Giải pháp cho sự hình thành và phát triển quỹ đầu tư chứng khoán ở Việt Nam

Giải pháp cho sự hình thành và phát triển quỹ đầu tư chứng khoán ở Việt Nam

Mục lục

Lời mở đầu

Chơng I: những vấn đề cơ bản về Quỹ đầu t chứng khoán

1.1 khái niệm về quỹ đầu t chứng khoán

1.2 phân loại Quỹ đầu t

1.2.1 Phân loại theo tiêu chí đối tợng góp vốn

1.2.1.1 Quỹ đầu t t nhân 1.2.1.2 Quỹ đầu t tập thể

1.2.2 Phân loại theo tiêu chí cơ cấu huy động vốn

1.2.2.1 Quỹ đầu t đóng

1.2.2.2 Quỹ đầu t mở

1.2.3 Phân loại theo cấu trúc danh mục đầu t

1.2.3.1 Quỹ đầu t cổ phiếu 1.2.3.2 Quỹ đầu t trái phiếu 1.2.3.3 Quỹ đầu t kết hợp 1.2.3.4 Quỹ đầu t vào thị trờng tiền tệ

1.2.4 Các lợi thế của Quỹ đầu t tập thể

1.2.5 Vai trò của Quỹ đầu t chứng khoán

1.3 Các mô hình tổ chức của Quỹ đầu t

2.2 Quỹ đầu t tại các thị trờng mới nổi

2.2.1 Tại Trung Quốc

2.2.2 Tại Kuwait

2.2.3 Tại Malaysia

chơng 3 thực trạng và giải pháp cho sự hình thành và phát triển Quỹ đầu

t chứng khoán ở Việt Nam

3.1 thực trạng Quỹ đầu t chứng khoán nớc ngoài ở Việt Nam

3.2 sự cấp thiết của việc hình thành Quỹ đầu t chứng khoán

Kết luận

Tài liệu tham khảo

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368

lời mở đầu

tính cấp thiết của đề tài

Qua một thời gian đi vào hoạt động từ ngày 20/7/2000, Trung tâm giaodịch chứng khoán TP Hồ Chí Minh đã đạt đợc một số hiệu quả nhất định Tuynhiên, trong quá trình hoạt động đã bộc lộ một số điều bất cập, và rõ ràng là cònthiếu các định chế quan trọng tham gia vào lĩnh vực kinh doanh chứng khoán,trong đó có Quỹ đầu t chứng khoán - một định chế góp phần phát triển thị trờngchứng khoán Các định chế này là các tổ chức giữ vai trò của ngời nhận tiền huy

động từ công chúng và thay mặt họ để thực hiện việc đầu t vào các công cụ tàichính trên thị trờng chứng khoán

Quỹ đầu t xuất hiện từ thế kỷ 19 tại Anh, Châu Âu và Mỹ, ở thời điểmdiễn ra cuộc cách mạng công nghiệp mạnh mẽ, vì vậy nhu cầu vốn là rất lớn.Quỹ đầu t ra đời đã góp phần đáng kể vào việc bình ổn hoạt động của thị trờng.Thị trờng chứng khoán ở Việt Nam qua một thời gian hoạt động ngắn ngủi thểhiện sự thiếu ổn định rõ rệt tham gia đầu t trên thị trờng bây giờ chủ yếu là cácnhà đầu t cá thể Sự thiếu vắng vai trò của các nhà đầu t có tổ chức, đặc biệt làcác tổ chức đầu t chuyên nghiệp nh các Quỹ đầu t tập thể, một định chế đầu tquan trọng và điển hình trên thị trờng chứng khoán, đã bộc lộ qua các đợt biến

động lớn trên thị trờng chứng khoán trong những năm vừa qua

Quỹ đầu t chứng khoán là một khái niệm rất mới mẻ ở Việt Nam nhng loạiquỹ này lại rất cần thiết đợc thành lập và phát triển để góp phần vào huy độngvốn cho việc phát triển nền kinh tế nói chung và phát triển thị trờng chứng khoánmột cách ổn định khi mà thị trờng chứng khoán còn non trẻ nh hiện nay

kết cấu của đề tài:

Chơng 1: Những vấn đề về Quỹ đầu t chứng khoán Chơng này nghiên

cứu các lý luận cơ bản về Quỹ đầu t chứng khoán làm cơ sở để phân tích các

ch-ơng tiếp theo nh khái niệm về Quỹ đầu t chứng khoán, vai trò cũng nh mô hìnhhoạt động của Quỹ đầu t chứng khoán

Chơng 2: Mô hình, tiến trình hình thành và phát triển Quỹ đầu t tại một

số nớc trên thế giới

Chơng 3: Thực trạng và giải pháp cho sự hình thành và phát triển Quỹ đầu

t chứng khoán ở Việt Nam

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368

Chơng 1

những vấn đề cơ bản về Quỹ đầu t chứng khoán

1.1 khái niệm về quỹ đầu t chứng khoán.

Quỹ đầu t chứng khoán là một tập hợp tiền đợc huy động tiền từ các nhà

đầu t riêng lẻ để đầu t một cách chuyên nghiệp vào chứng khoán trên thị trờngchứng khoán Các nhà đầu t là ngời sở hữu Quỹ đầu t, họ cón quyền đối với phầngiá trị tài sản của quỹ - danh mục chứng khoán đầu t theo tỷ lệ phần góp vốn vàoquỹ Các nhà đầu t đơn lẻ đợc nhận lợi ích chủ yếu thông qua việc tiền của họ đ-

ợc tập hợp và do những ngời đầu t chuyên nghiệp quản lý Bằng việc đầu t vàothị trờng chứng khoán qua các Quỹ đầu t, các nhà đầu t cá nhân trong côngchúng có thể vợt qua đợc hạn chế về hình thức đầu t, quy mô vốn thấp

Nh vậy, Quỹ đầu t chứng khoán tham gia thị trờng chứng khoán vừa với tcách là tổ chức phát hành, phát hành ra các chứng chỉ Quỹ đầu t để thu hút vốn,vừa với t cách tổ chức đầu t - dùng tiền thu hút đợc để đầu t vào các chứng khoándanh mục chứng khoán đã đợc lựa chọn

1.2 phân loại quỹ đầu t

Có nhiều tiêu thức để phân loại các quỹ đầu t mặc dù quỹ đầu t khác nhau

về quy mô, phơng thức tổ chức hoạt động và đối tợng hoạt động nhng đều đápứng nhu cầu đa dạng của công chúng đầu t trên thị trờng chứng khoán

1.2.1 Phân loại theo tiêu chí đối tợng góp vốn:

Có 2 loại: - Quỹ đầu t t nhân

- Quỹ đầu t tập thể

1.2.1.1 Quỹ đầu t t nhân (private fund): Là loại hình quỹ đầu t do một số

tổ chức và cá nhân góp vốn làm thuê Công ty quản lý quỹ nhằm đầu t nguồn vốncủa mình một cách có lợi nhất và đảm bảo quản lý vốn chặt chẽ

Do việc huy động vốn của quỹ chỉ hạn chế trong một số tổ chức và cánhân nên họ có thể kiểm soát và trực tiếp tham gia vào hoạt động của quỹ Ngoài

ra, các nhà đầu t có sự thống nhất với nhau nên họ có thể đầu t vào các dự án dàihạn, vào những Công ty có tiềm năng phát triển cao và mức độ rủi ro lớn Cácquỹ này thờng đầu t vào chứng khoán những Công ty này phát triển đến mức dộnhất định, họ có thể thu hồi vốn bằng cách bán lại phần vốn góp và những chứngkhoán mà họ nắm giữ

1.2.1.2 Quỹ đầu t tập thể (public fund): Là loại quỹ mà ngời góp vốn

đông hơn, các chứng chỉ góp vốn của quỹ đầu t đợc mua bán rộng rãi trên thị ờng ở loại hình này, do số lợng ngời góp vốn đông và phần lớn không có

tr-Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368

chuyên môn sâu về nghiệp vụ đầu t nên luật pháp các nớc thờng có những quy

định khá chặt chẽ để bảo vệ lợi ích của ngời đầu t

1.2.2 Phân loại theo tiêu chí cơ cấu huy động vốn

Có 2 loại: - Quỹ đầu t đóng

- Quỹ đầu t mở

1.2.2.1 Quỹ đầu t đóng: Hoạt động giống bất cứ Công ty có phát hành

chứng khoán ra công chúng khác Hình thức nhất quỹ đầu t phát hành các chứngchỉ cho các nhà đầu t, thu hồi tiền mặt dùng để đầu t Số lợng các cổ phần bán ra

là cố định, không thực hiện việc mua lại cổ phần của cổ đông Số cổ phần này đ

-ợc giao dịch trên thị trờng nh một loại cổ phần thông thờng Giá của các cổ phần

do thị trờng quyết định tuỳ theo tính lỏng của cổ phần, cung và cầu về cổ phần

đó và chất lợng quản lý quỹ

Quỹ đầu t đóng không có thêm vốn đầu t trừ khi phát hành thêm chứng chỉquỹ đầu t mới và ngời đầu t cũng không thể rút vốn ra khỏi quỹ đầu t trừ khi muaquỹ lại chứng chỉ đầu t

Giá trị tài sản thuần (NAV - Net asset value) của quỹ đầu t đóng đợc tínhcăn cứ vào giá trị chứng khoán nằm trong danh mục đầu t của quỹ Giá thị trờngcủa chứng chỉ đầu t của quỹ đầu t đóng đợc định theo giá thị trờng Giá thị trờng

và NAV của quỹ đầu t đóng hoàn toàn khác nhau, giá thị trờng có thể thấp hơnNAV từ 15 - 20%

Số vốn huy động tối thiểu để thiết lập một quỹ đầu t đóng phải là 5 tỷ

đồng và do trên 100 nhà đầu t nắm giữ

1.2.2.2 Quỹ đầu t mở:

Quỹ đầu t mở hay còn gọi là quỹ hỗ tơng, là quỹ bán ra số lợng cổ phầnkhông hạn chế, sẵn sàng mua lại cổ phần của cổ đông bất kỳ lúc nào với giá đợcxác định bằng giá trị tài sản ròng của quỹ Giá trị này đợc xác định bằng tổng giátrị thị trờng của tài sản có trừ đi các tài sản nợ (không kể vốn cổ phần) chia cho

số d cổ phần của Công ty

Khi tham gia vào loại quỹ này có thể đem bán chứng chỉ quỹ vào bất cứthời điểm nào tại mức giá trị sổ sách Vì thế, lợng tiền trong quỹ phục vụ chohoạt động đầu t sẽ bị ảnh hởng nặng nề nếu có các nhà đầu t rút vốn đồng loạt d-

ới sự tác động của các yếu tố trên thị trờng Điều này có thể ảnh hởng tới chiến

l-ợc đầu t của quỹ

Mỗi loại quỹ theo nh cách phân loại trên đều có u nhợc điểm riêng với quỹ

đầu t mở có u điểm rất thuận lợi cho ngời đầu t ở chỗ họ có thể rút vốn bất cứ khi

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368

nào họ muốn, cũng có nghĩa họ khá chủ động trong quá trình đầu t Tuy nhiên,chính điều này làm cho cơ cấu vốn của quỹ không ổn định, do vậy quỹ đầu tluôn luôn phải duy trì một tỷ lệ tài sản lớn có tính thanh khoản cao và họ ít thamgia vào các dự án dài hạn Ngợc lại, đối với các quỹ đầu t đóng, cơ cấu vốn củaquỹ khá ổn định vì vậy có thể đầu t vào các dự án dài hạn Nhng nó có nhợc

điểm là chứng chỉ của quỹ đầu t có tính thanh khoản không cao, gái trị chứng chỉthờng thấp hơn giá trị thực và thời gian thu hồi lâu

1.2.3 Phân loại theo cấu trúc danh mục đầu t

Nếu căn cứ vào danh mục đầu t thì quỹ đầu t bao gồm: quỹ đầu t cổ phiếu,trái phiếu, quỹ đầu t kết hợp, quỹ đầu t vào thị trờng tiền tệ

1.2.3.1 Quỹ đầu t cổ phiếu:

- Quỹ đầu t cổ phiếu là loại quỹ đầu t hoàn toàn vào một chủng loại cổphiếu nhất định nh cổ phiếu thờng, cổ phiếu u đãi Trớc khi đầu t phải kiểm traCông ty đó cơ sự tăng trởng không và sự thành công trong tơng lai để tránh đợcrủi ro khi Công ty đó làm ăn thua lỗ Trên thế giới, loại hình này rất phát triển vì

số lợng các Công ty đợc niêm yết rất lớn, đa dạng cụ thể loại hình hàng hoá trênthị trờng

1.2.3.2 Quỹ đầu t trái phiếu:

- Quỹ đầu t trái phiếu: chủ yếu tập trung đầu t vào các loại trái phiếu khácnhằm tạo ra mức lợi nhuận với mức độ rủi ro có thể chấp nhận đợc Các quỹ nàygiống nh quỹ đầu t cổ phiếu, chỉ khác về chính sách đầu t, một số quỹ tập trungvào những trái phiếu có định mức tín nhiệm cao, trong khi đó có một số quỹ lạitập trung vào những trái phiếu có định mức tín nhiệm khác nhau, tập trung vàonhững công cụ nợ có tính rủi ro cao nhng lại thu đợc lợi nhuận cao Có thể phânquỹ đầu t trái phiếu làm các loại: quỹ đầu t trái phiếu Chính phủ, quỹ đầu t tráiphiếu doanh nghiệp, quỹ đầu t trái phiếu nội địa, quỹ đầu t trái phiếu nớc ngoài

1.2.3.3 Quỹ đầu t kết hợp:

- Quỹ đầu t kết hợp có thể kết hợp giữa cổ phiếu, trái phiếu và các loại tàisản khác chẳng hạn nh bất động sản

1.2.3.4 Quỹ đầu t và thị trờng tiền tệ:

- Quỹ đầu t vào thị trờng tiền tệ: các quỹ đầu t này cung cấp cho ngời đầu

t nguồn thu nhập ngắn hạn bằng cách đầu t vào các loại tài sản ngắn hạn của thịtrờng tiền tệ nh thơng phiếu, kỳ phiếu, hối phiếu Sự ổn định của quỹ tuỳ thuộcvào thái độ ứng xử của nhà đầu t, khi thị trờng cổ phiếu phát triển mạnh, ngời

đầu t rút tiền khỏi quỹ đầu t trên thị trờng tiền tệ để đầu t vào quỹ đầu t trên thịtrờng chứng khoán

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368

1.2.4 Các lợi thế của quỹ đầu t tập thể

Các quỹ đầu t luôn tạo ra đợc nhiều lợi thế nên thu hút đợc số lợng côngchứng tham gia nhiều

- Đa dạng hoá danh mục đầu t, giảm thiểu rủi ro: bằng việc sử dụng tiềnthu đợc từ những nhà đầu t để đầu t phân tán vào danh mục các chứng khoán, cácquỹ đầu t chứng khoán làm giảm rủi ro cho các khoản đầu t và làm tăng thu nhậpcho các khoản đầu t đó Trên thực tế, nhiều nhà đầu t với một khoản tiền nhỏkhông thể đa dạng hoá danh mục đầu t của họ với một số lợng cổ phiếu pháthành, nhng họ có thể đợc hởng khoản lợi từ việc đa dạng hoá đầu t với khoảntiền nhỏ đó bằng việc đầu t nó vào một quỹ đầu t

- Tính thanh khoản cao: Những nhà đầu t vào quỹ đầu t chứng khoản cóthể bán chững chỉ quỹ đầu t và cổ phiếu quỹ mình đang nắm giữ bất kỳ lúc nàocho chính quỹ đầu t (trong trờng hợp quỹ mở) và trên thị trờng thứ cấp (trờnghợp quỹ đóng) để thu hồi vốn Giá bán chứng chỉ các quỹ đầu t thay đổi phụthuộc vào thay đổi của tổng giá trị tài sản danh mục của quỹ đầu t phát hành ra

cổ phiếu

- Quản lý chuyên nghiệp: Tiền tập hợp trong các quỹ đầu t cổ phiếu đợc

đặt dới sự quản lý của các nhà đầu t chuyên nghiệp - các Công ty quản lý quỹ

đầu t Những nhà quản lý ra các quyết định đầu t vào các nghiên cứu hoạt độngcủa từng Công ty mà họ quan tâm và đối với từng loại chứng khoán cụ thể vàtrong điều kiện cụ thể của thị trờng tài chính và lựa chọn thời điểm ra quyết

định Sau khi phân tích những dữ liệu liên quan các nhà quản lý có thể có đợc lựachọn phù hợp nhất với mục tiêu của quỹ Khi các điều kiện của nền kinh tế và thịtrờng thay đổi, các nhà quản lý có thể có những quyết định thay đổi danh mụcmột cách phù hợp

- Tính linh hoạt: Một nhà đầu t cá thể lựa chọn đầu t vào một quỹ đầu tchứng khoán và một số quỹ khác nhau nhng có cùng một nguồn gốc Khi đó nhà

đầu t có thể chuyển đổi khoản đầu t từ quỹ này sang quỹ khác khi nhu cầu bảnthân ngời đầu t thay đổi

- Tính dễ tiếp cận: Khi các nhà đầu t cá nhân hoặc công chúng khi thamgia vào quỹ đầu t luôn có nhiều thuận lợi để tiếp cận và giao dịch Để thu hút sựtham gia của công chúng, các quỹ đầu t đều cung cấp thông tin sẵn có trên cácphơng tiện đại chúng, đặc biệt là các loại báo kinh doanh và trên mạng internet

Với những lợi ích nh vậy, quỹ đầu t chứng khoán đã thu hút đợc rộng rãicông chúng tham gia thị trờng chứng khoán thông qua đó quỹ tạo ra cung trênthị trờng chứng khoán bằng việc phát hành các chứng chỉ đầu t, đồng thời quỹ

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368

cũng tạo ra cầu thị trờng chứng khoán bằng việc sử dụng vốn thu hút đợc quabán chứng khoán của mình Để đầu t vào chứng khoán của các tổ chức phát hànhkhác nh các Công ty và Chính phủ.

1.2.5 Vai trò của quỹ đầu t chứng khoán

Các quỹ đầu t giữ vai trò quan trọng không những đối với thị trờng chứngkhoán nói riêng mà còn đối với toàn bộ nền kinh tế nói chung, tuỳ ở từng nớckhác nhau mà vai trò của quỹ đầu t cũng thể hiện khác nhau Vai trò đó đợc thểhiện ở các đóng góp của quỹ đầu t nh sau

- Quỹ đầu t góp phần huy động vốn cho việc phát triển nền kinh tế nóichung và góp phần vào sự phát triển của thị trờng sơ cấp Các quỹ đầu t tham giabảo lãnh phát hành trái phiếu Chính phủ và trái phiếu doanh nghiệp, cung cấpvốn cho phát triển công nghiệp Với chức năng này, các quỹ đầu t giữ vai tròquan trọng trên thị trờng sơ cấp

- Quỹ góp phần vào ổn định thị trờng thứ cấp, với vai trò là các tổ chức

đầu t chuyên nghiệp trên thị trờng chứng khoán, các quỹ đầu t góp phần bình ổngiá cả giao dịch trên thị trờng thứ cấp, góp phần vào sự phát triển của thị trờngnày thông qua các hoạt động đầu t chuyên nghiệp với các phơng pháp phân tích

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368

điểm này có khoảng 8000 quỹ tơng hỗ hoạt động cung cấp cho các nhà đầu t cácsản phẩm đầu t khác nhau.

- ở Hàn Quốc, đến cuốn năm 1997 (trớc cuộc khủng hoảng kinh tế) cótrên 5000 quỹ đầu t các loại với tổng số tài sản đầu t của các quỹ trị giá trên 88nghìn tỷ Won

- ở Thái Lan, đến tháng 3/1999 cả nớc có tổng số 152 quỹ đầu t tập thể

đang hoạt động với tổng giá trị tài sản ròng của các quỹ là 104 tỷ Baht

1.3 Các mô hình tổ chức của quỹ đầu t

Căn cứ vào cơ cấu tổ chức điều hành, các quỹ đầu t có thể đợc tổ chức dớidạng Công ty hoặc tín thác

1.3.1 Mô hình quỹ tín thác.

Mô hình quỹ tín thác còn gọi là quỹ đầu t dạng hợp đồng Bản chất hoạt

động của quỹ tín thác đầu t là dựa trên cơ sở quan hệ tín thác tài sản và hợp đồngtín thác đợc coi là một chứng từ pháp lý cơ bản để điều chỉnh hoạt động của cácbên tham gia

Theo mô hình này, quỹ đầu t không phải là pháp nhân, chỉ đơn giản là mộtkhối lợng vốn nhất định do ngời đầu t góp lại để đầu t theo kiểu chuyên nghiệp.Trong mô hình này còn có ngân hàng giám sát bảo quản (ngân hàng tín thác) làngời bảo quản an toàn vốn và tài sản của nhà đầu t, ngoài ra họ còn làm chứcnăng giám sát hoạt động của Công ty quản lý quỹ xem Công ty này có hoạt

động theo đúng điều lệ quỹ và có phù hợp với lợi ích của nhà đầu t hay không.Công ty quản lý quỹ ở đây làm chức năng huy động vốn và thực hiện đầu t,ngoài ra nó còn đa ra các chỉ dẫn cho ngân hàng tín thác mua, bán chứng khoán

và các tài sản khác bằng tiền của nhà đầu t

sơ đồ: cơ chế hoạt động của quỹ đầu t dạng tín thác

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368

1.3.2 Mô hình Công ty

Đặc điểm cơ bản nhất của các quỹ đầu t trong mô hình này, đó là bản thânquỹ là một pháp nhân đầy đủ, tức là một Công ty đợc hình thành theo quy địnhcủa pháp luật từng nớc và cơ quan điều hành cao nhất của quỹ là Hội đồng quảntrị Các nhà đầu t góp vốn vào quỹ là các cổ đông và họ có quyền bầu ra cácthành viên Hội đồng quản trị

Hội đồng quản trị quỹ đầu t do các cổ đông bầu ra, có nhiệm vụ chínhquản lý toàn bộ hoạt động của quỹ, hàng năm xét lại hoặc từ chối các hợp đồngvới ngời quản lý quỹ nếu ngời đó thực hiện việc đầu t không đem lại hiệu quả.Hội đồng quản trị chính là ngời đợc các cổ đông của quỹ uỷ thác bảo vệ quyềnlợi những ngời tham gia đầu t vào quỹ

Trong mô hình này, ngân hàng bảo quản giám sát chỉ đóng vai trò bảoquản an toàn, hay giao nhận chứng khoán trong trờng hợp Công ty giao dịch.Công ty quản lý quỹ có trách nhiệm cử một hay một số chuyên gia để giúp quỹ

đầu t nên vào chứng khoán hay các tài sản khác nhằm thu phí dịch vụ

sơ đồ: cơ chế hoạt động của quỹ đầu t dạng Công ty

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368

Công ty quản lý

Ng ời đầu t Ng ời đầu t Ng ời đầu t

Quỹ đầu t Hội đồng quản trị

chơng 2

mô hình, tiến trình hình thành và phát triển quỹ đầu t tại một số nớc trên thế giới

Các nớc trên thế giới đều áp dụng một và cả hai mô hình quỹ đầu t tập thể,dạng hợp đồng và dạng Công ty Mô hình quỹ đầu t tại một số thị trờng chứngkhoán phát triển và một số thị trờng khu vực cũng nh việc hình thành các quỹ

đầu t trong tiến trình phát triển của các thị trờng chứng khoán sẽ là kinh nghiệm

đáng kể tham khảo cho việc phát triển các loại định chế này tại Việt Nam

2.1 quỹ đầu t tại các thị trờng chứng khoán phát triển:

2.1.1 Mỹ:

Thị trờng chứng khoán Mỹ là nơi có ngành quỹ đầu t rất phát triển Cácquỹ đầu t hoạt động theo cả hai mô hình, quỹ đầu t dạng Công ty và dạng tínthác đầu t Trong đó các quỹ đầu t dạng Công ty đặc biệt là quỹ đầu t dạng mởchiếm u thế trong ngành quỹ đầu t tại Mỹ

Các quỹ đầu t tại Mỹ hình thành từ cuối thế kỷ trớc Năm 1893, quỹ tínthác tài sản cá nhân Boston, là quỹ dạng đóng đầu tiên đợc thành lập tại Hoa Kỳ.Năm 1904, cũng tại Hoa Kỳ, quỹ đầu t chứng khoán cuả ngành đờng sắt và chiếusáng, quỹ dạng đóng đầu tiên sử dụng đòn bảy, tức là vay vốn để mua chứngkhoán đợc thành lập Trong những năm 20, quỹ đầu t dạng đóng phát triển mạnh

mẽ, hàng trăm của quỹ dạng này đã đợc thành lập Nhng chỉ đến cuối năm 1929,cuộc đại khủng hoảng đầu tiên trên thị trờng chứng khoán đã kéo theo sự thua lỗ

và phá sản của một loạt các quỹ đóng đặc biệt là các quỹ sử dụng hệ số đòn bẩy.Khi luật Công ty đầu t đợc ban hành năm 1940, hình thức chủ yếu của Công ty

đầu t vẫn là các Công ty đầu t dạng đóng Mặc dù, quỹ đầu t dạng mở đầu tiên

đ-ợc lập tại Mỹ vào năm 1924, nhng Công ty đầu t dạng mở còn khá mới vào thời

điểm này Nhng từ sau đó, Công ty đầu t dạng mở đã phát triển mạnh và tớinhững năm 60, loại hình đầu t này đã phát triển trở nên rất phổ biến tại thị trờngchứng khoán Mỹ và chiếm tới 4/5 tổng tải sản trong ngành đầu t tại Mỹ Quỹdạng đóng trở nên ít thông dụng hơn và chỉ chiếm 5% tổng giá trị tài sản củangành

Các quỹ đầu t tập thể tại Mỹ ra đời trớc khi có luật điều chỉnh chính thức

Bộ luật Công ty đầu t 1940 là các văn bản pháp luật chính điều chỉnh tổ chức vàhoạt động của quỹ đầu t và đợc uỷ ban giao dịch và chứng khoán Hoa Kỳ banhành sau khi nghiên cứu thực tiễn hoạt động của các Công ty đầu t Các Công ty

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368

đầu t tại Mỹ cũng thuộc điều chỉnh các luật khác nh luật chứng khoán 1933 vàluật giao dịch chứng khoán năm 1934 về yêu cầu công bố thông tin và các chế

độ báo cáo Uỷ ban giao dịch và chứng khoán Mỹ có thẩm quyền thanh tra vàgiám sát hoạt động của các Công ty đầu t cũng nh các nhà t vấn đầu t

cổ đông để đầu t vào các danh mục chứng khoán chuyên dụng hoặc đã đợc đadạng hoá

Công ty tín thác đầu t đợc thành lập theo luật Công ty và các hoạt động

đầu t của quỹ chịu sự điều chỉnh các quy định tại sở giao dịch chứng khoán nh

đối với các Công ty niêm yết khác Công ty chỉ phát hành cổ phiếu lần đầu huy

động vốn lập quỹ, sau đó việc tăng vốn đầu t chỉ đợc thực hiện thông qua pháthành quyền hoặc từ các khoản vay

ITCS không đợc phép xúc tiến việc bán cổ phiếu của chính mình Nhà đầu

t mua bán cổ phiếu của ITCS thông qua những tổ chức môi giới hay những nhàtạo lập thị trờng trên sở giao dịch Mặt khác, quỹ tín thác đầu t có thể sử dụngmột số trên để thực hiện hoạt động tiếp thị các chứng chỉ quỹ của mình và thởngcác phí hoa hồng cho đại lý Đây là lý do chính đối với những thành công củaITCS trong những năm gần đây, cho dù những chi phí hoạt động của chúng th-ờng khá cao và những hoạt động đầu t thờng không tốt

Các ITCS đợc coi là một loại Công ty đặc biệt hình thành theo luật công ty

và chịu sự điều chỉnh của luật này và các quy định của sở giao dịch chứng khoán

nh bất kỳ tổ chức niêm yết nào

+ Quỹ tín thác đơn vị : Một nhà đầu t vào quỹ tín thác đơn vị bằng việcmua các đơn vị chứng chỉ từ nhà quản lý quỹ tín thác đầu t Quỹ tín thác đơn vị

đợc coi nh là quỹ mở bởi vì quy mô của một quỹ khác nhau theo số chứng chỉ

đối với quỹ tín thác đơn vị thu đợc từ những chứng chỉ phát hành, đây đợc xem

nh là quy mô của quỹ Ban giám sát sẽ kiểm tra việc chính sách đầu t có đang

đ-ợc thực hiện một cách chính xác hay không, những chính sách đầu t sẽ đđ-ợcnhững nhà quản lý quỹ lựa chọn

2.2 quỹ đầu t tại các thị trờng mới nổi

2.2.1 Trung Quốc.

ở Trung Quốc cũng thành lập quỹ đầu t - Công ty CITIC mục đích Công

ty này là đầu t vào các Công ty ngoại quốc lớn hơn ở Hồng Kông Để ổn địnhchính trị và nắm giữ quyền lợi kinh tế tại Hồng Kông sau năm 1997 khi AnhQuốc trao trả chủ quyền của vơng đất này Hiện nay Công ty CITIC chiếm giữ vịtrí quan trọng trong nền kinh tế của Hồng Kông, sở hữu cổ phần lớn một tạiCông ty hàng không Cathay Pacific, Công ty điện thoại và các Công ty quantrọng chủ yếu của Hồng Kông Chẳng những vậy, quỹ đầu t CITIC còn là phơngtiện để Chính phủ Trung Quốc tham gia đầu t vào các nớc ngoài qua các dự án

có lời cao và đặc biệt đối với các lĩnh vực giúp giải quyết cho Trung Quốc cácnguồn nguyên liệu mà họ cần trong việc sản xuất trong nớc

2.2.2 ở Kuwait.

- ở Kuwait, một quốc gia sản xuất dầu hoả quan trọng tại Trung Đông, cóthu nhập bình quân đầu ngời rất cao trên thế giới cũng thành lập quỹ đầu t, cổphần dùng lợi tức từ tiền bán dầu hoả để đầu t tại nhiều nớc trên thế giới để kiếmlợi nhuận do Kuwait trong tơng lai khi họ hết dầu khí

2.2.3 Malaysia:

- Malaysia: Nếu nói về quỹ đầu t tập thể Malaysia hiện tồn tại các loạihình quỹ sau: quỹ hu trí và quỹ tiết kiệm, quỹ tín thác đầu t, quỹ bảo hiểm, quỹpigrim (dành cho những ngời theo đạo hồi truyền thống)

Quỹ tín thác đầu t đầu tiên tại Malasia đợc thành lập vào năm 1959 nhng

hệ thống các quy định pháp luật cụ thể chỉ đợc ban hành sau đó 16năm, tức làvào năm 1975 Sở dĩ nh vậy là do quy mô của ngành đầu t tín thác thời kỳ đó cònquá nhỏ bé dới giác độ vốn huy động so với định chế nhận tiền tiết kiệm cũng

nh các định chế tài trung gian khác

Tới đầu năm 1970 mới có 3 Công ty quản lý quỹ và tới năm 1980 mới có

5 Công ty quản lý quỹ ra đời Tới năm 1992 có 13 Công ty quản lý quỹ với sốquỹ đợc lập là 39 quỹ tín thác đầu t Tới tháng 5 năm 1997 số Công ty quản lýquỹ đã tăng lên 31 Công ty với tổng số quỹ đợc lập là 80 quỹ

Công ty quản lý quỹ là một pháp nhân theo quy định của pháp luậtMalaysia có mức vốn pháp định tối thiểu là 5 triệu ringit trở nên, tuỳ thuộc vào

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368

số lợng và quy mô của các quỹ mà Công ty dự kiến lập Các tổ chức nớc ngoài

đ-ợc gia góp vốn vào Công ty quản lý quỹ, tuy nhiên mức tối đa đđ-ợc phép là 30%vốn cổ phần đợc góp Quy định này đợc ban hành và không thay đổi từ nhữngnăm đầu 1990 cho tới nay

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368

chơng 3

thực trạng và giải pháp cho sự hình thành

và phát triển quỹ đầu t chứng khoán ở Việt Nam

3.1 thực trạng quỹ đầu t chứng khoán nớc ngoài ở Việt Nam

Ngay từ khi Trung tâm giao dịch chứng khoán TP Hồ Chí Minh cha đivào hoạt động, Uỷ ban chứng khoán Nhà nớc đã ban hành văn bản pháp quy vềquỹ đầu t chứng khoán Thế nhng khi thị trờng chứng khoán chính thức đi vàohoạt động, vẫn cha có một Công ty quản lý quỹ nào của Việt Nam đợc thành lập,trong khi đó quỹ đầu t nớc ngoài đã hoạt động ở Việt Nam từ trớc khi thị trờngchứng khoán Việt Nam ra đời Có 5 quỹ đầu t đợc thành lập sớm nhất ở ViệtNam:

yết

Ngày thành lập

Nguồn vốn (triệu USD)

Tất cả các quỹ đầu t đang hoạt động ở Việt Nam đều là các quỹ đóng Các

cổ đông không thể rút vốn góp ra khỏi quỹ nhng nếu muốn rút vốn ra có thể bánlại các chứng chỉ trên thị trờng chứng khoán Cách thức hoàn vốn của các quỹ làrất khác nhau, có thể hoàn vốn vào một thời điểm ấn định, hoặc cho phép chiếtkhấu sau mỗi thời hạn nhất định Chính sách hoàn vốn của các quỹ đợc tóm tắttrong bảng dới đây

thành lập

Ngày hoàn vốn

Ghi chú

-VN Enterprise fund Ltd 7/1995 31/12/2010 Hoàn vốn, trừ khi ngời quản lý bỏ phiếu cho phép

thanh lý quỹ trớc thời hạn trên.

-VN frontier fund Ltd 7/1994 22/07/2004 Hoàn vốn, trừ khi bỏ phiếu gia hạn tại Hội đồng thờng