Nâng cao hiệu qủa hoạt động nghiệp vụ bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới

Nâng cao hiệu qủa hoạt động nghiệp vụ bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới

Nâng cao hiệu qủa hoạt động nghiệp vụ bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới tại CTCP bảo hiểm Petrolimex SG - một số giải pháp, kiến nghị

1.1 TỔNG QUAN VỀ BẢO HIỂM:

1.1.1 Sự cần thiết của Bảo hiểm trong đời sống kinh tế xã hội

1.1.2 Lịch sử ra đời và phát triển của bảo hiểm

1.1.2.1 Lịch sử ra đời và phát triển của bảo hiểm thế giới

1.1.2.2 Lịch sử ra đời và phát triển của bảo hiểm Việt Nam

1.1.3 Vai trò, chức năng, tác dụng của bảo hiểm

1.1.4 Nguyên tắc hoạt động của bảo hiểm

1.1.4.1 Nguyên tắc sốđông

1.1.4.2 Nguyên tắc trung thực

1.1.5 Phân loại bảo hiểm thương mại

1.2 TỔNG QUAN VỀ BẢO HIỂM TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ CHỦ XE CƠ GIỚI.1.2.1 Nhu cầu và sự phát triển của bảo hiểm xe cơ giới

1.2.2 Trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới

1.2.3 Nội dung các loại hình bảo hiểm TNDS chủ xe cơ giới

1.2.3.1 Bảo hiểm TNDS của chủ xe cơ giới đối với người thứ ba

1.2.3.1.1 Khái niệm

1.2.3.1.2 Điều kiện phát sinh trách nhiệm dân sự

1.2.3.1.3 Đối tượng bảo hiểm

1.2.3.1.4 Phạm vi bảo hiểm

1.2.3.1.5 Loại trừ bảo hiểm

1.2.3.1.6 Người được bảo hiểm

1.2.3.1.8 Phí bảo hiểm

1.2.3.2 Bảo hiểm TNDS của chủ xe đối với hành khách trên xe

1.2.3.2.1 Đối tượng bảo hiểm:

1.2.3.2.2 Người được bảo hiểm:

1.2.3.2.3 Số tiền bảo hiểm – phí bảo hiểm :

1.2.3.2.4 Phạm vi bảo hiểm – loại trừ bảo hiểm:

1.2.3.2.5 Số tiền bồi thường

1.2.3.3 Bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới đối với hàng hố vận chuyển trên xe:

1.2.3.3.1 Đối tượng bảo hiểm:

1.2.3.3.2 Người được bảo hiểm:

1.2.3.3.3 Số tiền bảo hiểm – phí bảo hiểm:

1.2.3.3.4 Phạm vi bảo hiểm – loại trừ bảo hiểm :

1.2.3.3.5 Số tiền bồi thường (STBT):

KẾT LUẬN CHƯƠNG I

CHƯƠNG II

TÌNH HÌNH THỰC HIỆN NGHIỆP VỤ BẢO HIỂM TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ CHỦ XE CƠ GIỚI TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN BẢO HIỂM PETROLIMEX (PJICO SÀI GÒN)

2.1 GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ CÔNG TY BẢO HIỂM PETROLIMEX

2.1.1 Qúa trình hình thành và phát triển

2.1.2 Cơ cấu tổ chức bộ máy hoạt động

2.1.3 Quy mô họat động

2.1.4 Kết quả hoạt động kinh doanh của công ty và phương hướng hoạt động trong những năm tới

2.2 MÔI TRƯỜNG KINH TẾ XÃ HỘI VÀ PHÁP LÝẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC TRIỂN KHAI BẢO HIỂM TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ CHỦ XE CƠ GIỚI

2.2.1 Môi trường kinh tế – xã hội

2.2.1.1 Tình hình kinh tế xã hội Việt Nam và thị trường bảo hiểm Việt Nam

2.2.1.2 Tình hình thị trường bảo hiểm Việt Nam

2.2.2.2 Luật kinh doanh bảo hiểm

2.2.3 Môi trường nghề nghiệp

2.3 PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH THỰC HIỆN NGHIỆP VỤ BẢO HIỂM TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ CHỦ XE CƠ GIỚI TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN BẢO HIỂM PETROLIMEX (PJICO SÀI GÒN)

2.3.2.2.2 Tiến hành công tác giám định

2.3.2.2.3 Giám định thiệt hại

2.3.2.2.4 Hướng dẫn chủ xe, lái xe thực hiện tiếp những công việc sau khi giám định.2.3.3 Tình hình bồi thường

2.3.3.1 Mục đích vàý nghĩa bồi thường

2.3.3.2 Qui trình bồi thường

2.3.3.2.1 Hướng dẫn chủ xe, lái xe lập hồ sơ bồi thường

2.3.3.2.2 Tiến hành bồi thường.

2.3.3.3 Đánh giá tình hình bồi thường

GIAN TỚI

3.1VỀ PHÍA NHÀ NƯỚC

3.1.1Hồn thiện khung pháp lý cho hoạt động nghiệp vụ BHTNDSCXCG nói chung vàchếđộ BHBBTNDSCXCG nói riêng

3.1.2Kiểm tra, xử phạt một cách thường xuyên liên tục:

3.1.3Đẩy mạnh công tác tuyên truyền:

3.1.4Hạn chế tai nạn giao thông đường bộ

3.2VỀ PHÍA HIỆP HỘI BẢO HIỂM VIỆT NAM:

3.3 Về phía công ty Pjico:

CHỦ XE CƠ GIỚI

1.1.1 Sự cần thiết của Bảo hiểm trong đời sống kinh tế xã hội.

Sau đây nhận định của Henry Ford (nhân vật nổi tiếng thế giới) về vai trò và

sự cần thiết của Bảo hiểm đối với đời sống kinh tế xã hội: “New York không phải lànơi khai sinh ra lồi người, nhưng sản sinh ra những nhà bảo hiểm … Không có bảohiểm, sẽ không có những tòa nhà chọc trời bởi không có một công nhân nào chấpnhận làm việc ởđộ cao như vậy khi mà họ có thể rơi xuống chết người để lại một gia

đình trong sự khốn khổ Không có bảo hiểm, sẽ không có một nhà tư bản nào dámđầu tư hàng triệu đô la để xây dựng các tòa nhà lớn như vậy bởi vì một điếu thuốc

có thể thiêu hủy nó thành một đám tro tàn Không có bảo hiểm, không ai dám lái xequa các phố Một người lái xe giỏi cũng cóý thức rằng anh ta có thểđâm vào mộtngười đi bộ bất cứ lúc nào”

Thật vậy trong cuộc sống, con người luôn bị những rủi ro rình rập là: Đau

ốm, tai nạn, động đất, khủng bố…… Mà không ai dám nói chắc là mình không baogiờ gặp phải Bên cạnh cuộc sống hiện đại người ta phải đối phó với những rủi ro rấtlớn về người và vật chất điển hình những vụ thiệt hại gây chấn động thế giới: Sựkiện khủng bố 11/09 ở Mỹ, khủng bố tàu điện ngầm ở Tây Ban Nha, vụđộâng đất ởIran, vụ cháy ITC ở Việt Nam…vv…

Tổn thất một khi phát sinh nó thiệt hại rất lớn về người và của, nó còn làmgián đoạn quá trình sản xuất, làm tê liệt nền kinh tế, nó gây hậu quả rất nghiêm trọng

và kéo dài một gian mới khôi phục hoặc có thể là ngưng vĩnh viễn

Những rủi ro nói trên là nguồn gốc phát sinh trong hoạt động dự trữ bảohiểm Những biện pháp thông thường để xử lý rủi ro nói trên:

- Biện pháp phòng tránh, hạn chế tổn thất gồm: Né tránh rủi ro, phòngtránh rủi ro

- Biện pháp khắc phục hậu quả rủi ro gồm: Chấp nhận tự gánh chịu(bằng cách tiết kiệm, lập qũy dự trữ, dự phòng), chuyển nhượng rủi ro (chuyểnnhượng đơn thuần, chuyển nhượng trên nguyên tắc tương hỗ, phân tán rủi ro bằngcách cứu trợ, lập quỹ chung)

Có nhiều loại quỹ dự trữ, bảo hiểm hoạt động theo cơ chếđó: Quỹ dự trữ quốc gia; bảo hiểm xã hội; bảo hiểm y tế; bảo hiểm thương mại….

1.1.2 Lịch sử ra đời và phát triển của bảo hiểm.

1.1.2.1 Lịch sử ra đời và phát triển của bảo hiểm thế giới.

Như ta đã thấy, bảo hiểm xuất hiện như một phương thức xử lý rủi ro, tổnthất mà con người phải đối phó hàng ngày trong đời sống sinh hoạt sản xuất củamình Cách xử lýđó dựa trên ý niệm “cộng đồng hóa rủi ro, hiểm họa”.

- Vào 4500 năm trước công nguyên, ở Ai Cập các người thợđẽo đáđãbiết thành lập “quỹ tương trợ” để giúp nạn nhân trong vụ tai nạn đẽo đá

- Trung Quốc 4000 năm trước công nguyên Người ta cho rằng ở thời

kỳ này các nhà lái buôn Trung Quốc đã biết hợp tác tổ chức chuyên chở tài sản củamỗi người phân tán trên nhiều thuyền khác nhau Cách làm như vậy, giúp cho mỗingười tránh việc phải gánh chịu tổn thất tồn bộ số hàng của mình Đây chính là

“phân tán rủi ro”

- Ơû Babylon 1700 năm trước công nguyên và Athenes 500 năm trướccông nguyên, người vay mượn với lãi suất cao, không phải trả nếu có rủi ro

- Hội bảo hiểm đầu tiên ra đời vào năm 1424 ởÝ cho vận chuyển đườngbiển vàđường bộ

- Anh quốc năm 1600, nữ Hồng Anh quốc cho phép các hoạt động kinhdoanh bảo hiểm được thực hiện trong thời gian 90 năm Năm 1720, các doanhnghiệp bảo hiểm Lloyd’s ra đời và sau đó 60 năm, họ nắm giữ 90% rủi ro hàng hóatrên thế giới

- Năm 1667 sáu công ty bảo hiểm ra đời sau một đám cháy lớn thiêuhủy 13000 tòa nhàở Luân Đôn, bảo hiểm hỏa hoạn dần dần lan sang các nước châu

Ngày nay bảo hiểm trở thành lĩnh vực hoạt động quan trọng trong nền kinh

tế, nóđóng góp rất lớn trong sự phát triển kinh tế và làđộng lực thúc đẩy cho cácngành còn lại

1.1.2.2 Lịch sử ra đời và phát triển của bảo hiểm Việt Nam.

Giai đọan trước 1975

Ở miền Nam lúc bây giờ có hơn 52 Công ty bảo hiểm trong và nước hoạtđộng tại Sài Gòn Các công ty cũng thực hiện đa dạng các nghiệp vụ và cũng thànhlập một hiệp hội nghề nghiệp bảo hiểm nhằm thực hiện các chức năng thông tin, tưvấn, đào tạo……

Ở miền Bắc: Ngày 17/12/1964 Công ty bảo hiểm Bảo Việt ra đời và hoạtđộng 15/01/1965 do nằm trong vùng chiến tranh hoạt động của Bảo Việt chưa pháttriển mạnh, những nghiệp vụ chủ yếu: Bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu, bảo hiểmthân tàu và tái bảo hiểm

Giai đoạn sau 1975 đến trước ngày 18/12/1993

Sau giải phóng, việc quốc hữu hóa các công ty bảo hiểm cũ của miền Nam đãdẫn đến thành lập công ty bảo hiểm và tái bảo hiểm Việt Nam (BAVINA), trên cơ

sở quốc hữu hóa các công ty bảo hiểm trước giải phóng, BIVINA một mặt thực hiệncác hợp đồng cũ với khách hàng do các công ty bảo hiểm trước đây thực hiện ký kết

và tiếp tục nhận các hợp đồng mới

Ngày 01/03/1976 Bộ Tài Chính ra quyết định chuyển công ty BIVINA thànhchi nhánh của công ty bảo hiểm Việt Nam tại thành phố Hồ Chí Minh (gọi tắt là BảoViệt / TPHCM) Bảo Việt lúc này là công ty bảo hiểm duy nhất của nhà nước hoạtđộng kinh doanh bảo hiểm ở Việt Nam theo chếđộ hạch tóan kinh tế thống nhất tồnngành vào 01/01/1980 Bảo Việt làđơn vị trực thuộc Bộ Tài Chính có chức nănggiúp Bộ Tài Chính thống nhất các quản lý bảo hiểm trong cả nước và trực tiếp tiếnhành các nghiệp vụ bảo hiểm trong cả nước

Năm 1986 được nâng cấp lên thành Tổng công ty bảo hiểm Việt Nam có chinhánh ở tất cả tỉnh thành trong cả nước.

Giai đoạn sau 18/12/1993

Ngày 18/12/1993 Nghịđịnh 100/CP của Chính Phủđã chấm dứt sựđộc quyềncủa Bảo Việt, Từ Nghịđịnh này Có nhiều công ty bảo hiểm thuộc các thành phầnkinh tế khác nhau thành lập:

- Công ty bảo hiểm thành phố Hồ Chí Minh (Bảo Minh)

- Công ty cổ phần bảo hiểm Petrolimex (Pjico)

- Công ty cổ phần bảo hiểm nhà rồng (Bảo Long)

- Công ty bảo hiểm dầu khí (PVIC)

- Công ty tái bảo hiểm quốc gia Việt Nam (VINARE)

Các công liên doanh bảo hiểm, môi giới bảo hiểm cũng lần lượt ra đời Nhànước cũng mở cửa cho các công ty bảo hiểm nước ngồi mở chi nhánh, đặt vănphòng đại diện đểđầu tư trực tiếp vào Việt Nam

Với dự xuất hiện của các công ty bảo hiểm trong và ngồi nước, đã tạo sưcạnh tranh nâng cao chất lượng dịch vụ bảo hiểm, làm sôi động thị trường bảo hiểm

mà lâu nay ngủ yên, giúp cho khách hàng lựa chọn được những sản phẩm dịch vụ tốtnhất

1.1.3 Vai trò, chức năng, tác dụng của bảo hiểm.

Xét về khía cạnh kinh tế xã hội:

Là hành lang bảo vệ an tồn cho mỗi cá nhân và tổ chức trước những rủi ro và

sự cố bất ngờ dẫn đến tổn thất làm ngưng trệ những hoạt động diễn ra bình thường.Quỹ bảo hiểm được được tạo lập một cách có tổ chức khoa học nhằm đáp ứng kịpthời và bùđắp các tổn thất phát sinh, từđó tái lập vàđảm bảo cho tính thường xuyênliên tục của các quá trình xã hội

Như vậy trên phạm vi rộng tồn bộ nền kinh tế xã hội, bảo hiểm đóng vai trònhư một công cụ an tồn và dự phòng đảm bảo khả năng hoạt động lâu dài của mọichủ thể dân cư và nền kinh tế Với vai tròđó bảo hiểm thâm nhập sâu vào mọi lĩnhvực của đời sống và phát huy tác dụng vốn có của mình: Thúc đẩy ý thức đề phòng– hạn chế tổn thất cho mọi thành viên trong xã hội.

Xét về khía cạnh tài chính:

Bảo hiểm hoạt động theo nguyên tắc thu phí trước bồi thường sau nên vàomột thời điểm nhất định, các tổ chức hoạt động bảo hiểm sẽ nắm giữ một quỹ tiền tệrất lớn nhưng tạm thời nhàn rỗi và như vậy, các tổ chức hoạt động bảo hiểm hiểnnhiên trở thành những nhàđầu tư lớn, quan trọng trong nền kinh tế quốc dân

Như vậy, bảo hiểm không chỉđóng vai trò như một công cụ an tồn mà còn cóvai trò của một trung gian tài chính nắm giữ một phần quan trọng trong nền kinh tế.Với vai tròđó bảo hiểm phát huy tác dụng hết sức quan trọng, đặc biệt, trong nềnkinh tế thị trường, đó là tập trung, tích tụ vốn đảm bảo cho quá trình tái sản xuấtđược thường xuyên và liên tục

1.1.4 Nguyên tắc hoạt động của bảo hiểm.

1.1.4.1 Nguyên tắc sốđông.

Hoạt động bảo hiểm nói chung và hoạt động bảo hiểm thương mại nói riêngtạo ra một “sựđóng góp của sốđông vào rủi ro của sốít” trên cơ sở quy tụ nhiềungười có cùng rủi ro thành cộng đồng nhằm phân tán hậu quả tài chính của những

vụ tổn thất Số người tham gia càng đông, tổn thất càng phân tán mỏng, rủi ro cànggiảm thiểu ở mức độ thấp nhất, thể hiện ở mức phí phải đóng là nhỏ nhất đủđể mỗichủ tham gia không bịảnh hưởng nhiều đến hoạt động sản xuất của mình

1.1.4.2 Nguyên tắc trung thực.

Khi hợp đồng bảo hiểm dược ký kết, xem như rủi ro của người được bảohiểm chuyển sang cho nhà bảo hiểm khi người này đóng phíđầy đủ, nhà bảo hiểm

cam kết sẽ bồi thường khi có tổn thất xảy ra Lúc này sẽ có những nghi ngờ giữa haibên như sau:

- Đối với nhà bảo hiểm:Không biết người được bảo hiểm có khai báo

chính xác rủi ro hay không và khi rủi ro xảy ra thì do nguyên nhân khách quan haycốý

- Đối với người được bảo hiểm:Khi họđóng phí bảo hiểm cho nhà bảo

hiểm, họ tự hỏi khi có rủi ro thì nhà bảo hiểm có bồi thường hay không hoặc cóđủkhả năng bồi thường không

Như vậy để có sự tin tưởng hai bên trên hợp đồng bảo hiểm phải gắn liền với

sự tin tưởng lẫn nhau vàđiều này đòi hỏi phải thực hiện nguyên tắc trung thực tuyệtđối

Ngồi ra đối với bảo hiểm nhân thọ còn thêm ba nguyên tắc:

 Nguên tắc lợi ích bảo hiểm

 Nguyên tắc bồi thường

 Nguyên tắc thế quyền

1.1.5 Phân loại bảo hiểm thương mại

Có nhiều cách phân loại bảo hiểm: Phân loại theo đối tượng bảo hiểm, phân loại theo kỹ thuật bảo hiểm, phân loại theo phương thức quản lý, phân loaị theo quy định hiện hành Ơû đây ta chỉ nói đến phân loại theo phương thức quản lý.

Phân loại theo phương thức quản lý:

a) Bảo hiểm tự nguyện:

Là những loại bảo hiểm mà hợp đồng được kết lập dựa hồn tồn trên sự cânnhắc và nhận thức của người được bảo hiểm Đây là tính chất vốn có của bảo hiểmthương mại khi nó có vai trò như là một hoạt động dịch vụ cho sản xuất và sinh hoạtcủa con người

b) Bảo hiểm bắt buộc:

Được hình thành trên cơ sở luật định nhằm bảo vệ lợi ích của nạn nhân trongcác vụ tổn thất và bảo vệ lợi ích của tồn bộ nền kinh tế – xã hội Các hoạt hoạt nguyhiểm có thể dẫn đến tổn thất con người và tài chính trầm trọng gắn liền với tráchnhiệm dân sự nghề nghiệp thường làđối tượng của sự bắt buộc này Thông thường,đối với các loại bảo hiểm bắt buộc này gần như hầu hết các nội dung cơ bản của hợpđồng chỉ là do nhà nước quy định: Người được bảo hiểm, đối tượng bảo hiểm, rủi rođược đảm bảo, phí bảo hiểm,…

Ví dụ:Bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới.

Tuy nhiên, sự bắt buộc chỉ là bắt buộc người cóđối tượng mua bảo hiểm chứkhông bắt buộc mua bảo hiểm ởđâu Tính chất tương thuận của hợp đồng bảo hiểmđược ký kết vẫn còn nguyên vì người được bảo hiểm vẫn tự do lựa chọn nhà bảohiểm cho mình Hơn nữa, các quy định của nhà nước liên quan đến điều kiện bảohiểm chỉở mức tối thiểu, khách hàng bảo hiểm vẫn có thể thỏa thuận với nhà bảohiểm đểđược đảm bảo cao hơn, tốt hơn, phù hợp với nhu cầu đảm bảo cho rủi rođang có và khả năng của mình

Ơû các nước trên thế giới, đặc biệt là các nước phát triển, số lượng các loạibảo hiểm bắt buộc rất nhiều liên quan đến nhiều ngành nghề khác nhau và có xuhướng không ngừng tăng lên khi nền kinh tế xã hội ngày càng phát triển một cách có

tổ chức Ơû Việt Nam hiện nay, ý nghĩa mục đích tốt đẹp đóđược thể hiện qua loạihình bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với người thứ ba

và hành khách trên xe

GIỚI.

1.2.1 Nhu cầu và sự phát triển của bảo hiểm xe cơ giới.

Sự tồn tại và phát triển của ngành bảo hiểm xe cơ giới không tách rời sự tồntại và phát triển tất yếu của ngành bảo hiểm nói chung trong hệ thống kinh tế xã hội,nhất là trong giai đoạn tăng trưởng kinh tếở mức độ cao, ổn định Tuy nhiên cũng

cần thấy các nhân tố trực tiếp, cụ thể khẳng định sự cần thiết của các loại hình này,đặc biệt đối với Việt Nam:

Kinh tế ngày càng phát triển, kéo theo sự gia tăng về số lượng xe cơ giớinhằm đáp ứng nhu cầu phát triển đó Do cơ sở hạ tầng giao thông chật hẹp khôngđáp ứng kịp sự phát triển của phương tiện đi lại Người dân điều khiển phương tiệnkhông cóý thức chấp hành luật lệ giao thông nên số lượng xe cơ giới tăng cũng đồngnghĩa với việc gia tăng tai nạn giao thông Một khi tai nạn xảy ra không phải ai cũng

có khả năng bồi thường cho người thứ ba để khôi phục lai lại tài sản đã bị thiệt hại.Đểđáp ứng nhu cầu được bảo vệ của các chủ xe, để bảo vệ quyền lợi cho các nạnnhân, do đó loại hình bảo hiểm xe cơ giới ra đời

Bảo hiểm xe cơ giới được các nhà bảo hiểm triển khai ở miền Nam trước

1975, chủ yếu là bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới Sau 1975, loại hìnhnày được tiếp tục duy trìở thành phố Hồ Chí Minh và sau đó lan ra tồn miền Nam(1979) và cả nước (1980) Năm 1988, nghịđịnh số 30/HDBT của hội đồng BộTrưởng và tiếp sau đó là NĐ 115/1997/NĐ-CP được ban hành đưa ra chếđộ bảohiểm bắt buộc về trách nhiệm dân sựđối với tất cả các chủ xe cơ giới

Việt Nam, bảo hiểm xe cơ giới thông thường gồm ba loại cơ bản sau:

- Bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới

- Bảo hiểm vật chất xe

- Bảo hiểm con người trong việc sử dụng xe

1.2.2 Trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới.

Pháp luật của các quốc gia đều thừa nhận và bảo vệ quyền lợi bất khả xâmphạm về tài sản, sức khỏe, tính mạng, danh dự, nhân phẩm và uy tín của mọi côngdân Vì vậy pháp luật buộc mọi người phải có trách nhiệm chung là không làm hại

về tinh thần cũng như về vật chất của người khác Nếu có hành vi vi phạm thì người

bị thiệt hại được pháp luật bảo vệ có thể khiếu nại đòi bồi thường từ phía người gâythiệt hại

Xe cơ giới xếp vào nguồn gây nguy hiểm cao độ mà pháp luật qui định, do đócác chủ xe khó có thể tránh khỏi những sai sót làm ảnh hưởng đến tính mạng, sứckhỏe, tài sản của người khác Dĩ nhiên, lúc đó họ phải chịu trách nhiệm bồi thườngđối với những sai sót đó mà ngay cả khi họ không có lỗi.

Vậy có thể hiểu trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới là phần trách nhiệm màtheo qui định của pháp luật một người hay nhiều người là chủ xe cơ giới phải bồithường hậu quảđã gây ra cho một hay nhiều người hoặc đối tượng họđảm nhậnchuyên chở Tuy nhiên cần lưu ý rằng, hậu quả của trách nhiệm hành chính, tráchnhiệm hình sự do việc sử dụng xe cơ giới gây ra là không thể bảo hiểm

Trong thực tế, trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới có thể biểu hiện dưới haidạng là: TNDSCXCG trong hợp đồng và TNDSCXCG ngồi hợp đồng

a) Trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới ngồi hợp đồng

Nhưđã trình bày, TNDS là trách nhiệm bối thường thiệt hại Trách nhiệm nàyphải phát sinh từ hành vi vi phạm pháp luật gây thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe,tài sản của người khác Vậy trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới ngồi hợp đồng làtrách nhiệm bồi thường thiệt hại cho người thứ ba trong các vụ tai nạn xe cơ giớigây ra Tuy nhiên, trong thực tế, tại nạn do xe cơ giới gây ra có thể có nhiều nguyênnhân cho nên cần phải điều tra thật đầy đủđể xác minh rõ trách nhiệm bồi thườngthiệt hại ngồi hợp đồng Do đó, khi xem xét trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngồihợp đồng cần chúý một số trường hợp sau:

- Người lái xe gây ra tai nạn khi anh ta sử dụng vào việc riêng: Chủ xevẫn phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại nhưng được đòi hỏi trách nhiệm củangười lái xe

- Tai nạn xảy ra khi xe đang giao cho người khác mượn: Người mượnphải bồi thường Nếu chủ xe cho mượn cả lái xe thì chủ xe chịu trách nhiệm bồithường

- Tai nạn xảy ra khi xe lưu hành không có sựđồng ý của chủ xe: Người

sử dụng không được phép của chủ xe phải bồi thường

- Tai nạn do người vị thành niên gây ra: Họ không chịu trách nhiệm bồithường thiệt hại vì không có năng lực hành vi dân sự Nếu người vị thành niên điềukhiển xe gây tại nạn thì thông thường cha mẹ hoặc người dám hộ là người chịu tráchnhiệm bồi thường

b) Trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới theo hợp đồng

Trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới theo hợp đồng được xác định trên cơ sởnhững thỏa thuận dân sự giữa một bên là chủ xe với một bên là các đối tượng cầnvận chuyển (hành khách, hàng hóa) Trách nhiệm này có thểđưa ra trên cơ sở quyđịnh chung của pháp luật và có thể là những thỏa thuận riêng Trách nhiệm dân sựchủ xe cơ giới theo hợp đồng thường là trách nhiệm đối với hành khách trên xe vàtrách nhiệm đối với hàng hóa trên xe

1.2.3 Nội dung các loại hình bảo hiểm TNDS chủ xe cơ giới.

Bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới đối với người thứ ba là loại hìnhbảo hiểm bắt buộc, được thực hiện theo nghịđịnh số 115/1997/NĐ-CP ngày17/12/1997 của Chính Phủ về chếđộ bắt buộc bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ

xe cơ giới và quyết định 23/2003/QĐ-BTC (25/2/2003) của Bộ Tài Chính về việcban hành quy tắc, biểu phí, mức trách nhiệm bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sựcủa xe cơ giới

1.2.3.1 Bảo hiểm TNDS của chủ xe cơ giới đối với người thứ ba.

1.2.3.1.1 Khái niệm.

Trong những vụ tai nạn giao thông đường bộ, trách nhiệm dân sự của chủ xe

cơ giới đối với người thứ ba là phần trách nhiệm bắt buộc theo quy định của luậtpháp, một người hay nhiều người phải bồi thường hậu quả của tai nạn đã gây ra chomột hoặc nhiều người khác

Trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho người thứ ba trong các vụ tai nạn xe cơgiới là trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngồi hợp đồng Việc bồi thường thiệt hạingồi hợp đồng phát sinh từ hành vi trái pháp luật gây thiệt hại tài sản chung của xãhội, tài sản riêng của công dân hay tính mạng, sức khoẻ của người khác Giải quyếtbồi thường thiệt hại ngồi hợp đồng làáp dụng một biện pháp thuộc về chếđộ bắtbuộc trách nhiệm dân sự.

1.2.3.1.2 Điều kiện phát sinh trách nhiệm dân sự.

Để giải quyết đúng đắn một vụ tai nạn giao thông, việc cần thiết đầu tiên phải

là việc xác nhận rõ trách nhiệm bồi thường thiệt hại có phát sinh hay không Cũnggiống như việc xác nhận trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngồi hợp đồng khác, trongtrường hợp này thông thường trách nhiệm bồi thường thiệt hại cũng phát sinh khihội tụđủ bốn điều kiện sau đây:

a) Phải có thiệt hại:

Đây là yếu tố quan trọng hàng đầu khi xem xét đến việc nghĩa vụ bồi thường

có phát sinh hay không Thông thường là thiệt hại về tài sản, tính mạng sức khoẻcon người Những thiệt hại trên phải là những thiệt hại thực tế, thực sự xảy ra và cóthể thanh tốn được

Tuy nhiên, những thiệt hại về con người là không thể tính tốn thành tiềnđược, ở những người khác nhau có thể khác nhau Nhưng với mục đích an ủi, độngviên đối với những người bị thiệt hại và thân nhân của họ, tòa án có thể phán quyếtbằng một khoản tiền nhất định

b) Phải có hành vi gây thiệt hại trái pháp luật:

Trong phạm vi phần này, hành vi gây thiệt hại trái pháp luật được hiểu làhành vi gây tai nạn do không chấp hành hoặc chấp hành không đúng những quy địnhtrong điều lệ về trật tự an tồn giao thông đường bộ Hành vi gây thiệt hại trái phápluật này có thểđơn thuần chỉ là một vi phạm pháp luật về dân sự nhưng cũng có thểnặng hơn là một việc phạm pháp về hình sự Trong trường hợp phạm pháp về hình

sự, người gây tai nạn không những phải bồi thường thiệt hại mà còn phải bị truy tốtrước pháp luật.

c) Phải có mối quan hệ nhân quả giữa hành vi trái pháp luật và thiệt hại:Mối quan hệ này được hiểu là thiệt hại xảy ra phải đúng là kết quả tất yếu củahành vi trái pháp luật, và ngược lại, hành vi trái pháp luật thực sự là nguyên nhântrực tiếp của thiệt hại xảy ra

Tuy nhiên, không loại trừ trường hợp hành vi trái pháp luật tuy không phải lànguyên nhân trực tiếp của thiệt hại đã xảy ra nhưng lại cóý nghĩa quyết định đối vớithiệt hại thìđược coi là mối quan hệ nhân quả với thiệt hại

d) Phải có lỗi của người gây thiệt hại:

Đây là yếu tố quan trọng Lỗi của người gây thiệt hại được đánh giá trên cơsởđộ sai phạm của anh ta Người gây thiệt hại phải nhận thức được hoặc có thể nhậnthức hành vi của mình là trái pháp luật Sau những vụ tai nạn giao thông đường bộ,mức độ lỗi của người gây ra tai nạn được đánh giá bằng việc xem xét, đo đạc hiệntrường, kiểm tra phương tiện và kiểm tra lời khai nhân chứng của cơ quan chứcnăng Dù người gây tai nạn là cốý hay vôý, họđều có lỗi, tuy nhiên người gây tai nạn

có thể thốt trách nhiệm nếu chứng minh được tai nạn xảy ra hồn tồn là do lỗi củanạn nhân

Cần lưu ý rằng, thông thường trách nhiệm dân sự sẽ phát sinh khi người gâytai nạn có lỗi trong việc điều khiển xe Tuy nhiên có những trường hợp người gây tainạn vẫn phải chịu trách nhiệm bồi thường khi anh ta không có lỗi Đó là trường hợptai nạn xảy ra vì cấu tạo của máy móc, vật liệu

1.2.3.1.3 Đối tượng bảo hiểm.

Là trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngồi hợp đồng của chủ xe cơ giới gây ra.Trách nhiệm của chủ xe cơ giới bao gồm TNDS của chủ sở hữu nguồn nguy hiểmcao độ lẫn trách nhiệm phát sinh do lỗi của người mà chủ xe giao chiếm hữu, sửdụng nguồn nguy hiểm cao độđó

Đúng theo bản chất của BHTNDSCXCG đối với người thứ ba, đối tượng bảohiểm sẽ không bao gồm những trường hợp sau:

- Thiệt hại xảy ra cho bản thân xe được bảo hiểm

- Thiệt hại về tính mạng, sức khỏe xảy ra cho chủ xe, người điều khiển

xe hoặc bật kì người nào khác đi trên xe được bảo hiểm

- Thiệt hai của tài sản, hàng hốđang được chuên chở trên xe được bảohiểm

- Thiệt hại gây ra cho hai xe cùng chủđâm va nhau

- Trách nhiệm tài chính, trách nhiệm hình sự của lái xe

Các khoản tiền phạt mà chủ xe và lái xe phải chịu

1.2.3.1.4 Phạm vi bảo hiểm.

Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với người thứ ba có mụcđích bảo hiểm cho những rủi ro thuộc về trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới.Trong các vụ tai nạn giao thông đường bộ, những thiệt hại của bên thứ ba được xemxét bồi thường là những thiệt hại vật chất về người và những thiệt hại về tài sảnđược tính tốn theo những nguyên tắc nhất định

Trách nhiệm bồi thường của nhà bảo hiểm được giới hạn trong phạm vi hạnmức trách nhiệm đã thoả thuận trong hợp đồng hoặc đã ghi trong giấy chứng nhậnbảo hiểm Trong bảo hiểm dân sự của chủ xe, phạm vi bảo hiểm có thể mở rộngthêm với những rủi ro phụ Tuỳ thuộc vào tình hình thực tế và theo yêu cầu củangười được bảo hiểm mà nhà bảo hiểm có thể mở rộng phạm vi bảo hiểm của mìnhcho những rủi ro khác Giống như bất kì nghiệp vụ bảo hiểm nào, những bảo đảm bổsung trong trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với người thứ ba kéo theo mộtkhoản phíđóng thêm của người được bảo hiểm

1.2.3.1.5 Loại trừ bảo hiểm.

Nhà bảo hiểm còn có thể hoặc khước từ bồi thường hoặc áp dụng một số hìnhphạt đối với chủ xe, lái xe trong những trường hợp tai nạn xảy ra do họđã vi phạmnghiêm trọng luật lệ giao thông:

- Xe không có giấy phép lưu hành

- Lái xe không có bằng lái hoặc có nhưng không hợp lệ

- Điều khiển xe trong tình trạng say rượu, bia, ma tuý hoặc các chất kíchthích tương tự khác

- Xe được sử dụng để chuyên chở chất cháy, chất nổ trái phép

- Xe chở quá trọng tải hoặc quá số hành khách quy định

- Xe đi vào đường cấm

- Xe có hệ thống lái bên phải

- Xe đi đêm không cóđèn hoặc chỉ cóđèn bên phải

- Xe sử dụng để tập lái, đua thể thao

- DNBH không chịu trách nhiệm bồi thường cho những thiệt hại, tổnthất xảy ra do:

- Hành động cốý gây thiệt hại của chủ xe, hoặc của người bị thiệt hại

- Xe không có giấy chứng nhận kiểm định an tồn kỹ thuật và môitrường

- Lái xe không có bằng lái hợp lệ (đối với loại xe cơ giới bắt buộc phải

có giấy phép lái xe); lái xe có nồng độ cồn, rượu, bia vượt mức quy định của phápluật hiện hành, khi có kết luận bằng văn bản của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền

- Xe sử dụng để tập lái, đua thể thao, đua xe trái phép, chạy thử sau khisửa chữa (trừ khi có thoả thuận khác)

- Xe đi vào đường cấm, khu vực cấm; xe đi đêm không cóđủđèn chiếusáng theo quy định

- Chiến tranh và các nguyên nhân tương tự chiến tranh

- Thiệt hại có tính chất gây ra hậu quả gián tiếp như: giảm giá trị thươngmại, thiệt hại gắn liền với việc sử dụng và khai thác tài sản bị thiệt hại.

- Thiệt hại đối với tài sản bị mất cắp hoặc bị cướp trong tai nạn

- Thiệt hại đối với tài sản đặc biệt bao gồm: vàng bạc, đá quý, tiền vàcác loại giấy tờ có giá trị như tiền, đồ cổ, tranh ảnh quý hiếm, thi hài, hài cốt

1.2.3.1.6 Người được bảo hiểm.

Người được bảo hiểm hay là người thụ hưởng chính là nạn nhân, người bịthiệt hại hay còn gọi là người thứ ba khác Khái niệm người thứ ba được sử dụngtrong bảo hiểm trách nhiệm dân sự chỉ là những nạn nhân trong các vụ tai nạn giaothông có thể là những người trực tiếp bị thương tật thân thể, cũng có thể là người cótài sản bị thiệt hại do hậu quả của vụ tai nạn Tùy thuộc vào từng vụ tai nạn cụ thể,người thứ ba có thể một hay nhiều người, một thể nhân hay một pháp nhân dân sựhoặc thương mại Tuy nhiên, không phải bất kỳ người nào là nạn nhân trong các vụtai nạn cũng thuộc khái niệm người thứ ba

1.2.3.1.7 Số tiền bảo hiểm.

Là giới hạn mức trách nhiệm tối đa của nhà bảo hiểm cho một vụ tổn thấthoặc cho một năm tổn thất

Ơû Việt Nam số tiền bảo hiểm được tính theo vụ, bao gồm:

- Thiệt hại về người đối với người thứ ba: (người thứ ba là những

người không phải là lái xe, người ngồi trên xe và sở hữu xe – trừ trường hợp chủ xe

giao cho người khác chiếm hữu và sử dụng chiếc xe đó): Tối đa 30trđ/người/vụ

(không giới hạn số người trong một vụđâm va, không giới hạn số vụđâm va trongmột năm)

- Thiệt hại về tài sản đối với thứ ba: Tối đa 30trđ/vụ (không giới hạn

số vụđâm va trong một năm)

1.2.3.1.8 Phí bảo hiểm.

Là số tiền đóng góp bắt buộc mà chủ xe phải có nghĩa vụ nộp cho NBH.Theoquy định, DNBH và chủ xe có trách nhiệm thực hiện theo biểu phí và mức tráchnhiệm bảo hiểm tối thiểu ban hành theo Quyết định 23 Ngồi ra Bộ Tài Chính cũngcho phép DNBH và chủ xe thoả thuận ở mức phí và mức trách nhiệm cao hơn (Điều

4, Quyết định 23)

Tuy nhiên, tuỳ thuộc vào tình hình kinh tế xã hội ở từng thời kì và căn cứ trênlưu lượng xe mỗi năm cũng như số vụ tai nạn mà có sựđiều chỉnh mức phí và mứctrách nhiệm bảo hiểm sao cho phù hợp Xét về khía cạnh kỹ thuật, theo GS-TS HồXuân Phương, phí bảo hiểm xe cơ giới có thểđược xác định theo phương pháp sau:

Mức phí bảo hiểm / năm/ xe = Phí tuần + Phụ phí

n i Ci SiTi

1 1

i = 1  n: các năm lấy số liệu khảo sát

Phần phụ phí bao gồm những chi phí của NBH tính bình quân cho mộtphương tiện, những chi phí này bao gồm : hoa hồng ,môi giới ,chi phí quản lý hợpđồng, chi phí in ấn, trả lương,…… Và chi phí phụ khác và thuế

Nếu F là mức phí bảo hiểm phải đóng trong một năm, f là phí thuần, t là tỉ lêäphụ phí thì bảo hiểm có thểđược xác định bằng công thức:

F = 1f t

Ngồi ra, khi xác định mức phí bảo hiểm, còn cần phải xem xét đến những yếu

tố sau:

- Khu vực (vùng) hoạt động của xe

- Loại xe và tuổi xe

- Nghề nghiệp của lái xe

- Tuổi đời và tham niên của lái xe

Tuỳ thuộc vào tình hình thực tế cũng nhưđiều kiện và khả năng thực thi màNBH còn có những chếđộ thưởng phạt Chẳng hạn, để khuyến khích việc lái xe antồn, NBH có thể sẽ giảm chi phí bảo hiểm phải đóng cho những chủ xe có nhiềunăm không bị tai nạn Ngược lại, NBH có thểáp dụng chếđộ phạt đối với những chủ

xe bằng việc tăng phí trong các trường hợp sau:

+ Lái xe ẩu bị nhiều tai nạn

+ Xảy ra tai nạn trong tình hình say rượu, bia, ma tuý

+ Chạy trốn sau tai nạn

+ Vi phạm quy định về khai báo rủi ro, tổn thất

+ Những vi phạm và man trá khác

Về việc hồn phí bảo hiểm, Điều 6 Quyết định 23 quy định : “ DNBH phảihồn trả lại cho chủ xe 80% phí bảo hiểm của thời gian hủy bỏ, trừ trường hợp trongthời gian hợp đồng bảo hiểm đang có hiệu lực đã xảy ra sự kiện bảo hiểm liên quanđến chiếc xe có yêu cầu huỷ bỏ bảo hiểm.”

Số tiền bồi thường :

Số tiền bồi thường (STBT) được tính căn cứ vào lỗi của chủ xe và mức độthiệt hại thực tế :

STBT = Thiệt hại thực tế x mức độ lỗi của xe STBH

Trong đó :

Mức độ lỗi của xe : căn cứ vào hồ sơ tai nạn do CSGT hay cảnh sát điều tracung cấp để xác định lỗi của chủ xe gây ra tai nạn :

+ Đối với những vụ tai nạn được giải quyết bằng thương lượng, hồ giải dân

sự giữa các bên, CSGT nơi thụ lý tai nạn giao thông báo trước cho NBH thống nhất

về phương pháp và cách thực hiện để buổi hồ giải có kết quả tốt, đồng thời cung cấpcho NBH hồ sơ tai nạn

+ Đối với những vụ tai nạn giải quyết theo trình tự tố tụng dân sự, trongvòng 30 ngày kể từ ngày xảy ra tai nạn, cảnh sát điều tra sẽ cung cấp cho NBH kếtquảđiều tra tai nạn nhằm xác định lỗi vàđiều tra nguyên nhân của các bên có liênquan, đồng thời cung cấp chứng từ cần thiết để NBH có căn cứ pháp lý ban đầu đểtạm ứng bồi thường

Thiệt hại thực tế của nạn nhân, bao gồm những thiệt hại về tài sản và nhữngthiệt hại về người

- Đối với những thiệt hại về tài sản, có thể chia làm hai trường hợp sau:+ Trường hợp thứ nhất : Tài sản bị hư hỏng hồn tồn hoặc hư hỏng khôngthể sửa chữa được Trong trường hợp này thiệt hại về tài sản được xác định bằng giámua của tài sản cùng loại tương đương trên thị trường tự do hoặc chi phí hợp lýđểlàm lại tài sản đó

+ Trường hợp thứ hai: Tài sản bị hư hỏng có thể sửa chữa được, thiệt hạiđược tính theo chi phí thực tế hợp lýđể sửa chữa tài sản đó, nếu thì phải trừđi giá trịhao mòn…

Trong từng trường hợp còn phải tính đến lợi ích của chủ sở hữu tài sản trongviệc sử dụng, khai thác tài sản đó

Theo điều 10, quyết định 23 có quy định là mọi tổn thất về tài sản sẽđượcDNBH tiến hành giám định Trường hợp chủ xe không thống nhất mức độ thiệt hại

do DNBH xác định, hai bên sẽ thoả thuận chọn giám định viên kỹ thuật chuyênnghiệp thực hiện việc giám định Kết luận của giám đinh viên được coi là kết quảcuối cùng

Trường hợp tài sản bị thiệt hại là những tài sản đặc biệt như vũ khí, trangthiết bị của lực lượng vũ trang … thì việc xác định thiệt hại phải dựa vào ý kiến củacác cơ quan chức năng có thẩm quyền

- Đối với thiệt hại về người :

Xác định thiệt hại về tính mạng, sức khoẻ con người là một công việc phứctạp bởi tính mạng con người là vô giá, sức khoẻ con người cũng khó thẩm định giátrị Như vậy thiệt hại về tính mạng sức khoẻ con người chỉ có thể tính tốn đuợc nếuthống nhất một quan điểm đó là dựa vào hao phí vật chất để tạo điều kiện cho nạnnhân và gia đình họ có thể khắc phục được hậu quả tai nạn, ổn định đời sống Theoquan điểm như vậy, để xác định thiệt hại về người một cách tương đối và hợp lý, cóthể chia làm hai trường hợp sau đây:

1) Trường hợp nạn nhân bị thương, được tính bằng những khoản chi phísau:

+ Chi phí hợp lý cho việc cấp cứu, điều trị, bồi dưỡng, phục hồi sức khoẻ

sự hoảng loạn thần kinh… ngồi ra còn tính đến những chi phíđưa đón nạn nhân, phítổn di chuyển bệnh viện, chi phí làm chân tay giả, mắt giả…

2) Trường hợp nạn nhân bị chết, được tính đến những khoản sau:

+ Chi phí cứu chữa, bồi dưỡng chăm sóc nạn nhân trước khi chết, mai tángphí hợp lý

+ Tiền cấp dưỡng cho những người mà khi còn sống nạn nhân có nghĩa vụcấp dưỡng như vợ, chồng, cha, mẹ, con …

+ Tiền bồi thường về tổn thất tinh thần cho những người thân thích, gầngũi nhất của nạn nhân

Trong trường hợp chủ xe có tham gia bảo hiểm trùng thì trách nhiệm củaDNBH sẽ căn cứ theo tỷ lệ tương ứng với số tiền bảo hiểm mà DNBH đã nhận bảohiểm

1.2.3.2 Bảo hiểm TNDS của chủ xe đối với hành khách trên xe.

Đây cũng là loại hình bảo hiểm bắt buộc được thực hiện theo NghịĐịnh 115

và Quyết định 23 Tại Điều 5, nghịđịnh 155 có quy định rõ: “ ChếđộBHTNDSCXCG quy định tại Nghịđịnh này bao gồm bảo hiểm trách nhiệm bồithường thiệt hại ngồi hợp đồng do xe cơ giới gây ra đối với người thứ ba,BHTNDSCXCG đối với hành khách trên xe theo hợp đồng vận chuyển hànhkhách”

1.2.3.2.1 Đối tượng bảo hiểm:

Ngồi trách nhiệm dân sựđối với chủ xe cơ giới đối với những thiệt hại về tínhmạng, sức khoẻ của hành khách phát sinh trong qúa trình vận chuyển theo hợp đồngvận chuyển hành khách và chủ xe phải có nghĩa vụ bồi thường theo luật định

Tuy nhiên hiện nay có vài thay đổi đối với hoạt động kinh doanh vận tải hànhkhách Theo Quyết định 19 ngày 3/2/2000 của Chính Phủ về việc bãi bỏ các loạigiấy trái phép với quy định của luật doanh nghiệp thì các giấy trái phép sau tronglĩnh vực giao thông vận tải đường bộ bị bãi bỏ: giấy phép vận tải hàng hố, giấy phép

vận tải hành khách, giấy phép vận tải đường bộ Mặt khác, theo Quyết định729/1999/QĐ – BGTVT ngày 24/3/1999 của Bộ giao thông vận tải về quy chế hoạtđộng của chủ xe ô tô vận tải hành khách theo phương thức hoạt động Theo quyếtđịnh này có hai phương thức đối với chủ xe kinh doanh vận tải hành khách: xe vậnchuyển hành khách có bán vé tại bến bãi và vận chuyển hành khách theo hợp đồng.

1.2.3.2.2 Người được bảo hiểm:

Là những hành khách trên xe cơ giới cóđăng ký kinh doanh vận chuểyn hànhkhách bị thiệt hại về tính mạng, sức khoẻ trong quá trình vận chuyển

1.2.3.2.3 Số tiền bảo hiểm – phí bảo hiểm :

Giống như BHTNDSCXCG đối với người thứ ba nhưng số tiền bảo hiểm chỉ tínhđối với người thiệt mạng, không tính cho tài sản, hành lý của hành khách

1.2.3.2.4 Phạm vi bảo hiểm – loại trừ bảo hiểm:

Tương tự như BHTNDSCXCG đối với người thứ ba nhưng NBH chỉ chịutrách nhiệm bồi thường trong phạm vi số chỗ ngồi nhưđã kí kết trong hợp đồng bảohiểm hay Giấy chứng nhận bảo hiểm

1.2.3.2.5 Số tiền bồi thường.

Được tính như BHTNDSCXCG đối với người thứ ba nhưng chỉ tính đối vớinhững thiệt hại về người

1.2.3.3 Bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới đối với hàng hố vận chuyển trên xe:

Đây là loại bảo hiểm được thực hiện theo phương thức tự nguyện Tuy nhiên,nhà nước khuyến khích các chủ xe tham gia đểđảm bảo các an tồn cho các chủ xe vàhàng hố

1.2.3.3.1 Đối tượng bảo hiểm:

Là trách nhiệm dân sự chủ xe đối với những thiệt hại của hàng hố chuyên chởtrên xe

1.2.3.3.2 Người được bảo hiểm:

Chủ xe cơ giới có giấy phép đăng ký kinh doanh vận chuyển hàng hố hoặcngười thuê xe kinh doanh vận chuyển hàng hố.

1.2.3.3.3 Số tiền bảo hiểm – phí bảo hiểm:

Số tiền bảo hiểm (STBH) được xác định theo số trọng tải đăng ký:

STBH = Mức trách nhiệm bảo hiểm x số trọng tải đăng ký

Hiện nay, mức bảo hiểm thấp nhất là 10 triệu đồng/ tấn / vụ với mức phí60.000 đồng / tấn Ngồi ra chủ xe và doanh nghiệp bảo hiểm có thể thoả thuận theomức trách nhiệm cao hơn

1.2.3.3.4 Phạm vi bảo hiểm – loại trừ bảo hiểm :

Phạm vi bảo hiểm : NBH nhận bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe đối vớihàng hố vận chuyển theo hợp đồng vận chuyển giữa chủ xe và chủ hàng

Trách nhiệm dân sự chủ xe ởù đây là số tiền chủ xe phải chịu trách nhiệm bồithường cho chủ hàng căn cứ theo “ thể lệ vận chuyển hàng hố bằng ô tô” ban hànhkèm theo quyết định số 1690/QĐ – VT ngày 15/9/1990 của Bộ giao thông vận tải vàbưu điện Ngồi ra, DNBH còn thanh tốn cho chủ xe các chi phí cần thiết và hợp lýnhằm :

- Ngăn ngừa và làm giảm nhẹ tổn thất cho hàng hố khi xảy ra tai nạn

- Bảo quản, xếp dỡ lưu kho, lưu bãi hàng hố trong quá trình vận chuyển

do hậu quả của tai nạn

- Giám định tổn thất thuộc trách nhiệm bảo hiểm

- Loại trừ bảo hiểm : ngồi các loại trừđã nêu ở phần BHDSCXCG đốivới người thứ ba , DNBH không chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong nhữngtrường hợp:

- Xe chở hàng trái phép

- Chủ xe, lái xe không có trách nhiệm trong việc trông coi, bảo quảnhàng.

- Xe không thích hợp với loại hàng chuyên chở

- Mất cắp

- Bắt giữ của cơ quan chức năng

- Hàng hố hư hỏng tự nhiên do không đủ phẩm chất, do bao bìđóng gói,sắp xếp không đúng yếu cầu kỹ thuật

1.2.3.3.5 Số tiền bồi thường (STBT):

Thiệt hại thực tế của Mức độ lỗi

STBT = Hàng hố vận chuyển X của chủ xe <= STBH

Nếu bồi thường 100% thì sau khi bồi thường NBH có quyền lưu hành thu hồigiá trị của hàng hố Ngồi ra NBH còn chi đòi đối với người thứ ba có lỗi và khi tínhthiệt hại thực tếđược áp dụng mức miễn thường

KẾT LUẬN CHƯƠNG I

Trong cuộc sống chúng ta luôn phải đối mặt với những rủi ro đang rình rập ởmọi lúc mọi nơi, khi xã hội càng văn minh, hiện đại thì tổn thất phải gánh chịu từnhững rủi ro tiềm ẩn càng thường xuyên và thảm khốc hơn Dù muốn hay khôngmỗi chúng ta luôn phải đuơng đầu với những rủi ro mà không thể biết trước được

mức độ thiệt hại mà nó gây ra, chính vì lẽđó, bảo hiểm ra đời và khẳng định đượcvai trò quan trọng của nó trên tồn xã hội

Vì mục đích tốt đẹp của bảo hiểm mà nhà nước đưa vào loại hình bảo hiểmtrách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới Nó rất cần thiết đối với đời sống xã hội Nó thaymặt chủ nhân thực hiện trách nhiệm dân sựđối với người bị thiệt hại mà không phảibất kỳ chủ nhân nào cũng đủ khả năng thực hiện trách nhiệm dân sựđó, góp phầnkhắc phục những hậu quả tài chính sau những vụ tai nạn do xe cơ giới gây ra

CHƯƠNG II TÌNH HÌNH THỰC HIỆN NGHIỆP VỤ BẢO HIỂM TRÁCH NHIỆM DÂN

SỰ CHỦ XE CƠ GIỚI TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN BẢO HIỂM

PETROLIMEX (PJICO SÀI GÒN).

2.1.1 Qúa trình hình thành và phát triển.

Công ty cổ phần bảo hiểm PETROLIMEX là một doanh nghiệp được thànhlập vào ngày 15/06/1995 theo quyết định số 4 của Bộ trưởng Bộ Tài Chính, đượcphép kinh doanh mọi dịch vụ bảo hiểm trên phạm vi tồn lãnh thổ Việt Nam và quốctế: Bao gồm các cổđông lớn: Tổng công ty xăng dầu Việt Nam-Petrolimex, NgânHàng Ngoại Thương Việt Nam, công ty tái bảo hiểm quốc Gia Việt Nam, TổngCông Ty Thép Việt Nam, Công Ty Vật Tư Và Thiết Bị Tồn Bộ, Công Ty Điện Tử

Hà Nội, CĐ Liên Hiệp Đường Sắt Việt Nam, Công Ty Thiết bị An Tồn Các công tynày đều là những tổ chức kinh tế lớn nhà nước, có tiềm năng và cả uy tín trong vàngồi nước

Sau 8 năm hoạt động đã thiết lập được mạng lưới phục vụ rộng rãi khắp tồnquốc gồm chi nhánh và văn phòng đại diện Trong sốđó Pjico Sài Gòn là một trongnhững đơn vị hoạt động hiệu quả nhất vàđóng góp nhiều nhất vào sự phát triển củacông ty

Bảng 1: Thị phần của các công ty bảo hiểm

PVI 13 tỷđồng 2.12%

Nguồn: Kế hoạch hoạt động kinh doanh năm

Với lợi thế nằm ngay TP.HCM làđịa bàn mà kinh tế phát triển nhất nướcvàđội ngũ cán bộ năng động, có kinh nghiệm, chiếm thị phần đáng kể trong 10 công

ty cạnh tranh trên cùng địa bàn

Biểu 1: Doanh số tăng tăng trưởng của Pjico

Nguồn: Báo cáo hoạt động của Pjico

Mục tiêu đặt ra cho Pjico Sài Gòn là phải giữ vững vị trí và ngày càng nângcao thị phần của Pjico tại địa bàn TP.HCM

Qua 8 năm hoạt động Pjico Sài Gòn đãđạt được những thành tích đáng khích

lệ Từ 7 cán bộ nhân viên trong những ngày đầu tại trụ sở 12 Lê Duẩn, đến nay PjicoSài Gòn đã xây dựng được một đội ngũ trên 70 cán bộ nhân viên và hệ thống mạnglưới cộng tác viên, tổng đại lý, đại lý họat động tại TP Hồ Chí Minh và các tỉnhĐồng Nai, Bình Dương, Vũng Tàu, Long An, Tiền Giang, Bến Tre,…Tổng doanhthu phí bảo hiểm Pjico Sài Gòn đạt gần 250 tỷđồng, tốc độ tăng trưởng doanh thubình quân là 30.6% năm Pjico Sài Gòn đã nhanh chóng triển khai rộng rãi các

nghiệp vụ bảo hiểm trong các lĩnh vực bảo hiểm hàng hải, phi hàng hải Số lượngkhách hàng của Pjico Sài Gòn ngày một nhiều, thuộc nhiều ngành nghề, lĩnh vực.Nhiều khách hàng, công trình lớn đã tham gia bảo hiểm ở Pjico Sài Gòn như:Diamod Plaza, Harbour View, BP Petco, Dệt Thái Tuấn, tàu chở dầu của ILACO,đội tàu của vận chuyển xăng dầu của VITACO.

2.1.2 Cơ cấu tổ chức bộ máy hoạt động.

Để phục vụ khách hàng tốt hơn nữa, việc chăm sóc khách hàng là mục tiêuhàng đầu của Pjico Sài Gòn, chính vì thế Pjico Sài Gòn đã triển khai bộ máy tổchức, mạng lưới kinh doanh của mình trên tồn vùng

Sau 8 năm hoạt động, những ngày đầu thành lập chỉ với 7 CBCNV với 90%

có trình độĐại Học Đội ngũ CBCNV năng động, được đào tạo chính quy, hiện côngtác tại 8 phòng đại diện khu vực TP.HCM Ngồi ra, Pjico Sài Gòn đã có trên 100Đại lý, Tổng Đại lý, Cộng tác viên Phương hướng tới, Pjico Sài Gòn sẽ mở rộnghoạt động tại một số tỉnh, Khu công nghiệp lớn, đặc biệt tại khu vực TP.HCM sẽphủ kín các phòng BH Khu vực tại các Quận Huyện

Sơđồ 1: bộ máy tổ chức Pjico Sài Gịn.

SƠĐỒ TỔ CHỨC CHI NHÁNH PJICO SÀI GỊN

PHỊNG TỔ CHỨC HÀNH CHÁNH

PHỊNG QUẢN LÝ NGHIỆP VỤ

PHỊNG BẢO HIỂM HẰNG HẢI

PHỊNG

BH KHU VỰC 3

PHỊNG

BH KHU VỰC 4

PHỊNG

BH KHU VỰC 6

PHỊNG

BH KHU VỰC 7

PHỊNG

BH KHU VỰC 8

PHỊNG

BH KHU VỰC 9 GIÁM ĐỐC

ĐẠI LÝ & CỘNG TÁC VIÊN

2.1.3 Quy mô họat động.

Với đội ngũ cán bộ nhân viên chuyên nghiệp, năng động và tận tụy, đến nay Pjico

đã phát triển về mọi mặt và thực sự trở thành một công ty bảo hiểm quốc gia với hệ thốngphục vụ tồn quốc bao gồm 30 chi nhánh, 400 văn phòng đại diện, tổng đại lý vàđại lýkhắp cả nước

Ngay sau khi thành lập, Pjico nhanh chóng tiếp cận thị trường, triển khai trên 50sản phẩm bảo hiểm vàđang chiếm lĩnh thị trường trong các lĩnh vực như: Giao thông vậntải, xây dựng và lắp đặt công trình, xăng dầu và bảo hiểm xe cơ giới

Nghiệp vụ bảo hiểm hằng hải:

- Bảo hiểm hàng hóa vận chuyển bằng đường biển, đường bộ, đường sông,đường hàng không

- Bảo hiểm thân tàu

- Bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ tàu

- Bảo hiểm nhà thầu đóng

tàu. Bảo hiểm tàu sông

Nghiệp vụ bảo hiểm phi hàng hải.

- Bảo hiểm xe cơ giới

- Bảo hiểm kết hợp con người

- Bảo hiểm học sinh, giáo viên

- Bảo hiểm bồi thường cho người lao động

- Bảo hiểm hành khách

Nghiệp vụ bảo hiểm kỹ thuật và tài sản.

- Bảo hiểm mọi rủi ro về xây dựng lắp đặt

- Bảo hiểm hỏa hoạn và các rủi ro đặc biệt

- Bảo hiểm mọi rủi ro công nghiệp

- Bảo hiểm máy móc

- Bảo hiểm trách nhiệm.

- Bảo hiểm hổn hợp tài sản cho thuê

Nghiệp vụ tái bảo hiểm.

- Nhượng và nhận tái bảo hiểm các nghiệp vụ bảo hiểm

Các hoạt động khác.

- Thực hiện các nghiệp vụ liên quan tới bảo hiểm: Giám định, điều tra, tínhtốn phân bổ tổn thất, đại lý giám định, xét giải quyết bồi thường vàđòingười thứ ba

- Hợp tác đầu tư, tín dụng liên doanh liên kết với các bạn hàng trong và ngồinước

2.1.4 Kết quả hoạt động kinh doanh của công ty và phương hướng hoạt động trong những năm tới.

Tình hình kinh doanh của công ty năm 2003 có sự biến chuyển rất tích cực,giữđược nhịp độ tăng trưởng ở mức cao trên 51% Thị phần của công ty cũng có xuhướng ổn định ngày càng tăng Nộp ngân sách nhà nước 4,8 tỉđồng, đời sống CBCNVđược nâng lên đạt bình quân 2,8 triệu đồng/người/tháng

Biểu 2: tỷ trọng các nghiệp vụ bảo hiểm

Biểu 3:

Nguồn: báo cáo hoạt động kinh doanh của Pjico năm 2003

Phương hướng hoạt động của Pjico năm 2004:

- Tập chung phấn đấu trở thành nhà bảo hiểm xe cơ giới chuyên nghiệp

- Thay đổi cơ cấu tổ chức của công ty phù hợp với nhu cầu hội nhập

- Hồn hảo ở khâu bồi thường

- Năm 2004 mở thêm 2 đến 3 văn phòng mới

- Chỉ tiêu tổng doanh thu phí bảo hiểm Pjico Sài Gòn là 70 tỉđồng

- Thu nhập bình quân người lao động: 3 triệu đồng/người/tháng

2.2 MÔI TRƯỜNG KINH TẾ XÃ HỘI VÀ PHÁP LÝẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC TRIỂN KHAI BẢO HIỂM TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ CHỦ XE CƠ GIỚI.

2.2.1 Môi trường kinh tế – xã hội.

2.2.1.1 Tình hình kinh tế xã hội Việt Nam và thị trường bảo hiểm Việt Nam.

Tốc độ tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong những năm gần đây khá cao, năm 2003tình hình xã hội xấu đi do gặp dịch SARS bùng nổở châu Á nhưng GDP của Việt Namvẫn đạt ở mức tăng tưởng cao là 7,24% đứng thứ 2 trên thế giới ( sau Trung Quốc)

Bảng 2: Tốc độ tăng và cơ cấu GDP (%)

Năm Tốc độ tăng (tính theo giá so sánh) Cơ cấu (tính theo giá thực tế)

Tổng số Nông

lâm nghiệp - thủy sản

Công nghiệp- xây dựng

Dịch vụ Tổng số Nông

lâm nghiệp - thủy sản

Công nghiệp - xây dựng

Đại dịch SARS năm 2003 đã làm cho doanh thu của ngành du lịch giảm Điềuđóđãảnh hưởng rõ rệt đến tốc độ tăng trưởng của ngành dịch vụ: 6,57% - chỉ tăng 0,03%

so với năm 2002 cơ cấu trong GDP của ngành dịch vụ năm 2003 giảm 3,23% so với năm2002

Ngành nông lâm nghiệp – thuỷ sản năm 2003 tăng 3,2%, tốc độ tăng giảm hơn sovới năm 2002, cơ cấu của ngành nông lâm nghiệp – thuỷ sản cũng giảm

2.2.1.2 Tình hình thị trường bảo hiểm Việt Nam.

Trong năm 2003 ngành bảo hiểm Việt Nam tiếp tục có bước phát triển ổn định vàvững chắc với tổng doanh thu phí bảo hiểm tồn thị trường ước đạt trên 10.490 tỷđồng,tăng 35% so với năm 2002 trong đó doanh thu phí bảo hiểm phi nhân thọước đạt 3.990