công tác đảm bảo vật tư cho thi công xây dựng tại xí nghiệp xây dựng viglacera – công ty đầu tư phát triển hạ tầng

Trong thời gian thực tập tại Xí nghiệp, nhận thấy được tầm quan trọngcủa công tác đảm bảo nguyên vật liệu cho quá trình thi công, em đi sâu vàonghiên cứu đề tài: “Công tác đảm bảo vật tư

Trong thời gian thực tập tại Xí nghiệp, nhận thấy được tầm quan trọngcủa công tác đảm bảo nguyên vật liệu cho quá trình thi công, em đi sâu vàonghiên cứu đề tài: “Công tác đảm bảo vật tư cho thi công xây dựng tại Xínghiệp Xây dựng Viglacera – Công ty Đầu tư Phát triển Hạ tầng”

Trong quá trình nghiên cứu chuyên đề, em đã nhận được sự giúp đỡthường xuyên, tận tình của cô giáo, Phó Giáo sư – Tiến Sỹ Nguyễn Thị XuânHương và của các anh chị trong phòng kế toán, phòng kỹ thuật Xí nghiệp Xâydựng Viglacera Tuy nhiên do trình độ và thời gian có hạn nên bản chuyên đềnày không tránh khỏi những thiếu xót Em mong nhận được sự giúp đỡ của côgiáo Nguyễn Thị Xuân Hương cùng toàn thể các anh chị trong Xí nghiệp đểbản chuyên đề thêm phong phú về lý luận và thiết thực hơn với thực tiễn

CHƯƠNG I

XÍ NGHIỆP XÂY DỰNG VIGLACERA

VÀ SỰ CẦN THIẾT CỦA VẤN ĐỀ ĐẢM BẢO VẬT TƯ CHO THI CÔNG XÂY DỰNG CỦA CÔNG TY

1 Giới thiệu chung về Công ty

1.1) Quá trình hình thành và phát triển

Công ty Đầu tư Phát triển Hạ tầng Viglacera (Tên giao dịch ViglaceraInfastructure Investment Development Company – Tên viết tắt INDECO) làdoanh nghiệp Nhà nước, thành viên của Tổng Công ty Thủy tinh và Gốm Xâydựng, được thành lập theo Quyết định số 218/QĐ-BXD ngày 07 tháng 05năm 1998 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng Công ty Đầu tư Phát triển Hạ tầngđăng ký lần đầu ngày 22/06/1998 theo giấy chứng nhận đăng ký kinh doanhđơn vị kinh tế trực thuộc Doanh nghiệp Nhà Nước số 309961 của Sở Kếhoạch và Đầu tư Thành phố Hà Nội Công ty Đầu tư Phát triển Hạ tầng hoạtđộng dưới sự chỉ đạo trực tiếp từ Tổng công ty Thuỷ tinh và Gốm Xây dựngvới số vốn đầu tư là 440,335 tỉ đồng Trụ sở chính của công ty đặt tại tầng 12toà nhà Viglacera, số 1 Đại lộ Thăng Long, Mễ Trì, Từ Liêm, Hà Nội

Các ngành nghề kinh doanh chính của Công ty Đầu tư Phát triển Hạ tầng gồm:

- Thi công xây lắp các công trình dân dụng, công nghiệp, công trình kỹthuật hạ tầng đô thị và khu công nghiệp

- Kinh doanh phát triển nhà

- Xây dựng dự án đầu tư các công trình hạ tầng đô thị, dân dụng và khucông nghiệp

- Chuyển giao công nghệ quản lý và sản xuất vật liệu xây dựng

- Tư vấn thiết kế

- Kinh doanh dịch vụ các lĩnh vực: nhà hàng, siêu thị, khách sạn, trườnghọc, thể thao

- Lập dự án đầu tư xây dựng.

- Quản lý dự án đầu tư xây dựng

- Lập tổng dự toán các công trình dân dụng, công nghiệp và cơ sở kỹthuật hạ tầng

- Thẩm định dự án đầu tư

- Tư vấn về đấu thầu, tư vấn lập hồ sơ mời thầu và đánh giá hồ sơ dựthầu xây lắp, mua sắm thiết bị

- Giám sát thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị

Một số cột mốc đánh dấu sự phát triển của công ty Đầu tư Phát triển Hạtầng có thể kể đến là:

- Tháng 12/2000 Công ty tiến hành khởi công Khu công nghiệp đầu tiêntại tỉnh Bắc Ninh – Khu công nghiệp Tiên Sơn - với quy mô diện tích là349ha, tổng vốn đầu tư của dự án khoảng 1000 tỷ đồng Hiện, công ty đã vàđang triển khai đầu tư xây dựng nhiều dự án lớn khác trên địa bàn nhiều tỉnhphía Bắc với ba nhóm dự án chính là Dự án Khu công nghiệp, Dự án Khu đôthị và nhà ở, Dự án Tổ hợp Thương mại – Văn Phòng Như tại Bắc Ninh làKhu đô thị Tiên Sơn (24 ha), Khu nhà ở Đình Bảng, Khu công nghiệp và Đôthị Yên Phong (761,33 ha); tại Hà Nội là Khu Đô thị Đặng Xá (69 ha), Khu

Đô thị Tây Mỗ (8,4ha), Khu Đô thị Đại Mỗ (20.953 m2), Tổ hợp chung cưcao tầng và văn phòng làm việc tại 671 Hoàng Hoa Thám (9.143m2) với khốinhà cao 18 tầng và 24 tầng, Tổ hợp văn phòng Thương mại Viglacera – Khuvực Trung tâm hội nghị Quốc Gia; tại Quảng Ninh là Khu công nghiệp – Đôthị Đông Mai (200 ha); Khu công nghiệp – Đô thị Hải Yên (200ha)

- Năm 2010, vượt qua hơn 300 hồ sơ tham gia bình chọn, 02 công trình:Nhà máy gạch cotto Giếng Đáy, thuộc Công ty CP Viglacera Hạ Long và Hạtầng kỹ thuật Khu công nghiệp Tiên Sơn (tỉnh Bắc Ninh), do Công ty Đầu tưphát triển hạ tầng VIGLACERA là nhà thầu thi công xây dựng chính đã vinh

dự được trao giải Cúp vàng Chất lượng xây dựng Việt Nam - lần đầu tiên một

giải thưởng về Chất lượng công trình xây dựng quy mô toàn quốc lần đầu tiênđược tổ chức, dưới sự chỉ đạo thực hiện của Bộ Xây dựng

- Ngày 19/5/2010, tại khu đô thị Yên Phong (Bắc Ninh), Công ty Đầu tưPhát triển Hạ tầng Viglacera đã làm lễ khởi công xây dựng Trường Cao đẳngnghề Viglacera; đồng thời đón nhận Quyết định thành lập trường Trường Caođẳng nghề Viglacera Trường Cao đẳng nghề Viglacera được xây dựng trêndiện tích 3 ha với tổng mức tổng mức đầu tư dự kiến gần 300 tỷ đồng Đây làcông trình trọng điểm trong năm 2010 của Tổng công ty Viglacera, thể hiệnđịnh hướng đầu tư mạnh mẽ cho đào tạo và phát triển nguồn nhân lực củaTổng công ty Viglacera Tiền thân là Trường Đào tạo công nhân và Bồidưỡng cán bộ Vật liệu xây dựng (1998), sau phát triển lên là Trường trungcấp nghề Viglacera Ban lãnh đạo Tổng công ty Viglacera mục tiêu xây dựngTrường cao đẳng nghề Viglacera trở thành trường cao đẳng chuyên ngành vậtliệu xây dựng hàng đầu tại Việt Nam, ngang tầm với các học viện dạy nghềtrong khu vực và trên thế giới

- Ngày 14/7/2010, Tổng công ty Viglacera ban hành công văn số520/TCT-TCĐT thông báo về việc chuyển đổi thành Công ty TNHH mộtthành viên Nội dung công văn nêu rõ: “Công ty mẹ - Tổng công ty Thủy tinh

và Gốm xây dựng, là doanh nghiệp nhà nước do Bộ Xây dựng quyết địnhthành lập, nay được chuyển đổi thành Công ty trách nhiệm hữu hạn một thànhviên, có tên gọi đầy đủ là Tổng công ty Viglacera”

- Sáng 31/7/2010, Tổng công ty Viglacera tiến hành khởi công tổ hợpcông trình xây dựng 1.000 căn hộ dành cho người có thu nhập thấp tại KĐTĐặng Xá (Gia Lâm – Hà Nội) cách trung tâm Hà Nội gần 10 km Dự án cótổng mức đầu tư gần 600 tỷ đồng, dự kiến đáp ứng nhu cầu về chỗ ở chokhoảng 4.000 người Trên diện tích hơn 3 ha, dự án bao gồm 10 tòa nhà cao

12 tầng, diện tích sàn 85.000m2 Dự án nhằm lập thành tích chào mừng Đại lễ

1000 năm Thăng Long – Hà Nội và thể hiện sinh động vai trò đi đầu của

Viglacera trong thực hiện các chương trình an sinh xã hội theo chủ trương củaChính phủ.

Hiện nay, mọi hoạt động của Công ty từ đầu tư, xây dựng đến quản lývận hành đều tuân thủ Hệ thống quản lý chất lượng theo Tiêu chuẩn ISO9001: 2000

1.2) Bộ máy quản lý và cách thức hoạt động

* Bộ máy tổ chức

Với quy mô gồm 326 cán bộ công nhân viên (tính đến ngày 25/10/2010),đứng đầu Công ty Đầu tư Phát triển Hạ tầng Viglacera là Giám đốc, dướiquyền Giám đốc là hai Phó giám đốc Công ty gồm các phòng nghiệp vụ:Phòng Tổ chức Hành chính, Phòng Tài chính Kế toán, Phòng Kế hoạch,Phòng Kỹ thuật Xây dựng, Phòng Dự án, Phòng Đầu tư, Ban ISO; và 08 đơn

vị trực thuộc gồm Trung tâm Tư vấn thiết kế và đầu tư xây dựng, Ban quản lýKhu đô thị Đặng Xá, Ban quản lý Tổ hợp KCN và Đô thị Tiên Sơn, Ban quản

lý Tổ hợp Khu văn phòng thương mại Viglacera, Ban quản lý chung cư caotầng 671 Hoàng Hoa Thám, Ban quản lý Tổ hợp KCN và đô thị Yên Phong,Ban quản lý Tổ hợp KCN và đô thị Hải Yên, Ban quản lý Tổ hợp KCN và đô

thị Đông Mai Dưới đó, Công ty Đầu tư Phát triển Hạ tầng Viglacera có 04

đơn vị trực tiếp tham gia sản xuất kinh doanh gồm: Xí nghiệp Thi công Cơgiới, Xí nghiệp Kinh doanh Xây lắp và Phát triển nhà, Xí nghiệp Xây dựng &Hoàn thiện, Xí nghiệp Xây dựng Viglacera Để vận hành và quản lý các Khucông nghiệp, Khu đô thị đã đưa vào sử dụng, Công ty có các bộ phận: Xínghiệp quản lý vận hành KCN Tiên Sơn, Xí nghiệp quản lý vận hành HoàngHoa Thám Và mỗi một xí nghiệp vận hành lại chia thành các tổ với chứcnăng tương ứng: Tổ đền bù, Đội bảo vệ, Ban kế hoạch, Xưởng điện nước,

Tổ Văn phòng, Đội vệ sinh môi trường

PHÒNG TÀI CHÍNH

KẾ TOÁN

PHÒNG KẾ HOẠCH KINH DOANH

PHÒNG ĐẦU TƯ

BQL DA TỔ HỢP

TT VIGLACERA

BQL DA KHU ĐTM ĐẶNG XÁ

BQL DA KCN TIÊN SƠN

BQL TỔ HỢP KCN &

ĐÔ THỊ HẢI YÊN

BẢN QUẢN LÝ DA HOÀNG HOA THÁM

BAN QUẢN LÝ DA KCN YÊN PHONG

XN XÂY LẮP

& KDPT NHÀ

XNQL VẬN HÀNH KCN TIÊN SƠN

XÍ NGHIỆP THI CÔNG CƠ GIỚI

XN QL VẬN HÀNH HOÀNG HOA THÁM

XN XÂY DỰNG

& HOÀN THIỆN

XN XÂY DỰNG VIGLACERA

TT TƯ VẤN THIẾT KẾ &

ĐẦU TƯ XÂY DỰNG

TỔ ĐỀN BÙ

ĐỘI BẢO VỆ

BAN

KẾ HOẠCH

XƯỞNG ĐIỆN NƯỚC

TỔ VĂN PHÒNG

ĐỘI

VỆ SINH MÔI

GIÁM ĐỐC CÔNG TY

BQL DA KCN & ĐÔ THỊ ĐÔNG MAI

(Nguồn:

www.viglaceraland.vn)

Xí nghiệp Xây dựng Viglacera được thành lập từ ngày 22/09/2006 theoQuyết định số 166/TCT-TCLD có trụ sở đặt tại 671 Hoàng Hoa Thám, Quận

Ba Đình, Hà Nội Sau hai năm đi vào hoạt động, đến ngày 01 tháng 04 năm

2008, Xí nghiệp thay đổi Phó giám đốc do ông Trần Anh Tuấn phụ trách.Cũng như các Xí nghiệp khác, bộ máy quản lý của Xí nghiệp Xây dựngViglacera được tổ chức tinh gọn, đứng đầu là Phó Giám Đốc Xí nghiệp, dưới

là các bộ phận, cụ thể:

Sơ đồ 2: Mô hình tổ chức Xí nghiệp Xây dựng Viglacera

(Nguồn trích dẫn: Hồ sơ từ văn phòng Xí nghiệp Xây dựng Viglacera)

Xí nghiệp với tổng số cán bộ công nhân viên hiện có là 15 người, cụthể bộ phận kế toán có 03 người, bộ phận Thủ kho & Bảo vệ có 02 người, cònlại 10 người làm việc ở vị trí kỹ thuật Trong đó, cán bộ nữ là 03 người chiếm20%, 02 người trình độ đại học và một người tốt nghiệp trung cấp Thủ kho

và bảo vệ của Xí nghiệp đều mới tốt nghiệp Trung học phổ thông Trong bộ

& Bảo vệ

Thủ

quỹ

Kếtoán

báo cáo

Kế toánthanh toán

Kĩ thuậthiện trường

Kĩ thuật

Hồ sơ

và kế hoạch

phận kỹ thuật có 02 người là kiến trúc sư, 04 người tốt nghiệp cao đẳng xâydựng, và 04 người có trình độ trung cấp Xây dựng Tuy là tiếp quản từ Xínghiệp cũ nhưng phải đầu tư hoàn toàn mới từ bộ máy làm việc đển điều kiện

cơ sở vật chất Với số vốn đầu tư ban đầu khoảng 5 tỷ đồng, Xí nghiệp có vănphòng và nhà kho chứa vật liệu xây dựng đặt tại Khu đô thị mới Đặng Xá –Gia Lâm – Hà Nội, Xí nghiệp đầu tư mới máy thủy bình, máy đo đạc phục vụviệc thi công ngoài công trường, đầu tư mới 03 bộ máy tính, và một máy tínhxách tay, máy in, tủ đựng tài liệu, bàn ghế tiếp khách để phục vụ công việccủa cán bộ công nhân viên

* Cách thức hoạt động

Các Xí nghiệp tham gia thi công xây dựng có hai loại công trình làcông trình của Công ty và công trình tìm kiếm ngoài Đối với công trình củaCông ty, Công ty sẽ là chủ đầu tư còn Xí nghiệp là đơn vị thi công và hoạtđộng theo hình thức giao khoán nội bộ thông qua hợp đồng giao khoán nội bộ

và căn cứ vào Quyết định số 36/QĐ-CTHT ngày 01/03/2007 của Giám đốcCông ty Đầu tư Phát triển Hạ tầng Viglacera về việc ban hành tỉ lệ giao khoánxây lắp, tư vấn thiết kế đầu tư xây dựng nội bộ Thi công theo hình thức giaokhoán nghĩa là Xí nghiệp sẽ thực hiện thi công 100% khối lượng công trình,hạng mục công trình nhưng chỉ được hưởng giá trị bằng tỉ lệ giao khoán quyđịnh nhân với giá trị xây dựng trước thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhậpchịu thuế tính trước của công trình

Bảng 1: Tỉ lệ giao khoán xây lắp, tư vấn thiết kế đầu tư xây dựng nội bộ

1 Hoàn thiện ngoài nhà, hoàn thiện trong nhà các công trình nhà liền kề, nhà ở, biệt thự 98

2 Xây thô các các công trình nhà liền kề, nhà ở, biệt thựHệ thống thoát nước mưa, nước thải 97

(Nguồn: Quyết định 36/QĐ-CTHT ngày 01/03/2007của công ty)

Còn đối với công trình tìm kiếm ngoài, đối tác sẽ là chủ đầu tư, Xínghiệp là Đơn vị thi công và Xí nghiệp phải trích phần trăm chi phí quản lýlên Công ty Phần trăm chi phí quản lý đó thường là 2% giá trị quyết toántrước thuế Về chế độ kế toán, Xí nghiệp là đơn vị hạch toán phụ thuộc; tức là

Xí nghiệp vẫn thực hiện thu thập hóa đơn chứng từ, có phần mềm kế toánhạch toán theo dõi tình hình sản xuất kinh doanh của riêng mình Và Công ty

sẽ tập hợp số liệu tài chính của các Xí nghiệp để lên báo cáo tài chính chungtoàn Công ty Do đó, Công ty sẽ trực tiếp là đơn vị kê khai thuế với cơ quanThuế Nhà Nước và trực tiếp là đơn vị chịu trách nhiệm trước pháp luật vềhoạt động sản xuất kinh doanh của công ty

2 Sự cần thiết của việc hoàn thiện công tác đảm bảo vật tư cho thi công xây dựng của Xí nghiệp Xây dựng Viglacera

Cũng như ngành sản xuất, hay thương mại, trong xây dựng, vật tư, vật liệu xây dựng là yếu tố chính chiếm tỉ trọng lớn, khoảng hơn 60% trên toàn

bộ giá trị của một công trình xây dựng Giá trị xây dựng của một công trình

có cơ cấu sau:

1, Chi phí trực tiếp: gồm chi phí vật liệu, chi phí nhân công, chi phí máyxây dựng, trực tiếp phí khác Trong đó chi phí vật liệu thường chiếm khoảng

50 – 85% tổng chi phí một công trình, chi phí nhân công từ 2,5% đến 46%,chi phí máy xây dựng từ 1,5 % đến 47% tùy từng công trình

Bảng 2: Cơ cấu chi phí trực tiếp trong xây dựng công trình Công

Tên trình

hạng mục

Nhà (%)

San nền(%)

Nước mưanước thải(%)

Đườnggiao thông(%)

Kè đá(%)

(Nguồn: Thống kê số liệu từ giá trị dự toán các công trình)

Còn riêng trực tiếp phí khác chiếm 1,5% tổng giá trị chi phí vật liệu, chiphí nhân công, chi phí máy thi công.

2, Chi phí chung: gồm các chi phí quản lý, chi phí công cụ, dụng cụ choxây dựng, chi phí làm hồ sơ nghiệm thu, hồ sơ quyết toán, chi phí vănphòng… Chi phí chung chiếm 6% tổng giá trị chi phí vật liệu, chi phí nhâncông, chi phí máy thi công và trực tiếp phí khác

3, Chi phí xây dựng nhà tạm tại hiện trường để ở và điều hành thi công:Chi phí này thường chiếm 1% tổng chi phí trực tiếp và chi phí chung

Với tỉ lệ chiếm ưu thế của vật tư trong giá thành một sản phẩm xây dựng,việc đảm bảo nguồn vật tư xây dựng tốt sẽ quyết định đến chất lượng củacông trình Đảm bảo đủ khối lượng vật tư sẽ quyết định đến tiến độ thi côngcông trình Đảm bảo nguồn vật tư sẽ giúp đơn vị thi công ứng biến kịp thờivới những biến cố không ngờ tới như thị trường khan hiếm vật tư, thiếu hụtnguồn vốn, thiên tai, thời tiết bất lợi, suy thoái kinh tế trong nước và thế giới,

sự cố ý phá hoại của con người… Mục tiêu hoạt động của các nhà thầu xâydựng và đơn vị thi công là cực tiểu chi phí xây dựng và cực đại chất lượngcông trình, do đó nếu biết chọn vật liệu xây dựng hợp lý có thể tiết kiệm được

5 – 10% chi phí mà chất lượng công trình không thay đổi

Ngành xây dựng có đặc tính riêng đó là thị trường vật liệu xây dựng biến động rất khó lường trước về giá cả và nguồn cung ứng có chất lượng.

Đặc biệt trong công tác xây dựng tại Xí nghiệp Xây dựng Viglacera, vật tưđược sử dụng thường xuyên và không thể thiếu là năm loại vật liêu: thép,ximăng, gạch, cát, đá Trong khi đó chỉ bốn tháng đầu năm 2010, vật liệu xâydựng đã nhiều lần tăng giá, riêng mặt hàng thép xây dựng có tới 05 lần điềuchỉnh giá bán Đặc biệt đầu tháng 04/2010, giá nhiều loại nguyên vật liệu xâydựng bắt đầu có xu hướng tăng từ 10 – 20%, đặc biệt là giá thép và ximăng.Giá các loại ximăng liên tiếp nhiều lần điều chỉnh tăng giá, với mức tăng

khoảng từ 3.000 – 5.000 đồng/bao 50 Kg so với hồi đầu tháng 3/2010, riêngximăng Hoàng Thạch loại PC 30 là 1.100.000 đồng/tấn - tăng 20.000đồng/tấn; ximăng Lam Thạch là 860.000 đồng/tấn – tăng 30.000 đồng/tấn.Tăng mạnh nhất là thép, với 4 – 5 lần điều chỉnh tăng giá Nếu trước đây, giáthép thường chỉ ở mức 12.000 – 13.000 đồng/kg thì ngày trong tháng 03/2010

đã leo thang lên đến khoảng 15.000 đồng/kg ( ngày 8 tháng 3 giá thép tăng 14triệu đồng/tấn, ngày 22 tháng 3 tăng thêm 550.000 đồng/tấn) Sang tháng 04năm 2010, giá thép đã tăng thêm 500.000 đồng/tấn Bên cạnh đó, giá cácnguyên vật liệu xây dựng khác là cát, đá, gạch cũng tăng: Giá đá loại 1x2 ởmức 300.000 – 360.000 đồng/m3 so với năm 2009 là 181.000 đồng/m3; Giácát vàng là 250.000 đồng/m3 so với 100.000 đồng/m3 Nhìn vào số liệu trên,

rõ ràng giá vật liệu xây dựng ngày càng tăng và tăng theo từng ngày Chỉ tínhđơn cử trong tình hình thị trường bất động sản đến nay vẫn đang trầm lắng,việc tăng giá bán sản phẩm các căn hộ chung cư sẽ khó được chấp nhận, vìvậy các đơn vị thi công phải tìm cách giải bài toán: giá đầu vào tăng màkhông tăng giá đầu ra?

Ngoài ra, trong hợp đồng giao khoán nội bộ giữa Công ty Đầu tư Pháttriển Hạ tầng Viglacera và Xí nghiệp Xây dựng Viglacera, tiến độ thi côngcũng là một phần rất quan trọng Với các công trình mà Xí nghiệp Xây dựngViglacera đã và đang thi công, tiến độ được quy định rất rõ về thời gian, chitiết đến từng ngày, thường chỉ được phép thi công xong công trình trong vòng

ba đến năm tháng Trong điều 5: Thưởng, phạt khi vi phạm hợp đồng có quyđịnh “Trường hợp bên B (bên nhận khoán - Xí nghiệp) vi phạm về tiến độthực hiện hợp đồng mà không do sự kiện bất khả kháng và không do lỗi củabên A (bên giao khoán – Công ty), bên A có quyền phạt bên B 1.000.000đồng/ngày; trường hợp bên B hoàn thành và bàn giao công trình cho bên Asớm hơn tiến độ quy định trong hợp đồng thì được thưởng 1.00.000 đồng/

ngày Tổng mức thưởng phạt không quá 5% giá trị hợp đồng” Do đó, công tác đảm bảo nguồn vật tư sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới tiến độ thi công một công trình.

Với những đặc điểm và vai trò rất quan trọng của vật liệu xây dựng, vấn

đề đảm bảo vật tư cho thi công xây dựng luôn gây khó khăn cho các nhà thầu,nhà quản lý và đơn vị thi công, mà nếu công tác này được giải quyết thànhcông sẽ đem lại chất lượng, lợi ích cho không chỉ nhà sản xuất mà cho cảkhách hàng – là những người trực tiếp sử dụng các công trình xây dựng đó

3 Nhân tố ảnh hưởng tới công tác đảm bảo vật tư cho thi công xây dựng của Xí nghiệp Xây dựng Viglacera

Có rất nhiều yếu tố tác động trực tiếp hoặc gián tiếp tới công tác đảm bảonguồn vật tư cho thi công xây dựng, tựu trung lại ta có thể chia thành các yếu

tố bên trong và yếu tố bên ngoài, cụ thể:

3.1) Các nhân tố bên trong

Yếu tố đầu tiên và quan trọng nhất tác động trực tiếp tới công tác đảm

bảo nguồn vật tư cho thi công xây dựng là nguồn vốn Trong cách thức hoạt

động của Xí nghiệp Xây dựng Viglacera nguồn vốn chủ yếu gồm vốn tự có vàvốn do công ty cấp Nguồn vốn tự có phụ thuộc vào tiềm lực, trình độ quayvòng vốn, khả năng vay vốn của chính người Phó Giám đốc xí nghiệp Còn sở

dĩ có nguồn vốn công ty cấp bởi đặc trưng quan hệ hạch toán phụ thuộc – giaokhoán thi công giữa Xí nghiệp Xây dựng Viglacera và Công ty Đầu tư Pháttriển Hạ tầng Viglacera Theo hợp đồng giao khoán nội bộ thi công của công

ty, điều khoản thanh toán hợp đồng được quy định rõ rằng: Ngay sau khi kýhợp đồng bên A tạm ứng cho bên B 20% giá trị hợp đồng giao khoán (trong

đó, bên A là bên giao khoán nội bộ - Công ty Đầu tư Phát triển Hạ tầngViglacera ; bên B là bên nhận khoán nội bộ - Xí nghiệp Xây dựng Viglacera).Tiếp đó, công ty sẽ thanh toán cho xí nghiệp lần lượt theo tỉ lệ 65%, 80%,

92%, 95%, 100% giá trị giao khoán hợp đồng (Xem chi tiết tại phụ lục 01:Hợp đồng giao khoán nội bộ) Bởi nguồn vốn tự cấp chỉ có hạn nên rất cầnđược sự hỗ trợ tài chính từ chính chủ đầu tư Chỉ khi nguồn vốn được đảmbảo thì nguồn vật tư mới đáp ứng đủ và kịp thời cho nhu cầu thi công.

Thứ hai không thể không nhắc tới yếu tố con người Mọi hoạt động của

con người trong quá trình thi công từ khi lập dự toán xây lắp, lên kế hoạch thicông, thi công xây dựng, cho đến công tác quản lý đều ảnh hưởng tới việcđảm bảo vật tư Lập dự toán xây lắp là việc kê khai chi tiết xem để hoàn thànhmột công trình cần phải thực hiện bao nhiêu đầu mục công việc, mỗi một đầumục công việc như vậy cần dùng những loại vật liệu gì, khối lượng như thếnào, giá trị là bao nhiêu Nên, trình độ của người lập dự toán càng cao, càng tỉ

mỉ chi tiết thì bảng tổng hợp giá trị, khối lượng vật liệu càng chính xác sẽgiúp đơn vị thi công nhìn được bức tranh khái quát để dự trù tổng kinh phíthực hiện Người làm công tác lập kế hoạch xây dựng được yêu cầu tính toán,

dự đoán chính xác tại các thời điểm theo ngày, theo tuần, theo tháng của hiệntại và tương lai gần công việc là gì, khối lượng công việc thực hiện được baonhiêu, từ đó người quản lý mới có phương án huy động vốn, vật tư Đến giaiđoạn tiến hành xây dựng, ý thức, trình độ lành nghề của những người nhâncông sẽ ảnh hưởng tới hiệu quả sử dụng nguồn vật tư Nếu sử dụng hiệu quả,hợp lý sẽ đảm bảo cho kế hoạch dự trù nguồn vật tư là chính xác, hoặc có thểtiết kiệm vật liệu Nhưng nếu tay nghề xây dựng kém sẽ làm phát sinh khốilượng vật liệu sử dụng; trong trường hợp xấu, nguồn vật tư bị phát sinh vượtquá sự lường trước của nhà quản lý sẽ làm thiếu hụt nguồn vật tư cho nhữngcông việc thực hiện theo sau nó, từ đó gây gián đoạn thi công, ảnh hưởng tớitiến độ thi công, gây tổn hại về uy tín và tổn hại về kinh tế cho xí nghiệp.Nhắc đến công tác quản lý bao gồm công tác quản lý về việc lập kế hoạch thumua vật tư, quản lý dự trữ vật liệu, quản lý phân phối vật liệu cho các công

trình, quản lý sử dụng vât liệu Hệ thống quản lý tốt sẽ giảm thiểu tình trạngnguồn vật tư bị thừa, thiếu khi lập kế hoạch và thu mua, sẽ cực tiểu tổn thấtvật tư trong sử dụng, sẽ tránh được thất thoát vật liệu khi phân phối và dự trữvật liệu.

3.2) Các nhân tố bên ngoài

Nhóm các nhân tố bên ngoài gồm: thị trường nguồn hàng, tình hình biếnđộng của nền kinh tế trong nước, tình hình kinh tế thế giới, điều kiện vận tảihàng hoá, điều kiện thời tiết…

- Vì xí nghiệp hoạt động theo hình thức giao khoán nên công ty yêu cầu

và giám sát khá chặt chẽ về kích thước, màu sắc, chủng loại vật liệu đượcdùng trong xây dựng Vật liệu sử dụng phải tuân theo bản vẽ thiết kế do công

ty cấp và phải có chứng chỉ chất lượng kèm theo, được lấy mẫu thí nghiệm ởmỗi giai đoạn thi công Do đó, thị trường nguồn hàng mà cụ thể là bạn hàngcủa xí nghiệp phải có khả năng đáp ứng được về số lượng, chất lượng vật liệu,tính tiên tiến của mặt hàng, giá cả, thời gian giao hàng, phương thức giaonhận, kiểm tra chất lượng, bao gói, vận chuyển… và phương thức thanh toán

Xí nghiệp cần nghiên cứu, kiểm tra kỹ tính xác thực, uy tín, chất lượng củaloại hàng và chủ hàng Việc lựa chọn bạn hàng là khâu quyết định đối với sựchắc chắn và ổn định của nguồn hàng Thiết lập mối quan hệ truyền thống,trực tiếp, lâu dài với các bạn hàng tin cậy là một trong những yếu tố tạo được

sự ổn định trong nguồn cung ứng vật liệu

- Việt Nam gia nhập WTO ngoài việc các doanh nghiệp được hưởng sựcông bằng về chính sách quản lý, chính sách thuế khi tham gia hoạt động ởnước ngoài thì một mặt các cam kết hội nhập về việc giảm thuế nhập khẩu,hạn chế các ưu đãi đối với các doanh nghiệp hoạt động trong nước sẽ tất yếu

mở rộng đa dạng nguồn cung ứng vật liệu với giá cả cạnh tranh, đây là mộtđiều kiện thuận lợi cho công tác đảm bảo nguồn vật tư Bên cạnh đó, hệ thống

luật pháp, chủ trương quy hoạch phát triển ngành, chính sách đầu tư, sự tăngtrưởng hay suy thoái của nền kinh tế trong nước cũng tạo ra cơ hội hoặc khókhăn cho sự phát triển của thị trường nguyên vật liệu xây dựng Hiện nay, thịtrường vật liệu xây dựng rất đa dạng về chủng loại, mẫu mã Chỉ riêng vậtliệu ximang có thể kể đến một loạt nhãn hiệu Hoàng Thạch, Phúc Sơn,Chifon, Bỉm Sơn…; thép có thể kể đến Việt – Sing, thép Thái Nguyên, thépHoà Phát…; gạch gồm gạch nhà máy như gạch Từ Sơn, gạch Tanaka, gạchcầu Đuống… và gạch gia công; sơn thì ta biết tới sơn Joton, sơn Jotun, sơnDulux… Vật liệu xây dựng càng phong phú về chủng loại, thì nhà thầu xâydựng càng có nhiều cơ hội lựa chọn, có nhiều sự thay thế khi loại vật tư nào

đó không đủ cung ứng Tuy nhiên, cần phải lưu ý tới chất lượng vật liệu – mộtyếu tố được yêu cầu khá chặt chẽ trong thi công, do đó khi nhà thầu xây dựnglựa chọn nguồn cung ứng vật tư cần phải xem xét kết hợp cả số lượng và chấtlượng vật liệu Các nhãn hiệu vật liệu xây dựng kể tên trên cũng có sự tươngđồng cao về chất lượng, kích thước, mẫu mã nên việc sử dụng thay thế nhaukhông phải là khó tìm, điều này cũng giúp nguồn vật tư ổn định hơn

- Nền kinh tế Việt Nam vẫn là nền kinh tế non trẻ, đang từng bước pháttriển nên chịu ảnh hưởng rất nhiều từ biến động của nền kinh tế toàn cầu Khinền kinh tế thế giới suy thoái hay tăng giảm về giá dầu, giá xăng, tỉ giá USD-đồng, giá vàng… thì cũng trực tiếp tác động đến giá thành sản xuất, từ đó ảnhhưởng tới giá bán các mặt hàng Hơn nữa chỉ tính riêng ngành thép, nguồn vậtliệu đầu vào để sản xuất thép không tự có trong nước mà phải nhập khẩu, vìvậy tình hình phát triển của kinh tế bên ngoài càng có ảnh hưởng rõ rệt hơn.Điều này đã tạo nên đặc tính không ổn định về giá cả của các nguyên vật liệuxây dựng chính Giá cả luôn biến động, thậm chí tăng bất thường sẽ làmngười quản lý, người làm công tác hoạch định nhu cầu nguyên vật liệu bịđộng khi dự báo lượng vốn thu mua vật liệu, từ đó sẽ làm chậm trễ tiến độ

cung ứng hàng hoá, và không đảm bảo số lượng nguồn vật tư đáp ứng cho thicông xây dựng.

- Thường trong các điều khoản mua bán hàng hoá giữa hai bên mua vàbên bán, việc vận chuyển hàng sẽ do bên bán thực hiện.Tuy nhiên, khôngphải lúc nào bên bán cũng đủ phương tiện vận chuyển vật liệu tới khách hàngđúng thời gian chính xác Thêm nữa cơ sở hạ tầng ở Việt Nam ta còn nhiềuhạn chế, đường phố thì nhỏ hẹp, yếu và thiếu rất nhiều so với số lượng, tầnsuất đi lại của các phương tiện giao thông Còn chưa kể đến các quy định cấmcác phương tiện vận tải hàng hoá trọng tải lớn lưu thông trong thành phố vàogiờ cao điểm, giờ hành chính Nếu người hoạch định vật liệu không tính trướcbài toán này sẽ bị chậm trễ giờ giao hàng, ảnh hưởng tới nguồn cung hàng cầnvào thời điểm thi công

- Ngoài các yếu tố chính kể trên thì điều kiện thời tiết cũng là một nhân

tố ảnh hưởng tới nguồn cung ứng Khi điều kiện không thuận lợi cho xâydựng như mùa mưa, hay khí hậu ẩm nồm thì nguồn cung vật tư cũng bị hạnchế về số lượng và chất lượng Hoặc như vào mùa xây dựng tầm tháng tưdương lịch trở đi đến hết mùa thu, nhu cầu sử dụng vật liệu xây dựng tăngcao thì nguồn cung sẽ rất khan hiếm, lúc đó việc lên kế hoạch mua vật tư rấtcần chính xác về cả số lượng lẫn thời gian

CHƯƠNG II : THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐẢM BẢO VẬT TƯ CHO THI CÔNG XÂY DỰNG TẠI XÍ NGHIỆP

XÂY DỰNG VIGLACERA

1 Đặc điểm kinh doanh của Xí nghiệp Xây dựng Viglacera và các loại vật tư chuyên dùng của công ty.

1.1) Đặc điểm sản xuất kinh doanh của Xí nghiệp

* Qui mô sản xuất kinh doanh: Kết thúc năm 2010, Công ty Đầu tư Pháttriển Hạ tầng Viglacera đã đạt được những kết quả nổi bật trong hoạt độngsản xuất kinh doanh: Lợi nhuận trước thuế đạt 33,6 tỷ đồng, vượt 7% so với

kế hoạch và 19% so với thực hiện 2009; Doanh thu đạt 598,0 tỷ đồng, vượt11% so với kế hoạch và 19% so với thực hiện năm 2009; Giá trị sản lượngsản xuất kinh doanh đạt 501,1 tỷ đồng, vượt 20% so với kế hoạch và 6% sovới thực hiện năm 2009; Thu nhập bình quân đạt 4,6 triệu đồng/người/tháng,vượt 12% so với kế hoạch và 12% so với thực hiện năm 2009

Trong 03 năm đi vào hoạt động, Xí nghiệp Xây dựng Viglacera chủyếu thi công các hạng mục:

+ Nhà liền kề, nhà biệt thự, đường và hệ thống hạ tầng kỹ thuật tại Khu

đô thị Đặng Xá – Gia Lâm – Hà Nội

+ Nhà ở tại khu nhà ở Đình Bảng – Từ Sơn – Bắc Ninh

+ Đường giao thông, San nền, Hệ thống thoát nước mưa thoát nước thải,

Kè đá tại Khu công nghiệp Yên Phong và Khu công nghiệp Tiên Sơn – BắcNinh

Vì Xí nghiệp là đơn vị hạch toán phụ thuộc nên các công trình hầu nhưkhông có lợi nhuận hay lỗ vốn mà giá trị xây dựng của công trình chính làdoanh thu nội bộ và bằng giá vốn của công trình đó Ngay năm đầu thành lập,

Xí nghiệp Xây dựng Viglacera đã nhận thi công 9 công trình với tổng giá trị

giao khoán là 23,3 tỉ đồng; giá trị sản lượng đạt 11,2 tỉ đồng còn doanh thu là5,2 tỉ đồng Sang tình hình sản xuất kinh doanh của Xí nghiệp trong hai nămgần đây sẽ được phản ánh qua đồ thị sau:

Đơn vị tính: Tỷ đồng

Đồ thị biểu diễn tình hình sản xuất kinh doanh của Xí

nghiệp Xây dựng Viglacera

11.2

27.3

19.7 23.3

Năm 2008 Năm 2009 Năm 2010

(Nguồn: phòng kế toán Xí nghiệp Xây dựng Viglacera)

Từ đồ thị trên ta thấy, tình hình sản xuất kinh doanh tại Xí nghiệp tăngnhanh ở năm 2009: với việc nhận thi công 11 công trình, sản lượng tăng143,75%; Doanh thu tăng 334,62% so với năm 2008 Đến năm 2010, Xínghiệp đã có 13 hợp đồng giao khoán nội bộ, tuy sản lượng, doanh thu cógiảm so với năm 2008 nhưng vẫn tăng 75,89% sản lượng và tăng 225,00%doanh thu so với năm 2008 Bộ máy hoạt động của Xí nghiệp Xây dựngViglacera rất nhỏ gọn với 15 cán bộ công nhân viên trên tổng số 326 cán bộcông nhân viên toàn công ty (tính đến ngày 25/10/2010), tức chỉ chiếm4,60%; tương ứng với đó là quy mô sản xuất kinh doanh của xí nghiệp so vớicông ty cụ thể:

Bảng 3: Tỉ trọng sản lượng và doanh thu của xí nghiệp so với công ty

(tỉ đồng) Xí

nghiệp Công ty

Tỉ trọng(%)

Xínghiệp Công ty

Tỉ trọng(%)Sản lượng 27,300 471,145 5,794 19,700 501,142 3,931Doanh thu 22,600 502,340 4,499 16,900 598,000 2,826

(Nguồn: phòng kế toán Xí nghiệp Xây dựng Viglacera)

Năm 2009, Xí nghiệp Xây dựng Viglacera đạt sản lượng bằng 5,794%

so với sản lượng của toàn công ty; tương ứng, doanh thu của xí nghiệp cũngchỉ đạt 4,499% so với doanh thu của Công ty Sang đến năm 2010, sản lượng

và doanh thu của Xí nghiệp Xây dựng Viglacera còn thấp hơn, chỉ đạt 3,931%sản lượng công ty và doanh thu xí nghiệp chiếm 2,826% doanh thu công ty.Như vậy, so với toàn công ty quy mô sản xuất của Xí nghiệp Xây dựngViglacera còn khá khiêm tốn – chỉ trung bình đạt 4% so với công ty

* Môi trường thi công: Điểm đặc thù của mô hình giao khoán nội bộ ởCông ty Đầu tư Phát triển Hạ tầng Viglacera là Công ty sẽ có một công ty conchuyên phụ trách về đầu ra cho hoạt động sản xuất kinh doanh, đó là Công ty

Cổ phần Tư vấn Xây dựng VIGLACERA LAND, nên xí nghiệp chỉ cần tậptrung giải quyết vấn đề chất lượng công trình, tiến độ thi công và hiệu quảlàm việc của bộ máy quản lý Tuy xí nghiệp không cần bận tâm tới vấn đềkhách hàng nhưng về vấn đề cạnh tranh, xí nghiệp phải đối mặt với cạnhtranh bên trong công ty và cạnh tranh bên ngoài công ty Trong nội bộ Công

ty Đầu tư Phát triển Hạ tầng Viglacera, giữa bốn xí nghiệp tham gia thi côngxây dựng có sự ngầm cạnh tranh với nhau về sản lượng, doanh thu, chấtlượng công trình, tiến độ thi công Bởi cứ hết một năm hoạt động sản xuấtkinh doanh, công ty sẽ tiến hành đánh giá hiệu quả hoạt động của các xínghiệp dựa trên bốn tiêu chí trên, đây chính là căn cứ để xét khen thưởng tậpthể, cá nhân làm việc trong xí nghiệp Đặc biệt, hiệu quả hoạt động của các xí

nghiệp quyết định đến số tiền lương hoàn thành kế hoạch sản xuất kinh doanhcủa cán bộ công nhân viên

Đơn cử năm 2010, công ty đánh giá cụ thể

Bảng 4: Bảng đánh giá hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh

của các xí nghiệp xây lắp năm 2010

Đơn vị

Tỉ lệ thực hiện/kế hoạch Hệ số

hoànthànhn.vụ

Hệ số lượnghoàn thànhSXKD

Sảnlượng

Doanhthu Công việc

Tỉ lệđánhgiá

(Nguồn: phòng Tổ chức Hành chính Công ty Đầu tư Phát triển Hạ tầng)

Do Xí nghiệp Xây dựng Viglacera mới chỉ thành lập được ba năm (so với

ba xí nghiệp còn lại đã hoạt động được trên dưới chục năm), kinh nghiệmquản lý và kinh nghiệm thi công chưa nhiều, lực lượng kỹ thuật và nhân côngmỏng nên chưa đạt được sản lượng, doanh thu bằng các xí nghiệp khác, tiến

độ cũng chậm hơn, do đó hệ số lượng hoàn thành sản xuất kinh doanh thấpnhất trong bốn xí nghiệp, chỉ đạt 96,8%, trong khi Xí nghiệp Xây lắp & Kinh

doanh phát triển nhà đạt 101,1%, Xí nghiệp Thi công Cơ giới cùng Xí nghiệpXây dựng & Hoàn thiện được cao nhất đạt 104,6% Cạnh tranh nội bộ công tykhông mang tính loại trừ nhau mà là động lực để các xí nghiệp phấn đấu hoạtđộng hiệu quả hơn

Kinh tế Việt Nam đã và đang phát triển mạnh, các công trình xây dựngmọc lên khắp nơi Hơn nữa, việc Việt Nam gia nhập WTO sẽ thúc đẩy nhàđầu tư nước ngoài đầu tư vào đây nhiều hơn Từ đó kéo theo hàng loạt cácnhu cầu về xây dựng văn phòng, cao ốc, khách sạn , đặc biệt ở các thành phốlớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng, Nha Trang

“Mặc dù nền kinh tế toàn cầu đang bị ảnh hưởng bởi suy thoái nhưng thịtrường xây dựng Việt Nam vẫn tăng trưởng ấn tượng với hàng loạt công trình

hạ tầng quy mô lớn Điều này giải thích vì sao Việt Nam thu hút sự quan tâmcủa các doanh nghiệp xây dựng quốc tế” - ông Ronald Unterburger, Giám đốcđiều hành khu vực Châu Á – Thái Bình Dương của tập đoàn MesseMuenchen International (MMI) Ông Đặng Kim Giao, Giám đốc Trung tâmThông tin – Bộ Xây dựng cho biết: “Thống kê sơ bộ cho thấy giá trị tổng sảnlượng xây dựng của cả nước 9 tháng đầu năm 2010 bằng 121% so với cả năm2009” Việt Nam hiện có khoảng 17.000 công ty xây dựng, với các đàn anhlớn như Tổng công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam(Vinaconex) (thành lập năm 1988), Tập đoàn Sông Đà (thành lập năm 1961),Tổng công ty Xây dựng và phát triển hạ tầng – LICOGI (thành lập năm1960)…, Công ty Đầu tư Phát triển Hạ tầng Viglacera phải đối mặt với sựcạnh tranh rất gay gắt để tồn tại và phát triển vững mạnh Bên cạnh đối thủcạnh tranh trong nước, Công ty Đầu tư Phát triển Hạ tầng Viglacera còn cácđối thủ cạnh tranh nước ngoài Giới chuyên gia kinh tế cho rằng ngày càng cónhiều công ty xây dựng Hàn Quốc tìm đến thị trường Việt Nam nhằm tìmkiếm cơ hội mới tại đất nước đang bùng nổ các công trình xây dựng và có nền

kinh tế phát triển nhanh Các công ty xây dựng Hàn Quốc đã tiếp cận thịtrường Việt Nam vào đầu những năm 90 của thế kỷ trước với kế hoạch xâydựng khu đô thị mới tại Hà Nội, song cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm1997-1998 đã ảnh hưởng đến kế hoạch này.Tuy nhiên, kể từ năm 2004, cáccông ty Hàn Quốc đã quay trở lại Tháng 1/2006, tổ hợp gồm năm công tyHàn Quốc Daewoo, Kolon, Keangnam, Daewon và Dongil đã giành được hợpđồng xây dựng khu đô thị mới trị giá 1 tỷ USD ở Hà Nội Đây là sự khởi độnglại của dự án bị gián đoạn từ năm 1996 do tác động của cuộc khủng hoảng tàichính khu vực Sau khoảng 10 năm trì hoãn, tập đoàn Kumho Asiana bắt đầuthực hiện dự án xây dựng trung tâm thương mại Kumho Asiana Plaza ởTP.HCM, trị giá 260 triệu USD Các công ty xây dựng khác của Hàn Quốcnhư Lee & Co, Daewon, Hanshin cũng đang xúc tiến hàng loạt dự án xâydựng khu chung cư và biệt thự tại Việt Nam Như vậy, Công ty Đầu tư Pháttriển Hạ tầng Viglacera nói chung và Xí nghiệp Xây dựng Viglacera nói riêngcòn phải cạnh tranh với các công ty xây dựng nước ngoài để tìm kiếm và giữthị phần xây dựng tại Việt Nam.

* Thị trường vật liệu xây dựng tại Việt Nam sẽ có thuận lợi về nguồncung phong phú về chủng loại và dồi dào về khối lượng do từ sau khi ViệtNam gia nhập WTO, đã có rất nhiều công ty nước ngoài tham gia cung ứngvật liệu xây dựng, rồi các cam kết hội nhập sẽ gia tăng nhập khẩu các sảnphẩm xây dựng từ các nước trong khối kinh tế Đồng thời, do ngành xây dựngđang là ngành bùng nổ phát triển mạnh, là ngành thu lợi nhuận béo bở nêndẫn đến sự đầu tư tràn lan của các doanh nghiệp, nhà máy sản xuất từ quy mônhỏ, vừa tới lớn; từ cấp địa phương đến cấp Tỉnh, Thành phố gây ra tình trạngnguồn cung vượt gấp nhiều lần sức cầu Theo tính toán của Hiệp Hội ThépViệt Nam, năm 2010 khi các nhà máy của Tập đoàn Hoa Sen, nhà máy ThốngNhất hay của liên doanh Tata Steel và Tổng công ty thép Việt Nam đi vào sản

xuất thì nguồn cung gấp 03 lần sức tiêu thụ của thị trường nội địa Ví dụ mặthàng thép cuộn cán nguội, sức tiêu thụ của thị trường năm 2010 dự tính vẫn ởmức dưới 1 triệu tấn/năm nhưng công suất các nhà máy vào thời điểm tháng

01 năm 2010 đã là 2 triệu tấn Theo kế hoạch, năm 2010 và giai đoạn

2010-2015, công suất cán thép của toàn ngành sẽ được bổ sung thêm 2,2 triệu tấn,nâng tổng công suất hiện có lên hơn 7 triệu tấn thép xây dựng; so với mứctiêu thụ thép xây dựng khoảng 4 triệu tấn, sẽ dẫ đến tình trạng khủng khoảngthừa Ngược lại với thuận lợi về nguồn cung, các công ty xây dựng đang đauđầu về sự biến động giá thất thường của vật liệu xây dựng, đặc biệt là thép,ximăng, cát vàng, đá dăm Càng về cuối năm 2010, giá các loại vật tư chínhcàng tăng, thậm chí thép tăng 416%, đá dăm tăng 165%, cát vàng tăng 250%.Nguyên nhân giá tăng cao là do sự đầu tư bừa bãi của các nhà máy mà không

đủ điều kiện sản xuất, máy móc thiết bị lạc hậu dẫn đến hao tổn nhiều chi phísản xuất Trong khi việc liên kết giữa các doanh nghiệp trong nước kém, cònhợp tác với nước ngoài thì không thống nhất được để đầu tư hoàn chỉnh, tiếtkiệm nguyên – nhiên – vât liệu, hạ được giá thành sản phẩm và nâng tínhcạnh tranh Nguyên nhân thứ hai là do đa số các doanh nghiệp sản xuất théptrong nước phải đi nhập khẩu hoàn toàn vật liệu đầu vào là phôi thép, nên chiphí lớn Ngoài ra, khi có sự biến động về giá vàng, giá dầu hay tỉ giáVND/USD thì sẽ ngay lập tức gây ra biến động về giá nguyên liệu phôi thép

và giá các mặt hàng vật liệu xây dựng nhập khẩu

* Điểm mạnh và điểm yếu của Xí nghiệp Xây dựng Viglacera : Xínghiệp tuy vừa thành lập được 03 năm nhưng có rất nhiều hăm hở, đạt thànhtích sản xuất kinh doanh, đó là nhờ những điểm mạnh sau:

- Được sự hướng dẫn tận tình của các phòng ban trên công ty

- Là xí nghiệp đi sau nên có cơ hội học hỏi kinh nghiệm thi công, kinhnghiệm làm việc, rút ra bài học sau những vấp ngã, sai lầm của ba xí nghiệp

đi trước

- Phó Giám đốc xí nghiệp là người trẻ, tinh nhanh nắm bắt thời cơ, đã cókinh nghiệm thi công, giám sát thi công nhiều công trình.

- Đội ngũ cán bộ công nhân viên trong xí nghiệp đều là những người trẻ,năng động, nhiệt huyết với công việc, ham học hỏi, sáng tạo

- Bộ máy tổ chức tinh gọn, linh hoạt, giữa các bộ phận dễ gắn kết vớinhau trong công việc

- Mới tham gia thi công nên nguồn vốn được đảm bảo, được sự ưu tiên,

ưu đãi từ các nhà cung cấp vật liệu xây dựng

Bên cạnh đó cũng có một số điểm yếu như:

- Đội ngũ cán bộ công nhân viên chưa có nhiều kinh nghiệm làm việcnên sẽ hao tốn nhiều thời gian, công sức để thành thạo công việc

- Trang thiết bị, cơ sở vật chất còn hạn hẹp

* Để hiểu được cách thức, tình trạng của công tác đảm bảo vật tư cho thicông xây dựng tại Xí nghiệp Xây dựng Viglacera, chúng ta cần tìm hiểu vềđặc điểm quá trình thi công xây dựng ở đây Mọi hoạt động từ giai đoạnchuẩn bị thi công, giai đoạn thi công, và giai đoạn kết thúc xây dựng đưa dự

án vào khai thác sử dụng đều tuân theo hệ thống chất lượng của Công ty Đầu

tư Phát triển Hạ tầng Viglacera, hệ thống tiêu chuẩn này được xây dựng trên

cơ sở các yêu cầu của tiêu chuẩn ISO 9001:2000 và hầu hết đều có sự thamgia của ba bên: Đại diện chủ Đầu tư: Công ty Đầu tư Phát triển Hạ tầngViglacera là Ban quản lý, Đoàn Tư vấn Giám sát – được công ty thuê ngoài

để thực hiện giám sát quá trình thi công, và Đơn vị thi công: Xí nghiệp Xâydựng Viglacera Mỗi một loại sản phẩm mà xí nghiệp thi công đều tuân theomột quy trình, quy trình này yêu cầu chặt chẽ về trình tự công việc, nội dungcông việc, trách nhiệm của ba bên, và những tài liệu, hồ sơ đi kèm Trongkhuôn khổ chuyên đề thực tập tại Xí nghiệp Xây dựng Viglacera, em chỉnguyên cứu công tác đảm bảo vật tư cho thi công xây dựng trên quy mô 06

công trình nhà ở và nhà biệt thự trong năm 2008, năm 2009, gồm:

1 Hạng mục Xây thô , hoàn thiện ngoài nhà, công trình Mẫu biệt thựA12, C36, C37, C38, C39 nơ 09 tại Khu ĐTM Đặng Xá, Gia Lâm, Hà Nộivới tổng giá trị là 3.918.747.840 đồng, thuộc hợp đồng giao khoán số01/2008/HĐNB-XD ngày 20/04/2008

2 Hợp đồng giao khoán số 02/2008/HĐNB-XD ngày 20/04/2008 có giátrị 1.733.884.000 đồng thi công hạng mục trát ngoài nhà, hoàn thiện ngoàinhà, công trình Nhà liền kề số 5,6,7,8 và biệt thự B số 3,5,11,15 nơ 07- KhuĐTM Đặng Xá

3 Hợp đồng giao khoán số 04/2008/HĐNB-XD ngày 10/05/2008 thicông hạng mục Xây thô , hoàn thiện ngoài nhà, công trình Mẫu biệt thự D số

33, 34,35 nơ 09 – Khu ĐTM Đặng Xá có giá trị 2.690.179.000 đồng

4 Hợp đồng giao khoán số 03/2009/HĐNB-XD ngày 08/05/2009 thicông hạng mục Xây thô , hoàn thiện ngoài nhà, công trình Mẫu biệt thự C số

20, 22 nơ 09 – Khu ĐTM Đặng Xá có giá trị 1.695.308.000

5 Hợp đồng giao khoán số 06/2009/HĐNB-XD ngày 24/07/2009 thicông hạng mục Xây thô , hoàn thiện ngoài nhà, công trình Nhà vườn liền kềC2.1, C2.2, Khu nhà ở Đình Bảng có giá trị 939.409.621 đồng

6 Hợp đồng giao khoán số 010/2009/HĐNB-XD ngày 05/11/2009 thicông hạng mục Xây thô công trình Nhà vườn liền kề C1.1, C1.2, C1.3, C1.4,C1.5 , Khu nhà ở Đình Bảng có giá trị 1.575.974.000 đồng

Công tác thi công nhà ở phải trải qua các công đoạn được mô tả cụ thểtrong quy trình thứ 20 - hệ thống quản lý chất lượng của công ty có hiệu lực

từ ngày 08/09/2003: 1,Trước khi triển khai thi công, đơn vị thi công phải thựchiện các công tác chuẩn bị thi công gọi là giai đoạn bắt đầu, giai đoạn nàygồm việc lập biện pháp về tổ chức phối hợp thi công; phố biến các thủ tục,quy định, an toàn, thiết bị; tập huấn cho cán bộ kỹ thuật cũng như nhân công

về thi công xây dựng nhà; đặc biệt quan trọng là việc chuẩn bị mặt bằng chotập kết vật tư, vật liệu, máy thi công, mặt bằng để thi công, và lán trại choviệc ăn ngủ, nghỉ và điều hành thi công 2, Đến giai đoạn triển khai thi công,bước thứ nhất là thực hiện thi công phần móng nhà Ở bước này, đơn vị thicông phải triển khai các công việc theo trình tự gồm: Đào hố móng, đổ bêtônglót móng, gia công lắp dựng cốt thép móng, gia công lắp dựng cốp pha, đổbêtông móng Sau mỗi phần công việc trên phải tiến hành nghiệm thu với sựđồng ý của ba bên gồm: chủ đầu tư, tư vấn giám sát, đơn vị thi công mới đượcthi công công việc tiếp theo Và khi phần móng được nghiệm thu xong, đơn vịthi công sẽ chuyển sang bước thứ hai là thi công phần thân nhà Cũng giốngnhư bước thứ nhất, các công việc trong thi công phần thân được tiến hànhtheo trình tự và sau mỗi bước phải được nghiệm thu gồm: lắp dựng cốtthépcột, ghép cốp pha cột, ghép cốp pha dầm sàn, gia công lắp dựng cốt thép dầmsàn, xây tường và các cấu kiện, lắp đặt các thiết bị ngầm Cứ tiếp tục như vậyđến phần hoàn thiện gồm: thi công phần trát, ốp, sơn, lắp đặt thiết bị điệnnước, cửa, hoàn chỉnh toàn bộ nhà 3, Sau khi đã nghiệm thu đủ ba bước thicông trên, xí nghiệp tiến hành nghiệm thu hoàn thành công trình và bàn giaocông trình, đưa công trình vào sử dụng.

1.2) Các loại vật tư chuyên dùng của công ty

Trong vật tư dùng cho thi công xây dựng được chia thành ba nhóm: vật

tư chính, vật tư phụ, vật tư khác Để đảm bảo chất lượng công trình, chủ đầu

tư quy định rõ các loại vật tư chính đưa vào sử dụng phải tuân theo tiêu chuẩnViệt Nam (TCVN, 22 TCN, TCXD) hoặc tiêu chuẩn quốc tế (ISO, EN,ASTM, BS)

a) Nhóm vật tư chính

Khái niệm: Vật tư chính là đối tượng lao động chủ yếu trong doanhnghiệp và là cơ sở vật chất chủ yếu hình thành nên thực thể của sảm phẩmmới Tất cả các công trình xây dựng đều không thể thiếu các vật tư chính là:

- Cát xây dựng:Tiêu chuẩn áp dụng: TCVN 1770-1986, TCXD

127-1985 Cát xây dựng được phân làm 04 loại như sau: Cát to, cát vừa, cát nhỏ,cát mịn (ML 0,7 – 1,4; ML 1,5 – 2,0)

- Thép xây dựng: Tiêu chuẩn áp dụng: TCVN 1651-1985, TCVN

6285-1997, TCVN 4453-1995 Thép xây dựng có nhiều loại: thép tròn trơn, théptròn đốt cán nóng, cán nguội, thép hình, thép lá, thép tấm….Thép xây dựngđược sản xuất bởi nhiều nhà sản xuất có nhãn hiệu trên cây thép đảm bảo chấtlượng như: Thép Thái Nguyên: TISCO; thép Việt-Úc: V-UC; thép Việt-Sinh:NSV; thép Hòa Phát: DANI; thép Việt-Ý: VIS; thép Việt-Hàn: VSP…

- Xi măng: Tiêu chuẩn áp dụng: TCVN 6260-1995, TCVN 2682 – 1992.Ximăng có nhiều loại PC30, PC40, PCB30, PCB40 Ximang được sản xuấtbởi nhiều nhà sản xuất như: Ximang Hoàng Thạch, ximang Phúc Sơn, ximangChifon, ximăng Bỉm Sơn, ximăng Nghi Sơn…

- Gạch xây dựng: Tiêu chuẩn áp dụng TCVN 1450-1986, TCVN

1451-1986 Gạch xây dùng trong công trình có nhiều loại: gạch rỗng đất sét nung,gạch, gạch đặc đất sét nung, gạch xi măng, gạch silicat… Gạch có nhiều hãngsản xuất như gạch Cầu Đuống, gạch Viglacera Từ Sơn, gạch Tanaka, gạchTuynel, gạch Hồng Thái…

* Ngoài ra, đối với mỗi hạng mục công trình khác nhau có vật tư chính khác:

- Công trình nhà biệt thự, nhà liền kề còn gồm: sơn, bột bả, gạch ốp, gạchlát, ngói lợp, cửa gỗ, cửa kính, cửa nhôm, cửa cuốn, cremon, khoá, ống nhựa,thiết bị điện nước …

- Công trình Hạ tầng kỹ thuật, hệ thống thoát nước mưa nước thải, kè đágồm: gỗ, xà gồ, cọc tre, ống cống, đế cống, bêtông nhựa (hạt mịn, hạt thô), đádăm cấp phối, tấm bêtông, cây xanh, đất màu, ghế đá.

b) Nhóm vật tư phụ

Khái niệm: Vật tư phụ là đối tượng lao động nhưng không phải là cơ sởvật chất chủ yếu hình thành nên thực thể sảm phẩm, mà chỉ có tác dụng phụtrong quá trình sản xuất, chế tạo sảm phẩm như: làm tăng chất lượng vật tưchính, tăng chất lượng sảm phẩm hoặc phục vụ cho công tác quản lý, phục vụsản xuất Vật tư phụ gồm nước, đinh, que hàn, dây thép, mái kính, mái nhựa,vách kính, xăng, dầu, flinkote, nhựa dán, kim thu sét, cọc chống sét, cút, tê,củi, dây đay, phên tre, bạt dứa…

c) Nhóm vật tư khác

Vật tư khác là các loại vật tư loại ra khỏi quá trình sản xuất, chế tạo sảnphẩm hoặc là phế liệu thu nhập thu hồi trong quá trình thanh lý TSCĐ và cácloại NVL khác chưa đề cập đến trong các loại kể trên Bởi hai nhóm vật tưphụ, vật tư khác chiếm giá trị nhỏ trong tổng giá rị nguyên vật liệu và dễ tínhtoán để đáp ứng đúng nhu cầu thi công Do đó, ta sẽ nghiên cứu công tác đảmbảo vật tư chính gồm: cát đá, ximăng, thép, gạch, gỗ và cửa gỗ trong quá trìnhthi công tại Xí nghiệp Xây dựng Viglacera

Sáu công trình mà Xí nghiệp thi công (đã kể trên) sử dụng khối lượngnguyên vật liệu chính được liệt kê trong phụ lục 01B

2 Thực trạng công tác đảm bảo vật tư cho thi công xây dựng tại Xí nghiệp Xây dựng Viglacera

2.1) Khâu thu mua

Đây là khâu quản lý về khối lượng, chất lượng, quy cách, chủng loại, giámua và chi phí mua cũng như kế hoạch mua theo đúng tiến độ thời gian phùhợp với kế hoạch sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp Việc mua bán làmột quá trình gồm nhiều khâu nhỏ

Sơ đồ 4: Quy trình thu mua nguyên vật liệu

Khâu thu mua vật tư tuân theo quy trình 15 – quy trình mua vật tư vànhập xuất vật tư phục vụ công tác xây lắp trong hệ thống tiêu chuẩn của Công

ty Đầu tư Phát triển Hạ tầng Viglacera ban hành ngày 08/09/2003 (ứng vớiyêu cầu 7.4 của tiêu chuẩn ISO 9001:2000)

Công tác hoạch định chương trình mua sẽ được cán bộ kỹ thuật căn cứvào hợp đồng giao khoán nội bộ, bản vẽ thiết kế và dự toán xây dựng để xácđịnh cần những loại vật tư gì, khối lượng từng loại bao nhiêu, chủng loại từngvật tư Sau đó, cán bộ kỹ thuật sẽ lựa chọn nhà cung cấp thông qua chào hàngcạnh tranh của ít nhất 03 nhà cung cấp trên thị trường Việc xem xét lựa chọnnhà cung cấp sẽ được đánh giá phân tích qua một số chỉ tiêu như: Chất lượngvật tư, đơn giá, chủng loại, tiến độ cấp hàng, hình thức thanh toán và tácphong làm việc Khi có đủ thông tin của các nhà cung cấp, cán bộ kỹ thuật sẽtrình Phó giám đốc xí nghiệp duyệt chọn nhà cung cấp Đối với các loại vật

Hoạch định

chương trình

mua

Tìm và chọn nhà cung ứng

Thương lượng và đặt hàng

Tổ chức thực hiện thoả thuận

Đánh giá hiệu quả

tư chính vì có số lượng lớn và cường độ sử dụng thường xuyên, liên tục nên

xí nghiệp hợp tác với nhà cung cấp thông qua hợp đồng kinh tế để ràng buộc

về thời gian cấp hàng, khối lượng, chủng loại vật tư và cách thức thanh toán

Có một điều cần lưu ý là đơn giá thỏa thuận trong hợp đồng kinh tế không chỉcăn cứ vào đơn giá chào hàng của ít nhất ba nhà cung cấp mà còn được xemxét dựa trên thông báo giá vật liệu xây dựng của Thông báo giá thành phố HàNội do Sở Xây dựng ban hành hoặc thông báo của Liên Sở Tỉnh Bắc Ninhtuỳ theo địa điểm xây dựng tại thời điểm ký hợp đồng Để thực hiện thỏathuận, xí nghiệp sẽ gửi đơn đặt hàng theo mẫu trước thời điểm cần vật tư chobên đối tác (Mẫu đơn đặt hàng xem phụ lục 03)

Để xác định khối lượng đơn đặt hàng, cán bộ kỹ thuật xí nghiệp sẽ xácđịnh nhu cầu vật tư dùng cho thi công xây dựng căn cứ vào: Bản vẽ thiết kế

và dự toán xây dựng công trình Đối với nhu cầu vật tư cho từng giai đoạn thicông còn phải căn cứ vào kế hoạch sản xuất kinh doanh và kế hoạch tổ chứcthi công

* Bản vẽ thiết kế (Thiết kế kỹ thuật, thiết kế kỹ thuật thi công): là bản vẽbiểu diễn hình dáng, cấu tạo, mô hình của công trình phục vụ cho việc thicông xây dựng và lắp đặt thiết bị cho công trình Bản vẽ thể hiện hình dáng,kích thước, tính năng, kỹ thuật, chủng loại vật liệu cấu tạo nên bộ phận côngtrình và công trình, thể hiện hình dáng tổng thể của công trình

Vai trò của bản vẽ thiết kế khác nhau đối với từng đối tượng khác nhau:+ Người lập dự toán sử dụng bản vẽ để xác định khối lượng của các côngviệc thi công xây dựng công trình, từ đó áp giá (Đơn giá xây dựng công trình)

để xác định ra giá trị dự toán xây dựng công trình

+ Người làm công tác kế hoạch có thể dựa vào bản vẽ thiết kế để tínhtoán và dự trù các nguồn lực phục vụ kế hoạch thi công xây dựng công trình.+ Người thi công ( nhà thầu xây dựng) nhìn vào bản vẽ thiết kế và sử

dụng các phương tiện kỹ thuật, công nghệ và nhân lực, vật lực để biến thiết kếtrên bản vẽ thành công trình trong thực tế.

+ Người làm công tác kiểm tra khối lượng, chi phí (kế toán, kiểm toán,thanh tra, nhân viên ngân hàng, kho bạc) dựa vào bản vẽ để kiểm tra, kiểmsoát khối lượng trong hồ sơ thanh quyết toán

* Dự toán xây dựng công trình: được lập cho từng công trình trong dự ántheo khối lượng của hồ sơ thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công, đơn giá

và định mức tương ứng Dự toán công trình được lập là căn cứ để lập kếhoạch và quản lý vốn đầu tư xây dựng công trình, là cơ sở để xác định giá trị

để giao nhận thầu xây lắp

* Lập kế hoạch sản xuất kinh doanh là các hoạt động xác định các mụctiêu, các bước thực hiện của các hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty,các đơn vị nhằm mục đích:

+ Làm cơ sở cho các hoạt động sản xuất kinh doanh

+ Kiểm soát, điều chỉnh các hoạt động sản xuất kinh doanh

Việc lập kế hoạch sản xuất kinh doanh phải tuân theo quy trình 11 banhành ngày 08/09/2003 trong hệ thống chất lượng của công ty (ứng với yêucầu 7.1 của tiêu chuẩn ISO 9001-2000); gồm lập kế hoạch tuần, kế hoạchtháng, kế hoạch quý, kế hoạch 06 tháng và kế hoạch năm

* Lập kế hoạch tổ chức thi công: Kế hoạch tổ chức thi công là đưa rabiện pháp thi công tối ưu nhất phù hợp với từng công trình để xác định đượcthời gian, tiến độ và đảm bảo an toàn cũng như chất lượng công trình

Lập kế hoạch tổ chức thi công tuân theo quy trình 14 ban hành ngày08/09/2003 của Công ty Đầu tư Phát triển Hạ tầng Viglacera (ứng với yêu cầu7.1 của ISO 9001-2000)

Nhu cầu vật tư thực tế cho thi công được tính theo công thức sau:

- Tổng nhu cầu vật tư để thi công do cán bộ kỹ thuật tính toán ra theo trìnhtự: Dựa vào kế hoạch sản xuất tháng công ty giao cho xí nghiệp, kế hoạch sảnxuất theo tuần của xí nghiệp, kết hợp với tiến độ thi công sẽ dự tính được trongtuần làm việc kế tiếp, xí nghiệp sẽ phải triển khai những đầu mục công việc gì,khối lượng công việc là bao nhiêu Từ đó cán bộ kỹ thuật sẽ nhìn vào bản vẽthiết kế và dự toán xây dựng công trình để bóc tách sẽ cần bao nhiêu khốilượng từng loại vật tư Đồng thời từ số liệu khối lượng vật tư cần dùng kết hợpvới bảng kế hoạch vật tư sẽ xác định được thời điểm cần đặt hàng

Ví dụ: Nhìn vào phụ lục 02 - bản vẽ thiết kế “Mặt bằng mái” hạng mụcDán mái ngói, công trình Xây thô, hoàn thiện ngoài này mẫu biệt thự C nơ 09Khu Đô thị mới Đặng Xá – Gia Lâm – Hà Nội Bằng các kiến thức hình học,

ta chia mặt bằng mái cần dán ngói thành các hình vuông, hình tam giác, hìnhchữ nhật… để tính ra diện tích cần dán ngói là 121,632m2 Từ số liệu này tatiến hành chạy phần mềm dự toán xây dựng để ra được bảng dự toán (xem tạiphụ lục 03) Trong bảng dự toán này cho ta biết để dán được 121,632 m2 ngóiloại 22 viên/m2 sẽ hết chi phí gốc là 7.562.956 đồng chi phí vật liệu (Đơn giágốc là 62.179 đồng/m2 dán ngói) và 3.324.081 đồng chi phí nhân công (Đơngiá gốc là 27.329 đồng công/m2) Ngoài ra, để dán ngói còn sử dụng đến23,66m ngói bò loại 3 viên/m2 với chi phí vật liệu là 1.171.170 đồng (Đơngiá 49.500 đồng /m) Từ đây lại chạy phần mềm dự toán sẽ ra được “Bảngchênh lệch vật tư” (phụ lục 04), bảng này sẽ tổng hợp toàn bộ nhu cầu vật tưcho hạng mục Dán ngói mẫu C, cụ thể là để hoàn thành thi công phần Dánngói cần: 3,193m3 cát mịn loại 0,7-1,4