SKKN một số BIỆN PHÁP GIÁO dục LAO ĐỘNG CHO TRẺ mẫu GIÁO NHỠ

Cơ sở thực tiễn Hiện nay hoạt động giáo dục lao động đã được các giáo viên trong trường mầm non đưa vào trong hoạt động giáo dục của mình, ở độ tuổi mẫu giáo trẻ rất hứng thú với lao độ

MỞ ĐẦU 1.Lý do chọn đề tài

Nếu trẻ được nuôi dưỡng và giáo dục đúng đắn được sống trong môi trường thuận lợi và được những người thân yêu chăm sóc, trẻ sẽ được phát triển thuận lợi, khỏe mạnh, hồn nhiên ham hiểu biết và dễ tiếp thu những điều hay lẽ phải Ngày nay, xu hướng giáo dục tiến bộ đều xem việc giáo dục ở lứa tuổi mầm non là khâu đầu tiên đặt nền tảng cho việc xây dựng nhân, do vậy việc chăm sóc trẻ trước tuổi đến trường là điều rất quan quan trọng và cần thiết Giáo dục trẻ không chỉ dạy trẻ điều hay lẽ phải, không chỉ dạy trẻ những kiến thức sơ đẳng về các môn học mà còn phải giáo dục trẻ biết tự lao động và biết yêu lao động trong trường mầm non, giáo viên hãy tạo cơ hội cho trẻ cùng làm truyền cho

trẻ cảm hứng tình, yêu lao động Như N.TRECNUSEVSKI đã nói “chỉ có lao động mới làm cho tình cảm và sức lực con người trở nên tươi mát, mục tiêu của cuộc sống, toàn bộ cuộc sống là ở đó ” Vì vậy trong trường mầm non phải làm tốt công

tác này để đáp ứng nhu cầu của xã hội là đào tạo con người mới xã hội chủ nghĩa

1.2 Cơ sở thực tiễn

Hiện nay hoạt động giáo dục lao động đã được các giáo viên trong trường mầm non đưa vào trong hoạt động giáo dục của mình, ở độ tuổi mẫu giáo trẻ rất hứng thú với lao động bằng những việc làm đơn giản như thu dọn đồ chơi hay tự

bỏ quần áo bẩn vào chậu có thể trở thành trò chơi thú vị và khiến trẻ có thái độ tích cực hơn đối với lao động Tuy nhiên không phải giáo viên nào cũng tạo cơ

hội cho trẻ tự lựa chọn và giải quyết những công việc đó ở lớp, đồng thời cũng chưa có những biện pháp để khuyến khích trẻ làm, chính vì điều đó mà vẫn còn tình trạng trẻ ỷ lại cho bạn khác hoặc lười không làm không hứng thú trong việc lao động của mình Nhiều giáo viên chưa thực sự quan tâm, tổ chức hiệu quả hoạt động giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo

Với mong muốn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo, hướng đến nâng cao chất lượng giáo dục mẫu giáo tôi đã chọn

đề tài: “Một số biện pháp giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi ở trường mầm non”

2 Mục đích nghiên cứu

Đề xuất biện pháp giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục trẻ mẫu giáo ở trường mầm non Quan Triều, thành phố Thái Nguyên

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Công tác giáo dục trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi ở trường mầm non Quan Triều, thành phố Thái Nguyên

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi ở trường mầm non Quan Triều, thành phố Thái Nguyên

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

4.1.Nghiên cứu một số vấn đề lý luận về giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non

4.2.Nghiên cứu thực trạng hoạt động giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi lớp ở trường mầm non Quan Triều, thành phố Thái Nguyên.

4.3.Đề xuất một số biện pháp giáo dục lao động cho trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi ở trường mầm non Quan Triều, thành phố Thái Nguyên.

5 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài khảo sát trên 15 giáo viên mầm non, 60 trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi ở trường mầm non Quan Triều, thành phố Thái Nguyên trong năm học 2013-2014

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1.Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Phương pháp phân tích,

phương pháp tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa lý luận

6.2.Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phương pháp quan sát,

phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi, phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động sư phạm

6.3.Nhóm phương pháp toán học: Tổng hợp kết quả, thống kê số liệu.

7 Cấu trúc đề tài nghiên cứu

Ngoài phần mở đầu, tài liệu tham khảo và phụ lục, đề tài được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi ở trường mầm non

Chương 2: Thực trạng giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi ở trường mầm non Quan Triều, thành phố Thái Nguyên.

Chương 3: Biện pháp giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi ở trường mầm non Quan Triều, thành phố Thái Nguyên.

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIÁO DỤC LAO ĐỘNG CHO TRẺ

MẪU GIÁO 4-5 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON

1.1 Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề

Lao động là phương tiện giáo dục có hiệu quả sâu sắc và toàn diện Và nhờ

có lao động con trẻ mới tôi luyện được những đức tính tốt

Trong quá trình nghiên cứu đề tài, bản thân tôi cũng có tìm hiểu và được biết

đã có những đề tài sáng kiến kinh nghiệm nghiên cứu về quá trình chăm sóc nuôi dưỡng trẻ: Một số biện pháp rèn thói quen trong ăn uống cho trẻ, một số biện pháp tổ chức giấc ngủ cho trẻ 24- 36tháng [6] Nghiên cứu về giáo dục lễ giáo: Một số biện pháp giúp trẻ giữ vệ sinh thân thể, một số biện pháp giúp trẻ biết giúp đỡ cô và bạn trong các hoạt động, các biện pháp giúp trẻ có ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường, rèn cho trẻ một số thói quen ăn uống có văn hóa [7] Nghiên cứu về giáo dục bảo vệ môi trường: Một số biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường thông qua hoạt động lao động [7] Nghiên cứu về giáo dục thẩm mĩ: Nâng cao hiệu quả giáo dục ý thức thẩm mĩ [8]

Các giáo trình có đề cập đến đến vấn đề giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo: Giáo dục học mầm non của tác giả Đào Thanh Âm chủ biên [2] Cuốn giáo dục mầm non- Những vấn đề lí luận và thực tiễn của tác giả Nguyễn Ánh Tuyết [5] Tâm lý học trẻ em [1] Sinh lý trẻ em [3] Hướng dẫn thực hiện đổi mới hình thức

tổ chức hoạt động giáo dục trẻ 4-5 tuổi [4]

Tuy nhiên tôi nhận thấy chưa có đề tài nào nghiên cứu cụ thể về các biện pháp giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi ở trường mầm non Quan Triều, thành phố Thái Nguyên

1.2 Khái niệm công cụ

1.2.1 Lao động

Lao động trước hết là một hành động diễn ra giữa con người với giới tự

nhiên, trong lao động con người đã vận dụng trí lực và thể lực cùng với công cụ tác động vào giới tự nhiên tạo ra sản phẩm phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt, đời

sống con người , lao động là một yếu tố tất yếu không thể thiếu được của con người , nó là hoạt động rất cần thiết và gắn chặt với lợi ích của con người, tạo ra của cải vật chất và các giá trị tinh thần của xã hội Con người không thể sống khi không có lao động Lao động có năng suất, chất lượng và hiệu quả cao là nhân

tố quyết định sự phát triển của đất nước

Quá trình lao động đồng thời là quá trình sử dụng sức lao động, bao gồm cả thể lực và trí lực, nó là yếu tố tích cực đóng vai trò trung tâm trong suốt quá trình lao động, là yếu tố khởi đầu, quyết định trong qúa trình sản xuất, sản phẩm hàng hoá có thể được ra đời hay không phụ thuộc vào quá trình sử dụng sức lao động

Trong lao động một người có thể sử dụng một hay nhiều công cụ lao động, có thể vận hành điều khiển một hay nhiều thiết bị mà mỗi loại thiết bị có một mức độ hiện đại khác nhau

Mối quan hệ giữa người với người trong lao động gồm quan hệ giữa lao động quản lý và lao động sản xuất; Quan hệ giữa lao động công nghệ và lao động phụ trợ; Quan hệ hiệp tác giữa các loại lao động

Mọi quá trình lao động đều phải diễn ra trong một không gian nhất định, vì thế con người có mối quan hệ mật thiết với môi trường xung quanh như: gió, nhiệt độ, thời tiết, địa hình, khí hậu

Đối với trẻ mẫu giáo, hoạt động lao động là quá trình trẻ sử dụng những năng lượng thần kinh và cơ bắp để thực hiện các hành động lao động giản đơn

để thỏa mãn các nhu cầu sống và phát triển của mình (gọi là lao động tự phục vụ); bên cạnh đó, trẻ mẫu giáo còn tham gia vào các dạng hoạt động lao động khác với tính chất là phương tiện trải nghiệm để nhận thức về thế giới và rèn luyện các kỹ năng vận động, các phẩm chất đơn giản theo yêu cầu độ tuổi (lao động trong thiên nhiên, lao động thủ công, lao động tập thể)

1.2.2 Giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo trong trường mầm non

Giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo là quá trình tổ chức có mục đích, có

kế hoạch của giáo viên mầm non nhằm bước đầu hình thành cho trẻ mẫu giáo những hiểu biết sơ đẳng về lao động của người lớn những kĩ năng lao động đơn

gian phục vụ cho sinh hoạt, đồng thời hình thành cho trẻ những xúc cảm, tình cảm tích cực đối với lao động.

1.2.3 Biện pháp giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo

Biện pháp giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo là hệ thống cách thức, cách

tổ chức cụ thể của giáo viên mầm non, nhằm hình thành và phát triển cho trẻ những hiểu biết sơ đẳng về lao động của người lớn những kĩ năng lao động đơn giản phục vụ cho sinh hoạt, đồng thời hình thành cho trẻ những xúc cảm, tình cảm tích cực đối với lao động

1.3 Một số vấn đề lý luận về giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non

1.3.1. Khái quát đặc điểm tăng trưởng, phát triển của trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi

a Về thể chất

Cơ thể của trẻ mẫu giáo đang phát triển mạnh tuy nhiên sự tăng trưởng có phần chậm hơn so với lứa tuổi trước và có sự phát triển không đồng đều, đến cuối độ tuổi :

Bé trai : Cao 106,4cm - 116cm; nặng 16kg – 22,0 kg

Bé gái : Cao 104,8cm - 114cm; nặng 15kg – 20,0 kg

Thể chất, trí tuệ, tính khéo léo phát triển hơn nên trẻ hiếu động

Hệ thần kinh: Là cơ quan điều khiển sự hoạt động của các cơ quan trong

cơ thể, từ hoạt động đơn giản đến hoạt động phức tạp nhất, điều hòa các cơ quan nhịp nhàng ăn khớp với nhau liên hợp chúng thành một khối thống nhất và đảm bảo mọi khả năng thich nghi của cơ thể đối với môi trường sống

Ở lứa tuổi mẫu giáo nhỡ, não bộ và hệ thần kinh ngày càng hoàn thiện hơn trẻ có những phản xạ nhanh nhạy hơn trong các hoạt động Trẻ có khả năng quan sát và bắt chước nhanh nhạy các thao tác lao động của người lớn.Vậy nên khi tổ chức các hoạt động giáo dục cho trẻ trong lứa tuổi này, giáo viên cần đưa thêm các nhiệm vụ nâng cao, các công việc cần sự tập trung cao hơn để hoàn thành

Hệ xương: Đang cốt hóa nhanh song còn mềm và có tính chất đàn hồi vì thế cần chú ý khi cho trẻ tham gia các hoạt động lao động, tránh những hoạt động liên tục, kéo dài

Hệ cơ: Cơ lớn phát triển mạnh nhưng cơ nhỏ chưa phát triển do đó trẻ thích vận động mạnh, đối với vận động nhỏ đòi hỏi tỉ mỉ thì trẻ không thích và khó khăn cử chỉ vụng về dễ gây đổ vỡ Tuy nhiên giáo viên cần phải có kế hoạch

tổ chức các hoạt động lao động nhằm phát triển cả hệ cơ lớn và cơ nhỏ cho trẻ, thường xuyên thay đổi và đan xen các hoạt động nhằm phát triển cho trẻ cách toàn diện hơn

Hệ tuần hoàn: Tim của trẻ lúc 4- 5 tuổi, nặng gấp 4-5 lần lúc mới sinh, mạch đập có chậm đi so với lúc mới sinh nhưng vẫn nhanh hơn so với người lớn Vì thế trẻ dễ bị mệt khi tham gia vào các hoạt động và có những xúc động mạnh

b Về tâm lý

Tuổi mẫu giáo là giai đoạn cuối cùng của lứa tuổi mầm non – Là độ tuổi trước khi đến trường phổ thông Ở giai đoạn này những cấu tạo tâm lý đặc trưng của con người đã được hình thành trước đây và đặc biệt là hình thành ở lứa tuổi mẫu giáo nhỡ vẫn phát triển nhanh

* Đặc điểm phát triển ngôn ngữ

Trong độ tuổi mẫu giáo ngôn ngữ của trẻ vẫn được phát triển mạnh, đặc biệt là trong giao tiếp

Giao tiếp được mở rộng nên ngôn ngữ của trẻ có tính tự chủ cao hơn so với lứa tuổi trước Vốn từ của trẻ mẫu giáo tích lũy được khá phong phú không những về danh từ, động từ, tính từ, liên từ… Kết thúc tuổi mẫu giáo nhỡ trẻ có khoảng 3000 đến 4000 từ trong đó có cả những từ khoa học Trẻ nắm được các vốn từ trong tiếng mẹ đẻ đủ để diễn đạt các mặt trong đời sống hàng ngày Trong các hoạt động tập thể, trẻ đã có thể dùng ngôn ngữ để phân chia công việc, nhiệm vụ cho các thành viên trong nhóm

Một kiểu ngôn ngữ khác cũng đang phát triển trong độ tuổi mẫu giáo lớn

đó là kiểu ngôn ngữ giải thích Trẻ có nhu cầu giải thích cho các bạn cùng độ

tuổi về nội dung của các công việc, cách thực hiện công việc, đồ dùng dụng cụ cần sử dụng khi thực hiện công việc và nhiều chuyện khác Có nghĩa là nó yêu cầu phải có tính chặt chẽ và mạch lạc do đó còn gọi là ngôn ngữ mạch lạc, kiểu ngôn ngữ mạch lạc có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với việc hình thành những mối quan hệ qua lại trong nhóm trẻ và những người xung quanh đặc biệt là đối với sự phát triển trí tuệ của trẻ

* Đặc điểm phát triển trí nhớ

Ở tuổi mẫu giáo năng lực ghi nhớ và nhớ lại của trẻ phát triển mạnh Tuy vậy trẻ thường ghi nhớ những điều làm cho nó thích thú và gây được ấn tượng mạnh mẽ rõ rệt, trí nhớ không chủ định vẫn chiếm ưu thế Vậy nên khi tham gia các hoạt động lao động trẻ thường tìm những công việc nổi bật và theo sở thích

để làm, trẻ thích làm những công việc mà được cô khen là ngoan là tốt

Nhiều công trình nghiên cứu cho thấy trẻ càng tích cực hoạt động với đồ vật bao nhiêu thì càng nhớ tốt bấy nhiêu, sự ghi nhớ của trẻ mang tính trực quan hình tượng Nghĩa là trẻ càng được trực tiếp tham gia vào các hoạt động thì càng ghi nhớ hơn,thường xuyên được sử dụng các dụng cụ thì sẽ ngày càng thành thạo hơn Những công việc nào mà trẻ được nhìn thấy người lớn thực hiện nhiều lần trẻ sẽ ghi nhớ lâu hơn và sẵn sàng tham gia vào các công việc đó

* Đặc điểm phát triển tư duy

Ở tuổi mẫu giáo tư duy trực quan hình tượng phát triển mạnh và chiếm ưu thế, đã giúp trẻ giải quyết được các bài toán thực tiễn mà các em thường gặp trong cuộc sống Đây xem là một bước ngoặt cơ bản, đó là sự chuyển tư duy từ bình diện bên ngoài vào bình diện bên trong Thực chất đó là việc chuyển những hành động định hướng bên ngoài, thành những hành động định hướng bên trong theo cơ chế nhập tâm, dựa vào những hình ảnh của sự vật hiện tượng trong cuộc sống Sở dĩ có sự chuyển đổi này là do trẻ tích cực hoạt động với đồ vật, hoạt động đó được lặp lại nhiều lần, lâu dần được nhập tâm thành những hình ảnh những biểu tượng trong óc Hơn nữa, việc nảy sinh hoạt động vui chơi mà trung tâm là trò chơi đóng vai theo chủ đề, giúp trẻ hình thành các chức năng kí hiệu tượng trưng có ý thức và đặc biệt là hình thành ngôn ngữ

* Đặc điểm phát triển tưởng tượng

Trẻ mẫu giáo có trí tưởng tượng rất phong phú người ta có ấn tượng rằng trẻ tồn tại gần như hai thế giới: Thế giới thực tại và thế giới tưởng tượng của riêng nó thể hiện trong các trò chơi và đặc biệt là trò chơi đóng vai theo chủ đề trong tranh vẽ và trong việc nghĩ ra chuyện cổ tích, trong hoạt động tạo hình

Trí tưởng tượng đóng vai trò quan trọng trong quá trình trẻ tham gia vào hoạt động lao động thủ công Nhờ trí tưởng tượng trẻ có thể hình dung, sáng tạo

1.3.2 Mục tiêu, nhiệm vụ của giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo

Trong lao động và thông qua lao động giúp cho trẻ mẫu giáo hình thành những hiểu biết về lao động của người lớn bao gồm người lao động, ngành nghề lao động, tính chất đặc trưng của ngành nghề, công cụ, phương tiện, sản phẩm

… hiểu được sự cố gắng nỗ lực của con người để tạo ra sản phẩm lao động

Hình thành những kĩ năng lao động đơn giản nhất là kĩ năng lao động tự phục vụ, lao động thủ công, trực nhật …

Hình thành những phẩm chất cần thiết của con người:Tính độc lập, tinh thần trách nhiệm, sự tự tổ chức và hành vi có tính mục đích Trong lao động tập thể, sự cố gắng lao động chung, công việc trong tập thể, sự giúp đỡ của người lao động mối quan hệ phụ thuộc giữa mọi người trong lao động có thể tạo ra thái

độ đúng đắn với con người với nhau, hình thành ở trẻ lòng yêu lao động, sẵn

sàng lao động vì bản thân, vì người khác, biết yêu quý người lao động, sản phẩm lao động, tiết kiệm nguyên vật liệu lao động, giữ gìn đồ dùng, đồ chơi …)

1.3.3 Ý nghĩa giáo dục lao động đối với lứa tuổi mẫu giáo

Lao động sản xuất là hoạt động cơ bản của con người Lao động sản xuất

đã sáng tạo ra con người và góp phần to lớn vào sự tồn tại và phát triển của xã hội loài người Đối với lứa tuổi mầm non, giáo dục lao động tốt không chỉ giúp trẻ tăng cường hiểu biết sơ đẳngvề lao động của người lớn, hiểu biết về thế giới xung quanh, phát triển những kỹ năng lao động phù hợp với độ tuổi, lòng yêu mến đối với lao động, tôn trọng người lao động Mà giáo dục lao động còn có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển các mặt giáo dục khác trong nhân cách của trẻ

- Đối với sự phát triển thể chất: Trong khi lao động tất cả các quá trình hô hấp, tuần hoàn, trao đổi chất được tăng cường giúp trẻ tăng thêm sức đề kháng, cơ thể khỏe mạnh Bằng việc sử dụng các kỹ năng vận động tinh- thô trong các hoạt động lao động sẽ giúp trẻ phát triển khả năng vận động, rèn sự khéo léo của đôi bàn tay Trong các hoạt động lao động tự phục vụ sẽ giúp trẻ rèn các thói quen văn hóa

vệ sinh thân thể, vệ sinh ăn uống, vệ sinh quần áo, vệ sinh môi trường

- Đối với sự phát triển đạo đức: Khi tham gia lao động sẽ góp phần hình thành những phẩm chất đạo đức như yêu lao động, quý trọng người lao động, biết giữ gìn sản phẩm lao động cho trẻ, từ đó hình thành ở trẻ tính mục đích, tính kiên trì, tự lập Lao động trong thiên nhiên, sẽ giúp trẻ có tình cảm thân thiện với thiên nhiên, mong muốn giữ gìn và bảo vệ môi trường.Tham gia lao động tập thể giúp trẻ hình thành các quan hệ tập thể trong lao động, biết đoàn kết thương yêu bạn bè, sẵn sàng giúp đỡ bạn khi cần Qua lao động trực nhật trẻ sẽ có tinh thần trách nhiệm hơn và không quản ngại khó khăn để hoàn thành công việc được giao

- Đối với sự phát triển trí tuệ: Trong quá trình lao động trẻ trực tiếp sử dụng các công cụ lao đông, thực hành lao động, qua đó trẻ nắm được tính chất của các vật liệu và những tri thức về đối tượng lao động Qua việc tham gia các hoạt động lao động ở các dạng khác nhau, giúp trẻ nhận biết, mở rộng hiểu biết

về môi trường xung quanh, phát triển các quá trình tâm lý trong hoạt động nhận

thức: Cảm giác, tri giác, trí nhớ, tư duy, tưởng tượng.Trong quá trình lao động, trẻ sử dụng ngôn ngữ để giao lưu, trao đổi trình tự các hoạt động trong công việc, phân công nhiệm vụ cho nhau và dùng ngôn ngữ để nhận xét đánh giá mức

độ hoàn thành công việc Nhờ vậy mà giúp cho vốn từ và khả năng sử dụng ngôn ngữ của trẻ phát triển hơn

- Đối với sự phát triển thẩm mĩ: Trong lao động trẻ thường hướng vào tạo ra những sản phẩm đẹp, thích thú khi được cô và các bạn khen sản phẩm của mình Đồng thời khi tham gia lao động, nhờ sự hướng dẫn của người lớn trẻ nhận biết được sản phẩm đẹp với sản phẩm xấu, biết yêu quý giữ gìn cái đẹp, muốn tạo ra cái đẹp

1.3.4 Đặc điểm lao động của trẻ mẫu giáo

* Đặt mục đích

Lao động của trẻ mẫu giáo phải phục tùng các mục tiêu dạy học và giáo dục mẫu giáo trong quá trình lao động, lúc đầu giáo viên phải đặt mục đích cho trẻ Song ở lứa tuổi mẫu giáo lại thường gặp những hành động theo trình tự Khác với những hành động có mục đích, nó có thể nhắc lại nhiều lần mà không theo đuổi một nhiệm vụ nhất định, trẻ hành động vì thích thú, vì bản thân của quá trình thực hiện hành động chứ chưa phải là kết quả của hành động Tính hợp

lý của hành động xuất hiện trên cơ sở bắt chước Ngay từ đầu sự bắt chước đã mang tính chất trí tuệ, bản thân quá trình bắt chước đòi hỏi trẻ phải hiểu rõ ý nghĩa hành động của người khác, không hiểu thì không thể bắt chước người lớn đang dạy học, viết, xây nhà… bản thân sự bắt chước là một quá trình phức tạp đòi hỏi phải có sự hiểu biết bước đầu Hiểu hành động là một điều kiện của bắt chước, là điều kiện quan trọng đối với hành động định hướng đơn giản đầu tiên

ở trẻ từ 1-2 tuổi Sau này ở lứa tuổi 4-5 tuổi đó là một hình thức lao động trong gia đình, lao động tự phục vụ và lao động thủ công

Giáo viên cần giúp trẻ đạt được mục đích của hành động, nên tổ chức hoạt động chơi theo nhóm từ 2-3 trẻ trong đó các em cần phối hợp hoạt động với nhau Giáo viên nên hướng dẫn gợi ý trẻ nhận thức và thực hiện được mục đích

đề ra đồng thời trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi có thể tự xác định được mục đích trong những công việc quen thuộc hàng ngày như: Xếp gọn đồ chơi trên giá, thu dọn

các vật liệu xây dựng, chăm sóc vật nuôi, giáo viên cần giúp trẻ thực hiện đến cùng mục đích đề ra

* Kết quả lao động

Hoạt động lao động của người lớn bao giờ cũng nhằm đạt được một kết quả nhất định Kết quả là thành phần bắt buộc của lao động Còn trong phạm trù lao động của trẻ mẫu giáo không thể coi kết quả là nhiệm vụ chính

Tuy nhiên, việc đặt kết quả nhất định trong lao động có ý nghĩa quan trọng đối với công tác giáo dục lao động cho trẻ bởi vì: Kết quả lao động thể hiện sự cố gắng và nỗ lực cũng như những thành công của trẻ đã được ghi nhận trong hoạt động Là thước đo sức lực, kĩ năng lao động và những phẩm chất nhân cách (tính kiên trì, nhanh nhẹn, óc sáng tạo…) Việc sử dụng biện pháp thi đua đánh giá (so sánh, đối chiếu) kết quả giữa các cá nhân và nhóm có tác dụng giáo dục hứng thú và động cơ tích cực để hoàn thành nhiệm vụ ở trẻ, hình thành

ở trẻ nhu cầu, thói quen và năng lực kiểm tra đánh giá và tự kiểm tra đánh giá

Quá trình tổ chức lao động đúng đắn sẽ đem lại cho trẻ niềm vui, sự hứng thú trong lao động từ đó giúp trẻ hình thành thái độ đúng đắn đối với lao động

Bên cạnh đó lao động và trò chơi của trẻ cũng có nhiều điểm khác biệt Trong trò chơi trẻ không quan tâm đến kết quả, trò chơi hấp dẫn trẻ bởi chính ý định của trẻ và quá trình chơi với các dạng hành động của nó Vì thế trẻ mẫu giáo có thể kết thúc trò chơi vào bất kì thời điểm nào trong mọi giai đoạn phát triển của nó, ngay khi những hành động chơi không còn hấp dẫn nữa và nếu chúng muốn trò chơi lại được bắt đầu lại từ đầu

Hoạt động lao động của trẻ không giống vậy tính chất, nội dung, nguyên nhân xuất hiện và động cơ của lao động có những đặc thù riêng Trong hoạt động lao động bao giờ trẻ cũng đặt ra mục đích (làm để làm gì?phải vệ sinh cá nhân để giữ sức khỏe và bảo vệ cơ thể, xé dán những lá cờ để tặng cho các em

bé lớp dưới…) tìm các phương tiện và đối với trẻ mẫu giáo nhỡ còn biết lập kế hoạch, thiết lập trình tự các hành động một cách hợp lý để đi đến kết quả Kết quả cuối cùng của lao động mà trẻ phải đạt được có ý nghĩa như yếu tố cơ bản

để phân biệt lao động của trẻ và trò chơi lứa tuổi này

1.3.5 Các hình thức và phương pháp tổ chức hoạt động lao động cho trẻ mẫu giáo

a Lao động tự phục vụ

Nhận diện: là dạng lao động nhằm thỏa mãn nhu cầu sinh hoạt cá nhân hàng ngày, nhằm chăm sóc bản thân ( vệ sinh thân thể, vệ sinh quần áo, chuẩn bị chỗ học, chỗ chơi…)

Ý nghĩa: Xuất phát từ nhu cầu thiết yếu của một con người về ăn, mặc, ở

và khuynh hướng được thỏa mãn những nhu cầu này mà trẻ thấy được trách nhiệm và sự bắt buộc hình thành những kĩ năng và kĩ xảo tự phục vụ, cũng như

có thái độ tốt trong việc thực hiện loại hình lao động này Do hành động được lặp đi lặp lại nhiều lần, các kĩ xảo tự phục vụ của trẻ lĩnh hội vững chắc tạo điều kiện cho trẻ nắm kinh nghiệm thực tế và độc lập hành động

Cách tổ chức:

Đối với trẻ mẫu giáo nhỡ đã có những kĩ năng tự phục vụ như lớp bé tuy nhiên cần củng cố những kĩ năng đã có và phát triển phức tạp lên Nâng cao yêu cầu đối với chất lượng hành động, đối với hành vi có tổ chức trong quá trình chăm sóc bản thân, đối với thời gian giúp đỡ bạn và yêu cầu bạn giúp đỡ Yêu cầu ở độ tuổi này là trẻ phải có các kỹ năng tự phục vụ thỏa mãn nhu cầu bản thân của mình, biết giữ gìn vệ sinh thân thể (rửa tay, rửa mặt) giữ gìn vệ sinh quần áo (giữ sạch quần áo, không bôi bẩn vẽ bậy ra quần áo, biết cất quần áo gọn gàng và đúng nơi quy định); giữ gìn vệ sinh ăn uống (ăn chín, uống sôi, rửa tay trước khi ăn); giữ gìn vệ sinh môi trường (không vứt rác bừa bãi, đi vệ sinh đúng nơi quy định)

b Lao động tập thể

Nhận diện: Lao động tập thể là hình thức lao động đi vào toàn bộ cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của trường mẫu giáo (thu dọn đồ chơi, chuẩn bị bàn

ăn, chuẩn bị giờ học )

Ý nghĩa: Hình thức lao động này nhằm giữ gìn sự sạch sẽ và ngăn nắp trong lớp học và ngoài sân trường, giúp đỡ người lớn tổ chức quá trình sinh hoạt hàng ngày Lao động sinh hoạt nhằm phục vụ chung cho tập thể, vì vậy có khả năng to lớn để giáo dục thái độ quan tâm đến tập thể và các bạn Hình thành và phát triển cho trẻ những kĩ năng, kĩ xảo sinh hoạt sơ đẳng, có thể tự bầy bàn ăn, chuẩn bị các đồ dùng cần thiết cho giờ học, giặt quần áo cho búp bê, quét sân

Cách tổ chức: Bằng các công việc cụ thể, giáo viên giúp trẻ hình thành các kĩ năng lao động trong sinh hoạt, tập cho trẻ thói quen tốt trong lao động, phát triển tính độc lập tích cực, có óc sáng tạo và trách nhiệm trong các công

việc được giao Khi được cô nhờ hay yêu cầu thực hiện, trẻ sẵn sàng hoặc tự giác thực hiện một cách thích thú, không tị nạnh hay ghen tị với bạn khác.

Hình thức lao động này đòi hỏi trẻ phải hoàn thành các nhiệm vụ phục vụ tập thể Việc thực hiện nhiệm vụ góp phần hình thành ở trẻ tinh thần trách nhiệm đối với các bạn, đối với tập thể và hứng thú lao động Trong khi thực hiện nhiệm

vụ, trẻ phải tập trung ý chí thể hiện sự cố gắng để hoàn thành công việc và báo cáo với giáo viên về việc hoàn thành nhiệm vụ Nâng cao hơn nữa của lao động tập thể là hình thức lao động trực nhật Nó yêu cầu trẻ phải độc lập, trẻ lần lượt tham gia các hình thức trực nhật được phân công trong mỗi ngày Điều đó đảm bảo cho trẻ tham gia lao động thường xuyên Chế độ trực nhật có ý nghĩa giáo dục to lớn, nó đặt trẻ vào trong điều kiện bắt buộc phải hoàn thành các công việc cần thiết cho tập thể Điều đó giúp trẻ nâng cao tinh thần trách nhiệm trước tập thể và trẻ hiểu được công việc của mình là cần thiết cho mọi người

Chế độ trực nhật đưa vào dần dần

Ở các trẻ nhỏ, chỉ đưa nhiệm vụ đơn giản là giúp cô phục vụ bày bàn ăn cho các bạn ngồi cùng bàn, phân phát các đồ dùng, hoa quả, khi trẻ hình thành các kĩ xảo cần thiết thì có thể đưa vào chế độ trực nhật Nhà ăn- thường là đầu năm học của lớp nhỡ, hàng ngày mỗi em được phân công trực nhật một bàn ăn, cần phải hướng dẫn trẻ thực hiện thứ tự các công việc, kiểm tra giúp đỡ các em

Cô đánh giá và nêu bật sự cố gắng của các em khi làm việc, ý thức quan tâm tới bạn và giúp đỡ người lớn vào nửa năm sau của lớp nhỡ có thể thực hiện chế độ trực nhật chuẩn bị học tập tùy theo công việc Giáo viên có thể chỉ định từng nhóm và hướng dẫn các em làm những công việc cụ thể (phân phối đồ dùng học tập, thu dọn khi dùng xong, lau chùi…) Ở nhóm lớp có thể trực nhật trong góc thiên nhiên hàng ngày, các em trực nhật thay đổi cho nhau, sao cho mỗi em đều được tham gia tất cả các hình thức trực nhật Khi chọn nhóm trực nhật cần chú ý đến nhóm quan hệ bạn bè, giữa các em phải thỏa mãn nguyện vọng là làm việc cùng nhau Cần dạy trẻ biết phối hợp hành động cùng nhau, biết thỏa thuận phân công công việc cho nhau, các biện pháp sử dụng hợp lý về thời gian và sức lực

Trong tổ chức hoạt động lao động cần đặc biệt chú ý thực hiện nhiệm vụ giáo dục đạo đức cho trẻ

c Lao động trong thiên nhiên

Nhận diện: Là hình thức lao động cho trẻ tham quan và chăm sóc cây trồng và vật nuôi, trồng cây ở góc thiên nhiên và vườn hoa xung quanh lớp hoặc trên sân trường (tưới cây, nhổ cỏ, cho vật nuôi ăn )

Ý nghĩa: Lao động của trẻ trong thiên nhiên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng để phát triển trí tuệ, óc quan sát, giáo dục ý thức yêu quý, bảo vệ thiên nhiên Lao động trong thiên nhiên tạo điều kiện tốt để phát triển thể lực, nâng cao sức chịu đựng của cơ thể, lao động tập thể thường xuyên, giáo dục lòng yêu lao động và mang lại niềm vui cho trẻ Trong lao động trẻ cũng có những kĩ năng thực hành đơn giản sử dụng các công cụ và đồ dùng lao động để hiểu về sự sinh trưởng và phát triển của cây, đặc điểm của động vật

Cách tổ chức: Khi cho trẻ tham quan vật nuôi cây cối quanh sân trường, giáo viên cần hướng trẻ chú ý đến đặc điểm sinh trưởng và lợi ích của việc chăm sóc cây trồng vật nuôi, hướng trẻ đến mục đích của hoạt động lao động trong thiên nhiên Bên cạnh đó cũng giúp trẻ nhận thấy và cảm nhận được vẻ đẹp và ý nghĩa của mỗi loại cây trồng, vật nuôi như vậy trẻ sẽ thấy hứng thú khi tham gia lao động

Giáo viên cần chú ý giải thích cho trẻ rõ từng công việc, hướng dẫn phân công cho nhóm lớp, giao nhiệm vụ cụ thể cho mỗi lớp, thay phiên công việc giữa các nhóm (đảm bảo sự công bằng làm việc ưa thích hay không ưa thích)

Giáo viên cần quan tâm đến mối quan hệ giữa các trẻ, giúp đỡ hình thành

kĩ năng lao động có tổ chức trong tập thể và ý thức giúp đỡ lẫn nhau

Khi trẻ lao động trong thiên nhiên có thể sử dụng cả hình thức lao động chung và lao động phối hợp Trẻ có thể tham gia không cùng một lúc vào quá trình hoạt động, song vẫn tạo khả năng tập hợp trẻ trong công việc chung phức tạp hơn Giáo viên cần căn cứ vào đặc điểm của trẻ và điều kiện tổ chức, căn cứ vào mục tiêu giáo dục để tổ chức hoạt động lao động phù hợp với trẻ

d Lao động thủ công

Nhận diện: Là hình thức cho trẻ làm các dồ vật bằng các nguyên vật liệu khác nhau như giấy, nhựa, bìa… hình thức này tiến hành ở các nhóm trẻ lớn Trẻ

có thể làm đồ chơi như thuyền, nhà, xe ô tô….hoặc làm các đồ dùng phục vụ cho việc học như các loại hoa, các loại quả

Ý nghĩa: Hình thức lao động này tạo điều kiện giáo dục kĩ thuật tổng hợp, giúp trẻ bước vào thế giới kĩ thuật của người lớn đầy hấp dẫn Lao động thủ công làm phát triển óc tưởng tượng, năng lực thiết kế, các kĩ năng, kĩ xảo thực hành, hứng thú lao động tìm hiểu các dụng cụ giản đơn ở trẻ (trẻ biết gắn các vật dụng bằng ghim, ghép, hồ dán, băng treo…) Qua hình thức lao động này,trẻ sẽ tiếp thu những khái niệm sơ đẳng về vật liệu, đồ dùng, tính chất và công dụng của chúng, trẻ hiểu được tính chất phong phú của các loại vật liệu tự nhiên Có thể giáo dục trẻ nhiều đức tính tốt như kiên trì, tính mục đích và ý thức vượt khó để đạt được mục đích, tỉ mỉ, cẩn thận, giáo dục trẻ óc thẩm mĩ, trí tưởng tượng sáng tạo

Cách tổ chức: Để trẻ thực hiện được dạng lao động này cần dạy trẻ các kĩ năng kĩ xảo tạo hình (cắt, nặn, xé dán, vẽ) để trẻ có khả năng thực hiện ý định của mình Có như vậy mới hình thành cho trẻ sự hứng thú và say mê trong lao động sáng tạo Giáo viên cũng cần chú ý đến sản phẩm lao động tạo hình của trẻ, không được lơ là hay thiên vị hơn một sản phẩm nào đó vì như vậy sẽ làm giảm sự hứng thú, say mê của trẻ trong các lần hoạt động sau và làm trẻ giảm sự

tự tin vào bản thân Các yêu cầu cho trẻ trong hoạt động lao động thủ công cũng cần phải được nâng dần nên, từ đơn giản đến phức tạp, từ dễ đến khó Như thế

sẽ tránh cho trẻ sự nhàm chán và luôn hứng thú trong các hoạt động lao động Mỗi lần hoàn thành xong một sản phẩm lao động thủ công, giáo viên cần khen ngợi động viên trẻ, cho trẻ thấy được ý nghĩa, công dụng của mỗi sản phẩm đó

để trẻ thấy hứng thú hơn trong các lần hoạt động sau

1.3.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo

a Trình độ của giáo viên

Giáo dục lao động cho trẻ không phải là một nội dung mới mẻ trong nội dung giáo dục mầm non, tuy nhiên việc thực hiện nội dung này trong trường

mầm non chưa có bài bản Kết quả của việc giáo dục lao động cho trẻ có khả quan hay không phụ thuộc rất nhiều vào trình độ của người giáo viên Tuy nhiên, không phải người giáo viên nào cũng có thể tổ chức tốt hoạt động lao động cho trẻ và đạt được kết quả cao, mà còn phải phụ thuộc vào kiến thức, vào

kỹ năng tổ chức và việc thực hiện các hoạt động đó của mỗi giáo viên

Kiến thức: Giáo viên phải nắm được các kiến thức về giáo dục lao động (khái niệm lao động, giáo dục lao động, biện pháp giáo dục lao động) các kiến thức về đặc điểm lao động phù hợp với từng lứa tuổi

Kĩ năng tổ chức: Một số giáo viên cũng đã có kỹ năng tổ chức giáo dục lao động cho trẻ nhưng chưa triệt để, chưa tạo được hứng thú cho trẻ khi tham gia lao động, chưa có nhiều sự đổi mới trong hình thức tổ chức khiến trẻ nhàm chán Nội dung giáo viên đưa ra cũng hời hợt, chưa biết cách động viên khuyến khích trẻ lao động

Tính thường trực: Người giáo viên có hiểu biết về kiến thức và kỹ năng tổ chức các hoạt động lao động bao nhiêu mà không thường xuyên tổ chức cho trẻ được trực tiếp tham gia hoạt động thì cũng không đạt được kết quả tốt Vì các kỹ năng, kỹ xảo lao động của trẻ chỉ được hình thành và phát triển nếu như được hoạt động và đánh giá thường xuyên

Như vậy có thể nói, việc giáo viên có trình độ về kiến thức, kỹ năng tổ chức

và thường xuyên cho trẻ tham gia hoạt động lao động sẽ giúp trẻ nhanh chóng có những hiểu biết sơ đẳng về lao động của người lớn và kỹ năng lao động

b Đặc điểm phát triển của trẻ mẫu giáo

Xuất phát từ những đặc điểm phát triển của trẻ về thể lực, về hệ cơ hệ xương, về đặc điểm phát triển nhận thức, đặc điểm phát triển ngôn ngữ cho thấy trong lứa tuổi này, trẻ đã có thể hoàn toàn có khả năng thực hiện tốt các hoạt động lao động Tuy nhiên không phải đứa trẻ nào cũng có sự phát triển đồng đều cả về thể chất lẫn trí tuệ, vì vậy việc tổ chức các hoạt động lao động cần phải phụ thuộc vào đặc điểm phát triển cá nhân của trẻ Cần phải có được cách thức tổ chức lao động tốt, mỗi trẻ cần có được chế độ lao động khác nhau, mỗi nhóm lớp cần có cách thức tổ chức khác nhau.Ví dụ: Với những trẻ có thể lực yếu, cần cho trẻ tham

gia hoạt động nhẹ nhàng hơn, hoặc với những trẻ chưa tích cực tham gia vào các hoạt động tập thể thì cần phải có biện pháp thu hút, hướng dẫn trẻ tham gia tích cực hơn

c Sự kết hợp của gia đình

Gia đình giữ vai trò nền tảng trong sự phối hợp giữa nhà trường và xã hội

Cô giáo có thực hiện các nhiệm vụ giáo dục tốt đến đâu nhưng nếu ko được sự quan tâm, phối hợp thực hiện cùng với phụ huynh học sinh thì kết quả đạt được cũng không cao.Vì trong lứa tuổi này, trẻ học thông qua cách bắt chước hành vi của người lớn rất nhiều Và nếu không có sự thống nhất giáo dục giữa phụ huynh và giáo viên sẽ khiến cho trẻ hoang mang, mất lòng tin với người lớn và không nhận thức rõ ràng được rằng hành động nào là đúng, hành động nào là sai Ví dụ: Ở lớp trẻ được cô dạy là phải thường xuyên giữ vệ sinh thân thể, rửa tay rửa mặt chải răng hàng ngày, nhưng khi về nhà thấy bố hoặc mẹ không làm đúng như vậy sẽ khiến trẻ lơ là trong việc thực hiện các thao tác vệ sinh đó và những lần sau cũng sẽ bỏ ngoài tai những lời cô giáo dặn

Thực tế cho thấy có một số bậc phụ huynh quá nuông chiều con nên những công việc đơn giản tự phục vụ hàng ngày như thay quần áo, cất quần áo

và dép đúng nơi quy định cũng không để con tự làm mà luôn làm thay con, làm cho trẻ nảy sinh tính ỉ lại, lười biếng Hoặc có những phụ huynh lại không quan tâm đến việc giáo dục con cái và coi đó là nhiệm vụ của các cô giáo, phó mặc con mình cho các cô dạy dỗ mà không biết rằng nếu như không có sự phối hợp thực hiện từ cả hai bên thì sẽ rất khó để giáo dục trẻ tốt Như vậy cho thấy, trong giáo dục cho trẻ nói chung và giáo dục lao động cho trẻ nói riêng thì gia đình đều đóng một vai trò hết sức quan trọng với sự lĩnh hội của trẻ

Ngoài việc phối hợp thực hiện các cách thức tổ chức giáo dục lao động cho trẻ thì phụ huynh còn đóng góp ủng hộ nhiều về điều kiện vật chất cho nhà trường, như ủng hộ tiền mua đồ dùng, vật liệu lao động, sưu tầm các nguyên liệu phế thải cho lớp để trẻ thực hành lao động thủ công

Vậy nên người giáo viên một bên là phải giáo dục cho trẻ, một bên là tuyên truyền cho phụ huynh thấy rõ ý nghĩa của việc giáo dục lao động để phụ

huynh cũng kết hợp với giáo viên làm tốt hơn nữa việc giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo trong trường.

d Điều kiện cơ sở vật chất

Điều kiện cơ sở vật chất chính là phương tiện để trẻ lĩnh hội được các tri thức Trong giáo dục lao động cho trẻ cũng vậy, nếu không có đầy đủ các đồ dùng vật liệu để trẻ được trực tiếp trải nghiệm vào quá trình lao động, thì sẽ không thể giúp trẻ có được các kỹ năng kỹ xảo và hiểu biết về lao động được

Đặc biệt trong lứa tuổi này, tư duy chủ yếu của trẻ vẫn là tư tuy hình tượng, sự ghi nhớ của trẻ là ghi nhớ trực quan vậy nên nếu càng được tham gia nhiều vào các hoạt động lao động thì trẻ sẽ nhớ lâu hơn, mà để trẻ được tham gia nhiều vào các hoạt động thì lại cần phải có cơ sở vật chất Ngoài ra cần phải có

sự đầu tư về trang thiết bị dạy học, được làm quen học hỏi những phương pháp

tổ chức hoạt động mới thì giáo viên mới có thể thực hiện tốt công việc của mình

Như vậy ta có thể thấy cơ sở vật chất cũng là điều kiện cần thiết để giáo dục tốt lao động cho trẻ mẫu giáo

Kết quả của công tác giáo dục lao động cho trẻ ở trường mầm non phụ thuộc vào các yếu tố: Trình độ của giáo viên, đặc điểm của trẻ, gia đình, cơ sở vật chất

Như vậy là một giáo viên mầm non cần phải nắm vững được các vấn đề trên, đảm bảo có đầy đủ kiến thức và kỹ năng sư phạm cần thiết để giáo dục lao động một cách tốt nhất cho trẻ Bên cạnh đó thì giáo viên phải tự nghiên cứu và tìm hiểu qua các phương tiện thông tin đại chúng như vậy giáo viên mới có sự định hướng đúng và và có nhiều sáng tạo trong việc giáo dục lao động cho trẻ trong trường mầm non

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG GIÁO DỤC LAO ĐỘNG CHO TRẺ MẪU GIÁO Ở TRƯỜNG MẦM NON QUAN TRIỀU- TP THÁI NGUYÊN

2.1 Khái quát về khảo sát thực trạng

2.1.1 Khái quát về Trường mầm non Quan Triều, thành phố Thái Nguyên

Trường mầm non Quan Triều, thành phố Thái Nguyên là một ngôi trường được thành lập từ năm 1997 Khi mới được thành lập trường chỉ có 4 lớp học với 8 giáo viên tại tổ 23, phường quan Triều, thành phố Thái Nguyên Đến năm 2000 trường sát nhập cùng với đơn vị Xây Lắp của khu công nghiệp Bắc Thái Trong những thời gian đầu hoạt động trường gặp rất nhiều khó khăn, lớp học chưa kiên

cố, đồ dùng đồ chơi thiếu thốn Nhiều lớp học phải học nhờ nhà văn hóa của tổ Trình độ của giáo viên chưa cao, nhiều giáo viên mới chỉ có trình độ sơ cấp giáo dục mầm non Với sự nỗ lực và không ngừng cố gắng của các cán bộ giáo viên trong nhà trường và sự ủng hộ giúp đỡ nhiệt tình của phụ huynh và UBND Phường Quan Triều, đến năm 2009 trường đã xây dựng được một nhà học khang trang 2 tầng gồm 4 lớp học tại tổ 8, phường Quan Triều, thành phố Thái Nguyên Hiện nay trường gồm 2 phân hiệu với 5 lớp học và gần 400 học sinh Tháng 11 năm 2011 nhà trường vinh dự được đón bằng công nhận trường mầm non đạt chuẩn quốc gia mức độ 1do Bộ giáo dục ban tặng Cán bộ giáo viên và nhân viên trong nhà trường cũng không ngừng được nâng cao về số lượng và chất lượng Hiện nay nhà trường

có 27 cán bộ giáo viên nhân viên, tất cả đều đạt chuẩn và trên chuẩn Nhà trường cũng đã mua sắm được hầu hết các đồ dùng đồ chơi thiết yếu cho việc chăm sóc và giáo dục trẻ Trong những năm học qua, năm nào trường cũng vinh dự được PGD&ĐT TPTN tặng danh hiệu trường tiên tiến xuất sắc và luôn có giáo viên đạt danh hiệu giáo viên nuôi dạy giỏi cấp thành phố

Có được những thành quả như trên là nhờ sự nỗ lực không ngừng của các cán

bộ giáo viên và nhân viên trong trường với tinh thần đoàn kết, cùng nhau vượt qua mọi khó khăn gian khổ, với tấm lòng yêu nghề mến trẻ tất cả vì học sinh thân yêu

Bên cạnh đó còn có sự giúp đỡ, động viên nhiệt tình của các ban ngành đoàn thể, các bậc phụ huynh học sinh đã đóng góp về cơ sở vật chất cho nhà trường.

2.1.2 Mục tiêu khảo sát

Đánh giá thực trạng giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi tại trường mầm non Quan Triều, thành phố Thái Nguyên

2.1.3 Nội dung khảo sát

Khảo sát nhận thức của giáo viên về giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo và thực trạng giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi trường mầm non Quan Triều, thành phố Thái Nguyên

2.1.4 Phương pháp khảo sát và cách xử lý số liệu

- Phương pháp quan sát

- Điều tra bằng phiếu an két

- Phương pháp đàm thoại

- Phương pháp so sánh

- Phương pháp thống kê toán học

2.2 Thực trạng nhận thức về giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non

Trong trường mầm non không phải giáo viên nào cũng nhận thức được và nhận thức đúng về giáo dục lao động cho trẻ trong trường mầm non, vì thế dẫn đến việc xem nhẹ việc giáo dục lao động cho trẻ trong trường mầm non Vì giáo viên coi đây không phải là nội dung cần thiết để giáo dục trẻ, nên một số giáo viên cũng đã có sự định hướng chưa chuẩn trong việc giáo dục của mình

2.2.1 Nhận thức về khái niệm lao động, giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo

Khái niệm giáo dục lao động và giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo, đây là những khái niệm mà giáo viên dễ tìm thấy trong các tài liệu về giáo dục học mầm non 3, hay trên mạng internet, những việc hiểu rõ về khái niệm đó thì chưa hẳn giáo viên nào cũng nhận thức được sâu sắc, chính vì thế qua quá trình khảo sát về sự nhận thức của giáo viên chúng tôi đưa ra câu hỏi và để nắm bắt thông tin về nhận thức của giáo viên về giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo chúng tôi

sử dụng câu hỏi số 1 (phụ lục, trang 46 ) và khảo sát 15 giáo viên trong trường

và kết quả như sau:

Bảng 2.1 Nhận thức của giáo viên về các khái niệm:

Ý kiến đánh giá Đồng

ý

Phân vân

Không đồng ý

1

Hoạt động lao động của trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi

là quá trình trẻ sử dụng những năng lượng thần

kinh và cơ bắp để thực hiện các hành động lao

động giản đơn để thỏa mãn các nhu cầu sống

và phát triển của mình (gọi là lao động tự phục

vụ); bên cạnh đó, trẻ mẫu giáo còn tham gia

vào các dạng hoạt động lao động khác với tính

chất là phương tiện trải nghiệm để nhận thức

về thế giới và rèn luyện các kỹ năng vận động,

các phẩm chất đơn giản theo yêu cầu độ tuổi

(lao động trong thiên nhiên, lao động thủ công,

lao động tập thể)

11/15(73,3%)

3/15(20,1%)

1/15(6,6%)

2

Giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi

là quá trình tổ chức có mục đích, có kế hoạch

của giáo viên mầm non nhằm bước đầu hình

thành cho trẻ mẫu giáo những hiểu biết sơ

đẳng về lao động của người lớn những kĩ

năng lao động đơn gian phục vụ cho sinh

hoạt, đồng thời hình thành cho trẻ những xúc

cảm, tình cảm tích cực đối với lao động

10/15(66,6%)

2/15(13,4%)

3/15(20%)

3

Biện pháp giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo

4-5 tuổi là hệ thống cách thức, cách tổ chức

cụ thể của giáo viên mầm non, nhằm hình

thành và phát triển cho trẻ những hiểu biết sơ

đẳng về lao động của người lớn những kĩ

năng lao động đơn giản phục vụ cho sinh

hoạt, đồng thời hình thành cho trẻ những xúc

cảm, tình cảm tích cực đối với lao động

10/15(66,6%)

2/15(13,4%)

3/15(20%)

* Nhận xét bảng 2.1:

Với kết quả khảo sát ở bảng trên ta thấy rằng, các giáo viên trong trường vẫn còn nhiều ý kiến về các khái niệm Số ý kiến đồng ý với các khái niệm chiếm tỉ lệ từ 66,6% - 73,3%, trong đó 66,6% giáo viên nhận thức đúng về khái niệm hoạt động

lao động của trẻ mẫu giáo, 73,3% giáo viên nhận thức đúng về khái niệm biện pháp giáo dục lao động và giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo Số ý kiến không đồng ý với các khái niệm chiếm từ 6,6%- 20%, trong đó 20% giáo viên nhận thức chưa đúng về khái niệm biện pháp giáo dục lao động và giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo, 6,6% giáo viên nhận thức chưa đúng về khái niệm hoạt động lao động cho trẻ mẫu giáo Các ý kiến còn phân vân, chưa đưa ra được ý kiến cụ thể chiếm tỉ lệ từ 13,4%- 20,1% Như vậy ta có thể thấy, còn nhiều giáo viên chưa nhận thức đúng hoặc còn nhận thức một cách mờ nhạt chưa rõ ràng về các khái niệm nêu trên.

2.2.2 Nhận thức về ý nghĩa của giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi

Là một giáo viên mầm non, phải dạy cho trẻ những kiến thức cơ bản về môn học, thế giới xung quanh , phải hình thành cho trẻ nhân cách làm người Việc nhận thức đúng về ý nghĩa giáo dục cho trẻ mẫu giáo là rất quan trọng, vì từ đây định hướng cho từng giáo viên biết cách tổ chức giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo Với nội dung này chúng tôi sử dụng câu hỏi thứ 2 (Phụ lục trang 47) và khảo sát trên 15 giáo viên và kết quả thu được ở bảng sau:

Bảng 2.2: Đánh giá của giáo viên về ý nghĩa của giáo dục lao động

cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi:

TT Ý nghĩa giáo dục lao độngcho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi

Ý kiến đánh giá Đồng ý Phân vân đồng ý Không

1 Phát triển đạo đức (53,3%)8/15 (46,7%)7/15 (0%)0

2 Phát triển trí tuệ (33,3%)5/15 (53,3%)8/15 (13,3%)2/15

3 Phát triển thẩm mĩ (46,7%)7/15 (40%)6/15 (13,3%)2/15

4 Phát triển thể chất (60%)9/15 (40%)6/15 (0%) 0

5 giúp trẻ có những hiểu biết sơ đẳng về lao động của người lớn (80%)12/15 (20%)3/15 (0% ) 0

6 Giúp trẻ hình thành 1 số phẩm chất cần thiết trong hoạt động lao động (66,6%)10/15 (25,4%)4/15 (8% ) 1/157

Giúp trẻ hình thành kĩ năng lao động tập

thể, thói quen văn hóa vệ sinh, thói quen

trong ăn uống

10/15(66,6%)

5/15(33,4%)

0(0%)