Nên việc ta chọn ẩn phụ t 2x2 ở cách 2 là hoàn toàn tự nhiên!. không mang tính áp đặt của kinh nghiệm trong suy nghĩ là : “thấy có căn thức thì đặt căn thức là ẩn phụ”.
Trang 1GIẢI NHANH BÀI TOÁN TÍCH PHÂN TRONG ĐỀ THI ĐẠI HỌC
KHỐI A, A1, B, D
Câu 1: Tính tích phân 2 2 2
1
1 ln
x
x
(ĐH khối A, A1 - 2013)
Cách giải thông thường
Cách 1:
x
Ta xét :
+ 1 2
1
ln
I xdx
Đặt u lnx du 1dx
x
; dv dx v x
1
2
1
x
x
+ 2 2 2
1
1
ln
x
Đặt u lnx du 1dx
x
2
1
x
2ln 2 1 ln 2 5ln 2 3
Cách 2:
x
I xdx xdx
Trang 2Đặt tlnx x e t và dx e dt t
Đổi cận: x 1 t 0 ; x 2 t ln 2
2
1
t
e
0
ln 2 0
ln 2 ln 2 ln 2 ln 2 ln 2 ln 2
ln 2
1
5ln 2 3
2
Vậy 15ln 2 3
2
Cách giải nhanh
Cách 3: các bạn để ý quan hệ giữa 1
x và 12
x là : 21dx d 1
; quan hệ giữa x và
1 là : 1dx dx Do đó, ta có : x22 1 dx 1 12 dx d x 1
nhanh bài toán trên như sau :
x
1
2
ln
1
2
2 1
2
Lời giải thật nhanh gọn so với hai cách trên !
Câu 2: Tính tích phân 1 2
0
2
I x x dx (ĐH khối B - 2013)
Cách giải thông thường
Trang 3Đặt x 2 sintdx 2 costdt, ;
2 2
t
Đổi cận : 0 0; 1
4
x t x t
2 sin 2 2sin 2 cos 2 2 sin cos 1 sin
2 2 sin cos cost t t dt 2 2 sin cost tdt 2 2 sin cost tdt
0
2 2 sin cos
Đặt ucostdu sintdt
Ta có :
2
2
2
1
2 2 1
2
u
3
Cách 2: Theo kinh nghiệm thì thấy căn thức ta đặt căn thức là ẩn phụ !
Đặt t 2x2 t2 2 x2tdt xdx
Đổi cận: x 0 t 2;x 1 t 1
1 2
2 2 1 2
t
Cách giải nhanh
Trang 4Cách 3: Các bạn để ý quan hệ giữa x và x2 là: 1 2 1 2
2
xdx d x d x Nên việc ta chọn ẩn phụ t 2x2 (ở cách 2) là hoàn toàn tự nhiên ! không mang tính
áp đặt của kinh nghiệm trong suy nghĩ là : “thấy có căn thức thì đặt căn thức là
ẩn phụ” Chúng ta có thể giải nhanh như sau :
3 2
2
x
Lời giải thật nhanh gọn !
Câu 3: Tính tích phân 1 2
2 0
1 1
x
x
(ĐH khối D - 2013)
Cách giải thông thường
1
Xét tích phân 1 2
0
2 1
x
x
Đặt t x 2 1 dt2xdx
Đổi cận : x 0 t 1;x 1 t 2
Ta được 2
1
2
ln ln 2 1
dt
t
Vậy I 1 ln 2
1
Xét tích phân 1 2
0
2 1
x
x
Trang 5Đặt 2
2
1
cos
t
Đổi cận : 0 0; 1
4
x t x t
2
2ln 1
2
Vậy 1 2ln 1 1 ln 2
2
Cách giải nhanh
Cách 3: Các bạn để ý quan hệ giữa x và x2 là: 2xdx d x 2 d x21 Nên việc
ta chọn ẩn phụ t x 21(ở cách 1) là hoàn toàn tự nhiên ! Chúng ta có thể giải nhanh như sau :
2
2 0
1
x
ln 1 1 ln 2
Lời giải thật nhanh gọn !
Tác giả bài viết: Trần Tuấn Anh
Mail: TranTuanAnh858@gmail.com
(trích từ cuốn GIẢI NHANH BÀI TOÁN NGUYÊN HÀM & TÍCH PHÂN, nhà xuất bản ĐHQG TP.Hồ Chí Minh)