Vai trò nhà nước trong quản lý thị trường hàng hóa trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

Như vậy, quản lý Nhà nước là toàn bộ các hoạt động và phương thức tác động của Nhà nước lên thị trường hàng hóa thông qua các công cụ quản lý, phương pháp quản lý, phương thức quản lý, c

Trang 1

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGUYỄN HỒNG THÁI

VAI TRÕ NHÀ NƯỚC TRONG QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG HÀNG HÓA

TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế

Mã số : 60.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học: TS Phạm Công Toàn

THÁI NGUYÊN - 2014

Trang 2

Trang 3

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành luận văn này, tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo, Khoa Sau Đại học, cùng các thầy, cô giáo trong trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh Thái Nguyên đã tận tình giúp đỡ, tạo mọi điều kiện cho tôi trong quá trình học tập và thực hiện đề tài

Đặc biệt xin chân thành cảm ơn TS Phạm Công Toàn đã trực tiếp

hướng dẫn, chỉ bảo tận tình và đóng góp nhiều ý kiến quý báu, giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp

Tôi xin chân thành cảm ơn cán bộ, lãnh đạo Sở Công thương Thái Nguyên, lãnh đạo Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Thái Nguyên đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ cho tôi hoàn thành luận văn này

Cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn cơ quan, gia đình, bạn bè, đồng nghiệp động viên, giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này

Thái Nguyên, ngày tháng năm 2014

Tác giả luận văn

Nguyễn Hồng Thái

Trang 4

MỤC LỤC

i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT vii

DANH MỤC BẢNG viii

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

3 Nội dung nghiên cứu 2

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 2

5 Đóng góp khoa học của đề tài 2

6 Bố cục của luận văn 3

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VAI TRÕ CỦA NHÀ NƯỚC TRONG QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG HÀNG HÓA 4

1.1 Những lý luận cơ bản về thị trường hàng hóa 4

1.1.1 Những khái niệm cơ bản 4

1.1.2 Những vấn đề cơ bản quản lý thị trường hàng hóa 15

1.1.3 Những yếu tố ảnh hưởng tới vai trò nhà nước trong quản lý thị trường hàng hóa 35

1.2 Các bài học kinh nghiệm về vai trò nhà nước về quản lý thị trường hàng hóa 40

1.2.1 Kinh nghiệm về quản lý nhà nước trong quản lý thị trường hàng hóa ở một số địa phương của Việt Nam 40

1.2.2 Bài học kinh nghiệm về vai trò nhà nước trong quản lý thị trường hàng hóa có thể áp dụng đối với tỉnh Thái Nguyên 45

Trang 5

Chương 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VỀ QUẢN LÝ THỊ

TRƯỜNG HÀNG HÓA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI

NGUYÊN GẮN VỚI VAI TRÕ CỦA NHÀ NƯỚC 47

2.1 Câu hỏi nghiên cứu 47

2.2 Phương pháp nghiên cứu 47

2.1.1 Phương pháp thu thập tài liệu số liệu 47

2.1.2 Phương pháp xử lý tài liệu, số liệu 49

2.1.3 Phương pháp phân tích thông tin 49

2.3 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu 52

Chương 3 THỰC TRẠNG VAI TRÕ CỦA NHÀ NƯỚC TRONG QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG HÀNG HÓA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN 53

3.1 Những đặc điểm về thị trường hàng hóa tỉnh Thái Nguyên 53

3.1.1 Khái quát về kinh tế - xã hội tỉnh Thái Nguyên 53

3.1.2 Khái quát về đơn vị quản lý thị trường hàng hóa tỉnh Thái Nguyên 54 3.2 Thực trạng về vai trò nhà nước trong quản lý thị trường hàng hóa trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên 61

3.2.1 Thực trạng về vai trò nhà nước trong quản lý thị trường hàng hóa nói chung trên địa bàn 61

3.2.2 Thực trạng vai trò nhà nước trong quản lý thị trường hàng hóa thể hiện trong các văn bản pháp quy của tỉnh đã ban hành 63

3.2.3 Thực trạng về vai trò nhà nước trong quản lý thị trường hàng hóa đối với công tác phát hiện, thanh tra, kiểm tra các hành vi vi phạm 65

3.2.4 Thực trạng về vai trò nhà nước trong quản lý thị trường hàng hóa đối với công tác xử lý các loại vi phạm 72

3.2.5 Thực trạng về vai trò nhà nước trong quản lý thị trường hàng hóa đối với công tác phối hợp với các ngành, cơ quan chức năng khác để xử lý 78

Trang 6

3.2.6 Thực trạng về vai trò nhà nước trong quản lý thị trường hàng hóa đối với công tác phối hợp phòng chống dịch và vì chất lượng vệ sinh an

toàn thực phẩm 81

3.2.7 Thực trạng về vai trò nhà nước trong quản lý thị trường hàng hóa đối với công tác kiểm tra, kiểm soát về giá, bình ổn giá, kiềm chế lạm phát 82

3.3 Kết quả khảo sát ý kiến chuyên gia về công tác quản lý thị trường hàng hóa trên địa bàn tỉnh 82

3.3.1 Về sự quan tâm đối với thị trường hàng hóa 85

3.3.2 Về gian lận thương mại 87

3.3.3 Về sự phù hợp của văn bản quản lý 88

3.3.4 Về thủ đoạn của các đối tượng vi phạm 88

3.4 Đánh giá chung về tình hình quản lý thị trường hàng hóa 89

3.4.1 Những mặt đã đạt 89

3.4.2 Những khó khăn, tồn tại và nguyên nhân 91

Chương 4 MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT HUY VAI TRÕ CỦA NHÀ NƯỚC TRONG QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG HÀNG HÓA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN ĐẾN NĂM 2015, TẦM NHÌN ĐẾN NĂM 2020 95

4.1 Định hướng tăng cường vai trò quản lý Nhà nước trong quản lý thị trường hàng hóa trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên 95

4.1.1 Dự báo diễn biến về thị trường hàng hóa trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên 95

4.1.2 Quan điểm và định hướng tăng cường vai trò quản lý Nhà nước trong quản lý thị trường trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đến năm 2015, tầm nhìn năm 2020 97

4.2 Một số giải pháp tăng cường vai trò quản lý Nhà nước trong quản lý thị trường trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đến năm 2015, tầm nhìn năm 2020 98

4.2.1 Giải pháp chung 98

Trang 7

4.2.2 Giải pháp cụ thể 100

4.3 Kiến nghị 104

4.3.1 Kiến nghị với Nhà nước và Chính phủ 105

4.3.2 Kiến nghị với cơ quan Tổng cục tiêu chuẩn đo lường chất lượng, Hiệp hội bảo vệ thương hiệu 105

KẾT LUẬN 106

TÀI LIỆU THAM KHẢO 107

PHỤ LỤC 110

Trang 8

DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT

BHXH : Bảo hiểm xã hội BHYT : Bảo hiểm y tế NSNN : Ngân sách nhà nước QLTT : Quản lý thị trường SHTT : Sở hữu trí tuệ UBND : Ủy ban nhân dân VPHC : Vi phạm hành chính VSATTP : Vệ sinh an toàn thực phẩm

TM - DL : Thương mại – Du lịch

Trang 9

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Dung lượng mẫu phỏng vấn 48Bảng 3.1 Biên chế tổ chức lực lượng Chi cục QLTT tỉnh Thái Nguyên 57Bảng 3.2 Trình độ chuyên môn của công chức Chi cục QLTT tỉnh Thái

Nguyên năm 2012 59Bảng 3.3 Trang, thiết bị quản lý của Chi cục Quản lý thị trường tỉnh

Thái Nguyên 60Bảng 3.4 Văn bản chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện quản lý thị trường hàng

hóa của tỉnh Thái Nguyên 63Bảng 3.5 Thực trạng về vai trò nhà nước trong công tác phát hiện, thanh

tra, kiểm tra thị trường hàng hóa 66Bảng 3.6 Thực trạng về vai trò nhà nước trong quản lý thị trường hàng hóa

đối với công tác xử lý các loại vi phạm của Chi cục QLTT tỉnh Thái Nguyên 74Bảng 3.7 Thực trạng về vai trò nhà nước trong quản lý thị trường hàng hóa

đối với công tác xử lý các loại vi phạm của Chi cục QLTT tỉnh Thái Nguyên 77Bảng 3.8 Thực trạng về vai trò nhà nước trong quản lý thị trường hàng hóa

đối với công tác phối hợp các ngành, cơ quan chức năng khác để

xử lý 79Bảng 3.9 Sự phối hợp, tham gia của Chi cục QLTT tỉnh 81Bảng 3.10 Công tác kiểm tra, kiểm soát về giá, bình ổn giá của Chi

cục QLTT 82Bảng 3.11 Bảng tổng hợp kết quả phỏng vấn 83

Trang 10

DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH

SƠ ĐỒ

Sơ đồ 1.1 Mô hình tổ chức quản lý Nhà nước về thị trường hiện nay 18

Sơ đồ 3.1 Tổ chức bộ máy quản lý của Chi cục Quản lý thị trường 54

HÌNH

Hình 3.1 Thực trạng về vai trò nhà nước trong quản lý thị trường hàng

hóa đối với công tác xử lý các loại vi phạm của Chi cục QLTT tỉnh Thái Nguyên 78Hình 3.2 Tổng hợp kết quả phỏng vấn về sự quan tâm đến thị trường

hàng hóa 85Hình 3.3 Tổng hợp kết quả phỏng vấn về sự phức tạp của thị trường hàng hóa 86Hình 3.4 Tổng hợp kết quả phỏng vấn về chế tài áp dụng xử lý vi phạm 86Hình 3.5 Tổng hợp kết quả phỏng vấn về hiệu lực của các chế tài 86Hình 3.6 Tổng hợp kết quả phỏng vấn về nhân tố ảnh hưởng tới quản lý nhà

nước đối với thị trường hàng hóa 87Hình 3.7 Tổng hợp kết quả phỏng vấn về gian lận thương mại 88Hình 3.8 Tổng hợp kết quả phỏng vấn về sự phù hợp các văn bản quản lý 88Hình 3.9 Tổng hợp kết quả phỏng vấn về thủ đoạn của các đối tượng vi phạm 89

Trang 11

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Sau Việt Nam gia nhập WTO, đặt ra ra những thời cơ thuận lợi và nhiều thách thức trong quá trình hội nhập toàn diện về kinh tế Thách thức

có thể nói là lớn nhất và mang tính thời sự, đó là hoạt động thương mại, đặc biệt vấn đề hàng hóa Hoạt động này trên nhiều phương diện khác nhau như: Vận chuyển, kinh doanh hàng lậu, hàng giả, gian lận thương mại, chiếm đoạt tiền hoàn thuế, buôn bán hóa đơn bất hợp pháp… diễn ra ngày càng gia tăng

cả về số lượng, đối tượng trên phạm vi rộng lớn, thủ đoạn ngày càng tinh vi, phức tạp với nhiều phương thức, phương tiện hoạt động khác nhau Những hoạt động này gây hậu quả nghiêm trọng, ngày càng khó kiểm soát, làm cho môi trường sản xuất, kinh doanh hàng hóa cạnh tranh không lành mạnh, ảnh hưởng lớn tới sự phát triển kinh tế, xã hội Trong tình hình đó đặt ra vai trò của Nhà nước trong quản lý thị trường hàng hóa ngày càng phải tăng cường trên các mặt: phương thức, phương pháp, công cụ quản lý, hạn chế những bất cập Quá trình quản lý được thông qua những căn cứ có tính pháp quy: Luật, Nghị định, Thông tư Nhằm ổn định nền kinh tế, tăng thu ngân sách cho Nhà nước, tạo sự công bằng, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho các doanh nghiệp, góp phần giữ vững an ninh trật tự xã hội, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng về sản phẩm hàng hóa đảm bảo chất lượng, sức khỏe và lối sống lành mạnh

Thị trường hàng hóa tỉnh Thái Nguyên là một bộ phận không tách rời với thị trường hàng hóa chung của cả nước Chính vì vậy, tôi lựa chọn đề tài:

“Vai trò nhà nước trong quản lý thị trường hàng hóa trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên” làm luận văn Thạc sỹ

Trang 12

2 Mục tiêu nghiên cứu

2.1 Mục tiêu chung

Sau khi phân tích thực trạng, luận văn đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao vai trò quản lý Nhà nước trong quản lý thị trường hàng hóa trên địa bàn tỉnh Thái nguyên

3 Nội dung nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu nội dung thể hiện vai trò nhà nước trong quản lý thị trường hàng hóa ở các mặt: Hoạt động quản lý, kiểm tra, kiểm soát

và sự phối hợp với các cơ quan liên quan

4 Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Các hoạt động quản lý thị trường hàng hóa với vai trò của Nhà nước

- Phạm vi nghiên cứu: Trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên từ năm 2008 - 2012

5 Đóng góp khoa học của đề tài

Đề tài góp phần làm rõ hơn lý luận về vai trò nhà nước trong quản lý thị trường hàng hóa Thông qua kết quả nghiên cứu về thực trạng vai trò nhà nước đối với quản lý thị trường hàng hóa trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, luận văn đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao vai trò nhà nước trong quản lý thị trường hàng hóa trong một địa bàn cụ thể Đề tài có thể làm tài liệu tham khảo đối với lãnh đạo Chi cục QLTT tỉnh Thái Nguyên, Sở Công thương để đề ra những chính sách, kế hoạch phù hợp trong công tác quản lý thị trường hàng hóa trên địa bàn tỉnh

Trang 13

6 Bố cục của luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn được kết cấu thành 4 chương chính bao gồm:

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò của Nhà nước trong quản lý thị trường hàng hóa;

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu về quản lý thị trường hàng hóa trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên gắn với vai trò của Nhà nước;

Chương 3: Thực trạng vai trò của Nhà nước trong quản lý thị trường hàng hóa trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên;

Chương 4: Một số giải pháp phát huy vai trò của Nhà nước trong quản

lý thị trường hàng hóa trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đến năm 2015, tầm nhìn đến năm 2020

Trang 14

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VAI TRÒ CỦA NHÀ NƯỚC

TRONG QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG HÀNG HÓA

1.1 Những lý luận cơ bản về thị trường hàng hóa

1.1.1 Những khái niệm cơ bản

1.1.1.1 Khái niệm thị trường hàng hóa

- Sản xuất hàng hóa

Sản xuất hàng hóa là kiểu tổ chức kinh tế mà ở đó sản phẩm được sản xuất ra để trao đổi hoặc mua bán trên thị trường Sản xuất hàng hóa ra đời là bước ngoặt căn bản trong lịch sử phát triển của xã hội loài người, đưa loài người thoát khỏi tình trạng “mông muội”, xóa bỏ nền kinh tế tự nhiên, phát triển nhanh chóng lực lượng sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế của xã hội Sản xuất hàng hóa chỉ ra đời, khi có đủ hai điều kiện Theo giáo trình Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác-Lênin chỉ rõ (tr 187):

Thứ nhất, phân công lao động xã hội

Phân công lao động xã hội là sự phân chia lao động xã hội một cách tự phát thành các ngành, nghề khác nhau Phân công lao động xã hội tạo ra sự chuyên môn hóa lao động, do đó dẫn đến chuyên môn hóa sản xuất Do sự phân công này, mỗi người chỉ sản xuất ra một loại sản phẩm nhất định Mỗi người hoặc mỗi nhóm người đều thừa sản phẩm do mình sản xuất ra, nhưng lại thiếu các loại sản phẩm khác Do đó, việc trao đổi sản phẩm giữa những người

sản xuất với nhau C.Mác chỉ rõ: “ Sự phân công lao động xã hội này là điều kiện tồn tại của nền sản xuất hàng hóa, mặc dầu ngược lại sản xuất hàng hóa không phải là điều kiện tồn tại của sự phân công lao động xã hội” C.Mác và

Ph.Ăngghen: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1993, t23, tr.72

Thứ hai, có sự biệt lập tương đối của các chủ thể kinh tế: Trong lịch

sử, khi xã hội xuất hiện hình thức tư hữu, những người sản xuất trở nên độc

Trang 15

lập với nhau trong quá trình sản xuất kinh doanh, mỗi người toàn quyền chi phối sản phẩm do mình làm ra Như vậy, những người sản xuất trong các ngành khác nhau muốn sử dụng sản phẩm của nhau phải tiến hành trao đổi hàng hóa dựa trên nguyên tắc ngang giá

Đó là hai điều kiện cần và đủ của sản xuất hàng hóa Thiếu một trong hai điều kiện đó sẽ không có sản xuất hàng hóa

Khái niệm hàng hóa: Trong phạm vi của đề tài chỉ đề cập hàng hóa mang tính vật chất mà không đề cập đến hàng hóa sức lao động

Hàng hóa: là sản phẩm của lao động, có thể thỏa mãn nhu cầu nào đó của con người, được sản xuất ra để trao đổi, mua bán trên thị trường Không phải bất kỳ vật phẩm nào cũng là hàng hóa Những vật phẩm đi vào tiêu dùng không thông qua trao đổi hoặc mua bán thì không phải là hàng hóa

Đặc trưng cơ bản của sản xuất hàng hóa: Có thể tổng quát về sản xuất hàng hóa đã trải qua các giai đoạn sau đây:

Sản xuất hàng hóa giản đơn Đặc trưng của sản xuất hàng hóa giản đơn

là dựa trên chế độ tư hữu nhỏ về tư liệu sản xuất và lao động cá nhân của người sản xuất Người sản xuất vừa là người lao động, vừa là người tư hữu Sản xuất hàng hóa giản đơn có quy mô nhỏ, công cụ kỹ thuật sản xuất thủ công và năng suất lao động thấp Sản xuất hàng hóa giản đơn là khởi điểm của sản xuất hàng hóa và là cơ sở cho sản xuất hàng hóa tư bản chủ nghĩa ra đời và phát triển

Với mục đích của sản xuất hàng hóa không phải để thỏa mãn nhu cầu của bản thân người sản xuất mà để thỏa mãn nhu cầu của người khác, của thị trường, sự gia tăng không hạn chế về nhu cầu của thị trường là động lực mạnh

mẽ thúc đẩy sản xuất hàng hóa phát triển Sự cạnh tranh ngày càng gay gắt buộc mỗi người sản xuất hàng hóa phải năng động, thường xuyên cải tiến kỹ thuật, hợp lý hóa sản xuất để tăng năng suất lao động, nâng cao chất lượng

Trang 16

sản phẩm nhằm tiêu thụ được hàng hóa và thu lợi nhuận ngày càng nhiều hơn

Sự phát triển của sản xuất xã hội luôn mang tính chất “mở”, các quan hệ hàng hóa - tiền tệ làm cho giao lưu kinh tế văn hóa giữa các vùng, miền, các quốc gia ngày càng phát triển Tuy nhiên, sản xuất hàng hóa có những mặt trái như: phân hóa giàu nghèo, tiềm ẩn khủng hoảng kinh tế - xã hội, phá hoại môi trường sinh thái…

Sản xuất hàng hóa tư bản chủ nghĩa: là kiểu sản xuất của các nhà tư bản với mục đích làm giàu trên cơ sở bóc lột lao động của người thuê Đặc trưng của nó là sản xuất đại công nghiệp cơ khí, quy mô lớn, năng suất lao đọng cao Người lao động bị tách khỏi quyền sở hữu tư liệu sản xuất phải đi làm thuê; giai cấp tư sản nắm chủ yếu tư liệu sản xuất và bóc lột lao động làm thuê của giai cấp công nhân

Đến chủ nghĩa xã hội, sản xuất hàng hóa vẫn tồn tại và phát triển Đặc trưng của sản xuất hàng hóa xã hội chủ nghĩa là sản xuất hàng hóa với trình

độ dựa trên cơ sở lực lượng sản xuất hiện đại và chế độ công hữu về tư liệu sản xuất, nhằm thỏa mãn ngày càng tốt hơn nhu cầu vật chất và tinh thần cho mọi thành viên trong toàn xã hội

- Thị trường:

Khái niệm thị trường: Theo nghĩa hẹp, thị trường là nơi diễn ra các quan

hệ trao đổi, mua bán hàng hóa Theo nghĩa rộng, thị trường là lĩnh vực trao đổi, mua bán hàng hóa, phản ánh sự phát triển của phân công lao động xã hội

Sự hình thành và phát triển của thị trường gắn liền với sự phát triển của sản xuất hàng hóa Ở đâu có sản xuất và trao đổi hàng hóa thì ở đó có thị trường

Các chức năng cơ bản của thị trường: Sản xuất hàng hóa luôn gắn liền với thị trường Thị trường là nơi diễn ra trao đổi, mua bán mà ở đó các chủ thể kinh tế cạnh tranh với nhau để xác định giá cả và số lượng của hàng hóa hay dịch vụ Nói đến thị trường là nói đến địa điểm và rộng hơn nữa là không

Trang 17

gian mua bán, trao đổi, là nói đến sự cạnh tranh giữa các chủ thể kinh tế và trao đổi mua bán

Thị trường có những chức năng sau:

Thừa nhận công dụng của hàng hóa (giá trị sử dụng xã hội) và chi phí lao động để sản xuất ra nó (giá trị của hàng hóa) Sản xuất hàng hóa là việc riêng của từng người nhưng hàng hóa của họ có đáp tứng nhu cầu, thị hiếu của xã hội về chất lượng, quy cách và chi phí hay không thì phải thông qua thị trường Khi sản phẩm bán được với một giá cả nhất định nghĩa là giá trị sử dụng của nó được xã hội công nhận và giá trị của hàng hóa được thực hiện Ngược lại, nếu hàng hóa không bán được, công dụng hàng hóa không được thừa nhận và giá trị hàng hóa không được thực hiện

Cung cấp thông tin cho người sản xuất và người tiêu dùng Thị trường luôn có những thay đổi nhu cầu và các loại hàng hóa, dịch vụ (số lượng, chất lượng, giá cả) Những thay đổi này thể hiện qua sự lên xuống của giá cả hàng hóa Đó là những thông tin cực kỳ quan trọng đối với người sản xuất hàng hóa, giúp họ điều chỉnh sản xuất cho phù hợp với nhu cầu, thị hiếu; đồng thời giúp cho người tiêu dùng điều chỉnh sức mua của mình

Điều tiết sản xuất, lưu thông và phân bố tài nguyên Khi giá cả hàng hóa tăng lên, người sản xuất sẽ mở rộng quy mô sản xuất mặt hàng ấy và sẽ thu hút tài nguyên lưu chuyển vào ngành đó, nhưng lại làm cho người tiêu dùng giảm nhu cầu về loại hàng hóa đó - cầu giảm Cầu giảm thì giá cả giảm

và người sản xuất giảm sản xuất mặt hàng đó Như vậy, thị trường thông qua giá cả, điều tiết sản xuất và lưu thông, phân bố tài nguyên

Phân loại thị trường, có nhiều cách phân loại thị trường:

Xét theo đối tượng mua bán: thị trường hàng hóa, thị trường dịch vụ, thị trường yếu tố sản sản xuất

Xét theo không gian: thị trường trong nước, thị trường thế giới; thị trường cả nước, thị trường địa phương

Xét theo thời gian: thị trường ngắn hạn, thị trường dài hạn

Trang 18

Xét theo tính chất: thị trường cạnh tranh hoàn hảo, thị trường cạnh tranh độc quyền, thị trường cạnh tranh không hoàn hảo

- Cơ chế thị trường và các nhân tố của cơ thế thị trường

Cơ chế thị trường: là phương thức vận hành của nền kinh tế thị trường theo những nguyên tắc và quy luật thị trường thông qua khả năng tự điều tiết của nó

Thông qua các yếu tố thị trường như cung cầu, giá cả hàng hóa, dưới tác động của các quy luật kinh tế, cơ chế thị trường điều chỉnh các quan hệ kinh tế trên cơ sở bảo đảm phân bổ lợi ích kinh tế giữa chủ thể kinh tế

Cơ chế thị trường thông qua các nhân tố sau đây tác động vào sản xuất:

Giá cả thị trường: là giá cả hình thành trên thị trường, xoay quanh giá

trị thị trường, và chịu sự chi phối của quan hệ cung - cầu hàng hóa trong môi trường cạnh tranh Sự lên xuống của giá cả thị trường một hàng hóa nào đó có vai trò mở rộng hay thu hẹp việc sản xuất, kinh doanh mặt hàng đó

Cầu hàng hóa: là nhu cầu có khả năng thanh toán; là số lượng hàng hóa

mà người mua muốn mua và có khả năng mua theo hình thức giá trị Các nhân tố ảnh hưởng đến cầu: Thu nhập của dân cư; Giá cả hàng hóa; Hiệu quả

và tác dụng của hàng hóa đối với người tiêu dung

Cung hàng hóa: là lượng hàng hóa mà người sản xuất muốn bán và có

khả năng sản xuất để bán theo một mức giá nhất định Các nhân tố ảnh hưởng đến cung: Giá cả hàng hóa; Giá cả các yếu tố sản xuất (đầu vào); Chính sách thuế của Chính phủ; Giá cả hàng hóa liên quan

- Hàng hóa được nghiên cứu trong luận văn bao gồm: tất cả các loại động sản, kể cả động sản hình thành trong tương lai và những vật gắn liền với đất đai [Nghị định 06/2008]

Hàng hóa lưu thông trên thị trường là hàng hóa đang trên đường vận chuyển, đang bày bán, đang để tại kho, bến, bãi, tại cơ sở sản xuất, kinh doanh hoặc tại địa điểm khác

Phân loại thị trường hàng hóa

* Căn cứ vào công dụng của hàng hóa

Trang 19

- Thị trường hàng tư liệu sản xuất Đó là những sản phẩm dùng để sản xuất Thuộc về hàng tư liệu sản xuất có: các loại máy móc, thiết bị như máy tiện, phay, bào…các loại nguyên vật liệu, các loại nhiên liệu, các loại hóa chất, các loại dụng cụ, phụ tùng…Người ta gọi là thị trường hàng tư liệu sản xuất là thị trường yếu tố đầu vào của các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh

- Thị trường hàng tư liệu tiêu dùng Đó là những sản phẩm dùng để phục vụ cho tiêu dùng cá nhân của con người Ví dụ: lương thực, quần áo, giày dép, thuốc chữa bệnh, các sản phẩm hàng tiêu dùng cho cá nhân người tiêu dùng Các sản phẩm này ngày càng nhiều theo đà phát triển của sản xuất

và nhu cầu đa dạng, nhiều vẻ của con người

* Căn cứ vào nguồn sản xuất ra hàng hóa

- Thị trường hàng công nghiệp Thị trường hàng công nghiệp bao gồm sản phẩm hàng hóa do các xí nghiệp công nghiệp khai thác, chế biến sản xuất ra

Công nghiệp khai thác tạo ra sản phẩm là nguyên liệu Nguyên liệu trải qua một hoặc một vài công đoạn chế biến thì thành vật liệu Công nghiệp chế biến tạo các nguyên vật liệu thành các sản phẩm hàng công nghiệp Đó là các loại hàng hóa có tính chất kỹ thuật cao, trung bình hoặc thông thường, có đặc tính cơ, lý, hóa học và trạng thái khác nhau Nhìn chung các loại hàng hóa này

có hàm lượng kỹ thuật khác nhau và thường là vật chất (không phải vi sinh vật)

- Thị trường hàng nông nghiệp (nông, lâm, hải sản) Thị trường hàng nông nghiệp là thị trường hàng hóa có nguồn gốc từ sinh vật (động vật hoặc thực vật) Những sản phẩm có nguồn gốc nông nghiệp mới sơ chế (chưa qua công nghiệp chế biến), ví dụ như thóc, gạo, ngô, khoai…cá, lợn, gà, vịt…có thể ở dạng ngủ nghỉ hoặc còn tươi sống muốn bảo quản được lâu dài phải có phương tiện kỹ thuật Nói chung chúng dễ bị ảnh hưởng bởi môi trường bên ngoài Sản phẩm có tính chất địa phương (rau, quả, củ) giá trị không cao nếu

Trang 20

không được chế biến và không đưa đến các thị trường xa bằng phương tiện vận tải thông thường

* Căn cứ vào nơi sản xuất

- Hàng sản xuất trong nước Hàng sản xuất trong nước là do các doanh nghiệp trong nước sản xuất ra Hàng sản xuất trong nước ngày càng nhiều chứng tỏ trình độ phát triển của lực lượng sản xuất trong nước đến mức độ nào đó nhu cầu của thị trường Hàng sản xuất trong nước cũng phải hướng theo tiêu chuẩn quốc tế vừa để thỏa mãn tiêu dùng trong nước vừa có khả năng xuất khẩu Không có một quốc gia nào trên thế giới lại hoàn toàn dùng hàng trong nước Ngược lại nếu sản phẩm sản xuất trong nước chất lượng quá thấp thì việc sử dụng nguồn lực để sản xuất hàng hóa đó là lãng phí và không thể đứng vững trên thị trường trong nước khi có hàng ngoại nhập vào Công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước thực chất là phát triển sản xuất hàng trong nước Có như vậy mới chủ động, tạo nhiều công ăn việc làm, đất nước phát triển và mới có hàng hóa để trao đổi với nước ngoài

- Hàng nhập ngoại Hàng nhập ngoại là hàng cần thiết phải nhập từ nước ngoài do nguồn hàng trong nước chưa sản xuất đủ hoặc do kỹ thuật công nghệ, chưa thể sản xuất được Nhập hàng ngoại (kể cả kỹ thuật, công nghệ tiên tiến) là một yếu tố không thể thiếu được và là một tác nhân kích thích cho sản xuất tiến lên Trên thế giới ngày nay, không có một quốc gia nào lại không có ngoại thương, không có xuất nhập hàng hóa Xuất nhập khẩu hàng hóa là lợi dụng được ưu thế tương đối và tuyệt đối của mỗi quốc gia và là yếu

tố cho cả hai bên có quan hệ xuất nhập khẩu

1.1.1.2 Khái niệm quản lý nhà nước với thị trường hàng hóa

Trang 21

* Vai trò của Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta:

Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là Nhà nước của dân, do dân, vì dân, có nhiệm vụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế, vạch hành lang pháp lý, trật tự kỷ cương thông qua công cụ luật pháp, để chủ thể kinh tế dựa vào đó hoạt động và thực hiện công bằng xã hội, nhằm giảm bớt tình trạng bất bình đẳng về thu nhập, khắc phục khuyết tật của cơ chế thị trường, để thị trường hoạt động có hiệu quả, cạnh tranh lành mạnh Do vậy, Nhà nước cần phải can thiệp vào kinh tế tức là quản lý nền kinh tế thị trường thông qua nội dung sau đây:

Thông qua tác động với nền kinh tế một mặt Nhà nước kiểm soát và hỗ trợ

sự phát triển nền kinh tế, mặt khác điều chỉnh cơ cấu và thúc đẩy tiến bộ xã hội

Cơ chế tác động của Nhà nước vào nền kinh tế thị trường với tư cách như sau:

Là người lập kế hoạch tác động trực tiếp vào phương hướng đầu tư và phát triển kinh tế, coi thị trường là kế hoạch hóa ở tầm vĩ mô của Nhà nước

Là người điều chỉnh vào cả hai lĩnh vực kinh tế và xã hội

Là người đầu tư kinh doanh, trực tiếp tham gia vào kinh doanh trong một số lĩnh vực sản xuất hàng hóa và dịch vụ công cộng, bảo đảm phát triển kết cấu hạ tầng

* Đặc điểm về quản lý của Nhà nước đối với nền kinh tế thị trường ở nước ta như sau:

Về chính trị có Đảng lãnh đạo và Nhà nước pháp quyền

Trang 22

Về kinh tế, nền kinh tế thị trường có cơ cấu nhiều thành phần, trong đó kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, kinh tế Nhà nước cùng với kinh tế tập thể là nền tảng của nền kinh tế, tăng cường phát triển kinh tế tư nhân

Về mục tiêu, Nhà nước quản lý nền kinh tế thị trường nhằm giải phóng người lao động khỏi áp bức bóc lột đưa họ tới một cuộc sống ấm no, hạnh phúc

Như vậy, quản lý Nhà nước là toàn bộ các hoạt động và phương thức tác động của Nhà nước lên thị trường hàng hóa thông qua các công cụ quản

lý, phương pháp quản lý, phương thức quản lý, cơ chế quản lý, hình thức quản lý để thị trường hàng hóa hoạt động có định hướng và theo cơ chế thị trường; góp phần ổn định nền kinh tế thị trường, thúc đẩy phát triển hàng hóa, tạo ra sự thống nhất trong tổ chức và phối hợp với các hoạt động của các cơ quan quản lý khác

Việc quản lý của Nhà nước đối với hàng hóa lưu thông trên thị trường

là việc xem xét, kiểm tra chất lượng hàng hóa, tiêu chuẩn đo lường, giá cả, nhãn mác, xuất xứ của những hàng hóa được đưa ra trên thị trường để phát hiện ra những sai phạm và có những biện pháp xử lý phù hợp

1.1.1.3 Các nguyên tắc trong quản lý về thị trường hàng hóa

Nguyên tắc thứ nhất là sự thống nhất về lãnh đạo chính trị

Sự không thống nhất về chính trị đều gây nên những trở ngại, có thể là

sự thất bại Các chủ thể tham gia hoạt động sản xuất, lưu thông hàng hóa lợi dụng những sự bất đồng này để liên kết với các lực lượng chống đối, thù địch, bọn phản động nhằm phá hoại chính quyền, gây phức tạp thêm các diễn biến trên thị trường hàng hóa Vấn đề mang tính phổ biến là nơi nào có sự đồng nhất về chính trị, có sự thống nhất cao trong lãnh đạo, chỉ đạo thì tình hình sản xuất, buôn bán, lưu thông hàng hóa sẽ được đẩy mạnh

Trang 23

Nguyên tắc thứ hai là sự tập trung, dân chủ

Hoạt động trên thị trường hàng hóa ngày càng phức tạp, trên nhiều bình diện khác nhau, nó diễn ra trong phạm vi rộng cũng như hẹp, trên từng địa phương, quốc gia, quốc tế Bởi vậy, sự lãnh đạo, chỉ đạo, chỉ huy tập trung thống nhất được thể hiện trong các quan điểm, định hướng, các chính sách điều tiết, kiểm soát ở cả tầm vĩ mô và vi mô của Nhà nước đối với hoạt động này Trước tiên, cần phải mở rộng quyền dân chủ, tự quyết và tự chịu trách nhiệm Từ đây, mới có những biện pháp quản lý phù hợp sát với tình hình thực tế về thị trường hàng hóa theo đặc điểm vùng, miền Song song với việc cần làm trên, việc mở rộng quyền tham gia đóng góp ý kiến của người dân, người tiêu dùng, doanh nghiệp vào các chủ trương, chính sách, hệ thống pháp luật của Nhà nước đối với hoạt động quản lý thị trường hàng hóa là hết sức cần thiết Có như vậy hoạt động quản lý của Nhà nước đối với quản lý thị trường hàng hóa sẽ đạt hiệu quả hơn

Nguyên tắc thứ ba là sự kết hợp quản lý hàng hóa theo ngành, theo lãnh thổ

Tất cả các hoạt động sản xuất, lưu thông hàng hóa có thể diễn ra theo địa giới hành chính hoặc theo vùng chỉ mang tính chất tương đối mà thôi Do

đó, cần có sự quản lý thống nhất về mặt Nhà nước

Quản lý Nhà nước được đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo điều hành của Bộ Công thương bằng sự phân công, phân quyền mà Chính phủ giao cho Nó được thể hiện sự quản lý theo ngành dọc, kết hợp với sự quản lý

về ranh giới hành chính của các địa phương bằng sự ra những văn bản có tính pháp quy phù hợp với địa phương để quản lý thị trường hàng hóa đạt hiệu quả

Trang 24

Quản lý theo lãnh thổ đặt dưới sự lãnh đạo của Ủy ban nhân dân (hoặc thành phố) và trực tiếp là Sở Công thương theo quyền hạn và trách nhiệm do chính quyền địa phương giao cho Với từng địa phương cần cụ thể hóa các chính sách, quy định quản lý mang tính đặc thù để quản lý chặt chẽ hơn đối với các hoạt động trên thị trường hàng hóa

Sự kết hợp này sẽ tạo ra mối quan hệ gắn bó trong quản lý, giảm được

sự chồng chéo, bỏ ngỏ chức năng và nhiệm vụ quản lý Nhà nước đối với thị trường hàng hóa, tránh hiện tượng đùn đẩy trách nhiệm giữa các cơ quan có chức năng quản lý thị trường hàng hóa

Nguyên tắc thứ tư là đảm bảo tính hiệu lực và hiệu quả của quản lý

Thể hiện tính hiệu lực quản lý Nhà nước trong việc ra quyết định thuộc các cấp, các ngành được thực thi và sự chấp nhận của đối tượng quản lý hay không? và mức độ như thế nào?

Thể hiện tính hiệu quả quản lý Nhà nước ở mức độ thành công hay kết quả mang lại cùng các chi phí nguồn lực đã bỏ ra, từ đó các chính sách, biện pháp, công cụ quản lý tác động tới các hoạt động của thị trường hàng hóa được biểu hiện thông qua một số tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý: có hiệu lực hay không có hiệu lực, tăng hay giảm các vụ việc vi phạm, tác dụng thúc đẩy hay kìm hãm sản xuất, lưu thông hàng hóa trên thì trường…Để tính hiệu lực, hiệu quả quản lý cao cần phải chú trọng tới chất lượng các quyết định và phù hợp của các quyết định đó, đồng thời nó còn phụ thuộc vào năng lực, độ tin cậy của đội ngũ cán bộ công chức trong bộ máy tổ chức khi thực hiện triển khai Luật, các nghị định, quyết định, các thông tư hướng dẫn vào hoạt động trên thị trường hàng hóa Nó

Trang 25

được thể hiện thông qua sự chấp nhận trong đời sống xã hội, được cộng đồng dân cư hiểu và chấp hành

1.1.2 Những vấn đề cơ bản quản lý thị trường hàng hóa

1.1.2.1 Đối tượng quản lý

Đối tượng quản lý của Nhà nước trên thị trường hàng hóa bao gồm:

- Các cá nhân, tổ chức của Việt Nam và nước ngoài có hoạt động sản xuất, đầu tư, kinh doanh trên thị trường tại Việt Nam nhằm mục đích sinh lợi

- Các vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại bao gồm bảy loại như sau:

Một là, vi phạm quy định về giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp của thương nhân là tổ chức kinh tế, là các hộ kinh doanh

Hai là, vi phạm quy định về thành lập và hoạt động thương mại của văn phòng đại diện thương mại nước ngoài tại Việt Nam, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam

Ba là, vi phạm quy định về lưu thông hàng hóa trên thị trường, trong đó

có hàng hóa cấm kinh doanh, hàng hóa hạn chế kinh doanh, hàng hóa kinh doanh có điều kiện, hàng hóa nhập lậu, những quy định về nhãn mác, kinh doanh hàng giả, tem nhãn bao bì hàng hóa giả, hàng hóa quá hạn sử dụng và những quy định về giao dịch với khách hàng, người tiêu dùng, và các vi phạm hành chính khác trong hoạt động thương mại

Bốn là, vi phạm quy định về hoạt động xúc tiến thương mại như: khuyến mại, hội chợ triển lãm thương mại, trưng bày giới thiệu hàng hóa, quảng cáo thương mại

Năm là, vi phạm quy định về xuất nhập khẩu hàng hóa gồm: hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu hoặc tạm ngừng xuất khẩu, nhập khẩu; Những quy định về hạn ngạch giấy phép xuất khẩu, giấy phép nhập khẩu hàng hóa; Quy định về ủy thác xuất nhập khẩu hàng hóa; Quy định về tạm nhập tái xuất,

Trang 26

tạm xuất tái nhập hàng hóa; Quy định về chuyển khẩu hàng hóa, quá cảnh hàng hóa; Quy định về cửa hàng kinh doanh hàng miễn thuế; Quy định về xuất xứ hàng hóa xuất nhập khẩu và các vi phạm hành chính khác về xuất nhập khẩu có liên quan đến xuất nhập khẩu hàng hóa

Sáu là, vi phạm quy định về hoạt động trung gian thương mại như: Đại diện cho thương nhân; Môi giới thương mại; Ủy thác mua bán hàng hóa; Đại

lý mua bán hàng hóa

Bảy là, vi phạm quy định về hoạt động thương mại khác như: Kinh doanh đấu giá hàng hóa; Đấu thầu hàng hóa; Cho thuê hàng hóa, dịch vụ giám định thương mại; Nhượng quyền thương mại; Gia công trong thương mại, thương mại điện tử, bán hàng đa cấp; Kinh doanh siêu thị, trung tâm thương mại; Vi phạm quy định về sở giao dịch hàng hóa; Các hành vi vi phạm hoạt động thương mại trái phép của các tổ chức, cá nhân nước ngoài; Hành vi cản trở hoạt động công vụ của người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính

Trong đề tài chỉ tập trung nghiên cứu về các cá nhân, tổ chức của Việt Nam có hoạt động sản xuất, đầu tư, kinh doanh trên thị trường tại Việt Nam nhằm mục đích sinh lợi với những vi phạm quy định về lưu thông kinh doanh hàng hóa trên thị trường

1.1.2.2 Chủ thể quản lý thị trường

a Cơ quan Nhà nước quản lý trực tiếp

* Theo Nghị định số 10/CP ngày 23/01/1995 của Chính phủ Về tổ chức, nhiệm vụ và quyền hạn của quản lý thị trường quy định:

“Quản lý thị trường là lực lượng chuyên trách được tổ chức từ Trung ương đến huyện có chức năng kiểm tra, kiểm soát thị trường đấu tranh chống các vi phạm pháp luật trong hoạt động thương mại ở thị trường trong nước”

Trang 27

Bộ trưởng Bộ Thương mại (nay là Bộ Công thương) chịu trách nhiệm trước Chính phủ lãnh đạo quản lý thống nhất lực lượng quản lý thị trường về tổ chức, tiêu chuẩn công chức, trang bị nghiệp vụ bảo đảm thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ được giao Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi chung là tỉnh) chịu trách nhiệm trước Chính phủ quản lý và chỉ đạo, kiểm tra hoạt động của lực lượng quản lý thị trường ở địa phương, bảo đảm việc thi hành nghiêm chỉnh pháp luật trong hoạt động thương mại trên địa bàn tỉnh

* Hệ thống tổ chức quản lý thị trường gồm:

- Trung ương có Cục Quản lý thị trường trực thuộc Bộ Thương mại (nay là Bộ Công thương)

- Ở tỉnh có Chi cục Quản lý thị trường trực thuộc Sở Công thương

- Ở quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh quyết định thành lập các Đội Quản lý thị trường trực thuộc Chi cục Các

thị xã, huyện)

Trang 28

Sơ đồ 1.1 Mô hình tổ chức quản lý Nhà nước về thị trường hiện nay

Quan hệ chấp hành Quyền hạn, nhiệm vụ của cơ quan Quản lý thị trường được quy định rất

rõ trong Nghị định và Thông tư số 09/2001/TT-BTM ngày 13/04/2001 có thể tóm tắt như sau:

Cục Quản lý thị trường là cơ quan tham mưu giúp Bộ trưởng Bộ Công thương thực hiện chức năng quản lý Nhà nước và tổ chức chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, kiểm soát thị trường, đấu tranh chống các vi phạm pháp luật trong hoạt động thương mại ở thị trường trong nước

Chi cục Quản lý thị trường làm tham mưu; giúp Giám đốc Sở Công thương thực hiện chức năng quản lý Nhà nước và tổ chức thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, kiểm soát thị trường, đấu tranh chống các vi phạm pháp luật trong hoạt động thương mại ở địa bàn tỉnh, do chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh giao

Cụ thể là: Đấu tranh chống các hành vi buôn bán hàng nhập lậu, hàng cấm, hàng giả lưu thông trên thị trường; Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật thương mại đối với các tổ chức, hoạt động thương mại trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

Nhiệm vụ cụ thể:

Chi cục Quản lý thị trường chỉ đạo các Đội Quản lý thị trường thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, kiểm soát thị trường phát hiện và xử lý các vi phạm

Trang 29

về hàng nhập lậu, hàng cấm, hàng giả lưu thông trên thị trường, vi phạm quy định về thương nhân, hoạt động thương mại và các hành vi kinh doanh trái phép khác Xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện kiểm tra, kiểm soát thị trường theo từng thời kỳ Trực tiếp điều hành, chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra hoạt động và chấp hành quy chế công tác quản lý thị trường của các Đội Tuyên truyền phổ biến chính sách, pháp luật thương mại, kiến nghị với Ủy ban nhân dân tỉnh về biện pháp bảo đảm thi hành pháp luật và ngăn ngừa hành vi vi phạm pháp luật trên thị trường Là cơ quan thường trực giúp Giám đốc Sở tổ chức sự phối hợp hoạt động giữa các ngành, các cấp ở địa phương, tiếp nhận và giải quyết theo thẩm quyền đơn thư khiếu nại, tố cáo về hoạt động kiểm tra và xử lý vi phạm hành chính của các Đội

Nhiệm vụ của Đội Quản lý thị trường được cụ thể hóa như sau: Phát hiện, kiểm tra hàng hóa lưu thông trên thị trường theo sự phân công địa bàn của Chi cục; Áp dụng các biện pháp ngăn chặn và xử lý các vi phạm pháp luật

về thương mại theo phân cấp; Phối hợp cơ quan hữu quan trên địa bàn để kiểm tra và xử lý các vi phạm hành chính liên quan đến nhiều lĩnh vực khác nhau; Tổng hợp tình hình và báo cáo theo quy định

Về quyền hạn của lực lượng quản lý thị trường được quy định như sau:

- Được quyền yêu cầu các tổ chức, cá nhân kinh doanh thương mại cung cấp tình hình, số liệu, tài liệu, chứng cứ và trả lời những vấn đề cần thiết liên quan trực tiếp đến việc kiểm tra; Được quyền kiểm tra khi phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật thương mại tại hiện trường nơi sản xuất, cất giấu hàng hóa, tang vật, phương tiện vi phạm, sổ sách, chứng từ, hóa đơn, hợp đồng và các giấy tờ có liên quan khác

- Được quan hệ với các tổ chức, cá nhân có liên quan để xác minh, thu thập tình hình, số liệu, chứng cứ phục vụ cho công tác kiểm tra

Trang 30

- Yêu cầu các cơ quan chức năng giám định tang vật vi phạm trong trường hợp cần thiết

- Lập biên bản kiểm tra và kiến nghị các biện pháp giải quyết

- Được áp dụng các biện pháp ngăn chặn và xử lý vi phạm hành chính theo thẩm quyền và theo các quy định của pháp luật

Về trách nhiệm của lực lượng quản lý thị trường được quy định như sau:

- Tuân thủ pháp luật, quy chế công tác và chịu trách nhiệm trước cơ quan Nhà nước có thẩm quyền và trước pháp luật về mọi hành vi và quyết định của mình

- Khi tiến hành việc kiểm tra phải xuất trình thẻ kiểm tra thị trường; Trong trường hợp pháp luật quy định việc thanh tra, kiểm tra phải có quyết định kiểm tra của cấp có thẩm quyền thì đồng thời với việc xuất trình thẻ kiểm tra phải xuất trình quyết định kiểm tra

- Thực hiện đúng thủ tục thanh tra, kiểm tra, không gây phiền hà sách nhiễu cản trở hoạt động thương mại bình thường và gây thiệt hại đến lợi ích hợp pháp của thương nhân

Báo cáo với cơ quan có thẩm quyền kết quả thanh tra, kiểm tra và kiến nghị biện pháp giải quyết

Về cơ cấu tổ chức, biên chế của lực lượng quản lý thị trường như sau:

Chi cục Quản lý thị trường là cơ quan trực thuộc Sở Công thương, Chi cục trưởng với chức danh Phó giám đốc Sở Công thương phụ trách, một số Phó Chi cục trưởng giúp việc, việc bổ nhiệm, miễn nhiệm Chi cục trưởng do Giám đốc Sở Công thương đề nghị, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh ra quyết định Bổ nhiệm, miễn nhiệm Phó Chi cục trưởng do Chi cục trưởng đề nghị, Giám đốc Sở

ra quyết định khi đã thống nhất với Trưởng Ban Tổ Chức chính quyền tỉnh

Trang 31

Về cơ cấu tổ chức của Chi cục Quản lý thị trường gồm có các Phòng tham mưu giúp việc cho Chi cục trưởng, số lượng các phòng tham mưu phụ thuộc vào yêu cầu nhiệm vụ, quy mô tổ chức, nhiệm vụ các phòng ban do Giám đốc Sở Công thương quyết định Các Đội Quản lý thị trường trực thuộc Chi cục: Căn cứ vào quy mô thị trường và yêu cầu nhiệm vụ Chi cục trưởng

đề nghị Giám đốc Sở trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh ra quyết định thành lập các Đội Các Đội trực thuộc Chi cục có nhiệm vụ giải quyết vụ việc trong phạm vi tỉnh Các Đội trực thuộc Chi cục đóng trên địa bàn huyện, tùy theo quy mô tổ chức Chi cục trưởng quyết định bố trí công chức kiêm nhiệm, chuyên trách Các Đội có Đội trưởng phụ trách và một số Phó Đội trưởng giúp việc Bổ nhiệm, miễn nhiệm Đội trưởng, Phó Đội trưởng do Chi cục trưởng đề nghị, Giám đốc Sở Công thương ra quyết định Biên chế của Chi cục Quản lý thị trường nằm trong tổng số biên chế quản lý Nhà nước của tỉnh giao cho Sở Công thương

b Cơ quan quản lý Nhà nước có liên quan

Các cơ quản quản lý Nhà nước có liên quan, có trách nhiệm và quan hệ phối hợp hoạt động với cơ quan quản lý Nhà nước trực tiếp đến quản lý thị trường hàng hóa được thực hiện theo Quyết định số 65/2010/QĐ-TTg ngày

25/10/2010 của Thủ tướng Chính phủ và thể hiện trong: “Quy chế trách nhiệm và quan hệ phối hợp hoạt động giữa các cơ quan quản lý Nhà nước trong công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại” Quy chế nêu rõ về nguyên tắc xác định trách nhiệm và quan hệ phối

hợp hoạt động giữa nhiều Bộ, Ngành, trong đó Ban Chỉ đạo 127/TW chịu trách nhiệm chính trong việc tổ chức quan hệ phối hợp đa phương Quy định

rõ chức năng, nhiệm vụ chủ trì sự phối hợp đối với Bộ Công thương, Bộ Tài chính chỉ đạo các cơ quan quản lý như: Hải quan, Thuế, Quản lý giá Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật

Trang 32

trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng sản phẩm, chất lượng hàng hóa, quy chuẩn kỹ thuật, sở hữu trí tuệ Bộ Y tế chỉ đạo cơ quan thanh tra chuyên ngành phối hợp với Quản lý thị trường, Công an hướng dẫn, thanh tra, kiểm tra thực hiện quy định của pháp luật về chất lượng thuốc, mỹ phẩm…; Phối hợp với Bộ Tài chính và cơ quan hữu quan về giá và bình ổn giá thuốc trên thị trường Bộ Y tế chỉ đạo thanh tra chuyên ngành về an toàn vệ sinh thực phẩm thuộc ngành y tế, an toàn thực phẩm trong quá trình chế biến, kinh doanh thực phẩm và nhập khẩu thực phẩm Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chỉ đạo Kiểm lâm và phối hợp với cơ quan hữu quan phát hiện, ngăn chặn, xử lý các hành vi khai thác, vận chuyển, tiêu thụ gỗ lậu, động vật, sản phẩm động vật hoang dã quý hiếm, quản lý nguồn lợi thủy sản, phát hiện ngăn chặn xử lý các hành vi khai thác vận chuyển tiêu thụ thực vật, động vật, thủy sinh quý hiếm, nguy cấp; Thanh tra an toàn vệ sinh thực phẩm thuộc ngành nông nghiệp và phối hợp với cơ quan hữu quan thanh tra, kiểm tra về

an toàn vệ sinh thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm tươi sống sản xuất trong nước và nhập khẩu, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật

Trong Quy chế cũng quy định rõ đối với các Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Văn hóa thể thao và Du lịch, Bộ Giao thông vận tải, Bộ Công an,

Bộ Quốc phòng, Bộ Tư pháp, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các Bộ, Ngành khác có chức năng nhiệm vụ cho từng bộ ngành Quy chế cũng quy định rõ trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong đấu tranh phòng, chống buôn lậu hàng giả và gian lận thương mại Quy chế nêu rõ nội dung và quan hệ phối hợp, các mối quan hệ phối hợp và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong quan hệ phối hợp

1.1.2.3 Nội dung quản lý nhà nước về quản lý thị trường hàng hóa

Nội dung thứ nhất là quản lý, kiểm tra, kiểm soát hàng hóa lưu thông trên thị trường

Trang 33

Là nội dung quan trọng quản lý nhà nước về lưu thông hàng hóa trên thị trường, nó góp phần khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi lưu thông hàng hóa phát triển, đa dạng hóa chủng loại hàng hóa, thúc đẩy sản xuất hàng hóa phát triển, hình thành các mặt hàng chủ lực, mũi nhọn có lợi thế cạnh tranh cao trong nội địa và với hàng hóa nước ngoài trên lĩnh vực nhập khẩu và xuất khẩu Song song, nó giúp ta phát hiện và xử lý kịp thời đối với các hành vi vi phạm trong hoạt động thương mại, hạn chế hàng hóa kém chất lượng, hàng giả, hàng cấm… lưu thông trên thị trường Từ đây, tạo sự bình ổn giá cả thị trường và môi trường cạnh tranh lành mạnh cho doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, lưu thông Điều đặc biệt quan trọng đối với nội dung quản lý Nhà nước này là đảm bảo và bảo hộ quyền lợi của người tiêu dùng

Đây là nội dung trọng tâm được luận văn đi sâu nghiên cứu

Quản lý, kiểm tra, kiểm soát hàng hóa lưu thông trên thị trường, nội dung cụ thể bao gồm:

Thứ nhất, về việc kiểm tra, kiểm soát chống buôn lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng vi phạm quy định về ghi nhãn hàng hóa và gian lận thương mại

Trong đó:

- Về buôn lậu: Vận chuyển, tàng trữ, kinh doanh hàng nhập lậu

- Về hàng giả: Hàng vi phạm sở hữu trí tuệ

- Về hàng kém chất lượng: Hàng không đạt tiêu chuẩn được Nhà nước quy định

- Về nhãn mác hàng hóa: Các loại hàng không có nhãn mác hoặc nhãn mác không đúng thương hiệu, giả thương hiệu

- Về gian lận thương mại: quay vòng hóa đơn, sử dụng chứng từ mua hàng hóa bán đấu giá để hợp thức hóa hàng hóa nhập lậu, hàng không rõ nguồn

Trang 34

gốc hợp pháp, sử dụng phương tiện đo sai, sản phẩm hàng hóa có chất lượng thấp hơn mức chất lượng đã được công bố, hàng hóa quá hạn sử dụng…

Thứ hai, về việc phối hợp kiểm tra, kiểm soát và ngăn chặn, xử lý vận chuyển, tàng trữ, buôn bán khoáng sản, lâm sản trái phép

Thứ ba, về kiểm tra, kiểm soát lĩnh vực giá cả (tăng giá quá mức, vi phạm quy định về giá, quản lý giá, kê khai giá, đăng ký giá, niêm yết giá, bán theo giá niêm yết) Góp phần kiềm chế lạm phát: (găm hàng, đầu cơ tích trữ hàng hóa)

Thứ tư, về việc phối hợp phòng chống dịch và thực hiện vì chất lượng

vệ sinh an toàn thực phẩm

Thứ năm, về kiểm tra chấp hành đăng ký kinh doanh: Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, giấy phép kinh doanh, điều kiện kinh doanh, chứng chỉ hành nghề

Thứ sáu, các kết quả, kiểm tra, xử lý về các hoạt động trên

Từ nội dung trên đánh giá hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước về quản lý thị trường hàng hóa trên địa bàn

Nội dung thứ hai là quản lý hệ thống thương nhân, giao dịch thương mại

Nội dung này bao gồm: Việc quy định các điều kiện, thủ tục đăng ký; điều kiện kinh doanh; phạm vi hoạt động của thương nhân; quyền bình đẳng trước pháp luật đối với các thương nhân; định hướng và tạo khuôn khổ, hành lang pháp lý cho các hoạt động thương mại Song song với những việc trên, công tác hướng dẫn, thanh tra, kiểm tra, kiểm soát việc chấp hành pháp luật;

tổ chức đấu tranh chống buôn lậu, buôn bán hàng cấm, hàng giả, đầu cơ găm hàng, kinh doanh trái phép và các hành vi khác vi phạm pháp luật, đồng thời với công tác xử lý những hành vi vi phạm trên là hết sức quan trọng trong việc thực hiện nghiêm chức năng, nhiệm vụ của ngành quản lý thị trường

Trang 35

Nội dung thứ ba là quản lý Nhà nước về việc thực hiện và chấp hành các chế độ đã được quy định trong luật pháp và các văn bản có tính pháp quy về quản lý thị trường hàng hóa

Trong nội dung này bao gồm việc kiểm tra về đăng ký kinh doanh, việc chấp hành và thực hiện các chế độ đã được quy định như thương mại hàng hóa, thương mại quyền sở hữu trí tuệ Sau khi phát hiện có những biểu hiện

vi phạm cần phải ngăn chặn, xử lý theo thẩm quyền đã được phân cấp, hoặc kiến nghị với cơ quan quản lý cấp trên có thẩm quyền xử lý

Nội dung thứ tư là các nội dung quản lý khác

Trong nội dung này có một số nội dung quản lý khác như:

Tổ chức và quản lý hệ thống thông tin, thông qua các dữ liệu có thể dự báo những hoạt động hàng hóa trên thị trường có biểu hiện vi phạm, vi phạm pháp luật nhằm ngăn chặn kịp thời những hành vi đó

Một trong những nội dung quan trọng khác là cần được chú trọng là đào tạo, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức quản lý Nhà nước trong quản lý thị trường hàng hóa phải trong sạch, trung thực

1.1.2.4 Phương pháp quản lý nhà nước về quản lý thị trường hàng hóa

Phương pháp thứ nhất: Phương pháp kinh tế

Đây là tổng thể các biện pháp cụ thể về kinh tế mà Nhà nước sử dụng gián tiếp hoặc có thể là trực tiếp tác động vào các chủ thể tham gia hoạt động trên thị trường hàng hóa Sử dụng bao gồm các lĩnh vực khác nhau: Cơ chế, chính sách, công cụ, biện pháp kinh tế (thuế, lãi suất tín dụng, tỷ giá, trợ cấp…) nhằm thúc đẩy, khuyến khích sản xuất, lưu thông hàng hóa đối với các nhà sản xuất, nhà đầu tư, các nhà kinh doanh, đồng thời hạn chế các tiêu cực

từ hoạt động sản xuất, kinh doanh và lưu thông hàng hóa trên thị trường Các biện pháp kinh tế này có thể kích thích hoặc kìm hãm sự phát triển của hoạt động lưu thông hàng hóa trên thị trường, điều chỉnh cung - cầu và duy trì sự

Trang 36

cân đối trong nền kinh tế, góp phần ổn định giá cả Sử dụng phương pháp này cần tạo ra tính mềm dẻo, năng động ,đánh giá đúng được đối tượng cần áp dụng để đảm bảo cho thị trường phát triển theo mục tiêu đã đề ra

Phương pháp thứ hai: Phương pháp hành chính

Đây là phương pháp mà Nhà nước sử dụng các quy định pháp luật, chính sách và các quy định hành chính khác của cơ quan trung ương, địa phương nhằm tác động trực tiếp vào các chủ thể hoạt động trên thị trường hàng hóa mang tính bắt buộc thực hiện để đạt mục tiêu quản lý vi mô và vĩ

mô về thị trường hàng hóa Phương pháp này có ý nghĩa hết sức quan trọng trong quản lý thị trường hàng hóa: Một mặt nó góp phần thiết lập trật tự, kỷ cương trên thị trường hàng hóa, mặt khác ngăn chặn, hạn chế, đẩy lùi và làm giảm tác hại của các hành vi vi phạm pháp luật đối với thị trường hàng hóa nói riêng và đối với nền kinh tế Để thực hiện phương pháp này cần có sự gắn kết chặt chẽ với các phương pháp của các cơ quan có chức năng về quản lý thị trường hàng hóa, làm cho hiệu lực quản lý Nhà nước về quản lý thị trường hàng hóa trở lên lành mạnh, thể hiện rõ bản chất của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

Phương pháp thứ ba: Phương pháp giáo dục, tuyên truyền

Là phương pháp Nhà nước tác động vào tư duy, suy nghĩ, nhận thức và tình cảm của đối tượng quản lý là các doanh nhân, nhà sản xuất và người tiêu dùng nhằm nâng cao sự hiểu biết về hoạt động sản xuất và lưu thông hàng hóa Việc sử dụng phương pháp này với nhiều hình thức khác nhau như sử dụng các phương tiện thông tin đại chúng (sách, báo, truyền hình, pano, áp phích và các loại khác…) Từ đây, tạo ra một sự đồng thuận cao trong dân cư

về chất lượng các loại sản phẩm hàng hóa, về giá cả sản phẩm hàng hóa và đem lại quyền lợi đích thực của hàng hóa đối với người tiêu dùng Đây là phương pháp có ý nghĩa hết sức quan trọng, cơ bản Phương pháp này mang

Trang 37

lại lợi ích rất lớn đối với quản lý nhà nước cũng như dân cư, nó giải quyết vấn

đề mấu chốt ở chỗ làm giảm được các hành vi vi phạm và tăng cường ý thức chấp hành luật pháp trên thị trường hàng hóa

Thông thường các phương pháp trên cần được áp dụng một cách linh hoạt, thận trọng, có sự kết hợp một cách khéo léo trong quá trình giải quyết những vấn đề mà thực tiễn quản lý Nhà nước trên thị trường hàng hóa đặt ra Việc vận dụng các phương pháp trên đòi hỏi cán bộ công chức và đặc biệt đối với lãnh đạo, chỉ huy của các đơn vị có chức năng quản lý Nhà nước về thị trường hàng hóa cần có năng lực, trình độ chuyên môn cùng với đạo đức nghề nghiệp sẽ làm cho hiệu lực, hiệu quả quản lý ngày càng cao

1.1.2.5 Các công cụ quản lý nhà nước về quản lý thị trường hàng hóa

* Quản lý Nhà nước tầm vĩ mô nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa sử dụng một số công cụ như sau:

- Sử dụng công cụ kế hoạch trong khung khổ thể chế thị trường để quản

lý nền kinh tế Đây là sự vận dụng quy luật phát triển có kế hoạch để điều tiết tác động của quy luật thị trường

Sử dụng kinh tế Nhà nước và kinh tế tập thể để định hướng, dẫn dắt nền kinh tế Các thành phần kinh tế này có vai trò mở đường và hỗ trợ các thành phần kinh tế khác phát triển, thúc đẩy sự tăng trưởng nhanh và lâu dài của nền kinh tế

Xây dựng và sử dụng hệ thống pháp luật đồng bộ nhằm điều tiết các hoạt động kinh tế phát triển theo nguyên tắc thị trường và định hướng xã hội chủ nghĩa

- Sử dụng công cụ tài chính, chủ yếu là thu, chi ngân sách nhà nước Chính sách thuế phù hợp, tạo điều kiện và kích thích đầu tư phát triển các ngành, các lĩnh vực kinh tế Ngân sách nhà nước là công cụ rất quan trọng để tác động vào nền kinh tế nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng và công bằng xã hội

Trang 38

- Sử dụng các công cụ tiền tệ: bằng công cụ tiền tệ như lãi suất, tăng giá, dữ trữ bắt buộc, mua bán trái phiếu, Nhà nước có thể thắt chặt hay nới lỏng cung ứng tiền tệ, kiềm chế lạm phát để phát triển kinh tế theo các mục tiêu vĩ mô đã định

- Sử dụng các công cụ điều tiết kinh tế đối ngoại: Nhà nước sử dụng nhiều công cụ, trong đó chủ yếu là thuế xuất - nhập khẩu, hạn ngạch, tỷ giá hối đoái, bảo đảm tín dụng xuất khẩu, trợ cấp xuất khẩu…Thông qua các công cụ này, Nhà nước có thể khuyến khích việc xuất, nhập khẩu, đồng thời bảo hộ một cách hợp lý nền sản xuất nội địa, nâng cao sức cạnh tranh của hàng Việt Nam…

* Công cụ quản lý Nhà nước về quản lý thị trường hàng hóa

Nhà nước quản lý thị trường hàng hóa sử dụng các công cụ như sau:

- Kế hoạch hóa

Là việc xác định các đề án, các chương trình chiến lược, chiến dịch về công tác quản lý thị trường hàng hóa, đồng thời đề ra các biện pháp tổ chức, triển khai thực hiện, giám sát các chương trình đó Đây là một công cụ hết sức quan trọng nhằm định hướng phát triển thị trường và ngăn ngừa, hạn chế những khuyết tật của thị trường Ở đây nó thể hiện rõ chức năng quản lý và điều tiết hoạt động lưu thông hàng hóa trên thị trường theo mục tiêu, mục đích

và hướng đã được xác định

- Chính sách kinh tế và thương mại

Về chính sách kinh tế có thể coi là tổng thể các biện pháp của Nhà nước được sử dụng nhằm tác động lên toàn bộ hoạt động thị trường hàng hóa Đây là một công cụ đắc lực trong quản lý Nhà nước về quản lý thị trường hàng hóa Nó có tác dụng định hướng, điều tiết thị trường hàng hóa theo hướng đã được hoạch định của Nhà nước Nó được thể hiện bởi các chính sách khác nhau như: chính sách giá cả, tiền tệ, tài khóa,…

Trang 39

- Về chính sách thương mại và thị trường hàng hóa là một hệ thống các chuẩn mực, các quan điểm, các thể chế, các biện pháp và cách thức của Nhà nước tác động vào thị trường nhằm điều chỉnh hoạt động thị trường hàng hóa với mục tiêu phát triển kinh tế xã hội Chính sách phù hợp sẽ có tác dụng đẩy mạnh hoạt động sản xuất kinh doanh và lưu thông hàng hóa, hạn chế những vi phạm pháp luật về lưu thông hàng hóa

- Về công cụ pháp luật, quản lý Nhà nước đối với thị trường hàng hóa được sử dụng các công cụ như: Luật, các văn bản có tính pháp quy, thông tư hướng dẫn đối với các hoạt động lưu thông hàng hóa trên thị trường Mục đích là điều chỉnh hành vi của các chủ thể tham gia lưu thông hàng hóa và ngăn chặn, xử lý các hành vi vi phạm trên thị trường hàng hóa, tạo ra một môi trường kinh doanh lành mạnh

1.1.2.6 Một số tiêu chí đánh giá hiệu quả, hiệu lực quản lý Nhà nước về quản

lý thị trường hàng hóa

Đánh giá hiệu quả, hiệu lực quản lý Nhà nước về quản lý thị trường hàng hóa là những tiêu chí hết sức quan trọng, là một công việc khó khăn phức tạp do tính chất, hoạt động quản lý Nhà nước là hoạt động có tính đặc thù, nó không trực tiếp sáng tạo ra của cải vật chất nhưng nó có những ảnh hưởng nhất định đến quá trình sáng tạo ra giá trị vật chất, nhiều khi được đánh giá chủ yếu có tính định tính Có nhiều yếu tố rất khó định lượng một cách cụ thể và chính xác như: Năng lực, uy tín, kinh nghiệm, kỹ năng và sự thông hiểu về lĩnh vực này của chủ thể tiến hành hoạt động quản lý Nhà nước, mặc

dù những yếu tố trên có ý nghĩa, vai trò, tác dụng rất lớn đối với hoạt động quản lý Nhà nước Việc đánh giá hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý Nhà nước cần có những tiêu chí nhất định Một số tiêu chí đánh giá hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý của Nhà nước về quản lý thị trường hàng hóa, có thể sử dụng một số tiêu chí sau:

Trang 40

Một là, đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế xã hội của địa phương

Quản lý Nhà nước đối với thị trường hàng hóa sẽ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân thể hiện bằng hàng hóa có chất lượng đảm bảo, lượng hàng hóa dồi dào, tạo ra môi trường kinh doanh có sự cạnh tranh lành mạnh giữa các doanh nghiệp, làm cho ổn định giá cả hàng hóa trên thị trường, thể hiện rõ vai trò quản lý Nhà nước của các cơ quan quản lý ở địa phương cũng như trung ương

Hai là, làm chuyển biến theo hướng tích cực trong công tác quản lý thị

trường hàng hóa Nó được thể hiện bằng các vụ việc vi phạm hành chính trong thương mại ngày càng giảm đi, các thủ tục hành chính được cải tiến, bớt rườm rà, hạn chế được các tiêu cực phát sinh

Ba là, các vụ việc vi phạm mang tính chất quy mô lớn và nghiêm trọng

giảm dần như: Vi phạm hành chính về đầu cơ, găm hàng, hàng lậu, hàng giả, tăng giá quá mức, đưa tin thất thiệt, buôn lậu và gian lận thương mại, vi phạm

về pháp luật thuế, về nhãn hàng hóa, tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng sản phẩm hàng hóa, về hàng hóa cấm kinh doanh, hạn chế kinh doanh và kinh doanh có điều kiện Đây là những tiêu chí hết sức quan trọng thể hiện hiệu quả quản lý thị trường hàng hóa

Bốn là, các đơn vị, cá nhân hoàn thành tốt nhiệm vụ được khen thưởng,

tiêu chí này thể hiện sự lãnh đạo tập trung thống nhất, dân chủ của cơ quan quản lý Nhà nước, tạo ra sự đồng thuận của cả một tập thể trong quá trình thực thi nhiệm vụ Tiêu chí này thể hiện năng lực lãnh đạo, chỉ huy, tổ chức thực hiện nhiệm vụ thực thi pháp luật, thể hiện hiệu quả về chất lượng công tác của cơ quan quản lý Nhà nước

Năm là, hiệu lực, hiệu quả của các quyết định quản lý Nhà nước ở các

cấp khác nhau được thể hiện thông qua việc thực hiện một cách khoa học, hợp

lý, kịp thời, đúng lúc, đúng nơi, đáp ứng được những đòi hỏi, yêu cầu bức xúc của đời sống, xã hội, việc tổ chức thực hiện không kịp thời, bất hợp lý dù ở

Định dạng
Số trang	128
Dung lượng	1,11 MB