bài giảng vật lý 12 bài 28 tia x

Bước sóng nằm trong khoảng nào?Bài cũ* Tác dụng lên phim ảnh * Kích thích sự phát quang của nhiều chất * Kích thích nhiều phản ứng hoá học * Tác dụng sinh học * Ion hoá chất khí, gây tác

Câu 1 : Tia tử ngoại có những tính chất gì? Bước sóng nằm trong khoảng nào?Bài cũ

* Tác dụng lên phim ảnh

* Kích thích sự phát quang của nhiều chất

* Kích thích nhiều phản ứng hoá học

* Tác dụng sinh học

* Ion hoá chất khí, gây tác dụng quang điện

* Bị nước và thuỷ tinh … hấp thụ mạnh,

nhưng truyền qua được thạch anh

Đặt hiệu điện thế U giữa anôt và catôt,

các electron phát xạ ra từ catôt được tăng tốc trong điện trường đến đập vào anơt

+

Anốt Catốt

-F

F ’

T ối ngày 8/11/1895, sau khi rời phòng thí nghiệm một quãng,

sực nhớ quên chưa ngắt cầu dao điện cao thế dẫn vào ống tia

catod, Wilhelm Conrad Roentgen (1845-1923) quay lại phòng và

nhận thấy một vệt sáng màu xanh lục trên bàn tuy phòng tối

om.

Hi ện tượng này đã lôi cuốn ông và sau 49 ngày liên tục, ông đã

tìm ra tính chất của thứ tia bí mật mà ông tạm đặt tên là tia X và

mang lại cho ông giải Nobel về vật lý đầu tiên vào năm 1901

Lịch sử phát hiện ra tia X (RƠNGHEN)

I PHÁT HIỆN TIA

X

Khi chùm êlectron nhanh (tức

có năng lượng lớn) đập vào một vật rắn thì vật đó phát ra tia X.

Ống Cu-lit-giơ

Đặt hiệu điện thế vài chục kilơvôn giữa anôt và

catôt Các êlectron bayï ra từ FF’ s ẽ được tăng tốc trong điện trường mạnh g i ữa Anốt và catốt đến đập vào anơt làm cho A phát ra tia X

F

F ’

Dây nung FF’

CHỤP ĐIỆN TRONG CÔNG NGHIỆP:

CHIẾU ĐIỆN TRONG Y HỌC XÁC ĐỊNH NHỮNG CHẤN THƯƠNG

ống nanô cacbon(đường kính vài nanômét), chiều dài cỡ micrômét

Nghiên cứu cấu trúc của vật rắn

- Cá nhân đọc lướt SGK, khoảng 3 phút.

- Thảo luận, thống nhất, tiến hành chọn phiếu số thông tin ghi vào cột tương ứng Thời gian tối đa 5 phút.

Hướng dẫn hoạt động:

- Cá nhân đọc lướt SGK, khoảng 3 phút.

- Thảo luận, thống nhất, tiến hành chọn phiếu số

thông tin ghi s ố của phiếu vào cột tương ứng.

- Trước tiên chọn thông tin về bản chất và tính chất ghi vào cột 1 và 2 Thời gian tối đa 3 phút.

- Tiếp theo, sau khi hoàn thành 1 và 2, nhóm tiếp chọn phiếu số thông tin về ứng dụng vào cột 3 Thời gian tối

thảo luận, trao đổi để sửa đổi hoặc bảo vệ kết quả đó hoặc chất vấn nhóm khác về vấn

đề đ ó.

- Cự người trả lời các phát vấn của nhóm khác( nếu có), giáo viên.

với tia tử ngoại

TIA X L GÌ?

Định nghĩa:

Tia x là bức xạ không nhìn thấy có bước sóng rất ngắn

từ 10-11m đến 10-8m (ngắn hơn bước sóng của tia tử

ngoại)

Tia x có bản chất là sóng điện từ

Bản chất:

Bản chất của TIA X l gì?

Tia X

Tính chất nổi bật v à quan trọng của tia X là Khả năng đâm xuyên

Có tác dụng mạnh lên kính ảnh

Làm phát quang một số chất

Có khả năng iôn hóa chất khí

Có tác dụng sinh lí, hủy hoại tế bào, diệt vi khuẩn

2 Tính chất:

CHỤP HÌNH BÔNG HOA BẰNG TIA X

Tính chất nổi bật và quan trọng của tia X là Khả năng đâm xuyên

Có tác dụng mạnh lên kính ảnh

Làm phát quang một số chất

Có khả năng iôn hóa chất khí

Có tác dụng sinh lí, hủy hoại tế bào, diệt vi khuẩn

Là sóng điện từ có

bước sóng trong

khoảng

Cùng bản chất

với tia tử ngoại

3 Công dụng:

- Trong y học: chiếu điện, chụp điện, chuẩn đoán, chữa bệnh ung thư, diệt khuẩn…

- Trong công nghiệp: kiểm tra sản phẩm.

- Nghiên cứu cấu trúc vật chất.

- Kiểm tra hành lí khách đi máy bay.

Gemani

-Tia gamma, tia X, tia hồng ngoại, ánh sáng nhìn thấy,

tia tử ngoại, sóng vô tuyến: đều có chung bản chất là

sóng điện từ, điểm khác nhau cơ bản giữa chúng là

bước sóng.

IV/THANG SÓNG ĐIỆN TỪ :

) (

10 11 m





) (

10 8 , 3



) (

10 6 , 7 10

8 ,

10 10

6 ,



) (

10

Ánh sáng nhìn thấy

Tia hồng ngoại

Tia tử ngoại Sóng vô tuyến Rơnghen Tia Tia

Gamma

Cách phát Vật nóng dưới Các nguồn sáng

500 o C Vật nóng trên

2000 0 C Máy phát vô tuyến

Oáng Rơnghen

Sự phân huỷ hạt nhân

Cách thu

Phương pháp vô tuyến Phương pháp chụp ảnh

Phương pháp quang điện

Phương pháp nhiệt điện

Phương pháp ion hóa

Nêu các tính chất và tác dụng của tia X?

Câu 2 Sắp xếp Đúng thứ tự của các tia theo sự t ăng

dần của bước sóng trên thang sóng điện từ

A Tia hồng ngọai , ánh sáng nhìn thấy , tia X, tia tử ngoại

B Tia tử ngoại, ánh sáng nhìn thấy, tia X, tia hồng ngoại.

C Tia tử ngoại , tia hồng ngoại , ánh sáng nhìn thấy , tia X.

D Tia hồng ngoại, ánh sáng nhìn thấy, tia tử ngoại, tia X.