Tập huấn văn:Phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực

Khi nào thì PP dạy học vấn đáp/ nêu và giải quyết vấn đề/ đóng vai/ thuyết trình/ tổ chức HS hoạt động tiếp nhận tác phẩm… trở thành PP dạy học tích cực nhất?... Học theo góc Lµ một ph

MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY

HỌC TÍCH CỰC CÓ THỂ

SỬ DỤNG TRONG DẠY HỌC NGỮ VĂN Ở TRƯỜNG THCS

Khi nào thì PP dạy học vấn đáp/ nêu và giải quyết vấn đề/ đóng

vai/ thuyết trình/ tổ chức HS hoạt động tiếp nhận tác phẩm… trở

thành PP dạy học tích cực nhất?

1 Phương pháp dạy học tích cực:

1.1 Phương pháp vấn đáp:

Cách thức: Giáo viên đặt câu hỏi để

học sinh trả lời  Học sinh lĩnh hội nội dung bài học

có vấn đề (tình huống chứa đựng mâu thuẫn đòi hỏi phải giải quyết).

1 Phương pháp dạy học tích cực:

1.3 Phương pháp đóng vai:

1 Phương pháp dạy học tích cực:

1.4 Phương pháp thuyết trình:

- Trình bày kiểu nêu vấn đề.

- Trình bày kiểu thuật truyện.

- Trình bày kiểu mô tả phân tích.

- Trình bày kiểu nêu vấn đề có tính giả thuyết.

1 Phương pháp dạy học tích cực:

1.5 Tổ chức học sinh hoạt động tiếp nhận tác phẩm trong giờ đọc văn:

- Hoạt động cảm nhập ban đầu

- Tri giác ngôn ngữ nghệ thuật

- Tái hiện hình tượng

- Phân tích, cắt nghĩa và khát quát hóa các

MỘT SỐ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC

2.1 Kĩ thuật “Động não”

- Nêu câu hỏi, vấn đề cần được tìm hiểu.

- Liệt kê tất cả các ý kiến phát biểu.

- Phân loại ý kiến.

- Làm sáng tỏ những ý kiến chưa rõ ràng

và thảo luận sâu từng ý

2.2 Học theo góc

Lµ một phương pháp tổ chức hoạt động học tập theo nhóm Trong đó học sinh thực hiện các nhiệm vụ khác nhau tại các vị trí cụ thể

trong kh«ng gian líp häc đảm bảo cho HS học sâu và học thoải mái

Cơ hội

1 HS được lựa chọn hoạt động

2 Các góc khác nhau – cơ hội khác nhau:

Ưu điểm của học theo góc

 Kích thích HS tích cực học tập thông qua hoạt động

 Mở rộng sự tham gia, nâng cao hứng thú và cảm giác thoải mái ở HS

 Học sâu & hiệu quả bền vững

 Tương tác mang tính cá nhân cao giữa thày và trò

 Hạn chế tình trạng học sinh phải chờ đợi

 Cho phép điều chỉnh HĐ dạy học sao cho phù hợp với trình

độ và nhịp độ học tập của HS (thuận lợi đối với HS)

 Nhiều không gian hơn cho những thời điểm học tập mang tính tích cực

 Nhiều khả năng lựa chọn hơn

 Nhiều thời gian hướng dẫn cá nhân hơn

 Tạo điều kiện cho HS tham gia hợp tác cùng học tập

Các bước dạy học theo góc

Bước 2 : Tổ chức hoạt động học tập theo góc

- Giới thiệu bài học và các góc học tập

- HS được lựa chọn góc theo sở thích

- HS được học luân phiên tại các góc theo thời gian quy định

1 Tính phù hợp

 Nhiệm vụ và cách tổ chức hoạt động học

tập thực sự là phương tiện để đạt mục tiêu, tạo ra giá trị mới chứ không chỉ là hình thức.

 Nhiệm vụ giàu ý nghĩa, thiết thực, mang

tính kích thích, thúc đẩy đối với HS.

Tiêu chí học theo góc

2 Sự tham gia

 Nhiệm vụ và cách tổ chức dạy học mang

lại hoạt động trí tuệ ở mức độ cao HS tham gia vào hoạt động một cách chủ động, tích cực.

 Biết áp dụng kiến thức vào thực tế.

Tiêu chí học theo góc

Ví dụ: 4 góc cùng thực hiện một nội dung và

mục tiêu học tập nhưng theo các phong cách khác nhau và sử dụng các phương tiện/đồ dùng học tập khác nhau

Đọc tài liệu

Xem băng

2.3 Kĩ thuật “Các mảnh ghép”

Là kĩ thuật tổ chức hoạt động học tập hợp tác kết hợp giữa cá nhân, nhóm và liên kết giữa các nhóm nhằm:

- Giải quyết một nhiệm vụ phức hợp

- Kích thích sự tham gia tích cực của HS:

Nâng cao vai trò của cá nhân trong quá trình hợp tác (Không chỉ nhận thức hoàn thành nhiệm vụ ở Vòng 1 mà còn phải truyền đạt kết quả và hoàn thành nhiệm vụ ở Vòng 2)

Ví dụ Chủ đề: Câu tiếng Việt

 Đảm bảo mỗi thành viên

trong nhóm đều trả lời được

tất cả các câu hỏi trong nhiệm

vụ được giao

VÒNG 2

 Hình thành nhóm 3 hoặc 4 người mới (1 người từ nhóm

1, 1 người từ nhóm 2 và 1 người từ nhóm 3 …)

 Các câu trả lời và thông tin của vòng 1 được các thành viên nhóm mới chia sẻ đầy

đủ với nhau

 Sau khi chia sẻ thông tin vòng 1, nhiệm vụ mới sẽ được giao cho nhóm vừa thành lập để giải quyết

Cách tiến hành kĩ thuật “Các mảnh ghép”

Thiết kế nhiệm vụ “Các M ảnh ghép”

 Lựa chọn nội dung/chủ đề phù hợp

 Xác định một nhiệm vụ phức hợp để giải quyết ở vòng 2 dựa trên kết quả các nhiệm vụ khác nhau đã được thực hiện ở vòng 1

- Xác định những yếu tố cần thiết để giải quyết nhiệm

vụ phức hợp (kiến thức, kĩ năng, thông tin, chiến lược)

- Xác định các nhiệm vụ mang tính chuẩn bị (thực hiện ở vòng 1) Xác định các yếu tố hỗ trợ cần thiết

để hoàn thành nhiệm vụ ở vòng 2

2.4 Kĩ thuật “khăn phủ bàn”

Là kĩ thuật tổ chức hoạt động học tập mang

tính hợp tác kết hợp giữa hoạt động cá nhân

và nhóm nhằm:

- Kích thích, thúc đẩy sự tham gia tích cực

- Tăng cường tính độc lập, trách nhiệm của

cá nhân HS

- Phát triển mô hình có sự tương tác giữa

2.3 Kĩ thuật “khăn phủ bàn”

1

2 4

3

Cách tiến hành kĩ thuật

“khăn phủ bàn”

Hoạt động theo nhóm

 Mỗi người ngồi vào vị trí như hình vẽ minh họa

 Tập trung vào câu hỏi (hoặc chủ đề,…)

 Viết vào ô mang số của bạn câu trả lời hoặc ý

kiến của bạn (về một chủ đề ) Mỗi cá nhân làm việc độc lập trong khoảng vài phút

 Khi mọi người đều đã xong, chia sẻ và thảo luận

các câu trả lời

 Viết những ý kiến chung của cả nhóm vào ô giữa

tấm khăn phủ bàn

2.5 Học theo sơ đồ KWL

và sơ đồ tư duy

Sơ đồ KWL

• L à k ĩ thuật d ạy học nhằm t ạo điều kiện cho

người học n êu được nh ững điều đã biết li ên quan đến chủ đề, những điều muốn biết về chủ

đề trước khi học và những điều đã học được

sau khi học

• D ựa trên sơ đồ KWL , người học t ự đánh giá

được s ự tiến bộ c ủa mình trong việc học, đồng thời GV biết được k ết quả học tập của người

Thực hiện nghiên cứu

và học tập Ghi lại những điều

bạn học được (L)

đề / bài học

Sau khi học xong chủ đề/bài học, người học điền những điều đã học được

Cô bé bán diêm có tính chất của cổ tích:

là hiện thực trong mộng tưởng của những trẻ em nghèo,

bất hạnh.

Vấn đề liên quan

Vấn đề liên

quan

“Sơ đồ tư duy”

Là kĩ thuật DH nhằm tổ chức và phát triển tư duy, giúp người học chuyển tải thông tin vào bộ não rồi đưa thông tin ra ngoài bộ não một cách dễ dàng, đồng thời là phương tiện ghi chép sáng tạo và hiệu quả:

+ Mở rộng, đào sâu và kết nối các ý tưởng

+ Bao quát được các ý tưởng trên một phạm vi sâu

Ví dụ về Sơ đồ tư duy

Nói quá

Khái niệm

Cách

sử dụng

Tác dụng

Ví dụ Cách nhận biết