Thực trạng công tác thu BHXHBB ở BHXH Huyện Cao Lộc – Tỉnh Lạng Sơn

Thực trạng công tác thu BHXHBB ở BHXH Huyện Cao Lộc – Tỉnh Lạng Sơn

LỤC

DANH MỤC BẢNG BIỂU

THUẬT NGỮ VIẾT TẮT

BHXH: Bảo hiểm xã hội

BHXHBB: Bảo hiểm xã hội bắt buộc

BHYT: Bảo hiểm y tế

BHTN: Bảo hiểm tự nguyện

CNVC: Công nhân viên chức

TBH: Thu bảo hiểm

TNLĐ – BNN: Tai nạn lao động bệnh nghề nghiệp

TNHH: Trách nhiệm hữu hạn

NLĐ: Người lao động

NSDLĐ: Người sử dụng lao động

LỜI MỞ ĐẦU

Bảo hiểm xã hội (BHXH) là một chính sách xã hội đặc biệt quan trọng được các nước chú trọng và phát triển phù hợp với điều kiện kinh tế

xã hội của mình và pháp luật hóa trong hệ thống pháp luật của Nhà nước

Đối với nước ta BHXH là một chính sách xã hội lớn của Đảng và Nhà nước được quy định trong Hiến pháp, trong các văn kiện của Đảng và không ngừng được bổ sung, hoàn thiện, nhằm mở rộng và nâng cao việc đảm bảo vật chất, góp phần ổn định đời sống cho người lao động và gia đình trong trường hợp người lao động ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, chết, gặp rủi ro và các khó khăn khác

Trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, BHXH càng trở nên quan trọng trong việc góp phần đảm bảo công bằng và phát triển xã hội một cách bền vững

Với phương châm: “Học đi đôi với hành”, trường Đại học Lao động – Xã hội nhận thức thấy thực tập tốt nghiệp là khâu quan trọng của quá trình đào tạo, giúp sinh viên tiếp cận và liên hệ giữa kiến thức lý luận đã học ở trường với thực tiễn sinh động, đa dạng, phong phú Vì vậy, trước khi tốt nghiệp với thời gian 12 tuần, Nhà trường đã tạo điều kiện cho học sinh có thể làm quen với công việc, vận dụng những gì đã được học vào thực hành, đồng thời mở rộng tầm nhìn, hiểu biết thực tế

Như chúng ta đã thấy, thu BHXH có vai trò quan trọng đặc biệt, không những có vai trò to lớn trong việc cân đối quỹ, thu BHXH còn đóng vai trò quyết định đến sự tồn tại và phát triển của hệ thống BHXH Đặc biệt

là sự tồn tại và phát triển của BHXH vận động theo cơ chế thị trường, không có sự bao cấp của ngân sách Nhà nước trong lĩnh vực BHXH

Nhận biết được tầm quan trọng của công tác thu Bảo hiểm xã hội nên trong quá trình tìm hiểu và thực tế tại Bảo hiểm xã hội huyện Cao Lộc, với

sự hướng dẫn của cô Đỗ Thùy Dung là giảng viên Khoa Bảo hiểm trực tiếp hướng dẫn, cùng các bác và cô chú ở cơ quan BHXH huyện Cao Lộc giúp

đỡ, em chọn cho mình chuyên đề “Thực trạng công tác thu BHXHBB ở BHXH Huyện Cao Lộc – Tỉnh Lạng Sơn”

Bài báo cáo thực tập tốt nghiệp được chia làm hai phần chính:

Phần I: Tình hình thực hiện BHXH ở huyện Cao Lộc Bao gồm 3

chương:

Chương 1 Khái quát đặc điểm, tình hình chung ở cơ quan BHXH huyện Cao Lộc

Chương 2 Tình hình thực hiện BHXH ở huyện Cao Lộc.

Chương 3 Nhận xét và kiến nghị

Phần II: Thực trạng công tác thu BHXH ở huyện Cao Lộc một số kiến

nghị và giải pháp Bao gồm 3 chương:

Chương 1 Những vấn đề lý luận chung

Chương 2 Thực trạng công tác thu BHXH bắt buộc ở BHXH huyện Cao Lộc

Chương 3 Một số giải pháp và kiến nghị làm tăng nguồn thu BHXH huyện Cao Lộc

Trong quá trình tìm hiểu và hoàn thành chuyên đề, do thời gian và nhận thức còn nhiều hạn chế nên không thể tránh khỏi sai sót, em rất mong thầy cô giúp đỡ, sửa sai giúp em hoàn thành tốt bài chuyên đề này Em xin chân thành cảm ơn!

PHẦN I: TÌNH HÌNH THỰC HIỆN BHXH Ở HUYỆN CAO LỘC – TỈNH LẠNG SƠN CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT ĐẶC ĐIỂM, TÌNH HÌNH CHUNG Ở CƠ

QUAN BHXH HUYỆN CAO LỘC

1.1 Đặc điểm tình hình của cơ quan BHXH huyện Cao Lộc

1.1.1 Sơ lược lịch sử hình thành và phát triển của cơ quan BHXH huyện Cao Lộc

1.1.1.1 Đặc điểm huyện Cao Lộc

Cao Lộc là một huyện miền núi biên giới của tỉnh Lạng Sơn, với diện tích tự nhiên khoảng 644,61 km2 Có 21 xã, 2 thị trấn, trong đó có 5 xã

và 1 thị trấn có đường biên giới với Trung Quốc với chiều dài 83 km Dân

số khoảng 73783 người với 06 dân tộc: Kinh, Tày, Nùng, Hoa, Dao, Mán sinh sống đoàn kết, hòa thuận Huyện có 7 xã đặc biệt khó khăn, trình độ dân trí còn hạn chế, dân cư sống không tập trung, đời sống của người dân còn gặp nhiều khó khăn Có những xã cách xa trung tâm thị trấn 45 km giao thông đi lại khó khăn

1.1.1.2 Lịch sử hình thành và phát triển BHXH huyện Cao Lộc

Sự ra đời của BHXH Việt Nam là cơ sở để hình thành và phát triển

hệ thống BHXH các địa phương Do đó BHXH Tỉnh Lạng Sơn được thành lập theo Quyết định số 101/QĐ-TCCB ngày 04/8/1995 của Tổng Giám đốc Việt Nam trên cơ sở thống nhất 2 bộ phận BHXH của Sở Lao động- Thương binh- Xã hội và Liên đoàn lao động Tỉnh Lạng Sơn Từ tháng 01/2003 thực hiện Quyết định số 20/TTg ngày 24/01/2002 của Thủ tướng Chính phủ về việc chuyển giao BHYT Việt Nam sang BHXH Việt Nam BHXH tỉnh Lạng Sơn và BHYT tỉnh Lạng Sơn chính thức trở thành một tổ chức thống nhất trong hệ thống BHXH Việt Nam

Do sự thay đổi chính sách nhà nước BHXH huyện Cao Lộc được thành lập theo Quyết định số 102/QĐ-TCCB ngày 04/8/1995 của Tổng Giám độc Việt Nam BHXH huyện Cao Lộc trực thuộc BHXH tỉnh Lạng Sơn,

là đơn vị sự nghiệp có chức năng triển khai thực hiện Luật BHXH trên phạm vi lãnh thổ huyện Cao Lộc BHXH huyện Cao Lộc được thành lập trên cơ sở thực hiện chế độ theo Luật BHXH Là đơn vị cấp 3, chịu sự chỉ đạo trực tiếp của BHXH Tỉnh, đồng thời chịu sự lãnh đạo về mặt quản lý Nhà nước của Huyện ủy, Ủy ban nhân dân, Hội đồng nhân dân huyện Cao Lộc

BHXH huyện Cao Lộc từng bước mở rộng và tăng nhanh đối tượng tham gia, thụ hưởng BHXH, BHYT ở mọi thành phần kinh tế theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa phù hợp với yêu cầu hội nhập kinh tế, phát triển kinh tế xã hội địa phương Trong năm 2009 đã

có 5076 lao động tham gia BHXH bắt buộc Tổ chức thu BHXH, BHYT đảm bảo chi trả các chế độ kịp thời, đúng chế độ, đúng đối tượng Quản

lý chặt chẽ và sử dụng quỹ có hiệu quả, đảm bảo bình đẳng về quyền lợi

và nghĩa vụ trong việc tham gia và thụ hưởng BHXH, BHYT Riêng số thu của đối tượng BHXHBB trong năm 2009 là hơn 17 tỷ

Thực hiện nhiệm vụ xây dựng kiện toàn tổ chức bộ máy quản lý chuyên trách của nghành Không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn nghiệp vụ trình độ chính trị, ý thức trách nhiệm phục vụ đối tượng của đội ngũ cán bộ công chức Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa phương tiện làm việc đáp ứng nhu cầu nhiệm vụ ngày càng tăng

Từ khi BHXH huyện Cao Lộc thành lập, BHXH huyện Cao Lộc đã quản lý thu 33 đơn vị với 612 lao động (năm 1996) Sau 15 năm thành lập thì BHXH huyện quản lý thu 193 đơn vị tăng gấp 5.8 lần, với 5076 lao động tăng gấp 8.29 lần Phần đa các đơn vị sử dụng lao động phân tán, không tập trung, ảnh hưởng đến việc theo dõi, kiểm tra, đôn đốc thu BHXH Hàng năm cơ quan đều hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, góp phần vào sự ổn định kinh tế, chính trị trên địa bàn huyện Bên cạnh công tác chuyên môn nghiệp vụ, lãnh đạo cơ quan cũng rất quan tâm đến đời sống văn hóa, tinh thần cho cán bộ công nhân viên chức Ngược lại, anh chị em nhân viên luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, không ngừng học hỏi và sáng tạo trong công việc nhằm xây dựng đơn vị trở thành một tập thể vững mạnh

1.1.2 Chức năng, nhiệm vụ và hệ thống tổ chức bộ máy của BHXH huyện Cao Lộc.

1.1.2.1 Chức năng của BHXH huyện Cao Lộc.

Cơ quan BHXH huyện Cao Lộc là cơ quan trực thuộc BHXH tỉnh Lạng Sơn, đặt tại huyện Cao Lộc, nằm trong hệ thống tổ chức của BHXH Việt Nam Có chức năng giúp Giám đốc BHXH tỉnh tổ chức thực hiện các chính sách, chế độ BHXH và quản lý tài chính BHXH trên địa bàn huyện, chịu sự quản lý trực tiếp toàn diện của Giám đốc BHXH tỉnh, chịu sự quản lý hành chính trên địa bàn lãnh thổ của Ủy ban nhân dân

huyện Cao Lộc BHXH huyện Cao Lộc có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng.

• Chế độ dài hạn: hưu trí, tử tuất

• Chế độ ngắn hạn: ốm đau, thai sản, nghỉ dưỡng sức, TNLĐ-BNN.+ Chế độ BHYT: chi KCB

1.1.2.2 Nhiệm vụ của BHXH huyện Cao Lộc.

- Xây dựng chương trình, kế hoạch công tác năm trình Giám đốc BHXH tỉnh phê duyệt và tổ chức thực hiện

- Hướng dẫn đơn vị sử dụng lao động lập danh sách tham gia BHXH, đôn đốc, theo dõi việc thu nộp BHXH của các đơn vị trên địa bàn huyện hoặc trực tiếp thu BHXH theo phân cấp của BHXH Việt Nam và BHXH tỉnh

- Tiếp nhận kinh phí, danh sách và tổ chức chi trả cho các đối tượng hưởng các chế độ BHXH, do BHXH tỉnh chuyển đến theo phân cấp Theo dõi việc thay đổi địa chỉ, danh sách tăng giảm đối tượng hưởng chế độ trong quá trình chi trả

- Tiếp nhận đơn thư khiếu nại, tố cáo về chế độ, chính sách BHXH

để giải quyết theo thẩm quyền hoặc báo cáo với BHXH tỉnh xem xét giải quyết

- Quản lý các đối tượng KCB bắt buộc và tự nguyện theo quy định của BHXH tỉnh trên địa bàn phụ trách, hướng dẫn, đôn đốc các đơn vị thực hiện các thủ tục phục vụ cho việc khai thác phát hành hoặc gia hạn

- Quản lý công chức, viên chức, tài chính và tài sản thuộc BHXH huyện theo phân cấp của BHXH Việt Nam và BHXH tỉnh

- Thực hiện chế độ báo cáo với BHXH tỉnh và Ủy ban nhân dân huyện theo quy định

- Thực hiện tiết kiệm chống lãng phí, chống tham nhũng, tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, giải thích chính sách BHXH, BHYT thường xuyên và sâu rộng trên địa bàn Huyện

BỘ PHẬN KẾ TOÁN, CHI

BỘ PHẬN GIÁM ĐỊNH Y

TẾ

PHÓ GIÁM

ĐỐC

- Đẩy mạnh việc khai thác mở rộng đối tượng tham gia BHXH,

BHYT trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh, các cơ sở ngoài công

lập và nhân dân trên địa bàn Huyện

1.1.2.3 Hệ thống tổ chức bộ máy của BHXH huyện Cao Lộc.

Theo quy định thì BHXH huyện không có cơ cấu tổ chức trực thuộc

Giám đốc BHXH huyện quy định nhiệm vụ cụ thể cho từng công chức,

viên chức Hệ thống tổ chức bộ máy quản lý của BHXH huyện Cao Lộc

như sau:

Sơ Đồ: sơ đồ tổ chức bộ máy của BHXH huyện Cao Lộc

Chú giải: quan hệ trực tuyến

* Chức năng và nhiệm vụ của từng bộ phận:

- Giám đốc: là người đứng đầu cơ quan, người nắm quyền hành cao

nhất và quản lý mọi hoạt động của cơ quan, quy định nhiệm vụ cụ thể

cho từng cán bộ Chịu trách nhiệm với Giám đốc BHXH tỉnh về các mặt

công tác của đơn vị theo nhiệm vụ được giao

- Phó giám đốc: là người cộng tác đắc lực của giám đốc, do BHXH tỉnh

bổ nhiệm Phó giám đốc thay mặt Giám đốc giải quyết các lĩnh vực

trong đơn vị, có ý kiến tham mưu với Giám đốc giải quyết về các hoạt

động của cơ quan nhất là lĩnh vực chuyên môn, thực hiện và chịu trách

nhiệm trước Giám đốc về hoạt động của đơn vị khi được ủy quyền Trực

tiếp phụ trách các bộ phận: bộ phận thu và cấp sổ thẻ, bộ phận chế độ chính sách, bộ phận kế toán, chi, bộ phận giám định.

- Bộ phận thu và cấp sổ thẻ: là những cán bộ thực hiện nhiệm vụ thu

BHXH, hướng dẫn đơn vị lập danh sách lao động, quỹ tiền lương đóng BHXH, BHYT và phiếu điều chỉnh mức đóng BHXH, BHYT hàng tháng Vào sổ kết quả thu BHXH, BHYT đến từng người lao động, từng

cơ quan đơn vị hàng tháng Thông báo kịp thời đến các đơn vị nợ tiền BHXH Xác nhận mức đóng, thời gian đóng BHXH của từng người lao động khi thực hiện chế độ BHXH hoặc chuyển nơi làm việc Báo cáo kết quả thu BHXH về BHXH tỉnh Lạng Sơn theo quy định Cấp sổ thẻ BHXH, BHYT kịp thời cho người lao động theo đúng quy định, nhận thẻ BHYT từ tỉnh cấp phát cho các đối tượng có thẻ BHYT qua xã, thị trấn hoặc chủ sử dụng lao động, đổi, sửa thẻ cho các trường hợp phát sinh

- Bộ phận chế độ chính sách: là những cán bộ quản lý bộ phận chính

sách, quản lý hồ sơ và BHYT tiếp nhận hồ sơ hưu từ BHXH tỉnh chuyển về

đã qua xét duyệt, làm thủ tục chuyển cho đối tượng lương hưu đến các huyện khác theo yêu cầu nếu chuyển tỉnh khác phải thông báo qua BHXH tỉnh Theo dõi ghi lại các biến động, các đối tượng hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH chết, chuyển đi, hết thời hạn, tức là theo dõi số giảm Thanh toán mai táng phí cho các đối tượng trên Bộ phận quản lý hồ sơ có nhiệm vụ quản lý

hồ sơ của tất cả các đối tượng hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH Cần phân theo các xã, khu phố của thị trấn để dễ tìm, dễ quản lý

- Bộ phận kế toán, chi: là những cán bộ có trách nhiệm trong việc

cung cấp thông tin cho Giám đốc về kinh tế, tổ chức hạch toán tất cả các nghiệp vụ sảy ra trong đơn vị, những quy định của đơn vị về công tác quản

lý tài chính Đồng thời làm nhiệm vụ chi BHXH Có nhiệm vụ, chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH cho những người tham gia BHXH về hưu và trợ cấp BHXH, cho những người mất sức lao động, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, tuất

- Bộ phận giám định: Cơ quan BHXH có bố trí giám định viên

thường trực tại cơ sở y tế để giám sát đúng người, đúng thẻ BHYT, giám sát bệnh nhân ra vào viện Có cán bộ thống kê tại cơ sở y tế tổng hợp tình hình KCB, về phía cơ sở y tế cũng có thống kê tương tự để hàng tháng hai bên đối chiếu thanh toán và thanh lý hợp đồng mỗi quỹ một lần

1.1.3 Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và lao động của BHXH huyện Cao Lộc

Khi bắt đầu thành lập, cơ quan gồm có 4 cán bộ công chức đến nay tổng số cán bộ công chức, viên chức lao động là 10 cán bộ gồm có: 1 Giám đốc, 1 Phó Giám đốc, 2 Cán bộ phụ trách thu, 2 Kế toán chi, 2 Giám định viên BHYT, 2 Cán bộ phụ trách chế độ chính sách BHXH kiêm thủ quỹ Trong đó số cán bộ đạt trình độ đại học là 7 cán bộ chiếm 70%, số cán bộ đạt trình độ cao đẳng, trung cấp là 3 cán bộ chiếm 30%

Trong những năm qua BHXH huyện Cao Lộc đã tạo điều kiện cho cán bộ học nâng cao trình độ để đáp ứng yêu cầu của công việc hiện nay

1.1.4 Cơ sở vật chất kỹ thuật của BHXH huyện Cao Lộc.

Được sự quan tâm của các cấp, BHXH huyện Cao Lộc ngày càng nâng cấp về cơ sở vật chất, trang thiết bị làm việc Tính tới thời điểm hiện nay là khá đầy đủ, tạo điều kiện làm việc ngày càng tốt hơn cho cán bộ công chức, viên chức trong nghành, cơ sở vật chất của cơ quan gồm có:

- Khu nhà hai tầng có 6 phòng làm việc: 1 phòng giám đốc, 1 phòng phó giám đốc, 1 phòng thu, 1 phòng kế toán, 1 phòng cấp phát, 1 phòng họp Công trình vệ sinh khép kín đảm bảo vệ sinh môi trường

Hệ thống chính sách BHXH liên tục được kiện toàn với nhiều chế độ mới được ban hành, nhiều chế độ mới được sửa đổi, bổ sung phù hợp với mức đóng và mức hưởng, đảm bảo quyền lợi cho người lao động đã

có tác động tích cực đến các đối tượng tham gia BHXH Đây là một

trong những yếu tố quan trọng nhằm tăng nguồn quỹ BHXH tập trung, tạo điều kiện để toàn ngành BHXH tiếp tục chủ động nguồn kinh phí trong công tác chi trả các chế độ BHXH vừa đảm bảo về thời gian và đúng chế độ cho đối tượng.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý và xét duyệt hồ sơ hưởng BHXH trong toàn ngành tạo điều kiện thuận lợi cho công tác chi trả BHXH được nhanh chóng, chính xác, kịp thời

Là một huyện miền núi, địa bàn rộng, cơ sở vất chất như đường giao thông, thông tin liên lạc, địa điểm tổ chức chi trả còn khó khăn, nhất là

ở các xã vùng sâu, vùng xa đối tượng BHXH sống rải rác ở 23 xã, thị trấn Có xã chỉ có 01 đối tượng tham gia… Nên việc chi trả gặp không ít khó khăn như việc đảm bảo an toàn tiền mặt, thời gian chi trả, lệ phí chi trả thấp nên ở các xã có ít đối tượng không đủ điều kiện để thành lập đại

lý chi trả

Nhận thức của một bộ phận đối tượng hưởng BHXH và đơn vị sử dụng lao động về BHXH còn hạn chế Đây là một trong những nguyên nhân phát sinh việc lợi dụng quỹ BHXH, lập hồ sơ thanh toán chế độ BHXH ngắn hạn không đúng quy định

CHƯƠNG 2 TÌNH HÌNH THỰC HIỆN BHXH Ở HUYỆN CAO LỘC

2.1 Công tác tuyên truyền, thông tin, phổ biến chính sách, pháp luật BHXH.

Trong những năm qua, công tác tuyên truyền của BHXH huyện Cao Lộc luôn được chú trọng, đổi mới phương thức và nội dung tuyên truyền sao cho phù hợp và hiệu quả cho từng địa bàn, từng đối tượng Trực tiếp tọa đàm, tập huấn lồng ghép phối hợp với đài truyền thanh, đài truyền hình huyện, truyền thanh cơ sở phát nhiều buổi vào những thời gian thích hợp Xây dựng được 03 phóng sự về thực hiện chế độ chính sách BHXH, BHYT trên địa bàn

2.2 Tình hình tham gia BHXH bắt buộc.

Do đặc điểm của một huyện miền núi nên đối tượng tham gia BHXHBB chủ yếu là cán bộ công chức, viên chức nhà nước, các đối tượng khác tương đối ít Số lượng lao động tham gia BHXHBB của huyện Cao Lộc được thể hiện qua bảng sau:

Bảng 1.1: Số lao động tham gia BHXHBB (2007 - 2009).

Khối thu BHYT

(3%)

(Nguồn: BHXH Huyện Cao Lộc)

Qua bảng số liệu trên ta thấy số lao động tham gia BHXHBB tăng lên qua các năm từ 3816 người (năm 2007) lên 5076 người (năm 2009), tăng 1260 người Trong đó năm 2009 là thời điểm số lao động tham gia

BHXHBB cao nhất điều đó chứng tỏ công tác thông tin tuyên truyền bước đầu đạt hiệu quả Đồng thời nhận thức của người lao động về việc tham gia BHXH đã được cải thiện.

2.3 Công tác cấp sổ BHXH, thẻ BHYT.

Công tác cấp sổ BHXH cho người lao động và các đối tượng tham gia BHXH được chỉ đạo thực hiện kịp thời tạo điều kiện thuận lợi trong việc ghi nhận quá trình làm việc đóng BHXH và thụ hưởng chế độ BHXH

Trong năm 2009 BHXH huyện Cao Lộc đã thực hiện:

- Công tác cấp bìa sổ BHXH: trong năm đã nhập phôi 400, đã cấp được 158 còn tồn 242

- Công tác sổ BHXH tờ rời: nhập phôi tờ rời được 5.500, đã cấp 19 còn tồn 5.481

- Công tác cấp và quản lý thẻ BHYT: nhập phôi 20.000 đã cấp 12.399 còn tồn 7.601

- Công tác nhập dữ liệu sổ: tổng số sổ BHXH đang quản lý 3.148 sổ,

sổ đã nhập vào phần mềm quản lý 520, sổ chưa nhập 2.628 sổ

2.4 Tình hình thu, nộp BHXH.

Công tác thu BHXH là một khâu quan trọng trong việc đảm bảo cân đối quỹ Để quỹ BHXH được cân đối ổn định và lâu dài làm tốt công tác thu BHXH là một trong những biện pháp cơ bản nhất Nhận thức rõ vấn

đề đó trong những năm qua cán bộ phụ trách thu BHXH của huyện Cao Lộc đã nỗ lực cố gắng hoàn thành mục tiêu đề ra

Với phương châm thu đúng, thu đủ, tích cực mở rộng đối tượng tham gia BHXH nhằm tăng nguồn thu BHXH Tình hình thu, nộp BHXH thể hiện qua bảng số liệu sau:

Bảng 1.2: Tình hình thu, nộp BHXH ở BHXH huyện Cao Lộc

Tổng số nợ BHXH

09

17.012.469.827 285.995.279

(Nguồn: BHXH Huyện Cao Lộc)

Qua bảng số liệu, tổng thực thu BHXH tăng qua các năm, năm 2009

là 17.012.469.827 đồng, đạt 115.73% kế hoạch được giao so với năm

2008 vượt 4.643.369.117 đồng, do số đơn vị tham gia BHXH năm 2009

là 193 đơn vị tăng so với năm 2008 là 33 đơn vị Tổng số lao động là 5.076 lao động tăng so với năm 2008 là 936 lao động trong đó khai thác được 6 đơn vị, số lao động là 57 người

Bên cạnh đó tình trạng nợ đóng BHXH vẫn còn tồn tại Việc trích nộp tiền đóng BHXH không đúng thời gian quy định, còn một số đơn vị

do năng lực chuyên môn, nghiệp vụ yếu kém dẫn đến nộp chậm

2.5 Công tác xét duyệt hồ sơ, giải quyết chính sách, chế độ đối với người lao động.

* Đối tượng quản lý thường xuyên Tổng số là 1404 người

- tai nạn lao động: 1 hồ sơ

Nhìn chung, công tác thẩm định, xét duyệt hồ sơ và giải quyết chế độ chính sách được thực hiện theo đúng quy trình Quản lý tăng giảm chặt chẽ đối tượng, đảm bảo quyền lợi của người tham gia và thụ hưởng chế độ

2.6 Công tác chi trả các chế độ cho người lao động.

BHXH huyện Cao Lộc đang quản lý và chi trả cho trên 1400 đối tượng hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH hàng tháng với số chi bình quân mỗi tháng là trên 2.5 tỷ đồng Đối tượng hưởng chế độ sống rải rác tại 23 Xã, Thị trấn Xã có đông đối tượng nhất là thị trấn Cao Lộc với trên 500 đối tượng, xã có ít đối tượng nhất là xã Mẫu Sơn với 01 đối

tượng, có những xã cách xa trung tâm 45 km, giao thông đi lại khó khăn.

Từ đặc điểm tình hình của huyện và yêu cầu quản lý quỹ BHXH BHXH huyện Cao Lộc đã không ngừng đổi mới, cải tiến phương pháp chi trả nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho đối tượng hưởng chế độ và đảm bảo an toàn nguồn quỹ

Do có trách nhiệm xét duyệt, chi trả trợ cấp trong phạm vi và địa bàn quản lý một phần do BHXH tỉnh ủy quyền chi trả Nhìn chung các đối tượng được chi đúng, chi đủ, kịp thời đảm bảo an toàn về tiền mặt

Các đơn vị trực thuộc đã phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan như ngân hàng, kho bạc, cấp ủy, chính quyền xã đảm bảo nguồn kinh phí chi trả cho các đối tượng thụ hưởng chế độ BHXH Công tác chi trả chế độ BHXH ở huyện Cao Lộc được thực hiện qua bảng số liệu sau:

tiền (đồng) ng

ư ời

tiền (đồng)

ng ư ời

tiền (đồng)

Ốm

đau

32 2

1.132.657.6

54

17 7

25.595.709.

200

76 5

17.005.521.

000

40 0

181

1.1 22

19.292.050.

750

1.1 76

11.365.107.

486

(Nguồn: BHXH Huyện Cao Lộc)Tổng số chi trong năm là 19.520 lượt người, với số tiền là: 30.657.158.181 đồng tăng so với năm 2008 là 2.670 lượt người với số tiền là 5.210.135.501 đồng Vượt so với kế hoạch là 3.5%

Trong đó: - Nguồn NSNN chi 19.292.505.750 đồng

- Nguồn quỹ BHXH chi 11.365.107.486 đồng

Tiếp tục chi trả thực hiện 3 mô hình: chi trả qua Hợp đồng ủy thác 9

xã (9 đại lý) chiếm 10.62%, chi trả tận nhà đối tượng chiếm 0.5%, chi trả trực tiếp chia thành 4 cụm xã, thị trấn chiếm 91.38% Cụm 1 thị trấn

Cao Lộc và các xã lân cận thị trấn, cụm 2 xã Gia Cát, Tân Liên, cụm 3 thị trấn Đồng Đăng, cụm 4 Hồng Phong, Bình Trung, Phú Xá.

Hàng tháng duy trì chi trả đúng lịch hàng tháng từ ngày 06 đến ngày

08 hàng tháng Kiểm đếm tiền trước khi chi trả cho đối tượng, đảm bảo đúng chế độ, đúng người, đúng số tiền, không để sảy ra sai sót nhầm lẫn, được đối tượng ủng hộ

Công tác quản lý tài chính: chấp hành và thực hiện nghiêm túc các quy định của Nhà nước, của ngành và các chính sách, chế độ Lập dự toán, tổng hợp báo cáo quyết toán, hạch toán đúng nội dung, kịp thời, số liệu chính xác rõ ràng, sử dụng kinh phí tiết kiệm, có hiệu quả, chống lãng phí tiêu cực Quản lý tiền mặt chặt chẽ an toàn, không để sảy ra mất mát

2.7 Công tác quản lý tài chính quỹ BHXH.

Chính là công tác quản lý thu, quản lý chi nhằm đảm bảo cân đối quỹ BHXH Công tác quản lý tài chính BHXH huyện Cao Lộc dưới sự quản

lý trực tiếp của BHXH tỉnh Lạng Sơn Nên công tác này luôn được cán

bộ kế toán nỗ lực hết mình làm tốt nhiệm vụ được giao

Như công tác thẩm định thanh toán chi quản lý bộ máy được thực hiện chặt chẽ, việc chi phúc lợi tập thể, mua sắm tài sản cố định, chi đầu tư xây dựng cơ bản sửa chữa lớn được thực hiện đúng đối tượng, định mức và đảm bảo thủ tục hồ sơ thực hiện tiếp nhận, kiểm soát và quản lý nguồn thu, chi đúng quy định, tổ chức mua sắm các trang thiết bị phục vụ công tác cho các đơn vị đúng dự toán, thanh quyết toán và quản lý các nguồn thu kinh phí

Tuy nhiên, việc quản lý tài chính vẫn tồn tại mốt số vấn đề liên quan đến nghiệp vụ thu BHXH Tình trạng nợ BHXH vẫn đã và đang diễn ra tại đơn vị, ảnh hưởng không nhỏ đến thực hiện chế độ BHXH nói chung

2.8 Công tác thanh tra, kiểm tra tình hình thực hiện chính sách, chế

độ BHXH và việc xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về BHXH.

Thanh tra giữ vai trò rất quan trọng nhằm xem xét đánh giá các hoạt động của cơ quan BHXH từ đó có sự tác động thích hợp để cơ quan BHXH hoạt động đúng hướng, đạt được mục tiêu, kế hoạch của BHXH

tỉnh đặt ra để kịp thời phát hiện sai lệch, sai sót trong quá trình thực hiện chế độ chính sách BHXH, BHYT tại các cơ quan, đơn vị.

Trong năm 2009 vừa qua BHXH huyện Cao Lộc đã tổ chức thực hiện được 23 cuộc kiểm tra về công tác thu BHXH, BHYT và thanh toán các chế độ BHXH ngắn hạn và giám định BHYT đạt 100% kế hoạch đề ra Qua kiểm tra đã phát hiện xử lý kịp thời các vướng mắc tồn tại và hướng dẫn kịp thời các đơn vị sử dụng lao động trong việc thực hiện chính sách BHXH, BHYT góp phần nâng cao nhận thức của các đơn vị sử dụng lao động trong việc thực hiện chính sách BHXH huyện còn quan tâm và thực hiện nghiêm túc công tác xử lý sau kiểm tra Xử

lý kịp thời các tồn tại của các đơn vị do BHXH tỉnh và BHXH huyện phát hiện sau kiểm tra

2.9 Giải quyết khiếu nại, tố cáo về BHXH.

Nhìn chung công tác giải quyết đơn thư khiếu nại luôn đáp ứng đúng kịp thời những thắc mắc của các đối tượng tham gia BHXH Trong năm phát sinh 8 đơn kiến nghị và 8 lượt công dân Kiến nghị và hỏi về việc thu, giải quyết các chế độ chính sách BHXH, BHYT BHXH huyện đã tiếp nhận và trả lời 8/8 đơn Đảm bảo đúng quy trình và thời gian quy định, không để sảy ra tồn đọng đơn thư vượt cấp Mở sổ sách theo dõi

về công tác kiểm tra

2.10 Công tác tổ chức, quản lý hành chính và tuyên truyền

Đơn vị phối kết hợp cùng chi bộ, và các đoàn thể lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên công tác giáo dục chính trị, tư tưởng tới đoàn thể cán bộ công chức chấp hành nghiêm chỉnh đường lối chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Thực hiện tốt kỷ luật lao động, ban hành nội quy và quy chế làm việc của cơ quan, duy trì họp định kỳ hàng tháng hoặc đột xuất Công tác phê và tự phê của từng cán bộ, công chức được nâng cao, đoàn kết nội bộ trong và ngoài cơ quan Không có công chức nào vi phạm khuyết điểm, thường xuyên đổi mới phương thức làm việc, thực hiện cải cách hành chính cơ chế một cửa tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân đến giao dịch công tác, thủ tục hành chính đơn giản thời gian giải quyết được rút ngắn Việc chuyển đổi tác phong làm việc từ hành chính sang tác phong phục vụ của cán bộ công chức, viên chức có sự chuyển biến cơ bản

2.11 Công tác giám định y tế.

Công tác giám định chi phí KCB trên địa bàn đã được thực hiện đúng với nội dung Thông tư, Quyết định, của liên bộ và Công văn hướng dẫn của ngành và sự phối kết hợp giữa BHXH và trung tâm y tế huyện Đảm bảo cho bệnh nhân KCB nội, ngoại trú ngày càng tốt hơn.

Bảng 1.4: Tình hình KCB ở BHXH huyện Cao Lộc năm 2009

Số lượt khám (lượt)

Chi phí (đồng)

44

96Đối tượng người nghèo, TE <

6T

01

Đối tượng người nghèo, TE <

6T

(Nguồn: BHXH Huyện Cao Lộc)

CHƯƠNG 3 NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ 3.1 Nhận xét

Vượt lên trên những khó khăn cơ quan BHXH huyện Cao Lộc đã đạt được những thành quả nhất định

3.1.1 Những mặt đạt được.

Với sự quan tâm chỉ đạo của các ban ngành, chính quyền địa phương

và sự nỗ lực cố gắng của cán bộ nhân viên BHXH huyện Cao Lộc đã đạt được các danh hiệu thi đua sau:

- 6 bằng khen: trong đó có 5 bằng khen của BHXH Việt Nam, 1 bằng khen của BHXH Tỉnh

- 4 giấy khen của BHXH Tỉnh

BHXH huyện Cao Lộc không ngừng mở rộng đối tượng tham gia BHXH, BHYT Giải quyết kịp thời đúng chế độ chính sách cho người lao động và các đối tượng tham gia BHXH, BHYT

Công tác thu, nộp BHXH không ngừng đẩy mạnh, năm 2009 vượt chỉ tiêu BHXH tỉnh giao

Trong năm không có vấn đề gì nổi cộm về giải quyết đơn thư khiếu nại, mà chủ yếu do các đối tượng chưa hiểu một cách đầy đủ và chính xác về những thay đổi của chế độ chính sách

Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức nắm vững chuyên môn nghiệp vụ, có đạo đức nghề nghiệp, không ngừng học hỏi nâng cao

kỹ năng tay nghề

Công tác công nghệ thông tin được đơn vị thường xuyên chú trọng không ngừng nâng cao hiệu quả, chất lượng các mặt chuyên môn, nghiệp vụ Các tiến bộ khoa học về phần mềm tin học được đáp ứng một cách đồng bộ, thống nhất, tạo điều kiện giải quyết nghiệp vụ hàng ngày một cách chính xác, kịp thời, đáp ứng tốt nhất quyền lợi cho đối tượng

3.1.2 Những hạn chế

Việc triển khai thực hiện chính sách BHXH, BHYT ở cơ sở, các thành phần kinh tế khu vực ngoài quốc doanh còn gặp nhiều khó khăn Trong đó việc triển khai về vấn đề BHXH tự nguyện đến người lao động còn nhiều hạn chế Đa số những người tham gia BHXH tự nguyện hiện nay tại BHXH huyện là những người đã tham gia BHXHBB nhưng chưa đủ thời gian hưởng chế độ Còn lại do việc triển khai vấn đề BHXH tự nguyện chưa hiệu quả nên số lao động không thuộc đối tượng

tham gia BHXHBB tham gia đóng BHXH tự nguyện còn thấp Phần mềm phục vụ cho ngành BHXH chưa hoàn thiện, vẫn còn chậm, rườm rà…

3.2 Kiến nghị

Để BHXH huyện chủ động trong kế hoạch chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH hàng tháng đề nghị BHXH tỉnh cấp kinh phí theo dự toán chi hàng năm đã được duyệt nâng mức lệ phí chi cho phù hợp với việc

tổ chức chi trả tại các địa bàn miền núi

Cao Lộc là một huyện miền núi, biên giới, giao thông đi lại khó khăn, đối tượng hưởng BHXH sống không tập trung nên gặp nhiều khó khăn trong công tác chi trả, vì vậy đề nghị BHXH Việt Nam xem xét tăng lệ phí chi trả cho các tỉnh miền núi nói chung và huyện Cao Lộc nói riêng để đảm bảo chi phí phục vụ công tác chi trả theo yêu cầu nhiệm vụ của ngành

Để việc chi trả trợ cấp BHXH ngắn hạn được kịp thời, đảm bảo quyền lợi cho người lao động, đề nghị các Bộ, Ngành nghiên cứu trình Quốc hội xem xét sửa đổi Điều 92 Luật BHXH: Thu đủ 20% vào quỹ BHXH mà không để lại 2% chi trợ cấp ngắn hạn tại đơn vị sử dụng lao động Lý do: trên thực tế các đơn vị sử dụng lao động có số lao động ít, kinh phí 2% để lại không nhiều nên không đủ thanh toán chế độ ngắn hạn cho người lao động, trong khi chờ hết quý để thanh toán với cơ quan BHXH và cấp bù kinh phí, đơn vị không có nguồn để tạm ứng trả cho người lao động

PHẦN II: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THU BHXH Ở HUYỆN CAO

LỘC – TỈNH LẠNG SƠN.

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ

CÔNG TÁC THU BHXH

1.1 Một số vấn đề cơ bản về BHXH.

1.1.1 Khái niệm về BHXH.

Con người sinh ra và lớn lên hình thành nhân cách và trưởng thành,

có sức lao động và được tham lao động tạo thu nhập là một quá trình hoạt động không ngừng, không những vừa để nuôi sống mình, gia đình

mà còn góp phần làm giàu cho xã hội Trong quá trình sinh tồn và phát triển người lao động luôn phải gánh chịu, đương đầu với vô số rủi ro Những rủi ro đó có thể làm cho người lao động mất khả năng lao động tạm thời hay vĩnh viễn, mất đi nguồn thu nhập hay thậm chí chết, con cái không nơi nương tựa, hay lúc về già không còn khả năng lao động

để có thu nhập, đảm bảo cuộc sống Vì vậy, Đảng và Nhà nước cần có những biện pháp nhất định, một trong những biện pháp rất được quan tâm đó là quỹ dự trữ bảo hiểm thích hợp và đủ lớn cho người lao động.BHXH là một hình thức huy động các nguồn lực của cộng đồng, hoạt động theo nguyên tắc “ lấy số đông bù số ít ” nhằm giúp đỡ người

lao động khi gặp rủi ro Như vậy, có thể hiểu “BHXH là sự đảm bảo bù đắp một phần hay thay thế thu nhập của người lao động khi bị ốm đau, thai sản, tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp, thất nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết trên cơ sở đóng góp và sử dụng một quỹ tài chính tập trụng, nhằm đảm bảo ổn định đời sống cho họ và an toàn xã hội”

BHXH là một trong những chính sách xã hội quan trọng không thể thiếu của mỗi quốc gia, nhằm bình ổn đời sống kinh tế xã hội góp phần làm vững chắc thể chế chính trị

1.1.2 Bản chất về BHXH.

1.1.2.1 Bản chất xã hội của BHXH.

Bản chất xã hội của BHXH là quá trình quản lý và chia sẻ các rủi ro cho thu nhập của người lao động, thực hiện mục tiêu bảo đảm đời sống cho

họ và gia đình họ Thông qua đó, đảm bảo an toàn xã hội nói chung

+ Đó có thể là sự chia sẻ giữa những người sử dụng lao động với nhau và giữa Nhà nước, người sử dụng lao động với người lao động

+ Thông qua BHXH các rủi ro còn được chia sẻ cả về mặt không gian.

+ Việc chia sẻ rủi ro còn được thực hiện ngay trong nội bộ những người lao động như: chia sẻ giữa những người lao động nam với lao động nữ; giữa người lao động trẻ, khoẻ, may mắn với người lao động hay bị ốm đau, tai nạn; giữa những người trong độ tuổi lao động với người già yếu đã nghỉ hưu

+ Chia sẻ rủi ro cũng được thực hiện trong việc chia sẻ nguồn tài chính, nguồn thu nhập trong cuộc đời mỗi người lao động, giữa những lúc khoẻ mạnh với những lúc ốm đau, bệnh tật; giữa những lúc trẻ khoẻ với lúc già yếu, hết tuổi lao động; giữa lúc thu nhập cao với những lúc thiếu việc làm, thất nghiệp

1.1.2.2 Bản chất kinh tế của BHXH.

BHXH là quá trình phân phối lại thu nhập giữa người tham gia bảo hiểm, thông qua việc hình thành quỹ tiền tệ chuyên dùng để đáp ứng nhu cầu chi trả BHXH cho người lao động và một số thành viên trong gia đình họ khi gặp rủi ro về thu nhập trong lao động sản xuất hoặc mất nguồn nuôi dưỡng vì vậy, thực hiện BHXH là quá trình tính toán, cân đối các yếu tố kinh tế như thu nhập, khả năng đóng góp, mức hưởng có thể đảm bảo, thông qua thống kê xác suất rủi ro và dự toán, hạch toán quỹ Khi tham gia BHXH, người lao động đạt được các lợi ích kinh tế của cá nhân mình vì chỉ phải đóng góp một tỷ lệ nhỏ thu nhập cho quỹ BHXH nhưng đời sống của họ và gia đình họ luôn được bảo đảm trước những bất trắc rủi ro xã hội Quỹ BHXH là một bộ phận của thu nhập quốc nội (GDP), trước hết, được sử dụng để đảm bảo an toàn đời sống cho người lao động, tái sản xuất sức lao động Quỹ còn có thể dùng để đầu tư, phát triển sản xuất, góp phần tăng trưởng kinh tế Đó là quá trình tổ chức, sử dụng thu nhập cá nhân và tổng sản phẩm trong nước nhằm thỏa mãn nhu cầu an toàn về tài chính trong đời sống của người lao động và an toàn trong đời sống kinh tế nói chung

1.1.3 Sự cần thiết khách quan của BHXH.

Trong cuộc sống cũng như trong các hoạt động sản xuất hàng ngày, mặc

dù không muốn những người lao động không thể tránh khỏi hết những rủi ro bất ngờ xảy ra như: ốm đau, bệnh tật, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp tất cả những nguyên nhân đó xảy ra đều ít nhiều ảnh hưởng đến đời sống vật chất và tinh thần cho bản thân cũng như gia đình, người thân của họ

Muốn khắc phục được những khó khăn do các rủi ro nêu trên gây ra, người lao động cần phải được sự bảo trợ của tập thể số đông Đặc biệt

để người lao động yên tâm tham gia sản xuất tạo điều kiện phát triển kinh tế đất nước thì nhà nước cần phải can thiệp vào nhằm làm giảm bớt những khó khăn cho người lao động trong các trường hợp: ốm đau, thai sản, tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp, chết, mất việc làm, khi về già từ đó BHXH được ra đời như một yếu tố khách quan khi mà mọi thành viên trong xã hội đều cảm thấy cần phải tham BHXH

1.1.4 Chức năng của BHXH.

Chức năng của BHXH được xác định bởi chức năng chung của bảo hiểm kết hợp với tính xã hội của nó tạo thành Trên cơ sở đó, BHXH có những chức năng cơ bản sau:

+ BHXH đảm bảo bù đắp hoặc thay thế một phần thu nhập cho người lao động

+ Phân phối lại thu nhập giữa những người tham gia BHXH

+ Góp phần kích thích nâng cao năng suất lao động cá nhân và năng suất lao động xã hội

+ BHXH góp phần thu hút lao động, hình thành và phát triển thị trường lao động, gắn bó các lợi ích người lao động, người sử dụng lao động và lợi ích xã hội

Trong thực tế tồn tại, BHXH còn thực hiện chức năng điều hoà mâu thuẫn về tiền lương, tiền công, thời gian lao động giữa chủ và thợ, làm cho các bên có trách nhiệm với nhau hơn

1.2 Một số lý luận cơ bản về thu BHXH.

1.2.1 khái niệm về thu BHXH.

Thu BHXH là việc Nhà nước dùng quyền lực của mình bắt buộc các đối tượng phải đóng BHXH theo mức phí quy định hoặc cho phép một số đối tượng được tình nguyện tham gia, lựa chọn mức đóng và phương thức

đóng phù hợp với thu nhập của mình Trên cơ sở đó hình thành một quỹ tiền tệ tập trung nhằm mục đích đảm bảo cho các hoạt động BHXH.

Thu BHXH thực chất là quá trình phân phối lại một phần thu nhập của các đối tượng tham gia BHXH, phân phối lại một phần của cải xã hội dưới dạng giá trị nhằm giải quyết hài hòa các mặt lợi ích kinh tế, góp phần đảm bảo sự công bằng xã hội

Theo khái niệm thì: thu BHXH bắt buộc là việc nhà nước bắt buộc các đối tượng phải đóng BHXH theo mức phí nhất định được quy định bởi Luật

1.2.2 Vai trò công tác thu BHXH.

* Đảm bảo quyền lợi cho người tham gia.

Do các đơn vị sử dụng lao động phải đóng BHXH 2/3 còn người lao động đóng 1/3 nên nhiều đơn vị sử dụng lao động đóng BHXH cho người lao động, ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động Nếu tăng cường công tác quản lý thu, phát hiện các trường hợp trốn tránh nộp BHXH cho người lao động, từ đó các biện pháp bắt buộc các đơn vị sử dụng lao động phải phối hợp đầy đủ BHXH cho người lao động, sẽ đảm bảo quyền lợi của người lao động

Mặt khác, khi quỹ BHXH được cân đối, điều đó cũng có nghĩa là quỹ BHXH luôn luôn có đủ nguồn lực để tri trả trợ cấp cho các chế độ BHXH Người tham gia BHXH khi gặp rủi ro, hết tuổi lao động được BHXH trợ cấp kịp thời, góp phần ổn định cuộc sống của người lao động và gia đình họ

Công tác thu góp phần tạo lập mối quan hệ giữa các bên trong BHXH Đó là mối quan hệ ba bên là người lao động, chủ sử dụng lao động

và cơ quan BHXH, công tác thu diễn ra tốt đã góp phần bảo vệ quyền lợi cho người lao động

* Mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội.

Ở tầm vĩ mô, BHXH còn có vai trò: khi số thu lớn hơn số chi quỹ BHXH được chính phủ cho phép thực hiện các biện pháp đầu tư tăng trưởng, cung ứng lượng tiền tạm thời nhàn rỗi trên thị trường tài chính để đầu tư phát triển kinh tế xã hội của đất nước, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội, thu nhanh, thu đủ đã tạo ra một khoản tiền lớn tạm thời nhàn rỗi để sử dụng vào mục đích cho vay, rất có ích đối với đất nước trong sự phát triển

* Đảm bảo công bằng trong BHXH.

Một trong những nguyên tắc của BHXH không thể không nhắc tới

Đó là nguyên tắc có đóng có hưởng trong BHXH Chính nhờ sự theo dõi, đôn đốc thu của công tác thu đã làm đảm bảo công bằng giữa cống hiến và hưởng thụ về BHXH Cũng chính nhờ sự theo dõi cẩn thận trong quá trình thu đã góp phần khắc phục các tiêu cực trong giải quyết chế độ, chính sách.

1.2.3 Nội dung công tác thu BHXH

1.2.3.1 Đối tượng, căn cứ, phương thức thu BHXH.

1.2.3.1.1 Đối tượng thu BHXH

* Người lao động đồng thời tham gia BHXH, BHYT là công dân Việt

Nam, gồm:

- Cán bộ công chức, viên chức theo quy định của pháp luật về cán

bộ, công chức

- Người lao động làm việc theo đợp đồng lao động có thời hạn từ đủ

3 tháng trở lên và hợp đồng lao động không xác định thời hạn theo quy định của pháp luật về lao động, bao gồm cả xã viên, cán bộ quản lý làm việc và hưởng tiền công theo hợp đồng lao động từ đủ 3 tháng trở lên trong các hợp tác xã, Liên hiệp hợp tác xã thành lập, hoạt động theo Luật hợp tác xã; người quản lý doanh nghiệp thuộc các chức danh quy định tại khoản 3, Điều 4, Luật Doanh nghiệp hưởng tiền lương, tiền công từ đủ 3 tháng trở lên

* Người lao động chỉ tham gia BHXH là công dân Việt Nam, gồm:

- Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân đội nhân dân, công an nhân dân;

- Hạ sĩ quan, binh sĩ quân đội nhân dân và hạ sĩ quan, chiến sĩ công

an nhân dân phục vụ có thời hạn;

- Công nhân quốc phòng, công nhân công an làm việc trong các doanh nghiệp thuộc lực lượng vũ trang;

- Phu nhân/ phu quân trong thời gian hưởng chế độ phu nhân/ phu quân tại các cơ quan Việt Nam ở nước ngoài mà trước đó đã tham gia BHXH bắt buộc

- Người lao động đã tham gia BHXH bắt buộc mà chưa nhận trợ cấp BHXH một lần trước khi đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài theo quy định của pháp luật về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, bao gồm các loại hợp đồng sau:

- Hợp đồng với tổ chức sự nghiệp, doanh nghiệp hoạt động dịch vụ đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài, doanh nghiệp đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài dưới hình thức thực tập, nâng cao tay nghề;

- Hợp đồng với doanh nghiệp Việt Nam trúng thầu, nhận thầu hoặc đầu tư ra nước ngoài;

- Hợp đồng cá nhân

* Người sử dụng lao động tham gia BHXH, BHYT bắt buộc, bao gồm:

- Doanh nghiệp thành lập, hoạt động theo Luật doanh nghiệp; các Công ty nhà nước thành lập theo Luật doanh nghiệp nhà nước đang trong thời gian chuyển đổi thành Công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc Công ty cổ phần theo Luật doanh nghiệp; các doanh nghiệp thuộc lực lượng vũ trang

- Cơ quan Nhà nước, đơn vị sự nghiệp; đơn vị vũ trang nhân dân

- Tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội

- nghề nghiệp, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội khác;

- Tổ chức, đơn vị hoạt động theo quy định của pháp luật;

- Cơ sở ngoài công lập hoạt động trong các lĩnh vực: Giáo dục - đào tạo; Y tế; Văn hoá; Thể dục thể thao; Khoa học và công nghệ; Môi trường;

Xã hội; Dân số, gia đình, bảo vệ chăm sóc trẻ em và các ngành sự nghiệp khác;

- Hợp tác xã, Liên hiệp hợp tác xã thành lập, hoạt động theo Luật hợp tác xã;

- Hộ kinh doanh cá thể, tổ hợp tác, tổ chức khác và cá nhân có thuê mướn, sử dụng, trả tiền lương, tiền công cho người lao động;

- Cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam có sử dụng lao động là người Việt Nam, trừ trường hợp Điều ước quốc tế mà nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam ký kết hoặc tham gia có quy định khác

- Tiền lương, tiền công của người lao động quy định trên được tính theo mức lương tối thiểu chung tại thời điểm đóng

* Người lao động đóng BHXH, BHYT theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quy định thì tiền lương, tiền công tháng đóng BHXH, BHYT là mức tiền lương, tiền công ghi trong hợp đồng lao động nhưng không được thấp hơn mức lương tối thiểu chung tại thời điểm đóng

- Tiền lương, tiền công để tính đóng BHXH của người quản lý doanh nghiệp là chủ sở hữu, Giám đốc doanh nghiệp tư nhân, thành viên hợp danh công ty hợp danh, Chủ tịch hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty, thành viên hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc, Phó Tổng giám đốc, Giám đốc, Phó giám đốc, kế toán trưởng và kiểm soát viên là mức tiền lương do Điều

lệ của Công ty quy định nhưng phải được đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước về lao động tỉnh, thành phố

- Tiền lương, tiền công tháng đóng BHXH của người lao động trong hợp tác xã là mức tiền lương, tiền công được Đại hội xã viên thông qua và phải đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước về lao động theo phân cấp quản lý

- Tiền lương, tiền công tháng để đóng BHXH của người lao động thuộc các hộ kinh doanh cá thể, tổ hợp tác và cá nhân là mức tiền lương, tiền công do người sử dụng lao động quy định nhưng phải đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước về lao động theo phân cấp quản lý

- Người lao động có tiền lương, tiền công ghi trong hợp đồng lao động bằng ngoại tệ thì tiền lương, tiền công tháng đóng BHXH được tính bằng đồng Việt Nam trên cơ sở tiền lương, tiền công bằng ngoại tệ được chuyển đổi sang đồng Việt Nam theo tỷ giá giao dịch bình quân trên thị trường ngoại tệ liên Ngân hàng do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm ngày 02 tháng 01 cho 6 tháng đầu năm và ngày 01 tháng 7 cho 6 tháng cuối năm Trường hợp trùng vào ngày nghỉ mà Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chưa công bố thì được lấy tỷ giá của ngày tiếp theo liền kề

* Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động thuộc các công ty nhà nước chuyển thành công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên trở lên nếu áp dụng thang, bảng lương do Nhà nước quy định thì thực hiện đầy đủ các quy định dưới đây:

- Phải đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước về lao động của tỉnh, thành phố nơi đóng trụ sở tại thời điểm chuyển đổi

- Thực hiện chuyển xếp lương, nâng bậc hoặc chuyển ngạch lương phải đúng theo quy định của Nhà nước đối với Công ty nhà nước trên cơ sở thang lương, bảng lương đang áp dụng;