phát triển thị trường bảo hiểm kinh doanh ở Việt Nam hiện nay
Trang 1MỤC LỤC
MỤC LỤC 3 I.Cở sở lý luận 4
Trang 2I Cở sở lý luận
I.1 Những vấn đề chung về bảo hiểm
Bảo hiểm có nguồn gốc từ rất xa xưa trong lịch sử văn minh nhân loại Tuy nhiên, bảo hiểm thực sự xuất hiện từ khi nào thì người ta vẫn chưa có được câu trả lời chính xác Ý tưởng về bảo hiểm được coi là đã xuất hiện từ khá lâu, khi mà người xưa đã nhận ra lợi ích của việc xây dựng một kho thóc lúa dự trữ chung phòng khi mất mùa, chiến tranh Như
vậy, ngay từ xa xưa, con người đã có ý thức về những bất trắc có thể xảy đến với mình, và
tìm cách phòng tránh chúng Bảo hiểm hình thành do sự tồn tại các loại rủi ro và sự đòi hỏi con người phải có những biện pháp đề phòng, ngăn chặn việc xảy ra rủi ro, đồng thời, khắc phục, hạn chế những hậu quả của rủi ro Bắt đầu từ bảo hiểm hàng hải, rồi tới những loại bảo hiểm khác như bảo hiểm hoả hoạn, bảo hiểm nhân thọ , bảo hiểm ngày nay đã phát triển nhanh chóng trên nhiều mặt và dần dần đóng vai trò rất quan trọng đối với con người
Mặc dù bảo hiểm đã có nguồn gốc và lịch sử phát triển khá lâu đời, nhưng do tính đặc thù của loại hình dịch vụ này, cho đến nay vẫn chưa có một định nghĩa thống nhất về bảo hiểm Theo các chuyên gia bảo hiểm, một định nghĩa đầy đủ và thích hợp cho bảo hiểm phải bao gồm việc hình thành một quĩ tiền tệ (quĩ bảo hiểm), sự hoán chuyển rủi ro và phải bao gồm cả sự kết hợp số đông các đơn vị đối tượng riêng lẻ, độc lập chịu cùng một rủi ro như nhau tạo thành một nhóm tương tác
Có rất nhiều định nghĩa khác nhau về bảo hiểm như sau :
- Theo Dennis Kessler, "bảo hiểm là sự đóng góp của số đông vào sự bất hạnh của số
ít." Còn theo Monique Gaullier, "bảo hiểm là một nghiệp vụ qua đó, một bên là người được bảo hiểm cam đoan trả một khoản tiền gọi là phí bảo hiểm thực hiện mong muốn
để cho mình hoặc để cho người thứ ba trong trường hợp xảy ra rủi ro sẽ nhận được một khoản đền bù các tổn thất được trả bởi một bên khác: đó là người bảo hiểm Người bảo hiểm nhận trách nhiệm đối với toàn bộ rủi ro và đền bù các thiệt hại theo các phương pháp của thống kê."
- Theo tập đoàn bảo hiểm AIG (Mỹ) định nghĩa: “Bảo hiểm là một cơ chế, theo cơ chế
này, một người, một doanh nghiệp hay một tổ chức chuyển nhượng rủi ro cho công ty
Trang 3bảo hiểm, công ty đó sẽ bồi thường cho người được bảo hiểm các tổn thất thuộc phạm
vi bảo hiểm và phân chia giá trị thiệt hại giữa tất cả những người được bảo hiểm”
- Theo Luật kinh doanh bảo hiểm của Việt Nam (ban hành ngày 09/12/2000) thì “kinh
doanh bảo hiểm là hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm nhằm mục đích sinh lợi, theo
đó doanh nghiệp bảo hiểm chấp nhận rủi ro của người được bảo hiểm, trên cơ sở bên mua bảo hiểm đóng phí bảo hiểm để doanh nghiệp bảo hiểm trả tiền bảo hiểm cho người thụ hưởng hoặc bồi thường cho người được bảo hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm."
Như vậy, để có một khái niệm chung nhất về bảo hiểm, chúng ta có thể đưa ra định
nghĩa: “Bảo hiểm là hệ thống các quan hệ kinh tế dưới hình thái giá trị phát sinh trong quá
trình hình thành, phân phối và sử dụng quỹ bảo hiểm nhằm đảm bảo cho quá trình tái sản xuất và đời sống của con người trong xã hội được ổn định và phát triển bình thường trong điều kiện có những biến cố bất lợi xảy ra”.
Bảo hiểm là một loại dịch vụ đặc biệt Bảo hiểm là biện pháp chia sẻ rủi ro của một người hay của số một ít người cho cả cộng đồng những người có khả năng gặp rủi ro cùng loại; bằng cách mỗi người trong cộng đồng góp một số tiền nhất định vào một quỹ chung và từ quỹ chung đó bù đắp thiệt hại cho thành viên trong cộng đồng không may bị thiệt hại do rủi ro đó gây ra
Bảo hiểm là một cách thức trong quản trị rủi ro, thuộc nhóm biện pháp tài trợ rủi ro, được
sử dụng để đối phó với những rủi ro có tổn thất, thường là tổn thất về tài chính, nhân mạng… Vì vậy, bảo hiểm được xem như là một cách thức chuyển giao rủi ro tiềm năng một cách công bằng từ một cá thể sang cộng đồng thông qua phí bảo hiểm
I.2 Khái niệm, đặc điểm và vai trò của bảo hiểm kinh doanh
I.2.1 Khái niệm bảo hiểm kinh doanh
Bảo hiểm kinh doanh là hình thức bảo hiểm do các tổ chức kinh doanh bảo hiểm tiến
hành nhận tham gia bảo hiểm để lập quĩ bảo hiểm, phân phối sử dụng chúng để bồi thường những tổn thất xảy ra cho đối tượng được bảo hiểm khi rủi ro được bảo hiểm xảy ra
Trang 4Thị trường bảo hiểm kinh doanh: là thị trường nơi mà người bán là các doanh nghiệp bảo
hiểm bán sản phầm bảo hiểm trực tiếp hoặc gián tiếp cho người mua là các cá nhân hoặc tổ chức khác
I.2.2 Đặc điểm của bảo hiểm kinh doanh
Bảo hiểm kinh doanh có những đặc điểm sau đây:
• Hoạt động của bảo hiểm kinh doanh hướng tới mục tiêu lợi nhuận
Các doanh nghiệp sử dụng nguồn vốn thu được từ việc bán bảo hiểm để đầu tư dài hạn, đầu tư vào các dự án có mức độ mạo hiểm nhằm thu lợi nhuận Việc đầu tư này thường mang lại lợi nhuận rất lớn cho doanh nghiệp bảo hiểm Lấy ví du ở Việt Nam, năm 2009, Bảo Việt có lãi cao nhất thị trường là 20 tỷ đồng, tăng 55% so với năm 2008 Tiếp đến là PVI với mức lãi 19,2 tỷ đồng - gấp hơn 4 lần so với năm 2008, MIC lãi 9,5 tỷ đồng dù năm
2008 lỗ 45,6 tỷ đồng, Bảo Ngân lãi 7,5 tỷ đồng (năm 2008 lỗ 7,6 tỷ đồng), PJICO lãi 3 tỷ đồng - tăng 121% so với năm 2008, Toàn Cầu lãi 1 tỷ đồng (năm 2008 lỗ 14 tỷ đồng)
• Bảo hiểm kinh doanh vừa mang tính chất bồi hoàn vừa mang tính chất không bồi hoàn
Trong cuộc sống sinh hoạt nói chung cũng như trong những hoạt động sản xuất - kinh doanh phục vụ cuộc sống, con người luôn gặp phải những tai hoạ, tai nạn, sự cố bất ngờ, ngẫu nhiên xảy ra, gây thiệt hại về tài sản và con người Những tai họa, tai nạn, sự cố bất ngờ, ngẫu nhiên ấy gọi là rủi ro Người mua bảo hiểm thay vì sử dụng một số tiền lớn để tạo quỹ dự phòng thi sẽ sử dụng một khoản tiền nhỏ hơn rất nhiều để ký kết hợp đồng bảo hiểm với doanh nghiệp bảo hiểm Hợp đồng bảo hiểm được xác lập nghĩa là doanh nghiệp bảo hiểm đã đặt cược với người mua bảo hiểm rằng rủi ro được nêu trong hợp đồng sẽ không xảy ra Người mua bảo hiểm phải đóng một khoản phí bảo hiểm, phí này không hoàn lại Nếu rủi ro xảy ra, người mua bảo hiểm sẽ nhận được tiền từ doanh nghiệp bảo hiểm (tính chất bồi hoàn)
• Tính chất bổi hoàn của bảo hiểm kinh doanh không được xác định trước về không gian và thời gian, và chỉ được xác định khi rủi ro thực tế xảy ra
Trang 5Tiền bồi thường tổn thất chỉ được trả cho người mua bảo hiểm khi rủi ro xảy xa Mặc khác các doanh nghiệp bảo hiểm không bảo hiểm sự chắc chắn: chỉ bảo hiểm một sự rủi ro xảy ra bất ngờ, ngẫu nhiên ngoài ý muốn con người chứ không bảo hiểm một cái chắc chắn xảy ra Bởi vậy, có thể nói, tính chất bồi hoàn không xác định trước về không gian và thời gian.
• Mức độ bồi hoàn của bảo hiểm kinh doanh thường lớn hơn rất nhiều lần so với mức phí bảo hiểm
Như đã nói ở trên, người mua bảo hiểm vì không muốn phải để dự phòng một khoản tiền lớn để dự phòng mà mua bảo hiểm với mức tiền nhỏ hơn rất nhiều lần Giả sử rủi ro xảy ra, doanh nghiệp sẽ phải bồi thường số tiền lớn hơn rất nhiều lần so với mức phí bảo hiểm để
đủ bồi thường thiệt hại khi gặp rủi ro của người mua bảo hiểm Mặt khác, doanh nghiệp bảo hiểm chỉ bảo hiểm những rủi ro xảy ra bất ngờ, có xác suất nhỏ, không bảo hiểm yếu
tố chắc chắn vì vậy họ cũng đưa ra mức bồi hoàn rất lớn so với mức phí bảo hiểm
I.2.3 Vai trò của bảo hiểm kinh doanh
• Bảo hiểm góp phần ổn định sản xuất kinh doanh và ổn định đời sống xã hội trước những rủi ro bất ngờ
Khi kinh doanh ngày càng phát triển, đời sống xã hội ngày càng được nâng cao thì người
ta càng có nhu cầu được đảm bảo an toàn cho tương lai Môi trường kinh doanh cũng như môi trường xã hội đang dần xuất hiện những rủi ro mới Những rủi ro do thiên nhiên như bão lũ, hạn hán, sóng thần, cháy rừng tự nhiên đang trở nên hết sức phức tạp, khó dự đoán do môi trường thế giới đang thay đổi theo chiều hướng xấu Chiến tranh, xung đột, khủng bố, đình công không những không giảm bớt mà lại ngày càng diễn biến phức tạp ở nhiều nơi trên thế giới Trong tình hình như vậy, bảo hiểm chính là một giải pháp hữu hiệu, góp phần tích cực tạo ra tâm lý an tâm trong kinh doanh, trong cuộc sống cho con người
• Bảo hiểm góp phần thiết lập hệ thống an toàn xã hội, hỗ trợ và thực hiện các biện pháp đề phòng, ngăn ngừa, hạn chế tổn thất
Trang 6Bù đắp thiệt hại, khắc phục tổn thất là tác dụng chủ yếu của bảo hiểm và cũng xuất phát chính từ nhu cầu này mà bảo hiểm đã ra đời Nói đến bảo hiểm là nói đến khả năng bồi thường khi có tổn thất xảy ra, và vai trò của các công ty bảo hiểm là cung cấp các loại dịch
vụ đặc biệt nhằm khôi phục khả năng vật chất, tài chính như trước khi xảy ra rủi ro, hoặc bồi thường cho người thụ hưởng trong hợp đồng bảo hiểm con người Khi có tổn thất xảy đến với đối tượng được bảo hiểm thì nhiệm vụ cơ bản của bảo hiểm là khắc phục những hậu quả đó, ổn định đời sống và quá trình sản xuất - kinh doanh
Việc mua bảo hiểm của các cá nhân, tổ chức cho phép họ chuyển rủi ro sang các công ty bảo hiểm Các cá nhân khắc phục được khó khăn về tài chính, dễ dàng ổn định cuộc sống hơn, các tổ chức kinh doanh bảo toàn vốn, tài sản, giữ cho chu kỳ sản xuất - kinh doanh không bị gián đoạn dẫn đến phá sản khi gặp thiệt hại quá nặng nề Chi phí bồi thường của các công ty bảo hiểm thường chiếm tỉ trọng lớn trong tổng chi phí hoạt động kinh doanh, khoảng 60 - 80% Thậm chí, chi phí bồi thường còn có thể lớn hơn, nhất là với những rủi
ro do thiên tai có sức tàn phá lớn trên diện rộng
Bên cạnh khả năng giải quyết các hậu quả của rủi ro, bảo hiểm còn góp phần thực hiện một nội dung trong các biện pháp kiểm soát rủi ro Đó là đề phòng và hạn chế tới mức thấp nhất những tổn thất có thể xảy ra Nhờ đó, những thiệt hại đáng tiếc về người và tài sản được giảm thiểu và những hậu quả về kinh tế - xã hội cũng được chủ động phòng tránh Dựa trên cơ sở các rủi ro xảy ra hàng năm, các tổ chức kinh doanh bảo hiểm tiến hành nghiên cứu các rủi ro, thống kê các tai nạn, tổn thất, từ đó xác định các nguyên nhân chủ quan và khách quan dẫn đến thiệt hại Những nghiên cứu này giúp các công ty bảo hiểm có thể đề ra được các biện pháp kiểm soát ngăn ngừa rủi ro hữu hiệu nhất nhằm giảm đến mức thấp nhất tổn thất có thể xảy ra
Việc các công ty bảo hiểm tích cực thực hiện các biện pháp phòng tránh rủi ro không chỉ
để giảm bớt chi phí bồi thường nhằm nâng cao lợi nhuận cho mình, mà quan trọng hơn, nó góp phần giảm bớt những hậu quả đáng tiếc về vật chất cũng như tinh thần khi xảy ra tổn thất Khi xây dựng các qui tắc, điều khoản, biểu phí cũng như trong quá trình triển khai nghiệp vụ, kể từ khi đánh giá rủi ro, ký kết hợp đồng, quản lý hợp đồng cho đến lúc giám định tổn thất, giải quyết bồi thường, các tổ chức bảo hiểm luôn chú ý đến việc tăng cường
áp dụng các biện pháp phòng tránh cần thiết Việc đó không chỉ nhằm bảo vệ đối tượng bảo hiểm mà còn góp phần bảo đảm an toàn cho tính mạng, sức khoẻ con người, của cải vật chất của toàn xã hội
Trang 7Các công ty bảo hiểm cũng luôn đôn đốc các cá nhân, tổ chức tham gia mua bảo hiểm tăng cường các biện pháp bảo vệ tài sản của chính mình Đồng thời, họ cũng tuyên truyền, giáo dục mọi tầng lớp nhân dân chấp hành nghiêm chỉnh luật lệ an toàn giao thông, an toàn lao động Do bảo hiểm không có nghĩa là đổ hết trách nhiệm cho người bảo hiểm nên ở các cơ quan, xí nghiệp thường có các qui tắc, qui định cho an toàn lao động, các qui định
về phòng cháy chữa cháy, các thiết bị chống trộm, báo cháy
• Bảo hiểm góp phần cung ứng vốn cho phát triển kinh tế xã hội
Trong cuộc sống cũng như trong kinh doanh, người ta luôn phải tính đến những rủi ro có thể gặp phải, và luôn muốn chủ động trong các tình huống xấu nhất Việc tự khắc phục rủi
ro đòi hỏi các cá nhân, tổ chức phải bỏ ra một khoản tiền lớn lập quỹ dự phòng Xét trên toàn xã hội, tổng các quỹ dự phòng sẽ là một khoản tiền không nhỏ, có khả năng sinh lợi lớn nếu đem đầu tư Do vậy, người ta có thể đóng cho các công ty bảo hiểm một khoản nhỏ hơn thay vì bỏ một khoản tiền lớn lập quỹ, và có thể dùng tiền đó nâng cao đời sống hoặc đầu tư kinh doanh Bảo hiểm đã trở thành lựa chọn tối ưu trong môi trường đầy rủi ro hiện nay, đảm bảo mức độ an toàn tương đối về khả năng tài chính khi xảy ra rủi ro mà vẫn không gây đọng vốn Vốn là yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất - kinh doanh trong nền kinh tế thị trường Một nền kinh tế muốn tăng trưởng thì phải có một thị trường vốn phát triển lành mạnh, các kênh thu hút vốn đa dạng để có thể đáp ứng tối đa nhu cầu về vốn
Qua quá trình phát triển lâu dài, bảo hiểm tự thân nó đã trở thành một ngành kinh doanh độc lập, có hạch toán thu chi, lỗ lãi rõ ràng Vì vậy, các công ty bảo hiểm phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với Nhà nước như mọi doanh nghiệp khác hoạt động trong nền kinh
tế Hàng năm, thông qua việc nộp thuế, bảo hiểm đã đóng góp một phần không nhỏ vào ngân sách Nhà nước Bên cạnh đó, bảo hiểm cũng góp phần tiết kiệm cho ngân sách thông qua việc thực hiện tốt khâu phòng ngừa và hạn chế tổn thất, giúp bảo vệ tối đa tài sản công cộng, giảm đến mức thấp nhất những thiệt hại đáng tiếc Điều này giúp Nhà nước giảm bớt chi tiêu những khoản lớn để bù đắp cho những tổn thất như phải xây dựng lại đường xá, cầu cống, nhà xưởng, công trình Ngoài ra, một thị trường bảo hiểm phát triển mạnh mẽ
và ổn định sẽ thu hút các cá nhân và tổ chức mua bảo hiểm của các công ty bảo hiểm trong nước, góp phần tiết kiệm một lượng ngoại tệ lớn cho ngân sách Nhà nước
I.3 Nguyên tác hoạt động của bảo hiểm kinh doanh
• Nguyên tắc hoạt động của bảo hiểm kinh doanh trước hết là bảo đảm quyền lợi cho
Trang 8Người bảo hiểm phải công khai tuyên bố những điều kiện, nguyên tắc, thể lệ, giá cả bảo hiểm cho người được bảo hiểm biết Ví dụ, trong bảo hiểm hàng hải, mặt 1 của đơn bảo hiểm bao gồm các nội dung như điều kiện bảo hiểm, giá trị bảo hiểm, số tiền bảo hiểm, tỷ
lệ bảo hiểm , mặt 2 bao gồm quy tắc, thể lệ bảo hiểm của công ty bảo hiểm có liên quan Khi giao kết hợp đồng bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm có trách nhiệm cung cấp đầy đủ thông tin liên quan đến hợp đồng bảo hiểm, giải thích các điều kiện, điều khoản bảo hiểm cho bên mua bảo hiểm Người bảo hiểm cũng không được nhận bảo hiểm khi biết đối tượng bảo hiểm đã đến nơi an toàn
• Nguyên tắc lấy số đông bù số ít.
Hoạt động bảo hiểm nói chung, hoạt động bảo hiểm kinh doanh nói riêng tạo ra được một
"sự đóng góp của số đông vào sự bất hạnh của số ít" trên cơ sở quy tụ nhiều người có cùng rủi ro thành cộng đồng nhằm phân tán hậu quả tài chính của những vụ tổn thất Số người tham gia càng đông, tổn thất càng phân tán mỏng, rủi ro càng giảm thiểu ở mức độ thấp nhất thể hiện ở mức phí bảo hiểm phải đóng là nhỏ nhất đủ để mỗi người đó không ảnh hưởng gì quan trọng đến hoạt động sinh hoạt sản xuất của mình Hoạt động theo quy luật
số đông, đó là nguyên tắc cơ bản nhất của bảo hiểm
Trang 9• Nguyên tắc sàng lọc rủi ro.
Nguyên tắc này chỉ ra rằng người bảo hiểm chỉ bảo hiểm một rủi ro, tức là bảo hiểm một
sự cố, một tai nạn, tai hoạ, xảy ra một cách bất ngờ, ngẫu nhiên, ngoài ý muốn của con người chứ không bảo hiểm một cái chắc chắn xảy ra, đương nhiên xảy ra, cũng như chỉ bồi thường những thiệt hại, mất mát do rủi ro gây ra chứ không bồi thường cho những thiệt hại chắc chắn xảy ra, đương nhiên xảy ra
Như vậy, người ta chỉ bảo hiểm cho những gì có tính chất rủi ro, bất ngờ, không lường trước được, nghĩa là không bảo hiểm cái gì đã xảy ra hoặc chắc chắn sẽ xảy ra Bởi lẽ, bảo hiểm được thực hiện chính là nhằm giải quyết hậu quả của những sự cố rủi ro ngoài ý muốn của con người, những rủi ro mà con người không thể hạn chế được hoặc chỉ hạn chế được phần nào Người khai thác không nhận bảo hiểm khi biết chắc chắn rủi ro được bảo hiểm sẽ xảy ra, ví dụ như xe cơ giới không đảm bảo an toàn kỹ thuật, con tàu không đủ khả năng đi biển Người ta cũng không bảo hiểm cho những gì đã xảy ra, ví dụ như bảo hiểm cho tàu, xe sau khi chúng đã gặp tai nạn
• Nguyên tắc định phí bảo hiểm phải trên cơ sở giá của các rủi ro.
Nguyên tắc này đảm bảo sự công bằng cho người tham gia bảo hiểm Nếu 1 rủi ro có xác suất xảy ra lớn, thiệt hại nhiều thì người nào muốn tham gia bảo hiểm với những rủi ro đó
sẽ phải trả phí cao và ngược lại Mục đích của bảo hiểm chính là nhằm khôi phục vị trí tài chính như ban đầu cho người được bảo hiểm ngay sau khi tổn thất xảy ra Tuy nhiên, thực
tế cho thấy, có rất nhiều trường hợp các công ty bảo hiểm không thể khôi phục được hoàn toàn vị trí tài chính ban đầu cho người được bảo hiểm mà chỉ có thể cố gắng khôi phục được gần như thế
Theo nguyên tắc bồi thường, khi có tổn thất xảy ra, người bảo hiểm phải bồi thường như thế nào đó để đảm bảo cho người được bảo hiểm có vị trí tài chính như trước khi có tổn thất xảy ra, không hơn không kém Các bên không được lợi dụng bảo hiểm để trục lợi Trong bảo hiểm, số tiền bồi thường mà một công ty bảo hiểm trả cho người được bảo hiểm trong một rủi ro được bảo hiểm không vượt quá số tiền bảo hiểm, không được lớn hơn thiệt hại thực tế Người được bảo hiểm cũng không thể được bồi thường nhiều hơn thiệt
Trang 10hại do tổn thất, không được kiếm lời bằng con đường bảo hiểm, tối đa người được bảo hiểm cũng chỉ được bồi thường đầy đủ, chứ không thể nhiều hơn thiệt hại.
Có 2 phương pháp tính toán bồi thường bảo hiểm trong bảo hiểm tài sản:
- Phương pháp tỷ lệ : là số tiền bồi thường được xác định theo tỷ lệ % so với mức độ tổn thất thực tế
- Phương pháp rủi ro đầu tiên: Nội dung của phương pháp này là số tiền bảo hiểm sẽ được trả theo mức độ tổn thất thực tế của lần rủi ro đầu tiên nằm trong phạm vi số tiền bảo hiểm tối đa Các lần tổn thất tiếp theo, cơ quan bảo hiểm sẽ không trả tiền bồi thường cho người tham gia bảo hiểm nữa
I.4 Các yếu tố cơ bản của hợp đồng bảo hiểm kinh doanh
Một hợp đồng bảo hiểm kinh doanh thông thường gồm có những yếu tố cơ bản sau:
• Người bảo hiểm
Người bảo hiểm là chủ thể hay pháp nhân nào đó đứng ra chỉ đạo việc tạo lập và điều khiển quá trình sử dụng quỹ bảo hiểm được pháp luật công nhận Ví dụ,các công ty bảo hiểm: Bảo Việt, Bảo Minh …
• Người tham gia bảo hiểm
Người tham gia bảo hiểm là những thể nhân hay pháp nhân tham gia đóng bảo hiểm phí dưới hình thức tự nguyện hay bắt buộc và khi sảy ra sự cố hay tai nạn bảo hiểm theo quy định của pháp luật hoặc hợp đồng bảo hiểm đã ký kết thì họ sẽ được quyền nhận tiền bồi thường tổn thất
• Người được bảo hiểm
Người được bảo hiểm là người vì tính mạng, sức khỏe của người đó khiến người tham gia bảo hiểm đi đến ký kết hợp đồng bảo hiểm với người bảo hiểm
Trang 11• Người được chỉ định bồi thường bảo hiểm
Người được chỉ định bồi thường bảo hiểm là người được người tham gia bảo hiểm chỉ định bằng văn bản với người bảo hiểm là người đó sẽ được nhận bồi thường bảo hiểm khi
có sự cố bảo hiểm xảy ra hoặc khi người được bảo hiểm bị chết
• Đối tượng bảo hiểm
Đối tượng bảo hiểm là những cái gì mà người tham gia bảo hiểm yêu cầu bảo hiểm hoặc
do pháp luật quy định bắt buộc bảo hiểm, có thể là thân thể con người, tài sản, trách nhiệm dân sự, …
• Rủi do bảo hiểm
Rủi do bảo hiểm là mức độ hay khả năng xảy ra sự coosbaor hiểm, là một hay nhiều sự cố
dự tính trong các điều kiện bảo hieemrmaf khi những sự cố này xảy ra thì người bảo hiểm bắt buộc phải tiến hanhftrar tiền bồi thường tổn thất cho người tham gia bảo hiểm
• Tai nạn bảo hiểm
Tai nạn bảo hiểm là sự cố bảo hiểm đã xảy ra kéo theo trách nhiệm của người bảo hiểm phải bồi thường tổn thất cho người tham gia bảo hiểm
• Giá trị bảo hiểm
Giá trị bảo hiểm là giá trị tài sản được được bảo hiểm tại thời điểm ký kết hợp đồng bảo hiểm
• Số tiền bảo hiểm
Số tiền bảo hiểm là số tiền tính cho từng loại tài sản được bảo hiểm mà trong giới hạn đó người bảo hiểm phải tiến hành trả tiền bồi thường tổn thất khi tai nạn bảo hiểm xảy ra đối
Trang 12với bảo hiểm tài sản hoặc là số tiền phải trả cho đời sống và sức khỏe đối với bảo hiểm thân thể.
• Phí bảo hiểm
Phí bảo hiểm là số tiền mà người tham gia bảo hiểm phải đóng góp cho người bảo hiểm
về các đối tượng được bảo hiểm
I.5 Phân loại bảo hiểm kinh doanh
I.5.1 Phân loại theo đối tượng bảo hiểm
• Bảo hiểm tài sản
Bảo hiểm tài sản là lại hình bảo hiểm có đối tượng bảo hiểm là giá trị tài sản Đây là hình thức bảo hiểm có lịch sử phát triển lâu dài Mục đích của laoij bảo hiểm này là nhằm thỏa mãn các nhu cầu về vật chất cho người tham gia bảo hiểm khi xảy ra sự cố bất ngờ như: thiên tai, hỏa hoạn, trộm cắp,… làm cho tài sản của họ bị hư hỏng, mất mát hoặc bị tiêu hủy toàn bộ
Mức bồi thường cho người tham gia bảo hiểm cao hay thấp tùy thuộc vào tính chất của từng loại tài sản được bảo hiểm, phương thức bảo hiểm và mức độ thiệt hại thực tế
Bảo hiểm tài sản bao gồm các nghiệp vụ cụ thể như sau:
- Bảo hiểm ô tô, xe máy
- Bảo hiểm máy bay(thân và tài sản trên máy bay)
- Bảo hiểm tàu thủy(thân và tài sản trên tàu)
- Bảo hiểm vận chuyển hàng hóa nội địa và xuất nhập khẩu
- Bảo hiểm đầu máy và tao xe…
- Bảo hiểm tài sản cá nhân và doanh nghiệp
- Bảo hiểm tín dụng
Trang 13• Bảo hiểm con người
Đây là hình thức bảo hiểm có đối tượng bảo hiểm là đời sống, sức khỏe, khả năng lao động và tính mạng con người
Mục đích của lại hình bảo hiểm này là nhằm thỏa mãn nhu cầu về vật chất cho người tham gia bảo hiểm khi gặp phải những sự cố bất ngờ làm mất khả năng lao động, thiệt hại
về mặt sức khỏe, bị chết,…
Bảo hiểm con người không chỉ có tác động phòng ngừa, hạn chế và khắc phục kịp thời hậu quả nặng nề do tai nạn bất ngờ gây ra cho bản thân con người, đảm bảo cho cuộc sống đời thường được ổn định, mà còn thể hiện tinh thần nhân đạo, tính cộng đồng hóa rủi ro, một trong những tiêu chí đạo đức của con người
Bảo hiểm con người bao gồm các nghiệp vụ sau:
- Bảo hiểm nhân thọ
- Bảo hiểm tai nạn lao động
- Bảo hiểm tai nạn hành khách
- Bảo hiểm tai nạn học sinh , sinh viên…
• Bảo hiểm trách nhiệm dân sự:
Đây là hình thức bảo hiểm có đối tượng bảo hiểm là trách nhiệm dân sự Đây là lại hình bảo hiểm mới được ra đời trên cơ sở sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, văn hóa và sự phát triển trong công nghệ quản lý của Nhà nước pháp quyền
Mục đích của bảo hiểm trách nhiệm dân sự là nhằm giải phóng người tham gia bảo hiểm thoát khỏi yêu cầu phải bồi thường tổn thất cho người khác do những hành vi hoạt động của chính họ gây ra
Thuộc loại hình bảo hiểm này có các nghiệp vụ sau:
Trang 14- Bảo hiểm trách nhiệm dân sự lái xe cơ giới
- Bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ tàu
- Bảo hiểm trách nhiệm dân sự hãng hàng không…
I.5.2 Phân loại dựa vào tính chất của các nghiệp vụ bảo hiểm
• Bảo hiểm bắt buộc
Đây là hình thức bảo hiểm được pháp luật Nhà nước quy định bắt buộc phải bảo hiểm Loại hình bảo hiểm này được áp dụng đối với cả người bảo hiểm và người được bảo hiểm Đặc trưng của bảo hiểm bắt buộc là hoạt động bảo hiểm được thiết lập theo nguyên tắc trách nhiệm tự động, loại trừ khả năng lựa chọn của người tham gia bảo hiểm
Bảo hiểm bắt buộc là loại bảo hiểm gắn liền với việc tăng cường vai trò quản lý của Nhà nước đối với đối tượng bảo hiểm có liên quan tới lợi ích và an toàn chung của xã hội Vì khi xảy ra rủi ro đối với đối tượng bảo hiểm không chỉ gây ra thiệt hại cho cá nhân người được bảo hiểm mà còn gây thiệt hại chung cho toàn xã hội Loại bảo hiểm này có nhiều thuận lợi cho các doanh nghiệp bảo hiểm trong việc triển khai các nghiệp vụ Nguyên tắc
số đông bù số ít được phát huy tác dụng một cách triệt để bảo đảm doanh thu cho hoạt động bảo hiểm
Hiện nay các nghiệp vụ thuộc loại này gồm:
- Bảo hiểm trách nhiệm của lái xe cơ giới
- Bảo hiểm trách nhiệm của chủ thầu với các công trình xây dựng
- Bảo hiểm tai nạn hành khách đi lại trên các phương tiện giao thông
- Bảo hiểm cho một số loại tài sản
• Bảo hiểm tự nguyện
Bảo hiểm tự nguyện là hình thức bảo hiểm dựa trên nguyên tác thỏa thuận, người tham gia bảo hiểm tự nguyện ký kết hợp đồng bảo hieemrvaf người bảo hiểm theo những quy tắc và điều kiện của bảo hiểm đã được pháp luật quy định
Bảo hiểm tự nguyện trước hết gắn liền với quyền lợi của người tham gia bảo hiểm Tùy theo nhu cầu bảo hiểm mà họ chủ động lựa chọn những rủi ro cần bảo hiểm Về phía người bảo hiểm cũng phải chủ động linh hoạt trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm: xây dựng
Trang 15các phương án bảo hiểm thích hợp với các điều kiện bảo hiểm, mức phí, mức trách nhiệm phù hợp với yêu cầu của người tham gia bảo hiểm, đồng thời đảm bảo thực hiện hạch toán kinh doanh, chủ động trong việc đáp ứng yêu cầu cụ thể của từng đối tượng,tăng cường tính hấp dẫn của bảo hiểm.
Các nghiệp vụ thuộc loại này gồm:
- Bảo hiểm tai nạn học sinh, sinh viên
- Bảo hiểm du lịch
- Bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ doanh nghiệp
I.5.3 Phân loại theo hình thức bảo hiểm ở Việt Nam
Ở Việt Nam bảo hiểm kinh doanh được chia làm 2 loại sau:
• Bảo hiểm nhân thọ
Bảo hiểm nhân thọ: là hình thức bảo biểm rủi ro sinh mạng,thương tật, sức khỏe cho con người Thời gian đóng phí và thời gian được bảo hiểm kéo dài nhiều năm (ít nhất là 5 năm) Khi có rủi ro bảo hiểm theo đúng quy định trong điều khoản hợp đồng ký kết được bồi thường thiệt hại, đến khi kết thúc hợp đồng, hoặc thời gian quy định tùy theo cam kết trong hợp đồng người tham gia bảo hiểm hoặc người được bảo hiểm nhận được một phần hoặc toàn bộ số tiền bảo hiểm theo thỏa thuận trong hợp đồng
• Bảo hiểm phi nhân thọ
Bảo hiểm phi nhân thọ: là hình thức bảo hiểm cho con người, tàu, xe, hàng hải, cháy nổ, Thời gian đóng phí và được bảo hiểm ngắn (lâu nhất là 2 năm) Khi có rủi ro bảo hiểm theo đúng quy định trong điều khoản hợp đồng ký kết mới được bồi thường thiệt hại, nếu không có bất kỳ rủi ro nào xảy ra trong thời gain bảo hiểm thì xem như phí đóng được bồi thường cho người khác (nói cách khác là không còn)
Trang 16II Thực trạng phát triển thị trường bảo hiểm kinh doanh ở Việt Nam hiện nay
II.1 Quá trình hình thành và phát triển thị trường bảo hiểm kinh doanh ở Việt Nam
II.1.1 Giai đoạn trước năm 1993
• Trước năm 1975
Hoạt động bảo hiểm ở Việt Nam đã được hình thành và phát triển ngay từ thời thực dân Pháp Cho tới khi miền Bắc được giải phóng, đất nước bị chia cắt, hoạt động kinh doanh bảo hiểm ở miền Nam khá phát triển dưới chế độ Ngụy quyền Ở miền Nam, có hơn 52 công ty trong và ngoài nước đã triển khai các loại hình nghiệp vụ khá đa dạng như bảo hiểm hỏa hoạn, bảo hiểm chuyên chở, bảo hiểm xe tự động, bảo hiểm sinh mạng, bảo hiểm tai nạn lao động Các công ty hoạt động khá mạnh mẽ, đáp ứng được phần nào nhu cầu về bảo hiểm trên toàn thị trường miền Nam Các công ty bảo hiểm trong nước thường được thành lập dưới dạng Hội vô danh và Hội tương hỗ Các công ty nước ngoài thành lập ở Việt Nam dưới hình thức công ty chi nhánh Hầu hết các công ty đều đặt trụ sở chính ở Sài Gòn Mạng lưới trung gian bảo hiểm là môi giới và đại lý bảo hiểm được sử dụng phổ biến
để kinh doanh bảo hiểm trên phạm vi toàn miền Nam Việc quản lý nhà nước đối với hoạt động bảo hiểm được thực hiện thông qua Bộ Tài chính
Còn ở miền Bắc, để đáp ứng nhu cầu về bảo hiểm trong hoạt động ngoại thương, ngày 17/12/1964, Thủ tướng Chính phủ đã ra quyết định thành lập Công ty Bảo hiểm Việt Nam, gọi tắt là Bảo Việt Đến ngày 15/01/1965, Bảo Việt chính thức đi vào hoạt động Đây cũng
là công ty bảo hiểm Nhà nước duy nhất đại diện cho ngành bảo hiểm Việt Nam Từ ngày thành lập cho đến trước năm 1975, do những điều kiện khó khăn của chiến tranh, hoạt động của Bảo Việt ở miền Bắc chưa phát triển Lúc bấy giờ, Bảo Việt chỉ có trụ sở ở Hà Nội và chi nhánh ở Hải Phòng thực hiện chủ yếu 3 nghiệp vụ: bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu, bảo hiểm thân tàu và tái bảo hiểm
• Sau năm 1975
Sau khi miền Nam hoàn toàn giải phóng và thống nhất đất nước, Bảo Việt là công ty duy nhất hoạt động kinh doanh trên thị trường bảo hiểm ở Việt Nam theo chế độ hạch toán kế toán kinh tế thống nhất toàn ngành Công ty trực thuộc Bộ Tài chính, có chức năng giúp Bộ
Trang 17Tài chính thống nhất quản lý công tác bảo hiểm Nhà nước và trực tiếp tiến hành nghiệp vụ bảo hiểm trong cả nước Trong giai đoạn này, ở Việt Nam, Bảo Việt độc quyền kinh doanh bảo hiểm nên các sản phẩm của Bảo Việt chưa đa dạng, chủ yếu thực hiện các nghiệp vụ bảo hiểm phi nhân thọ với khoảng 20 sản phẩm bảo hiểm
Có thể nói, trong giai đoạn trước năm 1993 hoạt động bảo hiểm ở nước ta vẫn chưa phát triển
II.1.2 Giai đoạn từ năm 1993 – 2003
Ngày 18/12/1993, Chính phủ ra nghị định NĐ100/1993/NĐ-CP quy định về việc thành lập
và tổ chức hoạt động của các doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam, mở ra bước phát triển mới cho thị trường bảo hiểm Việt Nam Trên cơ sở đó, ngoài Bảo Việt thành lập năm 1964, lần lượt các doanh nghiệp bảo hiểm khác được cấp phép hoạt động trên thị trường Việt Nam, bao gồm:
- Doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam: Bảo Minh (1994), PJICO (1995), Bảo Long (1995), PVI (1996), PTI (1998)…
- Doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ có vốn nước ngoài: VIA (1996), UIC (1997), Allianz (1999), Việt Úc (1999)…
- Doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ Việt Nam : Bảo Việt Nhân thọ (1996 triển khai thí điểm)
- Doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ có vốn nước ngoài: Bảo Minh CMG (1999), Prudential (1999), Manulife (1999)…
- Doanh nghiệp môi giới bảo hiểm: AON (1999)…
- Doanh nghiệp tái bảo hiểm VINARE (1994)
Trang 18- Ngoài ra còn có khoảng 40 văn phòng đại diện của các công ty bảo hiểm nước ngoài
và hơn 70.000 đại lý bảo hiểm trên thị trường bảo hiểm Việt Nam
Nghị định 100 CP được ban hành đã phá vỡ thế độc quyền đang tồn tại của Bảo Việt, tạo tiền đề cho sự ra đời của các tổ chức bảo hiểm với nhiều hình thức khác nhau thuộc mọi thành phần kinh tế Theo Bộ Tài chính, tính đến năm 2003 cả nước hiện có 21 doanh nghiệp bảo hiểm thuộc nhiều loại hình sở hữu (100% vốn nhà nước, cổ phần, liên doanh và 100% vốn nước ngoài) với gần 500 sản phẩm bảo hiểm nhân thọ và phi nhân thọ (bảo hiểm con người, bảo hiểm tài sản và bảo hiểm trách nhiệm) Trong đo lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ đang phát triển khá nhanh, nhưng mới tập trung tại các thành phố lớn, phục vụ người
có thu nhập cao Đa số người dân sinh sống tại các vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa không được bảo hiểm tính mạng, sức khoẻ và thân thể
Trên nhu hợp tác phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh của từng doanh nghiêp bảo hiểm đã dẫn đến sự ra đời của Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam vào ngày 25/12/1999 với 10 doanh nghiệp bảo hiểm có mặt trên thị trường là hội viên chính thức, hội viên sáng lập Năm 2000, Luật kinh doanh bảo hiểm ra đời và có hiệu lực từ ngày 1/4/2001 Việc thành lập, hoạt động của thị trường bảo hiểm được điều chỉnh bởi Luật kinh doanh bảo hiểm và các văn bản pháp quy ban hành
Tính đến hết năm 2002, mới chỉ 3% dân số cả nước tham gia bảo hiểm nhân thọ với doanh thu phí tương ứng 3,61% tổng số tiền tiết kiệm trong dân cư Tỷ lệ này ở các nước phát triển là trên 50% Chỉ có 12% số lao động làm việc trong các ngành kinh tế tham gia bảo hiểm tai nạn lao động, 7,17% tổng vốn đầu tư từ các nguồn trong nước tham gia bảo hiểm xây dựng, lắp đặt Tỷ trọng hàng xuất khẩu tham gia bảo hiểm tại các doanh nghiệp bảo hiểm trong nước chỉ chiếm 6,55% kim ngạch xuất khẩu Trong một số ngành kinh tế then chốt như nông nghiệp, tỷ lệ tham gia bảo hiểm chỉ đứng ở mức 1% Số vốn thực có của toàn thị trường mới chỉ đạt 1.515 tỷ đồng, không đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh
tế và nâng cao năng lực nhận bảo hiểm
Tổng doanh thu phí bảo hiểm bình quân tăng 29%/năm vào năm 2003 đạt mức 1,5% GDP, tương đương 10.100 tỷ đồng Như vậy, quy mô thị trường bảo hiểm Việt Nam còn quá thấp so với các nước trong khu vực như Thái Lan (chiếm 3% GDP), Malaysia (5,8%), Singapore (6%)
Trang 19 Nhìn chung trong giai đoạn này, thị trường bảo hiểm Việt Nam đã có những bước đầu phát triển tuy nhiên thị trường bảo hiểm Việt Nam vẫn còn nhỏ bé Tuy nhiên, bảo hiểm Việt Nam được đánh giá là một thị trường rất giàu tiềm năng phát triển và đang phát triển ngày càng sôi động
II.1.3 Giai đoạn từ năm 2003 đến nay
Nền kinh tế Việt Nam đang trong giai đoạn thực hiện chiến lược phát triển kinh tế xã hội theo xu hướng toàn cầu hóa và khu vực hóa trong mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế Việc
mở của thị trường và tự do hóa trong lĩnh vực tài chính trong đó có bảo hiểm ngày càng trở nên cấp thiết Theo yêu cầu thực hiện những cam kết trong quan hệ thương mại song phương và đa phương của Việt Nam với các nước trong khối ASEAS, EU, Hoa Kỳ và tiến tới thực hiện các cam kết quốc tế khi Việt Nam gia nhập WTO thì việc hội nhập quốc tế trong lĩnh vực bảo hiểm là điều tất yếu Nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển thị trường bảo hiểm Việt Nam, ngày 29/08/2003 Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định số
175/2003/QĐ-TT phê duyệt “ Chiến lược phát triển thị trường bảo hiểm Việt Nam từ 2003
-2010” Cũng trong thời gian này, Vụ Bảo hiểm đã được thành lập trên cơ sở tách bộ phận
quản lý bảo hiểm từ Vụ Quản lý Ngân hàng và các tổ chức tài chính, tạo nên sự quản lý nhà nước trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm chuyên trách và sâu sát hơn, thích ứng với
sự phát triển của thị trường bảo hiểm và hội nhập quốc tế
Năm 2005, cả nước có 23 doanh nghiệp bảo hiểm hoạt động (trừ AIG và New York Life) Doanh thu đạt 13.808 tỉ đồng tăng 10% so với năm 2004 Tổng vốn điều lệ đạt 7.420
tỉ đồng, Tổng dự phòng nghiệp vụ 23.696 tỉ đồng, Tổng tài sản 30.657 tỉ đồng, Tổng vốn đầu tư vào nền kinh tế quốc dân đạt 26.276 tỉ đồng trong đó mua trái phiếu chính phủ và tiền gửi trên 20.000 tỉ đồng, Tổng lãi đầu tư là 2.200 tỉ đồng
Năm 2006, Việt Nam tiếp tục hội nhập và mở cửa thị trường bảo hiểm với sự cấp phép hoạt động cho công ty bảo hiểm Toàn cầu, Bảo hiểm Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bảo Tín, ACE Insurance và Liberty đã đưa tổng số doanh nghiệp bảo hiểm lên
29 doanh nghiệp, trong đó có 22 doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ và 7 doanh doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ Đến năm 2007, số doanh nghiệp bảo hiểm có mặt tại thị trường Việt Nam là 42 doanh nghiệp, trong đó có 23 doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ, 9 doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ, 1 doanh nghiệp tái bảo hiểm, 8 doanh nghiệp môi giới bảo hiểm
Trang 20Năm 2008, xảy ra cơn khủng hoảng kinh tế diễn ra trên phạm vi toàn cầu, ảnh hưởng sâu sắc tới nền kinh tế nước ta, khiến thị trường chứng khoán suy thoái, hoạt động đầu tư giảm sút, thị trường bất động sản đóng băng, lãi suất biến động… gây ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động sản xuất kinh doanh của nhiều doanh nghiệp… Tuy nhiên, thị trường bảo hiểm Việt Nam vẫn tiếp tục được mở rộng và phát triển với sự ra đời của nhiều doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ, phi nhân thọ, môi giới, bao gồm cả doanh nghiệp trong và nước ngoài Tổng số doanh nghiệp được cấp phép họat động trên thị trường đã lên tới 49 doanh nghiệp Trong đó có 27 doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ, 11 doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ, 10 công ty môi giới và 1 công ty tái bảo hiểm (Vinare) Tăng trưởng doanh thu của thị trường vẫn duy trì ở mức cao Doanh thu bảo hiểm phi nhân thọ đạt mức 10.855 tỷ đồng, tăng 32% so với năm 2007, bảo hiểm nhân thọ tăng trưởng ở mức hơn 9% tương đương với trên 10 ngàn tỷ đồng
Năm 2009, nền kinh tế Việt Nam vẫn đang phải chịu ảnh hưởng từ suy thoái kinh tế toàn cầu, do đó thị trường bảo hiểm phát triển tương đối chậm Do tính chất của thị trường bảo hiểm cạnh tranh khốc liệt nên hiện tượng giảm giá dành dich vụ, cắt giảm mức miễn thường, mở rộng điều kiện bảo hiểm diễn ra phổ biến khiến các công ty phải đối mặt với mức độ rủi ro cao, doanh thu không bù đắp đủ chi phí Cùng với việc tụt dốc của thị trường chứng khoán, bất động sản và đầu tư khiến nhiều doanh nghiệp làm ăn thua lỗ Mức thua
lỗ tổng cộng của các doanh nghiệp trên thị trường bảo hiểm phi nhân thọ lên tới 163 tỷ đồng, trong đó có cả các doanh nghiệp hoạt động lâu năm cũng như một số các công ty mới đi vào hoạt động
Cũng trong năm 2009, Vụ Quản lý Bảo hiểm Bộ Tài chính chính thức trở thành Cục Quản lý, Giám sát bảo hiểm Đây là một minh chứng cho thấy sự quan tâm của chính phủ trong vai trò quản lý nhà nước nhằm mục tiêu củng cố và thúc đẩy sự tăng trưởng bền vững của thị trường bảo hiểm Việt Nam
Năm 2010, ngành bảo hiểm hoàn thành cơ bản các chỉ tiêu Chiến lược phát triển thị trường bảo hiểm Việt Nam giai đoạn 2003 – 2010 Doanh thu bảo hiểm năm 2010 đạt 30.844 tỉ đồng xấp xỉ chỉ tiêu chiến lược đề ra trong đó bảo hiểm phi nhân thọ đạt 17.052 tỉ đồng, vượt chỉ tiêu Chiến lược 91%, bảo hiểm nhân thọ đạt 13.792 tỉ đồng đạt 45% so với chỉ tiêu Chiến lược, thu nhập đầu tư 8.200 tỉ đồng Tổng vốn đầu tư của doanh nghiệp bảo hiểm ước đạt trên 92.000 tỉ đồng (tương đương 4,6 tỉ USD) đạt chỉ tiêu chiến lược Tổng
số đại lý bảo hiểm trên 200.000 người, tăng 33% so với chỉ tiêu chiến lược, Năng lực tài