Tiết 24 Tác dụng nhiệt và tác dụng phát sáng của dòng điện

-Vật dẫn điện nóng lên khi có dòng điện chạy qua Kết luận: Khi có dòng điện chạy qua, các vật dẫn bị nóng lên Dòng điện chạy qua dây tóc bóng đèn làm dây tóc nóng tới nhiệt độ cao và ph

Câu 1: Chiều dòng điện được quy ước như thế nào?

Trả lời:

Chiều dòng điện là chiều từ cực dương qua dây dẫn và các thiết bị điện tới cực âm của nguồn điện

Câu 2: Hãy nối các kí hiệu với các bộ phận tương ứng

của mạch điện

1- Nguồn điện

2- Hai nguồn điện mắc nối tiếp

3- Bóng đèn

4- Công tắc đóng

5- Công tắc mở

Khi có dòng điện trong mạch, ta không thể nhìn thấy các điện tích dịch chuyển Nhưng ta có thể nhận biết được sự tồn tại của nó nhờ quan sát các các tác dụng mà dòng điện

gây ra

Hai trong số các tác dụng của dòng điện là

Và bây giờ chúng ta cùng tìm hiểu các tác dụng này của

dòng điện các em nhé

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt:

C1: Hãy kể tên một số dụng cụ, thiết bị thường dùng được đốt nóng khi có dòng điện chạy qua

Trả lời: Các dụng cụ, thiết bị được đốt nóng khi có dòng điện chạy qua là

Bàn là điện Bếp điện Mỏ hàn điện

Nồi cơm điện

C2: Hãy lắp mạch điện như sơ đồø hình 22.1 và tìm hiểu các nội dung sau đây:

a) Khi đèn sáng, bóng đèn có nóng lên không? Bằng cách nào để xác nhận điều đó? - Bóng đèn bị nóng lên, ta có

thể cảm thấy khi sờ bằng tay

b) Bộ phận nào của đèn bị đốt nóng mạnh và phát sáng khi có dòng điện chạy qua?

- Dây tóc bóng đèn

Hình 22.1

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt:

Ch t ấ Nhi t độ nóng ệ

Người ta thường dùng Vonfram để làm dây tóc bóng đèn vì vonfram có nhiệt độ nóng chảy cao.

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt:

Qua các câu C1 và C2 các em có nhận xét gì ?

Vật dẫn điện nóng lên khi có dòng điện chạy qua

-Vật dẫn điện nóng

lên khi có dòng

điện chạy qua

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt:

-Vật dẫn điện nóng lên

khi có dòng điện chạy

K

ắc qui Cầu chì Cơng tắc

Sau khi quan sát thí nghiệm hãy cho biết: a) Có hiện tượng gì xảy ra với các mảnh giấy khi đóng công tắc?

b) Từ quan sát trên, hãy cho biết dòng điện đã gây tác dụng gì với dây sắt?

Trả lời

a) Các mảnh giấy bị dây sắt đốt

cháy đứt và rơi xuống b) Dòng điện đã làm cho dây sắt nóng lên ( gây tác dụng nhiệt)

-Vật dẫn điện nóng lên

khi có dòng điện chạy

qua

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt:

-Vật dẫn điện nóng lên khi

có dòng điện chạy qua

Kết luận:

Khi có dòng điện chạy qua, các vật dẫn

bị Dòng điện chạy qua dây tóc bóng đèn làm dây tóc nóng tới cao và .

nóng lên

nhiệt độ phát sáng

Kết luận:

Khi có dòng điện chạy qua,

các vật dẫn bị nóng lên

Dòng điện chạy qua dây

tóc bóng đèn làm dây tóc

nóng tới nhiệt độ cao và phát

sáng

Qua các câu hỏi và thí nghiệm trên các em có kết luận gì về tác dụng nhiệt của dòng điện ?

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt:

-Vật dẫn điện nóng lên khi

có dòng điện chạy qua

Kết luận:

Khi có dòng điện chạy qua,

các vật dẫn bị nóng lên

Dòng điện chạy qua dây tóc

bóng đèn làm dây tóc nóng

tới nhiệt độ cao và phát sáng

C4: Nếu trong mạch điện với dây dẫn bằng đồng có nối xen một đoạn dây chì ( gọi là cầu chì) thì trong một số trường hợp do tác dụng nhiệt của dòng điện, dây dẫn có thể nóng lên trên 327oC Hỏi khi đó có hiện tượng

gì xảy ra với đoạn dây chì và với mạch điện?

Trả lời

Nhiệt đôï nóng chảy của chì khoảng 200 –

300o C < 327o C -> dây chì nóng chảy và

bị đứt -> ngắt mạch điện.

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt:

-Vật dẫn điện nóng lên khi

có dòng điện chạy qua

Kết luận:

Khi có dòng điện chạy qua,

các vật dẫn bị nóng lên

Dòng điện chạy qua dây tóc

bóng đèn làm dây tóc nóng

tới nhiệt độ cao và phát sáng

II/Tác dụng phát sáng:

Một trong những tác dụng quan trọng của dòng điện là phát sáng Nhiều loại đèn điện hoạt động dựa trên tác dụng này.

1 Bóng đèn bút thử điện:

C5: Trong bóng đèn bút thử điện có chứa một chất khí ( khí xêôn) Hãy quan sát bóng đèn này và cho nhận xét về hai đầu dây bên trong nó

Trả lời

Hai đầu dây bên trong bóng đèn của bút thử điện tách rời nhau

1 Bóng đèn bút thử điện:

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt:

-Vật dẫn điện nóng lên khi

có dòng điện chạy qua

Kết luận:

Khi có dòng điện chạy qua,

các vật dẫn bị nóng lên

Dòng điện chạy qua dây tóc

bóng đèn làm dây tóc nóng

tới nhiệt độ cao và phát sáng

II/Tác dụng phát sáng:

C5: Hãy quan sát bóng đèn bút thử điện khi nó phát sáng và trả lời câu hỏi sau đây:

Đèn sáng do hai đầu dây đèn nóng sáng hay do vùng chất khí ở giữa hai đầu dây này phát sáng ?

1 Bóng đèn bút thử điện:

Trảlời

Đèn sáng do vùng chất khí giữa hai dầu

dây đèn phát sáng

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt:

-Vật dẫn điện nóng lên khi

có dòng điện chạy qua

Kết luận:

Khi có dòng điện chạy qua,

các vật dẫn bị nóng lên

Dòng điện chạy qua dây tóc

bóng đèn làm dây tóc nóng

tới nhiệt độ cao và phát sáng

II/Tác dụng phát sáng:

Qua các câu hỏi trên các em hãy hoàn

thành kết luận cho phần này

Kết luận: Dòng điện chạy qua chất khí trong bóng đèn bút thử điện làm chất khí này

Kết luận: Dòng điện chạy

qua chất khí trong bóng

đèn bút thử điện làm chất

khí này phát sáng

1 Bóng đèn bút thử điện:

phát sáng

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt:

2 Đèn điôt phát quang (đèn LED):

a) Hãy quan sát ảnh của đèn điôt phát quang để nhận biết hai bản kim loại

to, nhỏ khác nhau ở bên trong đèn và hai đầu dây bên ngoài nối với chúng

Hình 22.4

-Vật dẫn điện nóng lên khi

có dòng điện chạy qua

Kết luận:

Khi có dòng điện chạy qua,

các vật dẫn bị nóng lên

Dòng điện chạy qua dây tóc

bóng đèn làm dây tóc nóng

tới nhiệt độ cao và phát sáng

II/Tác dụng phát sáng:

Kết luận: Dòng điện chạy

qua chất khí trong bóng

đèn bút thử điện làm chất

khí này phát sáng

1 Bóng đèn bút thử điện:

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt:

Hình 22.5

b) Thắp sáng đèn điôt phát quang bằng cách nối hai đầu dây của đèn vào hai cực của nguồn điện theo hình 22.5 Quan sát xem đèn có sáng không ?

Pin

K

2 Đèn điôt phát quang (đèn LED):

-Vật dẫn điện nóng lên khi

có dòng điện chạy qua

Kết luận:

Khi có dòng điện chạy qua,

các vật dẫn bị nóng lên

Dòng điện chạy qua dây tóc

bóng đèn làm dây tóc nóng

tới nhiệt độ cao và phát sáng

II/Tác dụng phát sáng:

Kết luận: Dòng điện chạy

qua chất khí trong bóng

đèn bút thử điện làm chất

khí này phát sáng

1 Bóng đèn bút thử điện:

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt:

Đèn LED chỉ sáng khi cực dương của pin nôi với bản kim loại nhỏ của đèn

2 Đèn điôt phát quang (đèn LED):

-Vật dẫn điện nóng lên khi

có dòng điện chạy qua

Kết luận:

Khi có dòng điện chạy qua,

các vật dẫn bị nóng lên

Dòng điện chạy qua dây tóc

bóng đèn làm dây tóc nóng

tới nhiệt độ cao và phát sáng

II/Tác dụng phát sáng:

Kết luận: Dòng điện chạy

qua chất khí trong bóng

đèn bút thử điện làm chất

khí này phát sáng

1 Bóng đèn bút thử điện:

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt:

Hãy hoàn thành kết luận cho phần này bằng cách chọn từ thích hợp điền vào chổ trống

Kết luận: Đèn điôt phát quang chỉ cho dòng điện đi qua

theo nhất định và khi đó đèn sáng.

một chiều

2 Đèn điôt phát quang (đèn LED):

-Vật dẫn điện nóng lên khi

có dòng điện chạy qua

Kết luận:

Khi có dòng điện chạy qua,

các vật dẫn bị nóng lên

Dòng điện chạy qua dây tóc

bóng đèn làm dây tóc nóng

tới nhiệt độ cao và phát sáng

II/Tác dụng phát sáng:

Kết luận: Dòng điện chạy qua

chất khí trong bóng đèn bút thử

điện làm chất khí này phát sáng

1 Bóng đèn bút thử điện:

Kết luận: Đèn điôt phát quang chỉ

cho dòng điện đi qua theo một chiều

nhất định và khi đó đèn sáng

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt:

Và bây giờ các em hãy nhắc lại xem sau bài này

ta cần ghi nhớ những gì?

Ghi nhớ:

•* Dòng điện đi qua mọi vật dẫn thông thường đều làm cho vật dẫn nóng lên Nếu vật dẫn nóng đến nhiệt độ cao thì phát sáng

•* Dòng điện có thể làm sáng bóng đèn bút thử điện và đèn điôt phát quang mặc dù các đèn này chưa nóng tới nhiệt độ cao

2 Đèn điôt phát quang (đèn LED):

-Vật dẫn điện nóng lên khi

có dòng điện chạy qua

Kết luận:

Khi có dòng điện chạy qua,

các vật dẫn bị nóng lên

Dòng điện chạy qua dây tóc

bóng đèn làm dây tóc nóng

tới nhiệt độ cao và phát sáng

II/Tác dụng phát sáng:

Kết luận: Dòng điện chạy qua

chất khí trong bóng đèn bút thử

điện làm chất khí này phát

sáng

1 Bóng đèn bút thử điện:

Kết luận: Đèn điôt phát quang chỉ

nhất định và khi đó đèn sáng

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt:

C8: Dòng điện không gây tác dụng nhiệt trong các dụng cụ nào dưới đây khi chúng hoạt động bình thường?

A Bóng đèn bút thử điện

B Đèn điôt phát quang

C Quạt điện

D Không có trường hợp nào

2 Đèn điôt phát quang (đèn LED):

-Vật dẫn điện nóng lên khi

có dòng điện chạy qua

Kết luận:

Khi có dòng điện chạy qua,

các vật dẫn bị nóng lên

Dòng điện chạy qua dây tóc

bóng đèn làm dây tóc nóng

tới nhiệt độ cao và phát sáng

II/Tác dụng phát sáng:

Kết luận: Dòng điện chạy qua

chất khí trong bóng đèn bút thử

điện làm chất khí này phát

sáng

1 Bóng đèn bút thử điện:

Kết luận: Đèn điôt phát quang chỉ

nhất định và khi đó đèn sáng

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt:

2 Đèn điôt phát quang (đèn LED):

-Vật dẫn điện nóng lên khi

có dòng điện chạy qua

Kết luận:

Khi có dòng điện chạy qua,

các vật dẫn bị nóng lên

Dòng điện chạy qua dây tóc

bóng đèn làm dây tóc nóng

tới nhiệt độ cao và phát sáng

II/Tác dụng phát sáng:

Kết luận: Dòng điện chạy qua

chất khí trong bóng đèn bút thử

điện làm chất khí này phát

sáng

1 Bóng đèn bút thử điện:

Kết luận: Đèn điôt phát quang chỉ

nhất định và khi đó đèn sáng

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt:

2 Đèn điôt phát quang (đèn LED):

-Vật dẫn điện nóng lên khi

có dòng điện chạy qua

Kết luận:

Khi có dòng điện chạy qua,

các vật dẫn bị nóng lên

Dòng điện chạy qua dây tóc

bóng đèn làm dây tóc nóng

tới nhiệt độ cao và phát sáng

II/Tác dụng phát sáng:

Kết luận: Dòng điện chạy qua

chất khí trong bóng đèn bút thử

điện làm chất khí này phát

sáng

1 Bóng đèn bút thử điện:

Kết luận: Đèn điôt phát quang chỉ

nhất định và khi đó đèn sáng

- Đóng khoá K, nếu đèn không sáng đổi hai đầu dây đèn Khi đèn sáng, bản kim loại nhỏ trong đèn LED nối với cực nào thì đó là cực đương Cực kia là cực âm

Hình 22.5

Pin

K

+ _

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt:

Để học tốt bài sau và cũng để khắc sâu kiến thức, về nhà các em hãy:

Học thuộc phần ghi nhớ

Làm các bài tập 22.1  22.13

(tr 23 –SBT) Đọc phần “ Có thể em chưa biết ”

TRƯỜNG THCS CÁT HANH

Hãy yêu thích việc mình làm

bạn sẽ cảm thấy thú vị hơn

và việc mình làm sẽ có hiệu quả hơn.