Tạp chí Hóa học ứng dụng- Bài tập cho các đại lượng ở dạng tổng quát.

BÀI TẬP CHO CáC ĐạI LƯợNG ở DạNG TỔNG QUáTNguyễn Thanh Tựng Cao học húa K17- Đại Học Cần Thơ 1.. Mở đầu Bài tập cho cỏc đại lượng ở dạng tổng quỏt thường gõy khụng ớt khú khăn cho học si

BÀI TẬP CHO CáC ĐạI LƯợNG ở DạNG TỔNG QUáT

Nguyễn Thanh Tựng Cao học húa K17- Đại Học Cần Thơ

1 Mở đầu

Bài tập cho cỏc đại lượng ở dạng tổng quỏt thường gõy khụng ớt khú khăn cho học sinh, để giải

được cỏc bài tập thuộc dạng này cỏc em cần nắm vững kiến thức húa học kết hợp với kỹ năng quan sỏt phõn tớch, đào sõu vấn đề Sau đõy là một số bài tập để cỏc em tham khảo và thực hành

2.Cỏc vớ dụ

Bài 1: Hai cốc đựng dd HCl đặt trên hai đĩa cân A và B , cân ở trạng thái cân bằng Cho a(g)

CaCO3 vào cốc A và b(g) M2CO3 vào cốc B ( M là kim loại nhóm IA )sau khi 2 muối đã tan hoàn toàn cân trở lại vị trí thăng bằng Biểu thức tính nguyên tử khối của M theo a,b:

A

−

=

−

33,6a 16b M

2b 1,12a B

−

=

−

34,6a 18b M

2b 1,12a

C

−

=

−

37,8a 16b M

2b 1,12a D

−

=

−

33,6a 19b M

4b 1,12a

Bài giải

CaCO3 + HCl  CaCl2 + CO2 + H2O

M2CO3 + 2HClMCl2+CO2+H2O

Sau khi hai muối đó tan hoàn toàn cõn trở lại vị trớ cõn bằng  Khối lượng dung dịch thu được sau phản ứng ở hai cốc bằng nhau Gọi m là khối lượng dung dịch HCl ta cú:

+ rỳt ra M( 2b - 1,12a ) = 33,6a – 16b

2b 1,12a

−

=

−

 Chọn đỏp ỏn A

Bài 2: Đốt cháy hoàn toàn a gam hỗn hợp gồm 2 Ankan A và B hơn kém nhau k nguyên tử C thì

thu đợc b gam khí CO2 Khoảng xác định của số nguyên tử C trong ankan chứa ít C hơn theo a,b,k là:

A

k n 22a 5b− < <22a 5b

k n 21a 7b− < <21a 7b

C

k n 22a 7b− < <22a 7b

k n

Bài giải

Nếu hỗn hợp đầu chỉ cú ankan A

3n 1

2

+

+

+ 

n

Nếu hỗn hợp đầu chỉ cú ankan B

3n 3k 1

2

Ta cú:

Suy ra

Vậy hỗn hợp cú cả ankan A và B

− < <

k n

 Chọn đỏp ỏn D

Bài 3: Dung dịch A chứa x mol Al3+, y mol Mg2+ , z mol NO3- và t mol SO4

2-a) Biểu thức liên hệ giữa x, y , z, t là:

A x + y = z + t B x + 2y = z + t C 3x + 2y = z + 2t D 3x + 2y = 3z + 2t

b) Cô cạn dd A đợc a gam chất rắn khan Giá trị của a là:

Bài giải

a) Áp dụng định luật bảo toàn điện tớch

3x + 2y = z + 2t

 Chọn đỏp ỏn C

b) Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng

mmuối = 27x+ 24y + 62z + 96t

Chọn đỏp ỏn D

Bài 4: Đốt cháy hoàn toàn một hỗn hợp gồm nhiều Hiđrocacbon cần a mol O2 tạo ra b mol CO2

và c mol H2O ta phải có:

Bài giải

Theo phương trỡnh trờn: nO2 =nCO2 +0,5nH O2  a = b+0,5c

Chọn đỏp ỏn B

Bài 5: Khí CO2 hấp thụ vào dd nớc vôi trong tạo thành a mol muối trung hòa và b mol muối axit

Số mol CO2 là

Bài giải

Theo sơ đồ

CO2  CaCO3

amol  amol

2CO2  Ca(HCO3)2

2bmol bmol

nCO2= a + 2b

 Chọn đỏp ỏn A

Bài 6: Dẫn V lit khí CO2 vào dd chứa a mol Ca(OH)2 sau phản ứng thu đợc b mol kết tủa biết rằng a>b Giá trị V là:

Bài giải

Áp dụng phương phỏp đồ thị ta cú

nCO2=nCaCO3=b mol

nCO2= nOH−- nCaCO3=(2a – b) mol

Vậy VCO2= 22,4b và VCO2= 44,8a - 22,4b

 Chọn đỏp ỏn C

Bài 7: (TSĐH 2007- Khối B)

Điện phân dung dịch chứa a mol CuSO4 và b mol NaCl (với điện cực trơ, có màng ngăn xốp) Để dung dịch sau điện phân làm phenolphtalein chuyển sang màu hồng thì điều kiện của a và b là (biết ion

SO4 − không bị điện phân trong dung dịch)

A b > 2a. B b = 2a C b < 2a D 2b = a

Bài giải

amol  2amol

NaCl phải cũn dư vỡ khi điện phõn NaCl cú màng ngăn ta thu được NaOH làm phenolphthalein chuyển sang màu hồng

Vậy b>2a

 Chọn đỏp ỏn A

Bài 8: ( TSĐH 2007- Khối A)

Dung dịch HCl và dung dịch CH3COOH có cùng nồng độ mol/l, pH của hai dung dịch tơng ứng

là x và y Quan hệ giữa x và y là (giả thiết, cứ 100 phân tử CH3COOH thì có 1 phân tử điện li)

Bài giải

Theo đề ta cú nồng độ hai axit bằng nhau và độ điện li của CH3COOH là 0,01



y

x 10 y 2

0,01

−

 Chọn đỏp ỏn C

Bài 9: Công thức của rợu A là CnH2mOx Điều kiện của m và n để A là rợu no , mạch hở là:

Bài giải

Với rượu no ta cú cụng thức CnH2n+2Ox Vậy 2m=2n+2 hay m=n+1

Chọn đỏp ỏn D

Bài 10: Một rợu no đa chức mạch hở X có n nguyên tử C và m nhóm –OH Cho 7,6 gam X phản

ứng với Na d thu đợc 0,1 mol khí H2 Biểu thức liên hệ giữa n,m là

Bài giải

X cú cụng thức CnH2n+2-m(OH)m + Na  CnH2n+2-m(ONa)m + m

2 H2

0, 2

m 0,1 Theo đề: 0, 2

 7n + 1 = 11m

3 Bài tập tự luyện

Bài 1: (TSĐH 2007- Khối A)

Cho từ từ dung dịch chứa a mol HCl vào dung dịch chứa b mol Na2CO3 đồng thời khuấy đều, thu đợc V lít khí (ở đktc) và dung dịch X Khi cho d nớc vôi trong vào dung dịch X thấy có xuất hiện kết tủa Biểu thức liên hệ giữa V với a, b là

A V = 11,2(a − b) B V =22 ,4(a − b). C V = 11,2(a + b) D V = 22,4(a + b)

Bài 2: Công thức của rợu A là CxHy(OH)m Điều kiện của x và y để A là rợu khụng no có 1 liên kết C=C , mạch hở :

Bài 3: Hỗn hợp A gồm Anđêhit fomic và anđêhit axetic đợc oxi hóa hoàn toàn thành hỗn hợp B

gồm 2 axit Tỉ khối hơi của B so với A là d Khoảng giá trị của d là:

A 0,9<d<1,2 B 1,5<d<1,8

C 15/11<d<23/15 D.38/30<d<31/23

Bài 4: Thủy phân hoàn toàn m gam mantozo, sau đó cho sản phẩm thu đợc tham gia phản ứng

tráng gơng thì thu đợc a gam Ag Thủy phân hoàn toàn m gam saccarozo, sau đó cho sản phẩm thu đợc tham gia phản ứng tráng gơng thì thu đợc b gam Ag So sánh a và b?

Bài 5: (TSĐH 2007- Khối A)

Clo hoá PVC thu đợc một polime chứa 63,96% clo về khối lợng, trung bình 1 phân tử clo phản ứng với k mắt xích trong mạch PVC Giá trị của k là

Bài 6: ( TSĐH 2007- Khối A)

Trộn dung dịch chứa a mol AlCl3 với dung dịch chứa b mol NaOH Để thu đợc kết tủa thì cần có

tỉ lệ

A a : b = 1 : 4 B a : b < 1 : 4 C a : b = 1 : 5 D a : b > 1 : 4.

Câu 7: ( TSĐH 2007- Khối A)

Đốt cháy hoàn toàn a mol axit hữu cơ Y đợc 2a mol CO2 Mặt khác, để trung hòa a mol Y cần vừa

đủ 2a mol NaOH Công thức cấu tạo thu gọn của Y là

A HOOC−CH2−CH2−COOH B C2H5−COOH

Bài 8: ( TSĐH 2007- Khối A)

Dung dịch HCl và dung dịch CH3COOH có cùng nồng độ mol/l, pH của hai dung dịch tơng ứng

là x và y Quan hệ giữa x và y là (giả thiết, cứ 100 phân tử CH3COOH thì có 1 phân tử điện li)

Bài 9: Đốt cháy hoàn toàn a mol một anđehit X (mạch hở) tạo ra b mol CO2 và c mol H2O (biết b

= a + c) Trong phản ứng tráng gơng, một phân tử X chỉ cho 2 electron X thuộc dãy đồng đẳng anđehit

C không no có một nối đôi, đơn chức D no, hai chức.

Bài 10 : Một dung dịch hỗn hợp chứa a mol NaAlO2 và a mol NaOH tác dụng với một dung dịch chứa b mol HCl Điều kiện để thu đợc kết tủa sau phản ứng là

Bài 11 : Hỗn hợp X gồm Na và Al.

- Thí nghiệm 1: Nếu cho m gam X tác dụng với H2O d thì thu đợc V1 lít H2

- Thí nghiệm 2: nếu cho m gam X tác dụng với dung dịch NaOH d thì thu đợc V2 lít H2

Các khí đo ở cùng điều kiện Quan hệ giữa V1 và V2 là

Bài 12: Một bình kín chứa V lít NH3 và V′ lít O2 ở cùng điều kiện Nung nóng bình có xúc tác

NH3 chuyển hết thành NO, sau đó NO chuyển hết thành NO2 NO2 và lợng O2 còn lại trong bình hấp thụ vừa vặn hết trong nớc thành dung dịch HNO3 Tỷ số V/ V’ là

Bài 13: ( TSĐH 2009- Khối A)Khi đốt cháy hoàn toàn m gam hỗn hợp hai ancol no, đơn chức,

mạch hở thu đợc V lít khí CO2 (ở đktc) và a gam H2O Biểu thức liên hệ giữa m, a và V là:

A m = 2a – V/11,2 B m = 2a – V/22,4 C m = a - V/5,6 D m = a + V/5,6 Bài 14 : Hỗn hợp X có một số ankan Đốt cháy 0,05 mol hỗn hợp X thu đợc a mol CO2 và b mol

H2O Kết luận nào sau đây là đúng?

C a = b − 0,05. D a = b − 0,07

Bài 15: Cho a mol CO2 tác dụng với bmol NaOH Cho biết trờng hợp nào tạo 2 muối:

A/ a<b<2a B/ b<a<2b C/ b>a D/ a>b

Bài 16: Cho dung dịch chứa amol NaAlO2 tác dụng với dung dịch chứa b mol HCl Điều kiện để thu đơc kết tủa sau phản ứng là:

Bài 17: Trong một cốc nớc chứa a mol Ca2+, b mol Mg 2+ và d mol HCO−3 Nếu chỉ dùng nớc vôi trong nồng độ p mol/l để làm giảm độ cứng trong cốc, thì ngời ta thấy khi cho V lít nớc vôi trong vào, độ cứng bình là bé nhất Biểu thức liên hệ giữa a, b và p là:

A V = (b + a) /p B V = (2a + b) / p

C V = (3a + 2b) / 2p D V = (2b + a) / p

Bài 18:Trong một bình kín dung tích 15 lít, chứa đầy dung dịch Ca(OH)2 0,01M Sục vào bình một số mol CO2 có giá trị biến thiên 0,12 mol < n CO2< 0,26 mol thì khối lợng m gam chất rắn

thu đợc sẽ có giá trị lớn nhất và nhỏ nhất là:

A 12 gam < m < 15 gam B 4 gam < m < 12 gam

C 0,12 gam < m < 0,24 gam D 4 gam < m < 15 gam

Bài 19: Một dung dịch chứa a mol NaAlO2 tác dụng với dung dịch chứa b mol HCl Điều kiện để sau phản ứng thu đợc lợng kết tủa lớn nhất là:

A a = b B 0 < b < 4a C b < 4a D a = 2b

Bài 20: Thực hiện phản ứng thủy phân a mol mantozơ trong môi trờng axit, sau một thời gian

đem trung hoà axit bằng kiềm, sau đó cho hỗn hợp phản ứng với dd AgNO3d/NH3 Số mol Ag thu đợc là

k hãy cho biết mối quan hệ giữa a và k

HẾT