Tiết 26 Ngữ văn 9 Truyện Kiều của Nguyễn Du

- Gia đình: Dòng dõi quý tộc, nhiều đời làm quan có truyền thống văn học - Nguyễn Du sống trong giai đoạn nửa cuối thế kỉ XVIII - nửa đầu thế kỉ XIXcuối nhà Lê đầu nhà Nguyễn => Giai

TiÕt 26

“TruyÖn KiÒu” cña nguyÔn Du

I NGUYỄN DU:

- Tên chữ: Tố Như, hiệu: Thanh Hiên

Quê ở làng Tiên Điền,huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh  là vùng quê giàu truyền thống văn hoá, hiếu học

- Gia đình: Dòng dõi quý tộc, nhiều đời làm quan có truyền thống văn học

- Nguyễn Du sống trong giai đoạn nửa cuối thế kỉ XVIII - nửa đầu thế

kỉ XIX(cuối nhà Lê đầu nhà Nguyễn)

=> Giai đoạn chế độ phong kiến suy tàn, rối ren, khủng hoảng; Phong trào nông dân khởi nghĩa nổi lên khắp nơi.

1765- 1820

Sự nghiệp sáng tác

Nguyễn Du giỏi cả Hán và Nôm, giỏi cả sáng tác và phê bình nhưng nổi trội nhất vẫn là thơ ca

Tác phẩm chữ Hán

- Thơ ca do Nguyễn Du sáng tác: có 243 bài gồm 3 tập thơ chính

+ Thanh Hiên thi tập

+ Nam Trung tạp ngâm

+ Bắc hành tạp lục

- Các tác phẩm bình thơ:

+ Bình tập thơ “Hoa nguyên thi thảo” của Lê Quang Định

+ Bình tập thơ “ Hoa trình thi tập” của Nguyễn Gia Cát

Tác phẩm chữ Nôm

Chủ yếu sáng tác bằng hai thể thơ lục bát và song thất lục bát, gồm văn chiêu hồn,

“Đoạn trường tân thanh”

Trong đó tiêu biểu nhất là Đoạn trường tân thanh(Truyện kiều)

Những hình ảnh lưu niệm về Nguyễn Du

Mộ Nguyễn Du tại Tiên Điền - Nghi Xuân - Hà Tĩnh

nhân văn hoá thế giới

Đền thờ Nguyễn Du tại khu di tích Nguyễn Du

Toàn cảnh khu di tích Nguyễn DuCỔNG VÀO KHU TƯỞNG NIỆM NHÀ THƠ NGUYỄN DU

Nguyên bản bằng chữ Hán

(Kim vân Kiều truyện) của

Thanh Tâm Tài Nhân

Kim Vân Kiều tái bản

Phần thứ nhất: Gặp gỡ và đính ước

Kiều là con gái đầu lòng trong một gia đình trung lưu lương thiện, sống cùng cha mẹ và hai em, là người tài sắc vẹn toàn Trong buổi du xuân Kiều gặp

Kim Trọng 2 người nảy sinh tình cảm, hai người tự do đính ước với nhau

Phần thứ hai: Gia biến và lưu lạc

Kim Trọng về quê chịu tang chú Gia đình Kiều bị mắc oan, Kiều phải bán mình chuộc cha Kiều bị bọn buôn người là Mã Giám Sinh, Tú Bà, Sở Khanh lừa gạt đẩy vào lầu xanh Nàng được Thúc Sinh cứu vớt nhưng lại bị vợ cả là Hoạn Thư ghen tuông đầy đọa Kiều đến nương nhờ cửa phật, sư Giác Duyên gửi nàng cho Bạc Bà vô tình đẩy nàng vào lầu xanh lần hai Ở đây Kiều gặp Từ Hải, Từ Hải lấy Kiều giúp Kiều báo ân báo oán Từ Hải bị Hồ Tôn Hiến hãm hại, Kiều bị ép gả cho viên thổ quan Kiều đau đớn tủi nhục, Kiều trẫm mình ở sông Tiền Đường và được sư Giác Duyên cứu lần hai Kiều nương nhờ cửa phật

Phần thứ ba: Đoàn tụ

Sau khi chịu tang chú song Kim trở lại tìm Kiều thì mới biết gia đình Kiều bị tai biến và nàng phải bán mình chuộc cha Kim Trọng kết hôn với Thúy Vân nhưng chẳng nguôi được mối tình say đắm chàng đi tìm Kiều Nhờ gặp sư Giác Duyên Kim Kiều gặp nhau gia đình đoàn tụ

Truyện Kiều tố cáo các thế lực đen tối trong xã hội phong kiến

từ bọn sai nha, quan xử kiện, cho đến họ hoạn danh gia, quan tổng đốc trọng thần, rồi bọn ma cô chủ chứa, đều ích kỉ tham lam tàn nhẫn coi rẻ sinh mạng và phẩm giá con người.

Truyện Kiều cho thấy sức mạnh ma quái của động tiền đã làm tha hóa con người, đồng tiền làm đảo điên:

“ Dầu lòng đổi trắng thay đen khó gì”.

Đồng tiền dẫm lên lương tâm con người và xóa mờ công lí:

“ Có ba trăm lạng việc này mới xuôi”

Chủ nghĩa nhân văn trong truyện Kiều

Truyện Kiều là tiếng nói thương cảm là tiếng khóc thương đau đớn cho số phận bị kịch của con người

+ Kiều là nhân vật Nguyễn Du yêu quý nhất, khóc Kiều Nguyễn Du khóc cho nỗi đau của con người: tình yêu tan vỡ, tình cốt nhục lìa tan , nhân phẩm bị trà đạp, thân xác bị đầy đọa.

Truyện Kiều đề cao con người từ vẻ đẹp hình thức, phẩm chất đến những ước mơ, những khát vọng chân chính.

+ Hình tượng nhân vật Kiều tài sắc vẹn toàn hiếu hạnh đủ đường là nhân vật

lí tưởng tập chung những vẻ đẹp của con người trong cuộc đời.

Truyện Kiều là bài ca về tình yêu tự do, trong sáng, chung thủy của Kiều đến với Kim Trọng đã phá vỡ quy tắc xưa về sự cách biệt nam nữ.

Truyện Kiều là giấc mơ tự do và công lí.

+ Qua hình tượng Từ Hải Nguyễn Du gửi gắm giấc mơ anh hùng “ đội trời

đạp đất” làm chủ cuộc đời trả ân báo oán, thực hiện công lí, khing bỉ những

“phường giá áo túi cơm”

+ Nghệ thuật miêu tả: bậc thầy trong nghệ thuật tả cảnh ngụ tình, miêu tả tâm lý nhân vật.+ Nghệ thuật khắc họa nhân vật điển hình.

Có nhiều sáng tạo trong nghệ thuật kể chuyện, sử dụng ngôn ngữ, miêu tả thiên nhiên, khắc họa hình tượng nhân vật.

Đánh giá

Truyện Kiều đã nhận được rất nhiều đánh giá khác nhau

“"Truyện Thúy Kiều" là một tập văn chương rất hay, diễn được đủ cả nhân tình thế thái, tả được cả mọi cảnh trong đời, mà chỗ nào văn chương cũng tao nhã, lời lẽ cũng lý thú Nói theo tiếng đời nay thì "Truyện Thúy Kiều" thật là một tập văn chương đại trước tác của nước ta vậy (Trần Trọng Kim).”

Những ảnh hưởng từ Truyện Kiều

Hàng trăm năm qua, Truyện Kiều vẫn luôn tồn tại trong đời sống của dân tộc Việt Đây là một trong số ít các tác phẩm lớn được nhiều người dân đủ mọi tầng lớp học thuộc lòng Đối đáp bằng những ngôn từ, lời lẽ trong truyện Kiều cũng

đã trở thành một hình thức sinh hoạt văn hoá của một số cộng đồng người Việt như lẩy Kiều, trò Kiều, vịnh Kiều, tranh Kiều, bói Kiều Ngày nay, tên một số nhân vật và địa danh trong Truyện Kiều được sử dụng trong đời sống với nghĩa tương tự:

Sở Khanh: chỉ những người đàn ông phụ tình.

Tú Bà: chỉ những người phụ nữ môi giới, bảo kê cho gái mại dâm.

Hoạn Thư: chỉ những người phụ nữ có máu ghen thái quá.

Lầu xanh: nơi chứa gái mại dâm.

"Truyện Kiều" anh đã thuộc làu

Đố anh kể được một câu năm người?

Giải:

Này chồng, này mẹ, này cha Này là em ruột, này là em dâu!

Đố:

Truyện kiều anh đã thuộc làu

Đố anh biết được câu nào sinh đôi?

Giải:

Đầu lòng hai ả tố nga Đầu lòng hai đứa chắc là sinh đôi…

Chia làm 3 phần:

- Gặp gỡ và đính ước

- Gia biến và lưu lạc

- Đoàn tụ

“Trên từ các bậc văn nhân thi sĩ, dưới đến các kẻ

thường dân phụ nhụ, ai cũng thích đọc thích ngâm

và thuộc được ít nhiều” (Dương Quảng Hàm)

Truyện Kiều – Wikipedia tiếng việt

Nguyễn Du là thiên tài văn học, danh nhân văn

hoá, nhà nhân đạo chủ nghĩa, có đóng góp to

lớn đối với sự nghiệp phát triển của văn học

Việt Nam.

Truyện Kiều là kiệt tác văn học, kết tinh

giá trị hiện thực, giá trị nhân đạo và thành tựu nghệ thuật tiêu biểu của văn học dân tộc.

- Đọc những dòng thơ sau:

… Đắn đo cân sắc cân tài

ép cung cầm nguyệt thử bài quạt thơ…

Mối rằng đáng giá ngàn vàng Dớp nhà nhờ l ợng ng ời th ơng dám nài

Cò kè bớt một thêm hai Giờ lâu ngã giá vàng ngoài bốn trăm.

- Hiện thực xã hội đ ơng thời với bộ mặt tàn bạo của tầng lớp thống trị và số phận của con ng ời bị áp bức đặc biệt là ng ời phụ nữ tài sắc

“ LÇn th©u giã m¸t tr¨ng thanh

Bỗng đâu có khách biên đình sang chơi.

Râu hùm hàm én mày ngài, Vai năm tấc rộng, thân mười thước cao.

Đường đường một đấng anh hào, Côn quyền hơn sức lược thao gồm tài.

Đội trời đạp đất ở đời,

Họ Từ tên Hải vốn người Việt Đông ”.

Thµnh ng÷ d©n gian, ng«n ng÷ v¨n häc d©n téc gÇn gòi dÔ hiÓu

Ng«n ng÷ tù sù, miªu t¶: t¶ ng êi t¶ tÝnh vµ kh¾c ho¹ tÝnh c¸ch

- ThÓ lo¹i: ThÓ th¬ lôc b¸t mang ©m h ëng ca dao d©n téc.

=> Gi¸ trÞ nghÖ thuËt cã thµnh tùu lín vÒ nhiÒu mÆt nh ng tiªu biÓu

? Với những giá trị to lớn ấy truyện Kiều của

Nguyễn Du đ ợc đánh giá nh thế nào?

- Đó là kiệt tác văn học Hàng trăm năm nay đã đ

ợc l u truyền rộng rãi có sức chinh phục lớn đối với mọi tầng lớp độc giả TP đ ợc dịch ra nhiều thứ

tiếng và đ ợc giới thiệu ở nhiều n ớc trên thế giới

(Giới thiệu một số cuốn sách đã đ ợc dịch ra các thứ tiếng khác: Pháp, Ba Lan )

- Hiệu: Thanh Hiên

- Là người học rộng, hiểu biết

nhiều, tư chất thông minh

- Cuộc đời vất vả, long đong,

I NGUYỄN DU

Nguyễn Du 1765-1820

- 1783 : thi hương, đậu tam trường, làm

quan ở Thái Nguyên.

- Từ 1786 –1802 : lúc thì ở Thái Bình, lúc thì

ở Tiên Điền, là thời gian long đong, vất vả

nhất trong cuộc đời.

- 1813-1814 : cử đi sứ sang Trung Quốc =>

Nguyễn Du có cái nhìn rộng hơn về cuộc đời.

- 1820 : cử đi sứ sang Trung Quốc lần hai

nhưng chưa kịp đi thì ông bị mất đột ngột

trong một trận dịch lớn ngày 18-9-1820 tại Huế,

thọ năm mươi lăm tuổi.

I NGUYỄN DU

Nguyễn Du 1765-1820

Nhân tố hình thành thiên tài Nguyễn Du

- Thời đại: rối ren, phức tạp

- Quê hương: giàu truyền thống văn hoá, hiếu

học

- Gia đình: dòng dõi khoa bảng

- Bản thân:

+ Thông minh, tài năng bẩm sinh.

+ Cuộc đời vất vả, vốn sống từng trải.

+ Có trái tim yêu thương, tấm lòng nhân

đạo.

-> Cuộc đời của Nguyễn Du là một cuộc đời

vất vả, long đong nhưng cũng từ đó đã tạo

nên thiên tài Nguyễn Du

 Nguyễn Du là một nhà thơ có tài, có tâm,

một đại thi hào dân tộc, một nhà nhân đạo

chủ nghĩa lớn, một danh nhân văn hóa thế

giới.

Những thăng trầm trong cuộc sống riêng

tư làm cho tâm hồn Nguyễn Du tràn đầy

cảm thông, yêu thương con người.

1- Thời đại

2 Quê quán

3 Gia đình

4 Bản thân

 Thanh Hiên thi tập :

Điền

thời gian phiêu bạt.

 Nam trung tạp ngâm :

tình của Nguyễn Du

 Bắc hành tạp lục :

trên đường đi

1- Thời đại

2 Quê quán

3 Gia đình

4 Bản thân