Nội dung chính đề cập đến việc sử dụng phần mềm kết cấu Sap2000 với phiên bản V14 để xác định nội lực trong một số bài toán đơn giản của hệ phẳng tĩnh định chịu tải trọng bất động: hệ dầm, hệ khung ghép và dàn phẳng. Với việc trình bày khá chi tiết việc khai báo một số hình thức tác dụng đặc biệt của tải trọng và các liên kết cùng với những ví dụ minh họa cụ thể. Bài viết sẽ góp phần giúp ích cho sinh viên đang học môn học cơ học kết cấu 1 – phần hệ tĩnh định có một cách nhìn nhận tổng quát hơn, hệ thống hóa kiến thức đang học, đồng thời có khả năng sử dụng phần mềm để phục vụ cho việc học, cụ thể là giải các bài toán và kiểm tra quá trình giải tay của mình bằng phần mềm Sap 2000.
Trang 1Vũ Minh Tuấn 51XD7 1 consoibac999@gmail.com
Trang 2Hướng dẫn chạy SAP cho ñồ án Bê Tông II -NUCE
Vũ Minh Tuấn 51XD7 2 consoibac999@gmail.com
2 Tạo file SAP2000 mới
Cách 1: Menu File/ New Model/ Kích chuột
Cách tạo ra một file SAP mới
Cách 2: Ấn tổ hợp 2 phím Ctrl và N
Cách 3: Ấn biểu tưởng New trên thanh công cụ
Cả 3 cách này, trên màn hình sẽ xuất hiện hộp thoại:
Trang 3Vũ Minh Tuấn 51XD7 3 consoibac999@gmail.com
Mô hĩnh kết cấu có sẵn Initialize Model from Defaults with Units: (ðơn vị dùng cho chương trình): Kgf,m,C
Initialize Model from an Existing File: mở file SAP có sẵn trong máy
Chọn Grid Only ñể tạo lưới công trình vì hầu hết các công trình có sẵn không phù hợp với kết cấu
mà ta cần tính toán Trên màn hình xuất hiện một cửa sổ:
Hệ trục toạ ñộ ðề-các hoặc hệ toạ ñộ trụ
Trang 4Hướng dẫn chạy SAP cho ñồ án Bê Tông II -NUCE
Vũ Minh Tuấn 51XD7 4 consoibac999@gmail.com
Chọn Edit Grid ñể chỉnh sửa Cửa sổ chỉnh sửa Grid:
- Các phiên bản SAP2000 7.42 hoặc 7.40: Edit/ Edit Grid
- Phiên bản SAP2000 9.0 trở lên:
Cửa sổ chỉnh lưới (Edit grid)
3 ð iều chỉnh lưới, thiết lập theo số liệu công trình cần tính kết cấu
- Nếu công trình chúng ta cần tính là tính khung phẳng thì chọn mặt phẳng X-Z ñể làm việc
- Nếu công trình là chạy không gian thì chọn mặt phẳng nào khai báo trước thì tuỳ
- ðiều chỉnh X Grid Data, Y Grid Data, và Z Grid Data
- Muốn Grid hiện lên thì phải chọn mục Display Grid as: Spacing
Trang 5Vũ Minh Tuấn 51XD7 5 consoibac999@gmail.com
VD1: Cho khung phẳng có kích thước như sau:
Sơ ñồ ví dụ
Số liệu ñược nhập vào SAP2000 như sau:
Trang 6Hướng dẫn chạy SAP cho ñồ án Bê Tông II -NUCE
Vũ Minh Tuấn 51XD7 6 consoibac999@gmail.com
ðiều chỉnh hệ Grid cho ñúng với kết cấu
- Trên màn hình sau khi chọn lưới mặc ñịnh sẽ xuất hiện 2 cửa sổ, một cửa sổ cho ta nhìn thấy không gian 3D, một cửa sổ nhìn thấy 2D
- Vì ñây là bài toán khung phẳng, ta chọn mặt phẳng XZ là mặt phẳng kết cấu nên phải chọn cửa sổ 2D ở mặt phẳng X-Z
Các chọn cửa sổ nhìn và làm việc
Mặt phẳng làm việc như hình vẽ
Trang 7Vũ Minh Tuấn 51XD7 7 consoibac999@gmail.com
Cửa sổ X-Z và cửa sổ 3D sau khi ñiều chỉnh hệ lưới Grid
4 Vẽ hệ dầm, cột kết cấu
Các bạn nên tuân thủ nguyên tắc vẽ từ dưới lên và từ trái qua phải
- Bật hết các hệ bắt ñiểm Snap của SAP2000 lên ñể ta tiến hành vẽ nhanh và ñơn giản hơn
Trang 8Hướng dẫn chạy SAP cho ñồ án Bê Tông II -NUCE
Vũ Minh Tuấn 51XD7 8 consoibac999@gmail.com
Bật hệ bắt ñiểm Snap – thanh bên trái màn hình SAP
- Nên ñánh số dầm, cột liên tục ñể dễ kiểm tra và theo dõi
- Có thể vẽ bằng thanh nhanh một lần bắt ñiểm hoặc vẽ thanh bằng 2 lần bắt ñiểm
Vẽ nhanh thanh bằng 1 lần bắt ñiểm
Vẽ thanh thông qua hai ñiểm thuộc hệ lưới Grid
Chú ý là mỗi thanh thì ñều là các dầm và các cột nên nếu bạn vẽ nhanh (tức là vẽ luôn 1 ñoạn dài ) thì các bạn cần sử dụng chức năng Divide Frames ñể chia chúng
Edit -> Edit lines -> Divider Frames chọn như hình
Trang 9Vũ Minh Tuấn 51XD7 9 consoibac999@gmail.com
5 Khai báo liên kết chân cột
- Chọn các gối tựa
Chọn các nút tại chân cột ñể gán liên kết
Trang 10Hướng dẫn chạy SAP cho ñồ án Bê Tông II -NUCE
Vũ Minh Tuấn 51XD7 10 consoibac999@gmail.com
Gán liên kết tại chân cột
Cách khai báo liên kết ngàm tại chân cột Fast restraints :
Trang 11Vũ Minh Tuấn 51XD7 11 consoibac999@gmail.com
- Vào cửa sổ khai báo vật liệu
Define / Material Xuất hiện cửa sổ Define material:
Cách vào ñể khai báo một vật liệu mới
- Trong cửa sổ có sẵn một số loại vật liệu : thép, nhôm, bêtông (số liệu khác với những quy ñịnh về
bê tông của Việt Nam), ta tạo một loại vật liệu mới : Vào Add New Material
Cửa sổ khai báo vật liệu
Trang 12Hướng dẫn chạy SAP cho ñồ án Bê Tông II -NUCE
Vũ Minh Tuấn 51XD7 12 consoibac999@gmail.com
Các thông số về loại vật liệu bêtông
Khai báo về tiết diện
- Vào mục khai báo tiết diện : Define / Frame Section Xuất hiện cửa sổ Frame properties
Bước ñầu tiên ñể khai báo tiết diện
Trang 13Vũ Minh Tuấn 51XD7 13 consoibac999@gmail.com
- Cửa sổ Frame properties xuất hiện :
Cửa sổ khai báo ñặc tính tiết diện
- Khai báo loại tiết diện chữ nhật cho dầm và cột trong bài toán ví dụ :
Trang 14Hướng dẫn chạy SAP cho ñồ án Bê Tông II -NUCE
Vũ Minh Tuấn 51XD7 14 consoibac999@gmail.com
Cửa sổ chọn tiết diện hình chữ nhật
Trang 15Vũ Minh Tuấn 51XD7 15 consoibac999@gmail.com
Khai báo cột bê tông tiết diện 22x60cm
Trang 16Hướng dẫn chạy SAP cho ñồ án Bê Tông II -NUCE
Vũ Minh Tuấn 51XD7 16 consoibac999@gmail.com
Khai báo dầm 22x60cm bằng bê tông Chú ý : khai báo ñúng chiều cao tiết diện (depth) và chiều rộng tiết diện (width)
7 Khai báo tải trọng của kết cấu
- Các loại tải trọng : tĩnh tải (dead load), hoạt tải (live load), gió (wind), ñộng ñất (earthquake)
- Vào cửa sổ khai báo:
Define / Load cases… Ra cửa sổ khai báo tải trọng
Trang 17Vũ Minh Tuấn 51XD7 17 consoibac999@gmail.com
Cửa sổ khai báo tải trọng
- Xuất hiện cửa sổ khai báo tải trọng
Khai báo tĩnh tải : gõ tên ngắn gọn, chọn loại DEAD, hệ số bằng 1.1 rồi ấn Modify Load
Cửa sổ khai báo tĩnh tải
Khai báo hoạt tải : Gõ tên, chọn loại LIVE, hệ số 0, Add New Load
Trang 18Hướng dẫn chạy SAP cho ñồ án Bê Tông II -NUCE
Vũ Minh Tuấn 51XD7 18 consoibac999@gmail.com
Khai báo hoạt tải 1
Khai báo gió : Gõ tên, loại WIND, hệ số 0, Add New Load
Khai báo hoạt tải gió trái
Cửa sổ sau khi khai báo các loại tải trọng :
Trang 19Vũ Minh Tuấn 51XD7 19 consoibac999@gmail.com
Khai báo các loại tải trọng
Các bạn nên khai báo các trường hợp tải theo ñúng thứ tự ñể sau này dễ tổ hợp nội lực )
8 Khai báo tổ hợp tải trọng
( lưu ý là ñối với ñồ án bê tông 2 không cần tổ hợp tải trọng)
Chúng ta dùng tổ hợp nội lực chứ không phải là tổ tải trọng
Define / Combination… Xuất hiện cửa sổ tổ hợp tải trọng
Trang 20Hướng dẫn chạy SAP cho ñồ án Bê Tông II -NUCE
Vũ Minh Tuấn 51XD7 20 consoibac999@gmail.com
Bước ñầu khai báo tổ hợp tải trọng
Trang 21Vũ Minh Tuấn 51XD7 21 consoibac999@gmail.com
Khai báo tổ hợp tải trọng loại 6
Các trường hợp tổ hợp tải trọng ñối với bài toán chạy khung phẳng :
TH1 : TT + HT1
TH2 : TT + 9(HT2+HT1)
Chú ý ñây là chỉ là tổ hợp cơ bản mà thôi (Mình ñọc trong sách thì chỉ tổ hợp tải trọng thế này mà thôi )
9 Gán tiết diện ñã có vào kết cấu
- Gán nhiều cột cùng một tiết diện:
+ Chọn các cột có cùng tiết diện
+ Vào Assign
+ Vào Frame / Cable/Tendon Chọn Frame Sections…
+ Cửa sổ tiết diện xuất hiện
+ Chọn loại tiết diện phù hợp với các cột ñã chọn rồi ấn OK
Trang 22Hướng dẫn chạy SAP cho ñồ án Bê Tông II -NUCE
Vũ Minh Tuấn 51XD7 22 consoibac999@gmail.com
Chọn nhiều cột cùng tiết diện và cách gán tiết diện
- Gán nhiều dầm có cùng tiết diện :
Trang 23Vũ Minh Tuấn 51XD7 23 consoibac999@gmail.com
Nút chọn nhiều ñối tượng, cách chọn và tiết diện xuất hiện sau khi gán
10 Cách gán tải trọng vào kết cấu
Tải phân bố
Trang 24Hướng dẫn chạy SAP cho ñồ án Bê Tông II -NUCE
Vũ Minh Tuấn 51XD7 24 consoibac999@gmail.com
Bước một của gán tải phân bố
Cách nhập tải phân bố ñều trên toàn thanh
Chú ý :
+ Chọn tên của tải trọng cho ñúng loại tải
+ Trong mục Direction : Nếu là tĩnh tải và hoạt tải thì ñể theo phương Z, nếu là gió và ñộng ñất ñể
theo phương X (ta ñang làm việc ở cửa sổ XZ)
+ Nếu là tải phần bố ñều, ta chọn Uniform Load : giá trị âm vì chiều của lực ngược với chiều dương
quy ước của Z
Trang 25Vũ Minh Tuấn 51XD7 25 consoibac999@gmail.com
+ Nếu gõ nhầm là dương và muốn nhập lại thì gõ giá trị ñúng, chọn vào Replace Existing Loads
+ Nếu tải phần bố theo hình thang và tam giác
Nhập tải phân bố hình thang và tam giác trên thanh
Tải tập trung
Bước ñầu gán tải tập trung
Trang 26Hướng dẫn chạy SAP cho ñồ án Bê Tông II -NUCE
Vũ Minh Tuấn 51XD7 26 consoibac999@gmail.com
Cách khai báo tải tập trung
Chú ý :
+ Tên lại tải : tĩnh tải hay hoạt tải
+ ðiểm ñặt lực, lực tác dụng theo phương nào
+ Giá trị lực (âm thể hiện lực ngược chiều với chiều quy ước)
ðể xem các giá trị của lực ñã khai báo ta dùng chắc năng Display rồi chọn Show Load Assign
Trang 27Vũ Minh Tuấn 51XD7 27 consoibac999@gmail.com
Hiện ra bảng
Trang 28Hướng dẫn chạy SAP cho ñồ án Bê Tông II -NUCE
Vũ Minh Tuấn 51XD7 28 consoibac999@gmail.com
Chú ý là chọn ñúng trường hợp muốn xem
Trang 29Vũ Minh Tuấn 51XD7 29 consoibac999@gmail.com
Ví dụ lực phân bố và lực tập trung sau khi khai báo
11 Chạy chương trình
Cách 1: Ấn nút chạy bằng biểu tượng trên thanh công cụ:
Chạy chương trình bằng biểu tượng
Cách 2: Analyze / Set Analysis Option / Frame X-Z (với khung phẳng) ñể thiết lập việc chạy
Analyze /Run Analysis Xuất hiện cửa sổ Run Now
Trang 30Hướng dẫn chạy SAP cho ñồ án Bê Tông II -NUCE
Vũ Minh Tuấn 51XD7 30 consoibac999@gmail.com
Cách thiết lập việc chạy chương trình qua menu
Sau khi thiết lập việc chạy,
Bảng chọn lựa những tải trọng cần phân tích
Trang 31Vũ Minh Tuấn 51XD7 31 consoibac999@gmail.com
Bảng thông báo kết quả chạy
Nếu thông báo là Analysis Complete: chương trình hoàn tất Nếu không sẽ có thông báo Errors
Trang 32Hướng dẫn chạy SAP cho ñồ án Bê Tông II -NUCE
Vũ Minh Tuấn 51XD7 32 consoibac999@gmail.com
Trang 33Vũ Minh Tuấn 51XD7 33 consoibac999@gmail.com
Hình 2 Cửa sổ các thành phần nội lực trong khung
+ Xem các thành phần, với khung phẳng trong mp X-Z là:
+ Axial Forces + Shear Forces 2-2 + Moment 3 - 3
+ Nếu chạy khung không gian, tất cả các giá trị ñều ñược quan tâm như nhau
+ Nếu ñể trang trí và xem dạng biểu ñồ thì ñể Fill Diagram
Trang 34Hướng dẫn chạy SAP cho ñồ án Bê Tông II -NUCE
Vũ Minh Tuấn 51XD7 34 consoibac999@gmail.com
+ Nếu muốn xem giá trị và in ra ngoài thì ñể Show Value on Diagram
Xem giá trị ngay trên biểu ñồ
13 Xuất kết quả ñể xứ lý
• Kết quả ra Excel
Các thông số cần chọn trong cửa sổ xuất dữ liệu:
Theo mình thì các bạn chỉ cần chọn như sau
Trang 35Vũ Minh Tuấn 51XD7 35 consoibac999@gmail.com
Nhập tên và ñường dẫn ñến ổ ñĩa lưu file
Máy chạy và cho ra file Excel
• Kết quả cho ra Access
Chọn lựa các ô tương tự như phần trên
14 Cách chọn số lượng tiết diện nội lực (Station)
Cái này giúp các bạn xuất ra những tiết diện mà mình cần xem Ví dụ như dầm ta cần xem ở 3 tiết diện
+ Chọn các tiết diện và số lượng tiết diện muốn xuất ra kết quả:
+ Vào Assign / Frame - Cable - Tendon
Trang 36Hướng dẫn chạy SAP cho ñồ án Bê Tông II -NUCE
Vũ Minh Tuấn 51XD7 36 consoibac999@gmail.com
+ Output Stations Xuất hiện cửa sổ Assign Output Station Spacing
- Với dầm: số lượng là 3
- Với cột: số lượng là 2
Trang 37
Vũ Minh Tuấn 51XD7 37 consoibac999@gmail.com
Khi kết quả ñược xuất ra file Exell thì nó chỉ ghi các thanh số mấy và ñiểm thứ mấy mà thôi Do ñó
các bạn phải xem thứ tự thanh của chúng bằng cách vào View-> Set Display Options hiện ra bảng
Trang 38Hướng dẫn chạy SAP cho ñồ án Bê Tông II -NUCE
Vũ Minh Tuấn 51XD7 38 consoibac999@gmail.com
ðể hiện tên thanh các bạn chọn trong thư mục Frames/Cables/Tendons tích vào ô Labels
ðể thực hiện tên các nút bạn vào thư mục Joints tích vào ô Labels
Trang 39Vũ Minh Tuấn 51XD7 39 consoibac999@gmail.com
Chúc các bạn làm tốt ñồ án bê tông 2 !
Vũ Minh Tuấn 2244 51 Gmail :consoibac999@gmail.com