, dầu mỏ

- Tk XIX dùng ga, khí đốt

Năm 1885 - Lò Bessemer

- Động cơ hơi nước

Hen-ri Ba-si-mơ (1813-1898)

- Kĩ thuật luyện kim mới

- Chế tạo máy công cụ

- Nhiên liệu: Than đá, dầu mỏ

để hạ giá thành sản phẩm, do

đó thép được sử dụng rộng rãi, thay thế các vật liệu khác

• Sau thành công này ông thu được lợi nhuận cao Ông cònđược hội KH Hoàng gia Anh công nhận là thành viên và được tặng tước hiệu là hiệp sĩ

- Kĩ thuật luyện kim mới

- Chế tạo máy công cụ

- Nhiên liệu: Than đá, dầu mỏ

- Tk XIX ga, khí đốt

- Động cơ hơi nước

•Với kĩ thuật luyện kim mới và sự

ra đời của động cơ hơi nước đã tạo cơ sở cho ngành chế tạo máy Các loại máy công cụ như máy

khoan, tiện, phay ra đời, sản xuất

ra máy móc ứng dụng vào nền kinh tế đem lại năng xuất lao động cao hơn nhiều so với sản xuất ở công trường thủ công

• Nhiên liệu được sử dụng chủ yếu

là là than đá, dầu mỏ

• Sang TKXIX Anh và Pháp đã sử dụng ga và khí đốt cho cuộc sống

b Giao thông,vận tải, thông tin liên lạc

Không chỉ trong lĩnh vực công nghiệp mà trong giao thông vận tải và thông tin liên lạc cũng có những thành tựu đáng kể

- 1807 Phon ton (Anh) chế tạo tàu thủy

- 1802 Anh chế tạo đầu máy xe lửa chạy trên đường lát đá

- 1814 Xtiphenxon chế tạo đầu máy xe lửa chạy trên đường ray

? Hãy nêu những thành tựu trong giao thông vận tải

- 1825 Anh khánh thành tuyến đường sắt đầu tiên

b Giao thông,vận tải, thông tin liên lạc

- Moóc xo (Mĩ) sáng chế bảng chữ cái cho điện tín gồm các

gạch và chấm

- TKXIX phát minh máy điện tín

? Về thông tin liên lạc có

những tiến bộ gì

- 1807 Phon ton (Anh) chế tạo tàu thủy

- 1802 Anh chế tạo đầu máy xe lửa chạy trên đường lát đá

- 1814 Xtiphenxon chế tạo đầu máy xe lửa chạy trên đường ray.- 1814 Xtiphenxon chế tạo đầu máy xe lửa chạy trên đường ray

- 1825 Anh khánh thành tuyến đường sắt đầu tiên

nghiệp Chính sách rào đất cướp ruộng của các trại chủ đã tạo ra các trang trại lớn, thuận lợi cho việc ứng dụng

kĩ thuật canh tác mới theo hướng chuyên môn hóa, cơ giới hóa Máy nông cụ được ứng dụng rộng rãi làm cho năng xuất cây trồng tăng

nhanh

về quân sự có những ứng dụng gì ?

d Quân sự: Sản xuất vũ khí và phương tiện chiến tranh

mới như: Đại bác, thủy lôi, khinh khí cầu trinh sat, chiến hạm trọng tải lớn…

? Em có nhận xét gì về những thành tựu trong lĩnh vực quân sự

Những thành tựu KHKT bị giai cấp tư sản lạm dụng để sản xuất ra những phương tiện chiến tranh và vũ khí giết người, gây nên những thảm họa cho nhân loại

Đây chính là mặt trái – tiêu cực của cách mạng KHKT,

đó là những thành tựu nhân dân lao động không mong muốn

d Quân sự: Sản xuất vũ khí và phương tiện chiến tranh mới

Vậy: Tại sao TK TKXIX được mệnh danh là TK của Sắt, máy móc và động cơ hơi nước ?

- TKXIX nhân loại đạt được nhiều

thành tựu trong kĩ thuật luyện thép chất lượng cao Sản lượng thép thế giới tăng vọt, sắt - thép là nguyên liệu chính của nền đại công nghiệp cơ khí

- Động cơ hơi nước và kĩ thuật luyện

kim là cơ sở cho ngành chế tạo máy

ra đời và phát triển, máy móc được ứng dụng rộng rãi trong các ngành sản xuất của nền kinh tế TBCN

 Vì vậy TK XIX được mệnh danh là

TK của Sắt, máy móc và động cơ hơi nước.

- Giai cấp tư sản ngày càng giàu hơn, CNTB chiến thắng

tuyệt đối với các chế độ xã hội trước đó

- Nhân loại bước vào nền văn minh thứ 2 – Văn minh CN

Khi nghiên cứu về sự phát triển của CNTB Mác đã nhận định: “ TKXIX không chỉ là TK của sắt, thép, máy móc và động cơ hơi

nước, mà còn là TK của những phát minh

vĩ đại về KHTN và KHXH với những tên tuổi còn sống mãi với thời gian…”

Vì sao Mác và Ăng ghen lại có nhận định như vây?

- Đầu TKXVIII Niu tơn (Anh) => Thuyết vạn vật hấp dẫn

- Giữa TKXVIII Lô mô nô xốp (Nga) => Định luật bảo toàn vật

chất và năng lượng

- 1837 Puốc kin giơ(Séc) => Chứng minh đời sống của mô

sinh vật là sự phát triển của tế bào và sự phân bào

- 1859 Đác uyn (Anh) => Thuyết tiến hóa và di truyền

Xuất thân trong 1 gia đình quý tộc Anh Là 1 nhà vật lí, toán học,ông được cả thế giới biết đến “Là nhà sáng lập ra Vật lí cổ điển” Cha mất sớm, khi còn nhỏ thường ốm yếu Năm 12 tuổi ông mới đi học, thường bị bắt nạt Ông quyết tâm học giỏi để trả thù bạn

bè Năm 17 tuổi đỗ vào trường ĐH Cambrit 27 tuổi là giáo sư toán học của trường à trở thành Chủ tịch hội

KH hoàng gia Anh Ôngđược coi là hòn đá tảng của nền vật lí cổ điển Niu tơn phát minh nhiều định luật trong

lí ,toán học tiêu biểu là Thuyết Vạn vật hấp dẫn Tác phẩm vĩ đại nhất là “ Các nguyên lí toán học của triết học tự nhiên”

Niu ton (1643-1727)

- Đầu TKXVIII Niu tơn (Anh) => Thuyết vạn vật hấp dẫn

- Giữa TKXVIII Lô mô nô xốp (Nga) => Định luật bảo toàn vật chất và năng lượng

- 1837 Puốc kin giơ(Séc) => Chứng minh đời sống của mô

sinh vật là sự phát triển của tế bào và sự phân bào

Lômônôxôp(1711-1765)

Đác uyn (1809-1882)

Lômônôxôp - nhà khoa học, nhà thơ

Nga vĩ đại, ông đã có những cống

híên cho nhiều ngành khoa học và

được mệnh danh là “Người thầy khoa

học của nước Nga ."

- Đầu TKXVIII Niu tơn (Anh) => Thuyết vạn vật hấp dẫn

- Giữa TKXVIII Lô mô nô xốp (Nga) => Định luật bảo toàn vật

chất và năng lượng

- 1837 Puốc kin giơ(Séc) => Chứng minh đời sống của mô

sinh vật là sự phát triển của tế bào và sự phân bào

- 1859 Đác uyn (Anh) => Thuyết tiến hóa và di truyền

? Những thành tựu của KHTN có

ý nghĩa như thế nào đối với xã hội đương thời và sự phát triển của nhân loại

Chứng tỏ vạn vật chuyển biến, vận động theo quy luật tự nhiên Tấn công vào giáo lí thần học đã cho rằng: “ Thượng đế sinh ra muôn loài” Đặt cơ sở cho nhiều ngành KH ra đời và phát triển,

Ứng dụng vào kĩ thuật và sản xuất, thúc đẩy xã hội phát triển

2 Khoa học xã hội:

? Hãy nêu những thành tựu tiêu biểu của KHXH

? Trong những thành tựu, trên thành tựu nào

quan trọng nhất ? Vì sao ?

? Vai trò của KHXH đối với đời sống XH loài

người trong các TK XVIII-XIX

có liên tưởng đến sự kiện lịch

sử nào đã học

và nghệ thuật, thời kì Cận đại cũng được đánh giá

là thời kì “ Nở rộ” với những tác phẩm đặc sắc của những tác giả kiệt xuất tiêu biểu cho các trào lưu văn học đương thời ở châu Âu

• Gogon, Leptonxtoi (Nga):

? Thời kì cận đại ở châu Âu

có những trào lưu văn học nào tiêu biểu

- TKXIX VH hiện thực phát triển thành trào lưu VH tiến bộ

Những tác giả và tác phẩm VH tiêu biểu TKXVIII-XIX

(Miếng da lừa, EgienieGrande)

- VH hiện thực phê phán và VH tiến bộ :

? Nội dung chủ yếu của văn học thời kì cận đại là gì

Phê phán CĐPK- giáo hội lỗi thời, thối nát

Ca ngợi cuộc đấu tranh vì tự do chống áp bức

Phản ánh hiện thực xã hội tư bản, tố cáo bộ mặt phản động của giai cấp tư sản, châm biếm bọn thống trị phản động,

cảm thông với nỗi thống khổ của nhân dân lao động, ca ngợi tình yêu chân chính với những khát vọng tự do…

3 Văn hoc và nghệ thuật

Không chỉ VH mà nghệ thuật thời cận đại cũng để lại cho hậu thế những kiệt tác với những tên tuổi sống mãi với thời gian

b Nghệ thuật:

? Hãy kể tên những thiên tài âm nhạc mà em đã từng biết đến

trữ tình.Traicốpxki nhận xét: “Môda - một thiên tài phát sáng Môda - một thiên tài phát sáng

Những nhạc sĩ thiên tài viết nên những tác phẩm

âm nhạc bất hủ còn sống mãi với thời gian

Nhạc sĩ- nhà soạn nhạc người Đức 3 tuổi tập piano,

11 tuổi điêu luyện, 13 tuổi có tác phẩm đầu tiên, 17

tuổi theo học Môda Mẹ mất ông về Đức vừa biểu

diễn, vừa dạy nhạc nuôi gia đình, 21 tuổi trở lại Viên

tiếp tục sự nghiệp âm nhạc Bị điếc vẫn không từ bỏ

nghệ thuật Di sản âm nhạc đồ sộ với hàng trăm tác

phẩm nổi bật là các bản giao hưởng và xônát

tràn đầy tính nhân văn Từ 1927 giải âm

nhạc quốc tế (Sôpanh) được tổ chức tại

vácxava

• Hội họa

• Âm nhạc

- Đavit, Đơlacroa,

cuốcbê (Pháp )

- Gôia ( Tây Ban Nha)

II Những tiến bộ về khoa học tự nhiên và khoa học xã hội

Gôia(1746-1828)

B ài tập:

Nối tên các danh nhân với các thành tựu tương ứng

của kĩ thuật và khoa học ?

B Thuyết tiến hóa và di truyền

C Động cơ hơi nước

D Xe lửa chạy trên đường ray

E Thuyết vạn vật hấp dẫn

Bài học kết thúc