SKKN đổi mới hình thức kiểm tra bài cũ toán 7

Để đạt đợc mục tiêu cụ thể là các tiêu chí giáo dục về kiến thức, kỹ năng phẩm chất cho học sinh THCS qua môn toán mỗi giáo viên cần nắm vững và không ngừng cải tiến phơng pháp dạy học b

Phần I Lí do chọn đề tài:

I cơ sở lí luận

Môn toán có vị trí trong việc thực hiện mục tiêu chung của trờng THCS, góp phần hình thành những con ngời có trình độ học vấn THCS Chuẩn bị cho họ ra đời hoặc tiếp tục học lên ở bậc cao hơn, cung cấp cho họ những kiến thức toán học cơ bản cần thiết để làm nền tảng cho việc hình thành và phát triển nhân cách XHCN của thế hệ trẻ

Để đạt đợc mục tiêu cụ thể là các tiêu chí giáo dục về kiến thức, kỹ năng phẩm chất cho học sinh THCS qua môn toán mỗi giáo viên cần nắm vững và không ngừng cải tiến phơng pháp dạy học bộ môn, đúc kết và vận dụng đợc kinh nghiệm dạy học của bản thân và đồng nghiệp góp phần vào sự phát triển của bộ môn

Nh chúng ta đã biết chơng trình SGK lớp 7 nói chung

và chơng trình SGK toán 7 nói riêng đợc triển khai đại trà trong cả nớc từ năm học 2003- 2004 Là một giáo viên dạy toán lớp 7 bản thân tôi và đồng nghiệp đã nhận thức sâu sắc rằng cùng với việc đổi mới nội dung và phơng pháp dạy học việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh cũng phải có những chuyển biến mạnh mẽ về nội dung, hình thức tổ chức, phơng pháp, kỹ thuật đánh giá theo h-ớng phát triển các phơng pháp tích cực Việc kiểm tra đánh giá không chỉ dừng lại ở yêu cầu tái hiện các kiến thức lặp lại các kỹ năng đã học mà phải khyuến khích trí thông minh sáng tạo của học sinh, biết vân dụng linh hoạt các kiến thức

kỹ năng đã học vào tình huống thực tế Phát hiện sự

chuyển biến thái độ và xu hớng, hành vi cảu học sinh trớc những vấn đề cảu đời sống cá nhân, gia đình và cộng

đồng, rèn luyện khả năng phát hiện và giải quyết vấn đề nảy sinh trong các tình huống thực tế Mặt khác thông qua kiểm tra đánh giá hớng dẫn học sinh phát triển kỹ năng và thói quen tự đánh giá, đánh giá lẫn nhau

II CƠ Sở THựC TIễN

Qua quá trình giảng dạy tại trờng THCS Thuỵ Lôi, đa

số học sinh là con em nông dân, nhận thức của các em còn chậm, ý thức học tập cha cao Cho nên các em thờng rất sợ khi đợc kiểm tra bài cũ, hoặc khi đợc kiểm tra thì các em trả lời rất lúng túng mặc dù các em đã học thuộc Vì vậy trong năm học 2009 – 2010 tôi đã mạnh dạn áp dụng sáng kiến" Đổi mới hình thức kiểm tra bài cũ trong môn Toán 7"

Qua một năm giảng dạy môn toán lớp 7 và áp dụng

đổi mới hình thức kiểm tra bài cũ tôi đã thu đợc những kết quả khả quan

Phần thứ II: Nội dung

Trong sáng kiến kinh nghiêm này tôi muốn đề ra nội dung đổi mới hình thức kiểm tra bài cũ trong môn toán 7 tại trờng THCS Thuỵ Lôi

1 Nội dung và hình thức kiểm tra

1.1- Kiểm tra kiến thức cũ trên một hình vẽ, một đối tợng

cụ thể

Với cách kiểm tra này yêu cầu về mặt lý thuyết đợc giảm nhẹ (chỉ cần học sinh phát hiện đợc định nghĩa hoặc tính chất đó trên hình vẽ hoặc đối tợng cụ thể,

không nhất thiết phải nêu đợc định nghĩa hoặc tính chất

đó nh SGK) nhng vẫn không bị coi nhẹ, (học sinh phải giả thích bằng cách nêu định nghĩa, tính chất đã vận dụng) Với một hình vẽ, một đối tợng cụ thể trớc mặt bản thân học sinh đợc kiểm tra dễ dàng trả lời hơn, cả lớp cũng dễ theo dõi hơn Với một ứng dụng cụ thể trớc mặt, kiến thức kiểm tra đợc khắc sâu hơn

Cách kiểm tra này xuất phát từ một tình huống cụ thể

mà nảy sinh yêu cầu cần nắm vững kiến thức tơng ứng

1.2- Sử dụng hình thức kiểm tra” Trò- trò”

ở một số tiết học khi kiểm tra lý thuyết tôi đã gọi 2 học sinh cùng lên bảng Em A đặt câu hỏi em B trả lời, em A nhận xét cả lớp bổ sung

Với cách làm này các em không còn là ngời thụ động trả lời câu hỏi mà là ngời chủ động đặt câu hỏi Các em phải nắm vững bài mới có thể chọn đợc những câu hỏi hay

1.3- Kiểm tra với hình thức trắc nghiệm khách quan.

Cách kiểm tra này gây đợc hứng thú học tập cho học sinh vì học sinh vì học sinh có thể tự đánh giá ngay đợc kết quả học tập của mình, ngoài ra học sinh có thời gian suy nghĩ trả lời vì không mất thì giờ vào việc trình bày diễn đạt tránh đợc cho học sinh việc học lệch, học tủ, học vẹt…

2 Một số câu hỏi, bài tập đại số hình học sử dụng trong dạy học toán 7 trờng THCS.

Trong thực tiễn dạy học ở trờng phổ thông hình thức kiểm tra bài cũ thờng đợc dùng là kiểm tra vấn đáp

Sau đây là một số trong những câu hỏi và bài tập cụ thể đợc tôi áp dụng trong kiểm tra bài cũ toán lớp 7 tại trờng THCS Thuỵ Lôi năm học 2009- 2010

2.1- Câu hỏi và bài tập kiểm tra kiến thức cũ trên một

hình vẽ một đối tợng cụ thể

 Ví dụ 1 : Tiết 2 bài Luyện tập( Hình học)

y'

2 1

3 4

O y

x'

Hỏi: - Trên hình đó chỉ ra các cặp góc đối đỉnh?

- So sánh độ lớn của các các cặp góc đó? Giải thích

điều đó? (Phát biểu định lý đã vận dụng)

Trả lời: - Cặp góc đối đỉnh là Ô1, Ô3; Ô2, Ô4

- Ô1 = Ô3; Ô2=Ô4

- Định lý: hai góc đối đỉnh thì bằng nhau

 Ví dụ 2 : Tiết 7 bài luỹ thừa của một số hữu tỷ- Đại số Hỏi: Tính a, (-5)2.(-5)3

b, 0,753: 0,75

Nêu qui tắc đã vận dụng và viết dạng tỏng quát của qui tắc đó?

Trả lời: a, (-5)2.(-5)3 = (-5)5

b, 0,753: 0,75 = 0,752

+ Khi nhân hai luỹ thừa cùng cơ số, ta giữ nguyên cơ

số và cộng hai số mũ

Công thức: xm.xn = xm+n

+ Khi chia hai luỹ thừa cùng cơ số khác 0, ta giữ nguyên cơ số và lấy số mũ của luỹ thừa bị chia trừ đi số mũ của luỹ thừa chia

Công thức: xm: xn = xm-n( x 0, m>=n)

2.2- Câu hỏi và bài tập kiểm tra kiến thức cũ với hình thức

kiểm tra “ Trò- trò”

Sau đây là một số câu hỏi mà các em đã nêu ra:

 Ví dụ 1 : Tiết 29 bài Luyện tập 1- Hình học.

Hỏi: vận dụng trờng hợp bằng nhau góc cạnh góc của hai tam

giác hãy phát biểu các trờng hợp bằng nhau của hai tam giác vuông?

Trả lời:

+ hai tam giác vuông bằng nhau nếu có một cặp góc vuông và một cặp góc nhọn kề cạnh ấy bằng nhau

+ Hai tam giác vuông bằng nhau nếu có một cặp cạnh huyền và một cặp góc nhọn bằng nhau

* Ví dụ 2: Có tỉ số nào bằng với các tỉ số trong tỉ lệ thức

hay không?

Trả lời: có , chẳng hạn hoặc

2.3- Câu hỏi và bài tập kiểm tra kiến thức cũ với hình thức

trắc nghiệm khách quan

2.3.1- Trắc nghiệm “Đúng – sai”

 Ví dụ 1 : Tiết 24 bài : Một số bài toán về đại lợng tỉ lệ

thuận- Đại số

Cho bảng sau:

Hãy điền đúng( Đ), sai(S) vào các câu sau:

A, S và t là hai đại lợng tỉ lệ thuận 

B, S tỉ lệ thuận với t theo hệ số tỉ lệ là -45 

C, t tỉ lệ thuận với S theo hệ số tỉ lệ là 

D,



Đáp án

- Đúng : A, B, D

- Sai : C.

Ví dụ 2: Tiết 51 bài Luyện tập- Hình học

Cho hình vẽ: S

Hãy điền dấu “x” vào ô trống thích hợp

=

P

u

1

2

3

4

SI<SB

SA = SB  IA = IB

IB = IA  SB = PA

IC>IA  SC>SA

Đáp án:

+ Đúng : 1, 2, 4

+ Sai : 3

2.3.2- Trắc nghiệm “ Điền khuyết”

 Ví dụ 1 : Tiết 4 bài Luyện tập- Hình học

Hãy điền vào chỗ trống (…) để đợc câu trả lời đúng :

A, hai đờng thẳng vuông góc với nhau là hai đờng thẳng …

B, Cho đờng thẳng a và điểm M có một và chỉ một đờng thẳng b đi qua điểm M và …

C, Đờng thẳng xx’ vuông góc với đờng thẳng yy’ ký hiệu…

Đáp án:

A, cắt nhau và trong các góc tạo thành có một góc vuông

B, vuông góc với đờng thẳng a cho trớc

C, xx’  yy’

 Ví dụ 2 : Tiết 54 bài Đơn thức đồng dạng - Đại số.3

Dùng các từ hoặc các cụm từ điền vào chỗ trống để đợc câu trả lời đúng:

A, Đơn thức là biểu thức đại số chỉ gồm … , …, …, giữa các số và các biến

B, Đơn thức thu gọn là đơn thức chỉ gồm …, mà mỗi biến đã đợc nâng lên luỹ thừa với số mũ nguyên dơng

C, Bậc của đơn thức có hệ số khác không là … có trong

đơn thức đó

Đáp án:

A, một số, hoặc một biến, hoặc một tích

B, tích của một số với các biến

C, tổng số mũ của tất cả các biến

2.3.3- * Ví dụ 1: Tiết 8, Luyện tập- Đại số

Nối các ý 1,2,… với a, b,… để đợc các công thức đứng

3 xn

yn

c, xm xn

Y

Đáp số: 1- c 3- d 5- b

2- e 4- a

 Ví dụ 2 : Tiết 66 bài ôn tập chơng III- Hình học

Hãy ghép đối hai ý ở hai cột để đợc khẳng định đúng:

Trong một tam giác

n

A, Trọng tâm

B, Trực tâm

C, Điểm( nằm trong tam

giác) cách đều 3 cạnh

D, Điểm cách đều 3

đỉnh

A’- là điểm chung của

ba đờng cao B’- là điểm chung của 3

đờng trung tuyến C’- là điểm chung của 3

đờng trung trực D’- là điểm chung của 3

đờng phân giác

Đáp án: A-B’; B-A’; C-D’; D- C’

2.3.4- Trắc nghiệm nhiều lựa chọn

 Ví dụ 1 : Tiết 48 bài Luyện tập- Hình học

Cho tam giác MNP có M = 600, N = 500, P = 700 Hỏi trong các bất đẳng thức sau, bất đẳng thức nào đúng?

A MP< MN< NP

B MN<NP < MP

C MP< NP < MN

D NP< MP< MN

Đáp án: C

 Ví dụ 2 : Tiết 53 bài đơn thức- Đại số

Chọn đáp án đúng trong các câu sau:

Giá trị của biểu thức M = -2x2y tại x = -1; y = 1 là

Đáp án: b

4 Hiệu quả của quá trình vận dụng thực tế

Những nội dung và phơng pháp kiểm tra bài cũ mà tôi

đã đề xuất ở phần trớc cần phải kiểm nghiệm kết quả trong thực tế Qua đó tôi có thể phần nào rút kinh nghiệm cho bản thân khi áp dụng sáng kiến đó để có phơng pháp giảng dạy tốt hơn trong môn toán

Qua một năm giảng dạy môn toán ở các lớp 7A, 7B trờng THCS Thuỵ Lôi năm học 2009- 2010 thu đợc 1 số kết quả nhất định

10

phần thứ III: kết luận chung

Qua quá trình vận dụng phơng pháp dạy học bôn môn,

đúc kết và vận dụng kinh nghiệm dạy học của bản thân và

đồng nghiệp, đòng thời áp dụng nội dung “ Đổi mới hình thức kiểm tra bài cũ trong môn toán lớp 7”, chúng tôi đã thu nhận đợc một số kết quả bớc đầu, đó là: tăng hứng thú học tập cho học sinh, tránh học vẹt, gian lận trong thi cử, phát huy tính tích cực, trí thông minh sáng tạo cảu học sinh, h-ớng dẫn học sinh phát triển kỹ năng và thói quen tự đánh giá, đánh giá lẫn nhau Qua đó làm tăng chất lợng dạy học

bộ môn toán trong trờng THCS Thuỵ Lôi

Ngoài ra, tôi rút ra những bài học kinh nghiệm sau:

Với giáo viên:

Để thực hiện tốt phơng pháp kiểm tra bài cũ cần làm tốt những yêu cầu sau:

+ Đánh giá phải bám sát vào mục tiêu của môn học, bài học, tiết học không vợt quá những yêu cầu về kỹ năng, những yêu cầu mà học sinh đã đợc học

+ Câu hỏi kiểm tra phải ngắn gọn, dễ hiểu mang ý nghĩa tờng minh

+ Khi ra câu hỏi phải ấn định thời gian trả lời câu hỏi

+ Không ra câu hỏi theo lối thiên về lý thuyết thuần tuý

+ Với câu hỏi trắc nghiệm phải đợc sắp xếp theo một trật tự logic và hợp lý

+ Bên cạnh việc áp dụng và phát triển các phơng pháp trắc nghiệm khách quan cần phối hợp sử dụng hợp lý các

ph-ơng pháp kiểm tra truyền thống

+ Cần ra những quyết định ngay sau khi kiểm tra nhằm điều chỉnh hoạt động dạy và học

Với học sinh :

+ Nắm đợc trọng tâm kiến thức ngay sau mỗi tiết học

+ Có kỹ năng tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau

+ Có thái độ tự tin hơn khi đợc kiểm tra

+ Chuẩn bị bài và học bài trớc khi đén lớp

+ Sách vở và đồ dùng học tập đầy đủ

Trên đây là sáng kiến “ Đổi mới hình thức kiểm tra bài cũ trong môn toán 7” mà tôi đã áp dụng trong năm học 2009

-2010 nằm nâng cao chất lợng học tập môn Toán lớp 7 nói riêng đồng thời góp phần nâng cao chất lợng học tập của trờng THCS Thuỵ Lôi nói chung

Tôi rất mong nhận đợc sự quan tâm đóng góp chân thành của các cấp lãnh đạo, các đồng nghiệp để sáng kiến của tôi đợc hoàn thiện hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

12