Về kĩ năng & thái độ: - Trình bày được các đặc điểm chung của các cấp tổ chức sống.. Câu hỏi: Thế giới sống được GV yêu cầu các nhóm thảo luận theo câu hỏi được phân và tiến hành thảo lu
Trang 1gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH sinh häc líp 10 n¨m häc 2011-2012
ch¬ng tr×nh chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi 2011-2012
LỚP 10
Cả năm: 37 tuần - 35 tiết
Học kì I: 19 tuần - 19 tiết Học kì II: 18 tuần - 16 tiết
Nội dung
Số tiết Lí
thuyết ài tậpB
T hực hành
Chương III Chuyển hóa vật chất và năng
-0 1
0
-Phần III Sinh học vi sinh vật
Chương I: Chuyển hóa vật chất và năng lượng
Trang 2gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Môn: Sinh học 10 – Cơ bản
Chương 2: Cấu trúc tế bào.
Tế bào nhân sơ.
7 7 8 Tế bào nhân thực.
8 8 9+10 Tế bào nhân thực (tiếp theo).
9 9 11 Vận chuyển các chất qua màng sinh chất.
10 10 12 Thực hành: Thí nghiệm co nguyên sinh và phản co nguyên sinh.
11 11 Bài tập: Chương 1,2 phần II
Chương 3: Chuyển hoá vật chất và năng lượng của tế bào.
Khái quát về năng lượng và sự chuyển hóa vật chất.
14 14 14 Enzim và vai trò của enzim trong quá trình chuyển hóa vật chất.
20 20 18 Chương 4: Phân bào
Chu kì tế bào và quá trình nguyên phân.
Dinh dưỡng, chuyển hóa vật chất và năng lượng ở vi sinh vật.
24 24 23 Các quá trình tổng hợp và phân giải ở vi sinh vật.
25 25 24 Thực hành: lên men Êtylic và Lactic.
Chương 2: Sinh trưởng và sinh sản của vi sinh vật
Sinh trưởng và sinh sản của vi sinh vật.
27 27 27 Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng của vi sinh vật.
28 28 28 Thực hành: Quan sát một số vi sinh vật
30 30 29 Cấu trúc các loại virut.
31 31 30 Sự nhân lên của virut trong tế bào chủ.
32 32 31+32 Virut gây bệnh Ứng dụng của virut trong thực tiễn Bệnh truyền nhiễm và
miễn dịch.
33 33 Bài tập học kì II.
34 34 33 Ôn tập: Phần sinh học vi sinh vật
35 35 35 Kiểm tra học kì II.
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 3gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Ngµy so¹n:
Ngµy gi¶ng:
Phần I: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ THẾ GIỚI SỐNG
Bài 1: CÁC CẤP TỔ CHỨC CỦA THẾ GIỚI SỐNG
(Tiết 1)
I/ Mục tiêu bài học:
1Về kiến thức:
Sau khi học xong bài này, học sinh cần:
- Giải thích được nguyên tắc tổ chức thứ bậc của thế giới sống và có cái
nhìn bao quát về thế giới sống
- Giải thích được tại sao tế bào lại là đơn vị cơ bản tổ chúc nên thế giới
sống
2 Về kĩ năng & thái độ:
- Trình bày được các đặc điểm chung của các cấp tổ chức sống
- Rèn luyện tư duy hệ thống và rèn luyện phương pháp dạy học
GV chia nhóm HS, yêu cầu
HS nghiên cứu SGK, thảo
luận nhanh trả lời
Câu hỏi: Thế giới sống được
GV yêu cầu các nhóm thảo
luận theo câu hỏi được phân
và tiến hành thảo luậntheo sự phân công củaGV
Các nhóm cử đại diệntrình bày kết quả thảoluận
Các thành viên còn lạinhận xét, bổ sung
Nhóm 1,và 2 tiến hànhthảo luận theo yêu cầu của
GV, cử đại diện trình bày
I.
Các cấp tổ chức của thế giới sống:
Thế giới sống được chia thành các cấp tổ chức từ thấp đến cao theo nguyên tắc thứ bậc: Tế bào, cơ thể, quần thể, quần xã và hệ sinh thái.
Trong đó, tế bào là đơn vị cơbản cấu tạo nên mọi cơ thể sinhvật
II Đặc điểm chung của các cấp tổ chức sống:
1 Tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc:
Nguyên tắc thứ bậc: Tổ
chức sống cấp dưới làm nền tảng xây dựng nên tổ chức sống cấp trên.
Ví dụ: SGK
Ngoài đặc điểm của tổ
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 4gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Câu hỏi: Cho ví dụ chứng
minh thế giới sống đa dạng
Các nhóm khác bổ sung
Nhóm 5, 6 trình bày kếtquả, các nhóm còn lạinhận xét, bổ sung
sống cấp thấp, tổ chức cấp cao còn có những đặc tính riêng gọi là đặc tính nổi trội.
Ví dụ: SGK
2 Hệ thống mở và tự điều chỉnh:
Mọi cấp tổ chức sống đều
có các cơ chế tự điều chỉnh đảm bảo duy trì và điều hòa
sự cân bằng động trong hệ thống, giúp tổ chức sống có thể tồn tại và phát triển.
3 Thế giới sống liên tục tiến hóa:
- Nhờ sự thừa kế thông tin di truyền nên các sinh vật đều
có đặc điểm chung.
- Điều kiện ngoại cảnh luôn thay đổi, biến dị không ngừng phát sinh, quá trình chọn lọc luôn tác động lên sinh vật, nên thế giới sống phát triển vô cùng đa dạng và phong phú
3 Củng cố:
Câu 1: Vì sao nói tế bào là đơn vị cơ bản cấu tạo nên cơ thể sinh vật?
Câu 2: Đặc tính nổi trội của các cấp tổ chức sống là gì? Cho ví dụ.
Câu 3: Nêu một số ví dụ về khả năng tự điều chỉnh của cơ thể người.
Trang 5gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Sau khi học xong bài này, học sinh cần:
- Nêu được khái niệm giới
- Trình bày được hệ thống phân loại sinh giới
- Nêu được đặc điểm chính của mỗi giới sinh vật
2 Về kĩ năng & thái độ
- Rèn luyện kĩ năng quan sát, thu nhận kiến thức từ sơ đồ, hình vẽ
II Phương tiện dạy học:
Tranh vẽ hình 2, trang 10 SGK sinh học 10 phóng to
III Nội dung dạy học:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Đặc tính nổi trội của các cấp tổ chức sống là gì? Cho ví dụ.
- Nêu một số ví dụ về khả năng tự điều chỉnh của cơ thể người.
2.Bài mới:
GV nêu câu hỏi, yêu cầu HS
nghiên cứu SGK trả lời
- Giới là gì?
GV nêu câu hỏi, yêu cầu HS
thảo luận nhanh trả lời
- Sinh giới được chia thành
mấy giới? Hệ thống phân
HS tách nhóm theo yêucầu của GV, nhận câu hỏicủa nhóm và tiến hành
I Giới và hệ thống phân loại 5 giới:
1 Khái niệm giới:
Giới là đơn vị phân loại lớnnhất, gồm các ngành sinh vật cóđặc điểm chung
2 Hệ thống phân loại 5 giới:
Oaitâykơ và Magulis chia thếgiới sinh vật thành 5 giới: Khởisinh, Nguyên sinh, Nấm, Thực vật
và Động vật
II Đặc điểm chính của mỗi giới:
1 Giới Khởi sinh: (Monera)
- Là những sinh vật nhân sơ, cơ thể đơn bào.
- Dinh dưỡng theo kiểu dị dưỡng hoặc tự dưỡng.
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 6gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
+ Nhóm 1:
Câu hỏi: Trình bày đặc
điểm của các sinh vật thuộc
giới Khởi sinh ?
GV nhận xét, kết luận
+ Nhóm 2:
Câu hỏi: Trình bày đặc
điểm của các sinh vật thuộc
giới Nguyên sinh và giới
Câu hỏi: Trình bày đặc
điểm của các sinh vật thuộc
Câu hỏi : Trình bày đặc
điểm của các sinh vật thuộc
Nhóm 1 trình bày kết quả,các nhóm khác bổ sung
Nhóm 2 trình bày kết quảlên thảo luận
Các nhóm còn lại nhậnxét, bổ sung
Nhóm 3 trình bày kết quảlên thảo luận
Các nhóm còn lại nhậnxét, bổ sung
- Bao gồm các loài vi khuẩn.
2 Giới Nguyên sinh: (Protista)
- Là những sinh vật nhân thực,
cơ thể đơn bào hoặc đa bào.
- Dinh dưỡng theo kiểu dị dưỡng hoặc tự dưỡng.
- Bao gồm: Tảo, nấm nhầy và động vật nguyên sinh.
- Gồm 4 ngành: Rêu, Quyết, Hạttrần, Hạt kín
- Vai trò: cung cấp nguồn thựcphẩm, dược liệu, nguyên liệu, điềuhòa khí hậu, giữ nguồn nướcngầm,… cho con người
5 Giới Động vật: (Amialia)
- Cơ thể đa bào, nhân thực.
- Dinh dưỡng theo kiểu dị dưỡng
- Gồm 9 ngành sinh vật: Thân lỗ,Ruột khoang, Giun dẹp, Giun tròn,Giun đốt, Thân mềm, Chân khớp,
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 7gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
GV đánh giá, nhận xét, kết
luận
Nhóm 4 trình bày kết quảlên thảo luận
Các nhóm còn lại nhậnxét, bổ sung
Da gai, Động vật có xương sống
- Có vai trò quan trọng với tựnhiên và con người
3 Củng cố:
- Điểm khác nhau giữa giới Khởi sinh, giới Nguyên sinh và giới Nấm?
- Điểm khác nhau giữa giới Thực vật và giới Động vật ?
4 Dặn dò:
- Học thuộc bài đã học
- Làm bài tập cuối bài trang 12
- Đọc trước bài 3 trang 15, SGK sinh học 10
***********************************************************************
Ngµy so¹n:
Ngµy gi¶ng:
Phần II: SINH HỌC TẾ BÀO
(Tiết 3)
I Mục tiêu bài học:
1 Về kiến thức:
Sau khi học xong bài này, học sinh cần:
- Nêu được các nguyên tố chính cấu tạo nên tế bào
- Nêu được vai trò của nguyên tố vi lượng đối với tế bào
- Phân biệt được nguyên tố vi lượng và nguyên tố đa lượng
2 Về kĩ năng & thái độ
- Giải thích được cấu trúc hóa học của phân tử nước quyết định các đặc tính
lí hóa của nước
- Trình bày được vai trò của nước đối với tế bào
II Phương tiện dạy học:
Hình 3.1 và hình 3.2 SGK Sinh học 10
III Nội dung dạy học:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Trình bày điểm khác nhau giữa giới Khởi sinh và giới Nguyên sinh?
- Trình bày điểm khác nhau giữa giới Động vật và giới Thực vật?
2 Bài mới:
GV nêu câu hỏi, yêu cầu HS
thảo luận nhanh trả lời
- Có bao nhiêu nguyên tố
tham gia cấu tạo cơ thể sống
-HS nghe câu hỏi, nghiêncứu SGK trả lời
I Các nguyên tố hóa học:
- Tế bào được cấu tạo từ các nguyên tố hóa học Người ta chia các nguyên tố hóa học
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 8gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Những nguyên tố nào là
nguyên tố chủ yếu?
GV nêu câu hỏi, yêu cầu HS
nghiên cứu SGK trả lời
- Dựa vào cơ sở nào để phân
biệt nguyên tố đa lượng và
nguyên tố vi lượng?
GV nêu câu hỏi
- Vì sao nguyên tố vi lượng
chiếm tỉ lệ nhỏ nhưng không
Câu hỏi: Phân tích cấu trúc
liên quan đến đặc tính hóa lí
Câu hỏi: Phân tích vai trò
của nước trong tế bào và cơ
thể?
GV nhận xét, đánh giá, kết
luận vấn đề
HS nghiên cứu SGK,độc lập trả lời
Tiến hành thảo luận theo
sự phân công
Nhóm 1 và 2 thảo luận,ghi và dán kết quả lênbảng
Nhóm 3, 4 tiến hànhthảo luận, ghi và dán kếtquả lên bảng
thành 2 nhóm cơ bản:
+ Nguyên tố đại lượng ( Có hàm lượng ≥ 0,01% khối lượng chất khô ): Là thành phần cấu tạo nên các đại phân
tử hữu cơ( Protein, cacbohidrat, lipit, axitnucleic)
và vô cơ để cấu tạo nên tế bào, tham gia các hoạt động sinh lí của tế bào Bao gồm các nguyên tố như C, H, O, N, Ca,
S, Mg … + Nguyên tố vi lượng ( Có hàm lượng ≤0,01% khối lượng chất khô ): Là thành phần cấu tạo nên các enzim, hoocmon, điều tiết quá trình trao đổi chất trong tế bào Bao gồm các nguyên tố như Cu, Fe, Mn, Co, Zn…
Nguyên tố vi lượng chiếm tỉ
lệ nhỏ nhưng không thể thiếu
Ví dụ : SGK
II Nước và vai trò của nước trong tế bào:
1 Cấu trúc và đặc tính hóa lí của nước:
- Cấu tạo: gồm 1 nguyên tử Ôxi
và 2 nguyên tử Hiđrô, liên kếtvới nhau bằng liên kết cộng hóatrị
- Do đôi điện tử chung bị kéo vềphía Ôxi nên phân tử nước cótính phân cực, các phân tử nướcnày hút phân tử kia và hút cácphân tử khác nên nước có vai tròđặc biệt quan trọng đối với cơthể sống
2 Vai trò của nước đối với tế bào:
- Nước là thành phần chủ yếu của mọi cơ thể sống.
- Nước là dung môi hòa tan các chất.
- Nước là môi trường của các
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 9gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Sau khi học xong bài này, học sinh cần:
- Liệt kê được tên các loại đường đơn, đường đôi, đường đa có trong cơ thể
sinh vật
- Trình bày được chức năng của từng loại đường trong cơ thể sinh vật
- Liệt kê được tên của các loại lipit có trong các cơ thể sinh vật
2 Về kĩ năng & thái độ
Trình bày được chức năng của các loại lipit
II Phương tiện dạy học:
Hình 4.1 và hình 4.2 SGK Sinh học 10 phóng to
Mẫu vật : lá cây, hoa quả có nhiều đường,…
III Nội dung dạy học:
1 Kiểm tra 15 phút: Khoanh tròn câu trả lời đúng nhất.
Câu 1: Chất nào dưới đây thuộc loại đường pôlisaccarit ?
Trang 10gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Câu 2: Sắp xếp nào sau đây đúng thứ tự các chất đường từ đơn giản đến phức
tạp?
a Đisaccarit, mônôsaccarit, pôlisaccarit
b Mônôsaccarit, đisaccarit, pôlisaccarit
c Pôlisaccarit, mônôsaccarit, đisaccarit
d Mônôsaccarit, pôlisaccarit, đisaccarit
Câu 3: Chất dưới đây không được cấu tạo từ glucôzơ là ?
a Glicôgen
b Tinh bột
c Fructôzơ
d Mantôzơ
Câu 4: Photpholipit có chức năng chủ yếu là ?
a Tham gia cấu tạo nhân của tế bào
b Là thành phần cấu tạo của màng tế bào
c Là thành phần của máu ở động vật
d Cấu tạo nên chất diệp lục ở lá cây
Câu 5: Nguyên tố hóa học nào sau đây có trong prôtêin nhưng không có trong
Câu 8: Prôtêin không có đặc điểm nào sau đây ?
a Dễ biến tính khi nhiệt độ tăng cao
Câu 10: Các thành phần cấu tạo của mỗi nuclêôtit là ?
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 11gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
a Đường, axit và prôtêin
b Đường, bazơ nitơ và axit
c Axit, prôtêin và lipit
d Lipit, đường và prôtêin
2 Bài mới:
GV nêu câu hỏi, yêu cầu HS
nghiên cứu SGK trả lời
- Cacbôhiđrat là gì?
GV nêu câu hỏi
Có mấy loại
cacbôhi-đrat? Kể tên đại diện cho
từng loại?
GV cho HS xem các mẫu
hoa quả chứa nhiều đường,
yêu cầu HS quan sát
GV nêu câu hỏi, yêu cầu HS
thảo luận nhanh trả lời
- Các đơn phân trong phân tử
đường đa liên kết với nhau
bằng loại liên kết gì? Hãy
phân biệt các loại đường đa?
GV nêu câu hỏi, gọi HS trả
HS nghe câu hỏi, thảoluận nhanh, trả lời
HS nghe câu hỏi, đọcSGK, cá nhân trả lời
Các HS khác bổ sung
HS quan sát, thảo luận,xác định loại đường cótrong các mẫu vật
HS tham khảo SGK, thảoluận nhanh, cử đại diện trảlời
Các HS khác bổ sung
HS tách nhóm theo hướngdẫn của GV
Tiến hành thảo luận theo
sự phân công
HS thảo luận, đại diện của
1 nhóm lên trình bày kếtquả, các nhóm còn lại bổsung
I Cacbôhiđrat: (Đường)
1 Cấu trúc hóa học:
- Cacbôhiđrat là hợp chất hữu cơ được cấu tạo chủ yếu
từ 3 nguyên tố: C, H, O.
Cacbôhiđrat có 3 loại:
(Glucôzơ, Fructôzơ,…) ;Pentôzơ (Ribôzơ,…)
+ Đường đôi: Saccarôzơ,
Galactôzơ, Mantôzơ,…
+ Đường đa : Tinh bột,
Glicôgen, Xenlulôzơ, kitin Các đơn phân trong phân tửđường đa liên kết với nhaubằng liên kết glicôzit
2 Chức năng:
- Là nguồn năng lượng dự trữ cho tế bào và cơ thể.
- Là thành phần cấu tạo nên
tế bào và các bộ phận của cơ thể.
- Cacbohidrat liên kết với Protein tạo nên các phân tử glicoprotein cấu tạo nên các thành phần khác nhau của tế bào.
II Lipit:
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 12gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
lời
- Đặc điểm chung của các
loại lipit là gì?
Hoạt động 2:
GV nêu câu hỏi và yêu cầu
các nhóm tiến hành thảo luận
Câu hỏi: Phân tích chức năng
HS tiến hành thảo luậntheo sự phân công
Nhóm đại diện ghi và dánkết quả lên bảng
Các nhóm còn lại nhậnxét, bổ sung
1 Đặc điểm chung:
- Là hợp chất hữu cơ không tan trong nước mà chỉ tan trong dung môi hữu cơ( benzen, ete ).
- Lipit bao gồm lipit đơn giản( mỡ, dầu, sáp) và lipit phức tạp( photpholipit, steroit).
2.Chức năng:
- Là thành phần cấu trúc nên màng sinh chất.
- Là nguồn năng lượng dự trữ cho tế bào ( mỡ, dầu ) Tham gia điều hòa quá trình trao đổi chất( hoocmon)
3 Củng cố:
- Nêu cấu trúc và chức năng của các loại Cacbôhiđrat ?
- Kể tên một số cấu trúc có sự tham gia của lipit và có bản chất lipit?
4 Dặn dò:
- Học thuộc bài đã học
- Làm bài tập cuối bài (trang 22, SGK Sinh học 10)
- Xem trước bài 5 trang 23, SGK Sinh học 10
Sau khi học xong bài này, học sinh cần :
- Phân biệt được các mức độ cấu trúc của phân tử Prôtêin : cấu trúc bậc 1,bậc 2, bậc 3, bậc 4
- Nêu được chức năng của một số Prôtêin và đưa ra ví dụ minh họa
- Nêu và giải thích được ảnh hưởng của các yếu tố ngoại cảnh lên chứcnăng của Prôtêin
- Nêu được thành phần hóa học của một nuclêôtit
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 13gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
- Mô tả được cấu trúc của phân tử AND và phân tử ARN
2 Về kĩ năng & thái độ
- Trình bày được chức năng của AND và phân tử ARN
- So sánh được cấu trúc và chức năng của AND và ARN
II Phương tiện dạy học:
- Hình 5.1 SGK Sinh học 10 phóng to
- Hình 6.1 và hình 6.2 SGK Sinh học 10 phóng to
III Nội dung dạy học:
1 Kiểm tra bài cũ:
- nêu cấu trúc và chức năng của các loại Cacbôhiđrat?
- Kể tên một số cấu trúc có sự tham gia của lipit và có bản chất lipit?
2 Bài mới:
GV nêu câu hỏi, tham khảo
SGK trả lời
- Đặc điểm cấu tạo của phân
tử Prôtêin? Cho biết tên gọi
đơn phân của Prôtêin ?
GV nêu câu hỏi, yêu cầu HS
nghiên cứu SGK trả lời
- Mỗi phân tử Prôtêin được
đặc trưng bởi những chỉ tiêu
4 của phân tử Prôtêin ?
GV yêu cầu các nhóm còn lại
Tiến hành thảo luận theo
sự phân công
Các nhóm nghiên cứuSGK, thảo luận, ghi kếtquả Nhóm đại diện dánkết quả lên bảng
Các nhóm còn lại nhận xét,
bổ sung
I Cấu trúc của Prôtêin:
- Prôtêin có cấu trúc theo nguyên tắc đa phân, đơn phân là các axit amin Có
khoảng 20 loại axit amin thamgia cấu tạo Prôtêin
- Các phân tử Prôtêin khácnhau về số lượng, thành phần
và trình tự sắp xếp các axitamin
1 Cấu trúc bậc 1:
Là một chuỗi pôlipeptit do các axitamin liên kết với nhau tạo thành
2 Cấu trúc bậc 2:
Cấu trúc bậc 2 là cấu trúc bậc 1 co xoắn( dạng α ) hoặc gấp nếp ( dạng β ) tạo thành.
3 Cấu trúc bậc 3 và bậc 4:
- Cấu trúc bậc 3: Là cấu
trúc không gian 3 chiều của Protein do cấu trúc bậc 2 co xoắn hay gấp nếp.
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 14gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
mất chức năng sinh học trong
điều kiện nào?
GV nêu câu hỏi, gọi cá nhân
HS trả lời
- Những yếu tố ngoại cảnh
nào có thể gây ảnh hưởng đến
chức năng của phân tử
Prôtêin?
Hoạt động 2:
GV nêu câu hỏi và yêu cầu
các nhóm tiến hành thảo luận
theo sự phân công
- Nêu chức năng của các loại
GV chia nhóm học sinh, nêu
câu hỏi và yêu cầu học sinh
- Trình bày cấu trúc không
gian của phân tử ADN? Đặc
điểm của liên kết Hiđrô?
GV nêu một câu hỏi nhỏ, gọi
HS trả lời
- Gen là gì?
GV yêu cầu đại diện nhóm 3,
4 lên trình bày phần thảo luận
Các nhóm nghiên cứuSGK, ghi kết quả Nhómđại diện dán kết quả lênbảng
Các nhóm còn lại nhận xét,
bổ sung
HS tách nhóm theo hướngdẫn của GV
Tiến hành thảo luận theo
sự phân công
Các nhóm nghiên cứuSGK, thảo luận, ghi kếtquả
Nhóm 1, 2 dán kết quả lênbảng
Các nhóm còn lại nhận xét,
bổ sung
HS nghe câu hỏi, tự nghiêncứu SGK, trả lời
Nhóm 3, 4 dán kết quả lênbảng
Các nhóm còn lại nhận xét,
bổ sung
gian 3 chiều của phân tửPrôtêin làm chúng mất chứcnăng sinh học, còn gọi là hiệntượng biến tính của phân tửPrôtêin
II Chức năng của Prôtêin:
- Cấu tạo nên tế bào và cơ thể.
Ví dụ: Côlagen mô liên kết.
Ví dụ: các Enzim.
III Axit Đêôxiribô Nuclêic:
1 Cấu trúc của ADN:
- Phân tử ADN có cấu trúc theo nguyên tắc đa phân, đơn phân là các nuclêôtit Mỗi nuclêôtit có cấu tạo gồm
3 thành phần:
+ Đường Pentôzơ (C 5 H 10 O 4 ) + nhóm Phôtphat (H 3 PO 4 ) + Bazơ Nitơ: A, T, G, X.
Có 4 loại nuclêôtit tương ứng với 4 loại bazơ nitơ.
- Các nucleotit liên kết với nhau bằng liên kết photphodieste tạo thành chuỗi polinucleotit
- Gen là một đoạn phân tửADN, trong đó trình tựnuclêôtit trên ADN qui địnhcho một sản phẩm nhất định(Prôtêin hay ARN)
* Cấu trúc không gian của
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 15gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
GV nêu câu hỏi, yêu cầu HS
thảo luận nhanh trả lời
- Hãy cho biết đặc điểm cấu
trúc nào giúp ADN thực hiện
chức năng mang, bảo quản và
tryền đạt thông tin di truyền?
Hoạt động 4
GV nêu câu hỏi và yêu cầu
học sinh thực hiện thảo luận
Nhóm 1, 2
- Trình bày cấu trúc đơn
phân của ARN?
Các nhóm tiến hành thảoluận theo sự phân công
Các nhóm nghiên cứuSGK, thảo luận, ghi kếtquả
Nhóm 1, 2 dán kết quả lênbảng
Các nhóm còn lại nhậnxét, bổ sung
Nhóm 3, 4 dán kết quả lênbảng, các nhóm còn lại bổsung
ADN:
- Theo Watson và Crick: ADN gồm 2 chuỗi pôlinuclêôtit song song và ngược chiều nhau,các nucleotit đối diện liên kết với nhau bằng các liên kết Hiđrô ( A lk T bằng 2 lk hidro, G lk
X bằng 3 lk hidro ).
- Hai chuỗi pôlinuclêôtit xoắnquanh một trục tưởng tượngnhư một thang dây xoắn
2 Chức năng của ADN:
- ADN có chức năng mang, bảo quản và truyền đạt thông tin di truyền (TTDT).
ADN được cấu tạo 2 mạchtheo nguyên tắc bổ sung nênTTDT được bảo quản rất chặtchẽ Nếu có sai sót sẽ có hệthống enzim sửa sai trong tếbào sửa chữa
IV Axit Ribô Nuclêic:
1 Cấu trúc của ARN:
Được cấu tạo theo nguyên tắc đa phân Đơn phân là nuclêôtit, gồm có 3 thành phần:
+ Đường Pentôzơ: C 5 H 10 O 5 + Nhóm phôtphat: H 3 PO 4
* tARN:
Cấu tạo gồm 3 thùy, trong
đó có 1 thùy mang bộ ba đối mã.
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 16gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
- Nêu chức năng của các loại
2 Chức năng của ARN:
- mARN: truyền đạt thông tin di truyền từ AND đến
ribôxôm và được dùng nhưmột khuôn để tổng hợp nênPrôtêin
- rARN: Là thành phần cấu tạo nên ribôxôm, là nơi tổng
hợp nên prôtêin
- tARN: vận chuyển axit amin tới ribôxôm để tổng hợp protein.
Ở một số loài virut, thôngtin di truyền còn được lưu giữtrên ARN
3 Củng cố:
- Kể tên vài loại Prôtêin có trong tế bào và cho biết chức năng của chúng.
- Tơ nhện, tơ tằm, sừng trâu, tóc, thịt gà, thịt lợn đều được cấu tạo từ Prôtêin
nhưng rất khác nhau về đặc tính Hãy giải thích?
- Phân biệt cấu trúc của ADN với ARN?
- Nếu phân tử ADN quá bền vững và sự sao chép thông tin di truyền không xảy
ra sai sót thì thế giới sinh vật có đa dạng và phong phú như ngày nay hay
Trang 17gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Chương II: CẤU TRÚC CỦA TẾ BÀO
Bài 7: TẾ BÀO NHÂN SƠ
(Tiết 6)
I Mục tiêu bài học:
1 Về kiến thức:
Sau khi học xong bài này, học sinh cần :
- Nêu được các đặc điểm của tế bào nhân sơ
- Giải thích được tế bào nhân sơ với kích thước sẽ có lợi gì?
2 Về kĩ năng & thái độ
-Trình bày được cấu trúc và chức năng của các bộ phận cấu tạo nên tếbào vi khuẩn
II Phương tiện dạy học:
Hình 7.1 và hình 7.2 SGK Sinh học 10 phóng to
III Nội dung dạy học:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Phân biệt cấu trúc của ADN với ARN?
2 Bài mới:
GV nêu câu hỏi, gọi HS trả lời
- Hãy nêu đặc điểm của tế bào
nhân sơ?
GV nêu câu hỏi, gọi HS trả lời
- Kích thước nhỏ đem lại lợi ích gì
cho tế bào nhân sơ ?
GV nêu câu hỏi, yêu cầu HS trả
HS tự nghiên cứuSGK, trả lời
HS nghe câu hỏi, thamkhảo SGK trả lời
HS tách nhóm theohướng dẫn của GV
Tiến hành thảo luậntheo sự phân công
- kích thước nhỏ, khoảng từ 5µm
1-Kích thước tế bào nhỏ thì tỉ lệS/V lớn, giúp tế bào trao đổichất với môi trường nhanh, tếbào sinh trưởng và sinh sảnnhanh
II Cấu tạo tế bào nhân sơ:
Gồm: màng sinh chất, tế bàochất và vùng nhân
1 Thành tế bào, màng sinh chất, lông và roi:
- Chức năng: Bảo vệ khối sinh
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 18gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
- Cấu tạo và chức năng của tế bào
Các nhóm còn lại nhậnxét, bổ sung
Nhóm 3,4 dán kết quảlên bảng
Các nhóm còn lại nhậnxét, bổ sung
chất bên trong tế bào.
Một số tế bào vi khuẩn còn có
vỏ nhầy để bảo vệ tế bào
* Roi: giúp vi khuẩn di chuyển.
* Lông: Giúp các vi khuẩn gây
bệnh dễ bám vào bề mặt tế bàovật chủ
2 Tế bào chất:
- Là vùng nằm giữa màng sinh chất và vùng nhân Gồm bào tương, ribôxôm và các hạt dự trữ.
3 Vùng nhân:
- Chỉ chứa phân tử ADN dạng vòng.
- Một số vi khuẩn còn chứaPlasmit trong tế bào chất, đây làcấu trúc ADN dạng vòng có khảnăng tự nhân đôi độc lập vớiADN của vi khuẩn
3 Củng cố:
- Thành tế bào vi khuẩn có chức năng gì?
- Tế bào vi khuẩn có kích thước nhỏ và cấu tạo đơn giản đem lại cho chúng ưu
Trang 19gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 20gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 21gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 22gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 23gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 24gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 25gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 26gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 27gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 28gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 29gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 30gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 31gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 32gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 33gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 34gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 35gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 36gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 37gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 38gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 39gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
Trang 40gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi
gi¸o ¸n sinh häc 10 c¶ n¨m c¬ b¶n chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi