Đề cương bài giảng quản trị học - nguyễn hùng sơn

BẢN CHẤT - ĐỐI TƯỢNG - NỘI DUNG Quản trị là phải nhằm đạt cho được hiệu quả và hiệu suất làm thế nào để hoàn thành mục tiêu của tổ chức với phí tổn thấp nhất... BẢN CHẤT - ĐỐI TƯ

Trang 2

Giáo trình và tài liệu tham khảo :

 Ths Nguyễn Thị Nhung, Quản trị Học – NXB

Trang 4

Nội dung

- Quản trị và quản trị học là gì?

- Vì sao phải học quản trị?

- Nội dung căn bản của quản trị.

- Phương pháp nghiên cứu.

- Nhà quản trị – cấp quản trị

4

Trang 5

BẢN CHẤT - ĐỐI TƯỢNG - NỘI DUNG

1.1 QUẢN TRỊ VÀ QUẢN TRỊ HỌC LÀ GÌ? 1.1.1 Khái niệm

Quản trị là những hoạt động cần thiết khi cĩ nhiều người

kết hợp với nhau trong một tổ chức nhằm hồn thành mục

tiêu chung của tổ chức.

- Quản trị là nghệ thuật đạt được mục đích thông qua

người khác (Mary Parker Follett)

- - Quản trị là nhằm tạo lập, duy trì một môi trường nội bộ thuận lợi nhất, trong đó các cá nhân làm việc theo nhóm đề đạt được một hiệu suất cao nhất nhằm hoàn thành

mục tiêu chung của tổ chức (Harold Koontz)

5

Trang 6

1.1.2 Hiệu quả và hiệu suất

trong quản trị

- Hiệu quả (effectiveness):

tỷ lệ giữa kết quả đạt được

so với mục tiêu đặt ra.

6

Trang 7

BẢN CHẤT - ĐỐI TƯỢNG -NỘI DUNG

-Hiệu suất (efficiency):

tỷ lệ giữa kết quả đạt được và chi

phí bỏ ra.

7

Trang 8

Có 3 cách đánh giá hiệu suất

- Tính trên một đơn vị thời gian.

- Giữ nguyên khối lượng đầu vào, tăng khối lượng đầu ra.

- Giãm khối lượng đầu vào, giữ nguyên khối lượng đầu ra.

8

Trang 9

 Quản trị là phải nhằm đạt cho được

hiệu quả và hiệu suất ( làm thế nào

để hoàn thành mục tiêu của tổ chức

với phí tổn thấp nhất).

9

Trang 10

 Tổ chức kinh tế: hiệu quả được đánh

giá qua các chỉ tiêu kinh tế

 Tổ chức phi kinh tế: hiệu quả đánh

giá về mặt XH và xét đến tương lai.

10

Trang 11

1.2 ĐẶC ĐIỂM CỦA

Trang 12

Quản trị vừa mang tính khoa học, vừa

mang tính nghệ thuật.

12

Trang 13

 Tính khoa học

13

Trang 14

 Tính nghệ thuật

14

Trang 15

1.3 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP

NGHIÊN CỨU QUẢN TRỊ HỌC 1.3.1 Đối tượng nghiên cứu

15

Trang 16

- Quản trị học cung cấp kiến thức cơ bản

làm nền tảng cho việc nghiên cứu sâu các môn học về quản trị tổ chức theo lĩnh vực

hoặc theo ngành chuyên môn hóa: quản trị

marketing, quản trị nghiên cứu và phát triển, quản trị sản xuất, quản trị nhân lực, quản trị tài chính

16

Trang 17

- Đối tượng nghiên cứu của khoa học

quản trị là các quan hệ giữa người và người

trong quan hệ quản lý, quan hệ giữa chủ thể

và khách thể quản lý.

17

Trang 18

- Quản trị học là một môn khoa học

nghiên cứu, phân tích các quan hệ quản lý

nhắm tìm ra các qui luật và tính qui luật

trong các hoạt động quản trị, từ đó đưa ra

các nguyên tắc, phương pháp, công cụ, hình thức tổ chức để các hoạt động của các

ngành có hiệu quả cao hơn.

18

Trang 19

CON NGƯỜI, muốn quản trị được tốt,

thành công do đó cần phải thông hiểu tâm

lý của con người.

phạm trù tồn tại đồng thời trong một CON

- NGƯỜI.

19

Trang 20

1.3.2 Phương pháp nghiên cứu

Các phương pháp chung sử

dụng cho nhiều ngành khoa học

như phương pháp duy vật biện

Trang 21

BẢN CHẤT - ĐỐI TƯỢNG - NỘI DUNG 1.4 COÂNG VIEÄC CỦA QUẢN TRỊ :

1.4.1 Tổ chức – Môi trường của hoạt động quản trị

Tổ chức (Organization) là một tập hợp nhiều người một

cách có ý thức nhằm hoàn thành những mục tiêu chung.

21

Trang 22

BẢN CHẤT - ĐỐI TƯỢNG - NỘI DUNG1.4 COÂNG VIEÄC CỦA QUẢN TRỊ :

1.4.1 Tổ chức – Môi trường của hoạt động quản trị

Tất cả các tổ chức đều có các đặc trưng như sau:

22

Trang 23

BẢN CHẤT - ĐỐI TƯỢNG - NỘI DUNG1.4 COÂNG VIEÄC CỦA QUẢN TRỊ :

1.4.2 Quan hệ trong hệ thống quản trị

Hệ thống quản trị bao gồm các yếu tố: Chủ thể quản trị, đối tượng quản trị, mục tiêu chung và hệ thống thông tin

23

Trang 24

BẢN CHẤT - ĐỐI TƯỢNG - NỘI DUNG 1.4 COÂNG VIEÄC CỦA QUẢN TRỊ :

1.4.2 Quan hệ trong hệ thống quản trị

Sơ đồ Mối quan hệ trong hệ thống quản trị

CHỦ THỂ QUẢN TRỊ

24

Trang 25

1.5 NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA QUẢN TRỊ

(Theo chức năng quản trị)

25

Trang 26

1.5.1 Hoach định (Planning)

26

Trang 27

1.5.2 Tổ chức (Organizing)

27

Trang 28

1.5.3 Điều khiển (Leading)

28

Trang 29

1.5.4 Kiểm tra (Controlling)

29

Trang 30

Trang 31

BẢN CHẤT - ĐỐI TƯỢNG - NỘI DUNGNhà quản trị

QTV CẤP TRUNG

QTV

CẤP CAO

QTV CẤP CƠ SỞ NGƯỜI THỪA HÀNH

* Các cấp quản trị

31

Trang 32

BẢN CHẤT - ĐỐI TƯỢNG - NỘI DUNG2.2 Các cấp quản trị:

2.2.1 Nhà quản trị cấp cao:

32

Trang 33

2.2 Các cấp quản trị:

2.2.2 Nhà quản trị cấp trung:

33

Trang 34

2.2 Các cấp quản trị:

2.2.3 Nhà quản trị cấp cơ sở:

34

Trang 35

2.3 Vai trò của nhà quản trị

2.3.1 Nhóm các vai trò quan hệ với con người:

- Vai trò đại diện

- Vai trò lãnh đạo

- Vai trò liên kết

- Vai trò người hòa giải

35

Trang 36

BẢN CHẤT - ĐỐI TƯỢNG - NỘI DUNG2.3 Vai trò của nhà quản trị

2.3.2 Nhóm vai trò thông tin liên lạc

 Vai trò thu thập và tiếp nhận các thông tin có liên quan đến hoạt

Nhà quản trị cần chủ động thiết lập quan hệ thông tin với hệ

thống các yếu tố của môi trường bên ngoài và môi trường nội bộ

để hoàn thành tốt các chức năng nhiệm vụ của mình

36

Trang 37

BẢN CHẤT - ĐỐI TƯỢNG - NỘI DUNG2.3 Vai trò của nhà quản trị

2.3.3 Nhóm vai trò ra quyết định

 Vai trò nhà kinh doanh - người hoạch định sáng tạo

 Vai trò người giải quyết các xáo trộn, thay đổi và

điều khiển, điều chỉnh các hoạt động của các bộ phận các thành viên

 Vai trò người quản lý, phân phối, sử dụng các nguồn

lực

 Vai trò nhà thương lượng

37

Trang 38

2.4 Các kỹ năng của nhà quản trị

2.4.1 Kỹ năng kỹ thuật

38

Trang 39

2.4.2 Kỹ năng nhân sự

39

Trang 40

2.4.3 Kỹ năng nhận thức - tư duy

40

Trang 41

2.5 Chức năng & nhiệm vụ các cấp quản trị:

Chức năng Nhiệm vụ chủ yếu

Hoạch định:

Nhà quản trị cấp cao: 28%

Nhà quản trị cấp trung: 18%

Nhà quản trị cấp cơ sở: 15%

(Trong tổng quỹ thời gian)

- Xác định mục tiêu phương hướng hoạt động.

- Thiết lập các phương án hoạt động đạt mục tiêu

- Lập kế hoạch, chương trình hành động

- Đề ra các biện pháp kiểm soát

- Thiết lập các dự án cải tiến tổ chức

41

Trang 42

Tổ chức:

- Phân công, thiết lập cơ cấu tổ chức bộ máy

- Phân chia nhiệm vụ quyền hạn, trách nhiệm

- Xây dựng các tiêu chuẩn hoạt động

- Xác định nhu cầu nhân lực

- Xây dựng tiêu chuẩn tuyển nhân sự

- Thiết lập quan hệ đối nội, đối

Trang 43

Điều khiển:

- Hướng dẫn, đôn đốc cấp dưới

- Huấn luyện, đào tạo

- Giám sát, chỉ huy

- Đảm bảo thông tin quản trị thống nhất

- Lãnh đạo, động viên

- Ủy quyền cho cấp dưới

43

Trang 44

Kiểm tra:

Nhà quản trị cấp cao: 14 %

Nhà quản trị cấp cơ sở: 10

%

- Xây dựng các tiêu chuẩn kiểm tra

- Theo dõi, đánh giá tình hình kết quả hoạt động

- So sánh kết quả thực tế với kế hoạch tiêu chuẩn

- Tìm nguyên nhân sai lệch và đưa ra biện pháp khắc phục

44

Trang 45

3 Các phong cách quản trị chủ yếu:

- Phong cách quản trị chuyên quyền (độc đoán)

- Phong cách quản trị dân chủ

- Phong cách quản trị tự do

45

Trang 46

- Lãnh đạo độc đoán ( chuyên quyền)

46

Trang 47

- Lãnh đạo dân chủ

47

Trang 48

- Lãnh đạo tự do

48

Trang 49

4 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc chọn lựa

phong cách lãnh đạo:

4.1Theo thâm niên công tác:

- Đối với các nhân viên mới, những người còn

đang trong giai đoạn học việc?

- Đối với nhân viên có thâm niên công tác lâu thì họ đã thông thạo cũng như hiểu biết công việc?

49

Trang 50

4.2 Theo các giai đoạn phát triển của tập thể :

- Giai đoạn bắt đầu hình thành?

- Giai đoạn tương đối ổn định?

- Giai đoạn tập thể phát triển cao?

50

Trang 51

4 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc chọn lựa phong

cách lãnh đạo:

4.3 Dựa vào tính khí của nhân viên:

- Đối với tính khí sôi nổi, nóng nảy hoặc những người

có tinh thần hợp tác, có lối sống tập thể?

- Đối với tính khí trầm tư, nhút nhát hoặc những người

ưa chống đối, không có tính tự chủ, thiếu nghị lực,

kém tính sáng tạo?

- Còn với những người không thích giao thiệp, hay có

đầu óc cá nhân chủ nghĩa?

51

Trang 52

4.4 Dựa vào giới tính:

- Đối với nam?

- Đối với nữ?

52

Trang 53

4.5 Theo trình độ của nhân viên:

- Đối với các nhân viên hiểu rõ về công việc hơn chính bản thân nhà lãnh đạo?

- Đối với nhân viên chưa có nhiều kĩ năng?

53

Trang 54

4.6 Dựa theo tuổi:

- Đối với người lớn tuổi?

- Đối với người nhỏ tuổi?

54

Trang 55

4.7 Với tính chất của tình huống:

- Với tình huống bất trắc?

- Với tình huống bất đồng trong tập thể?

- Với tình huống gây hoang mang

55

Trang 56

5 Những điều kiện cần thiết để nhà quản trị thành

công:

5.1 Năng lực:

56

Trang 57

5 Những điều kiện cần thiết để nhà quản trị

thành công:

5.2 Động cơ:

57

Trang 58

5 Những điều kiện cần thiết để nhà quản trị

thành công:

5.3 Cơ hội:

58

Trang 59

BẢN CHẤT - ĐỐI TƯỢNG - NỘI DUNGCâu hỏi ôn tập và thảo luận:

1- Vì sao hoạt động quản trị là phổ biến với mọi tổ chức ?

2- Khi ở các cấp bậc quản trị khác nhau Chức năng, vai

trò của nhà quản trị thay đổi như thế nào?

3- Hoạt động quản trị có vai trò như thế nào đối với sự

tồn tại và phát triển của một tổ chức

4- Nhà quản trị nên áp dụng phong cách nào trong quản

Trang 62

SỰ PHÁT TRIỂN LÝ THUYẾT QUẢN TRỊ

2.1 SỰ PHÁT TRIỂN LÝ THUYẾT QUẢN TRỊ

PHƯƠNG TÂY

2.1.1 Bối cảnh ra đời và nguyên nhân

62

Trang 63

- Cuộc cách mạng kỹ thuật lần thứ nhất nổ ra vào

nửa cuối thế kỷ thứ 18 đến nửa đầu thế kỷ 19 đã

có sự tác động làm thay đổi nhiều mặt

- Chính những sự thay đổi này đã tác động rất lớn

làm xuất hiện khoa học về quản trị.

63

Trang 64

2.1.2 Trường phái quản trị khoa học

- Tác giả tiêu biểu: FREDRICK WINSLOW

TAYLOR, HENRY GANTT, GILLBRETH

64

Trang 65

* Fredrich winslow Taylor (1856-1915): cho

rằng nguyên nhân năng suất lao động thấp

và cv quản trị kém hiệu quả là do công nhân không biết phương pháp làm việc và không

hăng hái nhiệt tình

- Cải tạo quan hệ quản lý:

- Tiêu chuẩn hóa công việc

- Chuyên môn hóa và hợp lý hóa lao động:

- Sử dụng các biện pháp kinh tế kích thích lao động

65

Trang 66

• * Henry Lawrence Gantt (1861-1919):

phát triển tính dân chủ trong công nghiệp

làm cho quản trị theo khoa học mang tính

nhân đạo

• Dùng phương pháp biểu đồ theo dõi tiến độ

thực hiện kế hoạch sản xuất

66

Trang 67

• * Frank Bunker Gilbreth (1868-1924):

• Phân tích khả năng, thói quen,tâm sinh lý,…

người lao động phân tích toàn bộ công việc

và mối quan hệ với người thực hiện nó

67

Trang 68

2.1.3 Trừơng phát qu n tr tổng quát: ản trị tổng quát: ị tổng quát:

- Tác giả tiêu biểu: Henry Fayol (Pháp), Max

Weber (Đức)

68

Trang 69

• * Henry Fayor (1841-1925): chia cv doanh

nghiệp làm 6 loại

69

Trang 70

• * Henry Fayor (1841-1925): chia 14 nguyên

tắc

• - Phân chia cv hợp lý

• - Phân chia thẩm quyền và trách nhiệm

• - Kỹ luật

• - Thống nhất chỉ huy

• - Thống nhất điều khiên (tổ trưởng, quản lý

trưởng,…)

• - Các cá nhân lệ thuộc lợi ích chung

• - Thù lao công bằng, hợp lý

70

Trang 71

• * Henry Fayor (1841-1925): chia 14 nguyên

tắc

• - Tập trung và phân tán quyền lực hợp lý

• - Xác định rỏ cấp bậc

• - Trật tự trong sắp xếp máy móc, vị trí hợp

lý

• - Công bằng

• - Ổn định nhiệm vụ

• - Phát huy sáng kiến

• - Đoàn kết

71

Trang 72

• * Max Weber (1850-1915): Đồng quan

điểm Henry Fayol bổ sung

• - Mọi hoạt động tổ chức căn cứ vào văn bản, qui định

• - Chỉ có người có năng lực mới được giao

nhiệm vụ

• - Mọi quyết định trong tổ chức mang tính

khách quan

72

Trang 73

2.1.4 Trừơng phát tâm lý xã hội:

- Tác giả tiêu biểu: Mary Parker Follet

(Mỹ), Elton Mayo (Áo)

73

Trang 74

• * Mary Parker Follet (1868-1933):

74

Trang 75

• * Elton Mayo (1880-1949):

75

Trang 76

2.1.5 Trừơng phát hiện đại:

* Lý thuyết quản trị hệ thống: ra đời từ các

công ty lớn, đa quốc gia vào giữa thế kỹ

XX Đại diện Chester Irwing Barnard (Mỹ) Quan điểm tất cả các tổ chức đều là các hệ

thống và các bộ phận trong hệ thống chịu

sự tác động qua lại lẫn nhau ntn tuỳ thuộc

mối quan hệ của chúng với nhau

Tổ chức là hệ thống cục bộ nằm trong hệ

thống lớn hơn là Nhà nước và xã hội

76

Trang 77

* Lý thuyết hành vi trong quản trị Đại diện

Douglas Mc Gregor 1906-1964 (Mỹ)

77

Trang 78

2.1.6 Thuyết quản trị kiểu truyền thống

phương đông:

Các yếu tố văn hóa trong quản trị và đề cao

vai trò giá trị văn hóa truyền thống

- Công thức chung các doanh nghiệp phương

Đông là vận dụng khoa học quản trị phương Tây kết hợp với giá trị truyền thống của

người phương Đông

- Cơ sở là dựa trên sự kế thừa và phát huy

giá trị truyền thống, bản sắc văn hóa của

mỗi dân tộc, quốc gia

78

Trang 79

2.2 Thuyết quản trị tổng hợp và thích nghi :

(Peter Drucker)

- Xu hướng phát triển của kinh tế thế giới là sự

quốc tế hóa liên minh kinh tế và các công ty

đa quốc gia, xuyên quốc gia, với sự bùng nổ thông tin, công nghệ thông tin, tự động hóa, con người với tri thức là nguồn năng lượng đặc biệt

- Quản trị doanh nghiệp tập trung vào khách

hàng, thích nghi, thỏa mản nhu cầu khách

hàng

- Tư tưởng đổi mới, hướng tới tương lai, linh

Trang 80

2.3 Đặc điểm tâm lý cá nhân

Đây là quy luật tâm lý cơ bản để phân

biệt người này với người kia về mặt tâm

lý, là vấn đề cốt lõi mà nhà quản lý phải

biết để tổ chức con người.

80

Trang 81

 Đặc điểm tâm lý cá nhân chỉ rõ con

người về mặt tâm lý khác nhau chủ yếu

về các yếu tố : xu hướng, tính khí, tính

cách, năng lực

81

Định dạng
Số trang	261
Dung lượng	2,89 MB