Hãy nhắc lại nguyên tắc chung để tạo ra dòng điện xoay chiều Vậy phải làm thế nào để ứng dụng hiện tượng cảm ứng điện từ vào việc chế tạo các loại máy phát điện ?... Bài 17 MÁY PHÁT
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1 – Máy biến áp hoạt động dựa trên nguyên tắc nào ?
Câu 2 – Mối liên hệ giữa điện áp U, cường độ dòng điện I và số vòng dây
N của máy biến áp
Trang 3Hãy nhắc lại nguyên tắc chung
để tạo ra dòng điện
xoay chiều
Vậy phải làm thế nào
để ứng dụng hiện tượng cảm ứng điện từ vào việc chế tạo các loại
máy phát điện ?
Trang 4Bài 17 MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU
I-MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU MỘT PHA
1-Cấu tạo :
a-Phần cảm : (rôto) tạo ra từ thông biến thiên
bằng các nam châm quay
b-Phần ứng : (stato) gồm các cuộn dây giống
nhau, cố định trên một vòng tròn
Trang 5Bài 17 MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU
I-MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU MỘT PHA
2.Hoạt động
Khi rôto quay, từ thông qua mỗi cuộn dây biến thiên tuần hoàn theo thời gian t với tần số f
Kết quả trong đó xuất hiện một suất điện động xoay chiều hình sin với cùng tần số f
Trang 6Bài 17 MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU
I-MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU MỘT PHA 2.Hoạt động
Trong đó :
Tần số f của dòng điện xoay chiều được tính
như thế nào ?
f = pn
Với :
-n : tốc độ quay của rôto (vòng/giây)
-p : số cặp cực của nam châm
Trang 7Bài 17 MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU
II-MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
1-Cấu tạo và nguyên tắc hoạt động
a-Cấu tạo : Gồm 2 phần
-Stato : gồm 3 cuộn dây hình trụ giống nhau gắn
cố định trên một vòng tròn đặt lệch nhau 120 độ
-Rôto : Là một nam châm quay quanh trục với tốc
độ góc không đổi
Trang 8Bài 17 MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU
II-MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
1-Cấu tạo và nguyên tắc hoạt động
b-Nguyên tắc hoạt động :
- Khi rôto quay đều, từ thông qua ba cuộn
dây biến thiên điều hòa cùng tần số f và sinh ra 3 dòng điện xoay chiều cùng biên độ, cùng tần số và lệch pha nhau một góc 2/3
Trang 9Bài 17 MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU
pha
II-MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA 2-Cách mắc mạch ba pha :
a-Cách mắc hình sao :
b-Cách mắc hình tam giác :
pha dây I
I
pha
pha
Trang 10Bài 17 MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU
II-MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
3-Dòng ba pha
Dòng điện xoay chiều do máy phát điện xoay chiều ba pha phát ra là dòng ba pha
Dòng ba pha là hệ ba dòng điện xoay chiều
có cùng tần số, nhưng lệch pha nhau 2/3 từng đôi một
Trang 11Bài 17 MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU
II-MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
4-Những ưu việt của dòng ba pha
-Tiết kiệm được dây dẫn khi truyền tải đi xa -Cung cấp điện cho các động cơ ba pha, dùng phổ biến trong các nhà máy, xí nghiệp
Trang 12CỦNG CỐ
Câu 1 : Máy phát điện xoay chiều một pha có p cặp cực, tốc độ quay của rôto bằng n vòng/giây thì tần số của dòng điện xoay chiều do máy tạo ra là :
A.f = 60np B.f = np
C.f = 60n/p D.f = 60p/n
Trang 13CỦNG CỐ
Câu 2 Điều nào sau đây là ĐÚNG khi nói về cấu tạo của máy phát điện xoay chiều ?
A.Phần cảm là phần tạo ra từ trường, phần ứng là phần trong đó xuất hiện suất điện động cảm ứng
B.Máy phát điện có 2 thành phần cơ bản : phần quay (rôto) và phần đứng yên (stato)
C.Phần cảm và phần ứng đều có thể là rôto hoặc stato
D.Cả ba câu trên đều đúng
Trang 14DẶN DÒ
-Làm các bài tập SGK và các bài tương
tự trong SBT
-Đọc trước bài 18
Trang 15N
S
Trang 16N
S
1
2
3
Ba cuộn dây của phần ứng đặt lệch nhau 1/3 vòng tròn trên stato
Phần ứng : stato
Phần cảm : là rôto,
là nam châm điện
NGUYÊN TẮC CẤU TẠO
Hãy nhắc lại nguyên tắc cấu tạo
của máy phát điện xoay chiều một
pha !
Trang 17Cho nam châm quay tròn đều thì từ thông qua 3 cuộn đây sẽ biến thiên điều hòa sinh ra 3 dđxc 1 pha
Vậy làm cách nào cho từ thông qua
3 cuộn dây biến thiên điều hòa ?
1
2
3
N
S
Vậy từ thông qua 3 cuộn dây biến thiên lệch pha nhau như thế nào ? NGUYÊN TẮC HOẠT ĐỘNG
Trang 18CÁCH MẮC HÌNH SAO
Dây pha 1
Dây trung hòa
Dây pha 3 Dây pha 2
Ba điểm đầu của các cuộn dây nối với ba mạch ngoài bằng ba dây dẫn khác nhau gọi là dây pha (dây nóng)
Ba điểm cuối của các cuộn dây nối với nhau trước, rồi nối với ba mạch ngoài bằng một dây dẫn chung gọi là dây trung hòa ( dây nguội)
Trang 19CÁCH MẮC TAM GIAC
Dây pha 1
Dây pha 3 Dây pha 2
Điểm cuối của cuộn này nối điểm đầu của cuộn kia … tạo thành 3 điểm Ba điểm đó lại nối với các mạch ngoài bằng ba dây pha Tải cũng mắc hình tam giác