Tài liệu phụ đạo học sinh môn Ngữ văn 6

a. Nhân hoá là gọi hay tả sự vật bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người là cho sự vật (cây cối, loài vật, đồ vật…) trở nên gần gũi với con người, biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.

- Khái niệm văn học dân gian.

- Các thể loại văn học dân gian

- Những đặc trưng cơ bản của văn học dân gian

- Giá trị và vai trò của văn học dân gian trong nền văn học dân tộc

Các khái niệm về truyền thuyết , kể lại được truyện Tr T đã học

Giíi thiÖu: V¨n häc d©n gian

HOạt động của GV và Hs Nội dung cơ bản

GV giới thiệu qua khái

1 Khái niệm văn học dân gian.

- Văn học dân gian là một thành tố của văn hoá dângian

- Văn học dân gian còn gọi là văn học truyền miệnghoặc văn học bình dân

- Văn học dân gian là những sáng tác tập thể truyềnmiệng của nhân dân, ra đời từ thời viễn cổ, phát triển qua các thời kì lịch sử, đến cả hiện nay và maisau Văn học dân gian có những đặc trưng riêng so với văn học viết; nó cùng với văn học viết hợp thành nền văn học dân tộc

2 Các thể loại văn học dân gian

a Thơ ca dân gian: tục ngữ, câu đố, ca dao, hò, vè, truyện thơ

b Truyện dân gian: thần thoại, sử thi, truyền thuyết, cổ tích, truyện cười, truyện ngụ ngôn

c Sân khấu dân gian: chèo, tuồng đồ

3 Những đặc trưng cơ bản của văn học dân gian

H: Qua việc học cỏc văn

bản truyền thuyết em thấy

truyền thuyết có đặc điểm

gì?

? Liệt kờ cỏc văn bản

thuộc thể loại truyền

- Sự việc: Giải thích nguồn

a Tớnh tập thể (trong sỏng tạo, trong lưu truyền, trong sử dụng và cảm thụ )

a Văn học dõn gian là kho bỏu về trớ tuệ, tõm hồn

và thẩm mĩ cao đẹp của nhõn dõn

b Văn học dõn gian là ngọn nguồn, là cơ sở kết tinh của văn học dõn tộc

- Người kể, người nghe tin là cú thật

- Thể hiện thỏi độ, cỏch đỏnh giỏ của nhõndõn đối với cỏc sự kiện và nhõn vật lịch sử

SV, nhân vật,sự kiện liên quan đến lịch sử.Có yếu

tố tởng tợng , kì ảo)

Truyền thuyết đó học : Con Rồng, chỏu Tiờn ;

Bỏnh chưng bỏnh giầy ; Thỏnh Giúng ; Sơn Tinh,Thuỷ Tinh ; Sự tớch hồ Gươm

gốc của ngời Việt Nam.

Gv yờu cầu HS viết bài

- Giới thiệu về Âu Cơ: con của Thần Nông, xinh

đẹp tuyệt trần

- Lạc Long Quân và Âu Cơ gặp nhau, yêu nhau rồikết thành vợ chồng

- Âu Cơ sinh ra bọc trăm trứng, nở trăm con trai

- LLQ về thuỷ cung, AC ở lại nuôi con một mình

- LLQ và AC chia con, kẻ xuống biển, ngời lênrừng

- Con trởng của AC lên làm vua giải thích nguồngốc của ngời Việt Nam

3 Kết bài.

Câu chuyện trên làm em thật cảm động Câuchuyện giúp em hiểu biết rõ hơn về nguốn gốc củangời dân Việt Nam chúng ta - giòng giống Tiên,Rồng

Thế là tôi đợc vua truyền lại ngôi báu và tiếp chí ớng của ông

Từ đấy về sau mỗi khi vào dịp lễ tết không chỉ tôi

mà mọi ngời làm bánh lễ tiên vơng Tục làm bánh crng bánh dầy bắt đầu có từ ngày đó Đó không chỉ

là một nết đẹp trong văn hoá cổ truyền mà còn thể hiện tấm lòng hiếu thảo với tổ tiên

- II/ Chuẩn bị:

- GV: giáo án, tài liệu tham khảo

- HS: có sách vở đầy đủIII Lờn lớp:

Kiểm tra việc làm bài tập GV đó ra

Vận dụng kiến thức đó học làm bài tập

Hoạt động của GV và Hs Nội dung cơ bản

? Ở tiết học trước cỏc em đó được

rốn luyện về kĩ năng viết mở bài cho

đề văn kể lại cõu chuyện em thớch

bằng lời văn của em Cụ thể viết năm

mở bài cho 5 truyện truyền thuyết đó

-Kết bài: Nờu suy nghĩ, cảm tưởng,

tỡnh cảm về cõu chuyờn (nhõn vật)

được kể

GV: Đõy là loại đề kể chuyện dựa theo

một truyện đó đọc hoặc đó học vỡ vậy

trờn tinh thần chung là cỏc em bỏm

vào cỏc chi tiết đó cú trong nguyờn tỏc

để kế lại, đồng thời cú thể tượng tượng

ra những chi tiết khỏc Song quan

trọng là ở chổ kể bằng lời văn của em

? Theo em tớnh sỏng tạo ở đề văn này

là gỡ?

Viết phần kết cho đề văn : Đúng vai nhõn vật Lang Liờu kể lại truyện Bỏnh chưng, bỏnh giầy.

Vớ dụ: Thế là tôi đợc vua truyền lại

ngôi báu và tiếp chí hớng của ông

Từ đấy về sau mỗi khi vào dịp lễ tết không chỉ tôi mà mọi ngời làm bánh lễ tiên vơng Tục làm bánh chng bánh giầy bắt đầu có từ ngày đó Đó không chỉ là một nết đẹp trong văn hoá cổ truyền mà còn thể hiện tấm lòng hiếu thảo với tổ tiên Tục làm bỏnh chưng banh giầy tuy giản dị nhưng thật thiờngliờng và giàu ý nghĩa

- Kể chuyện ở ngụi thứ ba bằng lời vănkhỏc với nguyờn gốc, tưởng tượng them những tỡnh tiết mới

Chỳ ý ngụi kể để lựa chon giọng kể phự hợp, lựa chọn những chi tiết phự hợp để cú thể phỏt triển sõu hơn

Chẳng hạn, chọn ngựa sắt kể chuyện Thỏnh Giúng thỡ cú thể phỏt triển cỏc tỡnh tiết: sự việc làm ra ngựa sắt, Tõm trạng của ngựa sắt trong thời điểm gặp

? Em hãy đóng vai Gươm thần kể lại

truyện Sự tích Hồ Gươm

Yêu cầu: Đây là kiểu bài tự sự mà

người kể phải nhập vào nhân vật kể

theo ngôi thứ nhất

? Xác định yêu cầu của đề?

Xác định kiểu bài?

Tự sự

? Xác định ngôi kể? lời của ai?

? Nhập vai kể diễn biến cốt truyện như

thế nào?

? Kết bài cần đưa ra cảm xúc, ý nghĩa

gì?

Viết đúng hình thức đoạn văn, đảm

bảo số dòng, trình bày sạch sẽ, không

- Được Lê Thân tiến cử với minh chủ, “ tôi” luôn luôn tỏa sáng giúp chủ tướng đuổi sạch giặc thù

- Sứ mệnh hoàn thành , “tôi” được thần Kim Qui lên hồ Tả Vọng đón về

c/ Kết bài

Tự hào về sứ mệnh cao cả của mìnhHọc sinh viết thành bài văn hoàn thiện.Học sinh sẽ thực hiện với các văn bảncòn lại

Gọi 2- 3 em trình bày, cả lớp góp ýsửa chữa

GV bổ sung, uốn nắn,để hoàn thiện

kĩ năng cho HS hơnBT3

Viết một đoạn văn nói lên ý nghĩa

của cây đàn trong truyện Thạch

Sanh

Đảm bảo bốn nội dung sau:

- Là một chi tiết độc đáo, nổi bật, tăng tính hấp dẫn của truyện

- Là một phần thưởng xứng đáng cho

sự dũng cảm và làng trong sáng, vô tư của Thạch Sanh Giúp Thạch Sanh lập được nhiều chiến công

- Tiếng đàn cứu được công chúa, giải oan cho Thạch Sanh, đây là tiếng đàn công lí

Bài tập : Kể lại một giấc mơ em gặp

Thánh Gióng

- Tiếng đàn làm cho quân mười tám nước chư hầu bủn rủn chân tay, phải đầu hàng, đây là tiến đàn mong ước hòa bình

Giúp HS nhớ lại khái niệm truyện cổ tích và các đặc điểm của nó

Vận dụng kiến thức kể lại được truyện cổ tích đã học đã học

Kiểm tra việc làm bài tập GV đã ra

Vận dụng kiến thức đã học làm bài tập

Hoạt động của GV và Hs Nội dung cơ bản

? Liệt kê các văn bản thuộc thể loại

+ Nhân vật bất hạnh: người mồcôi, người con riêng, người em út,người có hình dạng xấu xí

+ Nhân vật dũng sĩ và nhân vật

có tài năng kì lạ + Nhân vật thông minh và nhânvật ngốc nghếch

+ Nhân vật là động vật (con vật

Bài tập 1: Kể lại truyện cổ tích em

thích ?

HS thể hiện, GV sửa sai

Bài tập 2: nâng mức độ khó lên dần

Hãy kể lại cuộc gặp gỡ giữa em và

một nhân vật truyện cổ tích mà em có

ấn tượng sâu sắc

? Nội dung cần kể ở đây là gì?

GV phương hướng kể chuyện

Kể lại cuộc gặp gỡ của em với một

nhân vật trong truyện cổ tích, nghĩa là

phải dựng lại cuộc đối thoại giữa em

và nhân vật ấy Do vậy phải tưởng

tượng ra câu hỏi của chính mình và

câu trả lời của nhân vật

Để tạo ra được sự gặp gỡ hợp lí, tốt

nhất là tưởng tượng ra một giấc mơ,

trong mơ mà được gặp nhân vật mà

- Dựng lại hình dáng của Thạch Sanh

- Dựng lại diện mạo nhân vật : ăn mặc

kì dị nhưng mặt mũi sáng sủa

- +Anh ấy kể về lai lÞch vµ nguån gècxuÊt th©n cña mình

- -Nguyên nhânTh¹ch Sanh kÕt nghÜa anh em v¬Ý LÝ Th«ng

- - Th¹ch Sanh diÖt Ch»n tinh, bÞ

LÝ Th«ng cưíp c«ng

Để tạo ra được chiều sõu lớ thỳ của

cuộc gặp gỡ, nờn làm theo hướng đối

thoại với nhõn vật Nhõn vật sẽ trả lời

những điều mỡnh hỏi, làm bật ra đựoc

ý nghĩa từ hỡnh tượng nhõn vật em

GV bổ sung, uốn nắn,để hoàn thiện

kĩ năng cho HS hơn

- - Thạch Sanh giết đại bàng, cứu công chúa và lại bị Lí Thông cướp công

- - Thạch Sanh cứu con vua Thuỷ

Tề-> được tặng cõy đàn thần

- -Bị hồn chằn tinh về vu oan phải vàongục - Thạch Sanh được giải oan, c-ưới công chúa

- - Thạch Sanh chiến thắng quân mời tám

- nước chư hầu lên nối ngôi vua

- - Qua hỡnh thức trũ chuyện làm nổi lờn:

- Đức tớnh của Thạch Sanh: Thật thà- tốt bụng, dũng cảm- tài năng, cú lũng nhõn đạo, yờu hũa bỡnh

- Kết bài.

- Chia tay với nhõn vật và em cảm nghĩ về nhõn vật

Nhõn ngày sinh nhật em Mẹ em tặng em một sỏch “ Kho tàng truyện

cổ tớch Việt Nam” Cuốn sỏch thật hay Em mói mờ đọc Đọc đến truyện Thạch Sanh em rất cảm phục nhõn vật Thạch Sanh một người trung thực, tài năng dũng cảm

Đờm đó khuya em gục đầu xuống bàn thiếp đi Bổng một người đàn ụng cao, lớn, vạm vỡ, ăn mặc kỡ dị xuất hiện Người đú đóng khố, túc bỳi củ hành,duy chỉ cú khuụn mặt chữ điền sỏng sủa và đượm vẻ chất phỏt Em thảng thốt hỏi “Anh là ai”? Người đú trả lời : Ta là Thạch Sanh trong truyện cổ tớch Thạch Sanh mà em vừa đọc Em reo lờn Thạch Sanh, anh là Thạch Sanh Em rất thớch đức tớnh của anh: Thật thà- tốt bụng, dũng cảm- tài năng, cú lũng nhõn đạo, yờu hũa bỡnh Thạch Sanh mỉm cười hồn hậu- Đỳng vậy ta là Thạch Sanh.Chớnh vỡ thật thà- tốt bụng hay tin người nờn ta mới bị mẹ con Lớ Thụng hảm hại nhiều lần Nhưng ở hiền thỡ luụn gặp lành em ạ Anh nói:

khi cha mẹ ta về già khụng cú con, ụng bà sống cuộc sống vất vả nhưng vẫn hay giỳp người khốn khú nờn ngọc hoàng thương tỡnh và cho thỏi tử xuống đầu thai sinh ra ta đú Nhưng chẳng may bố mẹ ta lại khụng cũn nửa Em núi: Thật tội nghiệp cho anh Vậy hiện giời anh sống ra sao? Thạch Sanh điềm đạm kể lại:

Từ khi bố mẹ qua đời , anh đó nhận lời kết nghĩa anh em với Lớ Thụng nhưng toàn gặp những chuyện khụng hay Bắt đầu là chuyện Thạch Sanh diệt Chằn tinh trừ họa cho dõn làng bị Lí Thông cướp công rồi đến chuyện Thạch Sanh giết đại bàng cứu công chúa lại bị Lí Thông cướp công cũn bị chụn vựi trong

hang động Thạch Sanh phải tự tỡm lối để thoỏt thõn thỡ gặp và cứu con vua Thuỷ Tề cũng bị nhốt trong cũi sắt anh được tặng cõy đàn thần Cuộc sống cứ tưởng là đó được bỡnh an, ai dố lại bị hồn chằn tinh về vu oan phải vào ngục tối.

Em hỏi, khi sống trong ngục tối điều gì đã giúp anh vợt qua đợc? Thạch sanh trả lời:

sống trong ngục tối anh đã dùng cây đàn để giải sầu chính nhờ tiếng đàn mà anh được giải oan rồi vạch mặt Lí Thông gian ác, tiếng đàn cũng đã cứu công chúa khỏi câm Anh đợc công chúa nhận ra ân nhân của mình và kết hôn cùng công chúa

Em liền reo lên! ôi anh thật là tài, anh hạnh phúc quá - lấy đợc công chúa thì còn gì bằng Và em hỏi tiếp: Khi anh cới công chúa bị quân 18 nớc ch hầu ghen tị và

đến xâm lợc Tại sao anh không dùng súng bắn họ hay vũ khí khác mà lại dùng tiếng đàn? Thạch Sanh liền nói: chiến tranh thắng trận nhng không phải đổ máu mới tài em ạ

Câu chuyện làm em thật cảm động về phẩm chất tài năng cũng nh lòng dũng cảm và t tởng yêu chuộng hòa bình của Thạch Sanh

ễN TẬP VĂN HỌC DÂN GIAN.

Thể loại truyện cổ tớch (tiếp)

Truyện ngụ ngụn, truyện cười

I/ Mục tiêu

1.Kiến thức:

Vận dụng kiến thức kể lại được truyện cổ tớch đó học đó học

Phỏt hiện nội dung ý nghĩa của một số chi tiết nghệ thuật đặc sắc của cỏc thể loại truyện ngụ ngụn, truyện cười

Kiểm tra việc làm bài tập GV đó ra

Vận dụng kiến thức đó học làm bài tập

Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức

Giai thớch vỡ sao truyện Sơn Tinh

Thủy Tinh (Thỏnh Giong , Con

Rồng Chỏu Tiờn) lại được gọi là

truyền thuyết? Truyện Thạch

* í nghĩa truyện Thạch Sanh

- ước mơ, niềm tin về đạo đức, cụng

Sanh (, Em bé thông minh) lại là

truyện cổ tích?

? Nêu khái niệm về truyện ngụ

ngôn?

? Liệt kê các văn bản thuộc thể

loại truyện ngụ ngôn đã học?

? Nêu khái niệm về truyện cười?

ái, ứơc väng ®oµn kÕt yêu chuộng hoµ b×nh

* Ý nghĩa Tiếng đàn TS:

-Tượng trưng cho tình yêu:

- Đại diện cho công lí: Thạchsanh giải oan

3 Truyện ngụ ngôn:

- Là truyện kể mượn chuyện

về loài vật, đồ vật hoặc về chính conngười, để nói bóng gió chuyện conngười

- Có ý nghĩa ẩn dụ, ngụ ý

- Nêu bài học để khuyên nhủ,răn dạy người ta trong cuộc sống

Truyện ngụ ngôn đã học: ếch ngồi

đáy giếng, Thầy bói xem voi , Chân,Tay, Tai, Mắt, Miệng

4 Truyện cười:

- Kể về những hành động đáng

Liệt kê các văn bản thuộc thể

loại truyện cười đã học?

Yêu cầu HS kể lại một văn bản

Mẹ hiền dạy con,

cười trong cuộc sống để những hìnhtượng này phơi bày ra và người đọcphát hiện thấy

- Có yếu tố gây cười

- Nhằm gây cười, mua vui hoặcphê phán, châm biếm những thói hưtật xấu trong xã hội, từ đó hướngngười ta tới cái tốt đẹp

Truyện cười đã học: Treo biển ;

Lợn cưới áo mới

* Ý nghĩa truyện ngụ ngôn Êch ngồi đáy giếng

- Phê phán những kẻ hiểu biết cạnhẹp mà lại huênh hoang

- Khuyên nhủ người ta phải cốgắng mở rộng tầm hiểu biết củamình, không được chủ quan, kiêungạo

* Ý nghĩa truyện ngụ ngôn Thầy bói xem voi

- Từ câu chuyện chế giễu cáchxem và phán về voi của năm ôngthầy bói truyện Thầy bói xem voikhuyên người ta: muốn hiểu biết sựvật, sự việc phải xem xét chúng mộtcách tòan diện

* Ý nghĩa truyện cười Treo biển

- Mượn câu chuyện nhà hàng bán

cá nghe ai góp ý về cái biển cũnglàm theo, truyện tạo nên tiếng cườivui vẻ, có ý nghĩa phê phán nhẹnhàng những người thiếu chủ kiếnkhi làm việc, không suy xét kĩ khinghe những ý kiến khác

* Ý nghĩa truyện cười Lợn cưới áo mới

- Chế giễu, phê phán những người

có tính hay khoe của, một tính xấukhá phổ biến trong xã hội

Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm

lòng

Bài tập về nhà

Nêu cảm nhận của em về người mẹ của thầy Mạnh tử.

- Mẹ dạy con vừa có đạo đức, vừa có trí thức

- Mẹ biết lựa chọn hoàn cảnh sống cho phù hợp để giáo dục con

- Mẹ rất thương con nhưng mẹ không nuông chiều con

****************************************************

Tuần 10

Ngày soạn 2 tháng 11 năm 2013

Buổi 5: PHƯƠNG PHÁP, KỶ NĂNG LÀM VĂN TỰ SỰ:

KỂ CHUYỆN SÁNG TẠO

A Mục tiêu:

1 KT: Giúp HS biết viết một bài văn kể chuyện hoàn chỉnh

Nắm được các dạng đề cụ thể để thể hiện tốt trong bài viết của mình

Kiểm tra việc làm bài tập GV đã ra

Vận dụng kiến thức đã học làm bài tập

I ĐẶC ĐIỂM

1 Tự sự là phương thức trình bày một chuỗi các sự việc, sự việc này dẫn đến

sự việc kia, cuối cùng dẫn đến một kết thúc, thể hiện một ý nghĩa

2 Những yếu tố cơ bản của bài tự sự:

- Sự việc: Các sự kiện xảy ra

- Nhân vật: Người làm ra sự việc (gồm nhân vật chính và nhân vật phụ)

- Cốt truyện: Trình tự sắp xếp các sự việc.

- Người kể: Có thể là một nhân vật trong câu chuyện hoặc người kể vắngmặt (ngôi kể thứ nhất hoặc ngôi kể thứ ba)

II YÊU CẦU CỦA BÀI VĂN TỰ SỰ Ở LỚP 6

1 Với bài tự sự kể chuyện đời thường

- Biết sắp xếp sự việc theo một trình tự có ý nghĩa

- Trình bày bài văn theo một bố cục mạch lạc 3 phần

- Tuỳ theo yêu cầu đối tượng kể để lựa chọn tình huống và sắp xếp sựviệc có ý nghĩa

2 Với bài tự sự kể chuyện tưởng tượng

- Biết xây dựng cốt truyện tạo tình huống tưởng tượng hợp lý

- Câu chuyện tưởng tượng phải có ý nghĩa và bố cục rõ ràng (theo kếtcấu 3 phần của bài tự sự)

III CÁCH LÀM BÀI VĂN TỰ SỰ Ở LỚP 6

Tuỳ theo từng dạng bài tự sự ở lớp 6 để có cách trình bày dàn ý và viết bài chophù hợp Dướic đây là một vài gợi dẫn

1 Với dạng bài: Kể lại một câu chuyện đã được học bằng lời văn của em

- Yêu cầu cốt truyện không thay đổi

- Chú ý phần sáng tạo trong mở bài và kết luận

- Diễn đạt sự việc bằng lời văn của cá nhân cho linh hoạt trong sáng

2 Với dạng bài: Kể về người

- Chú ý tránh nhầm sang văn tả người bằng cách kể về công việc, nhữnghành động, sự việc mà người đó đã làm như thế nào Giới thiệu về hình dángtính cách thể hiện đan xen trong lời kể việc, tránh sa đà vào miêu tả nhân vật đó

Ví dụ Kể về mẹ của em.

Có thể cho HS thực hiện

? Nếu kể về mẹ em sẽ kể về phương diện nào?

Tên gọi, tuổi tác, tài năng, sở thích, công việc hàng ngày, thái độ vớichồng con và những người xung quanh,

Em yêu mên và cảm phục về mẹ của em

3 Văn tự sự:

a Thế nào là văn tự sự?

- Tự sự (kể chuyện) là phương thức trình bày một chuỗi các sự việc, sựviệc này dẫn đến sự việc kia, cuối cùng dẫn đến một kết thúc thể hiện một ýnghĩa

- Tự sự giúp người kể giải thích sự việc, tìm hiểu con người, nêu vấn đề

và bày tỏ thái độ khen, chê.

b Sự việc trong văn tự sự:

- Được trình bày một cách cụ thể: sự việc xảy ra trong thời gian, địa điểm

cụ thể; do nhân vật cụ thể thực hiện, có nguyên nhân, diễn biến, kết quả,…

- Sự việc trong văn tự sự được sắp xếp theo một trật tự, diễn biến sao chothể hiện được tư tưởng mà người kể muốn biểu đạt

c Nhân vật trong văn tự sự:

- Là kẻ thực hiện các sự việc và là kẻ được thể hiện trong văn bản

- Nhân vật chính đóng vai trò chủ yếu trong việc thực hiện tư tưởngcủa văn bản

- Nhân vật phụ chỉ giúp nhân vật chính hoạt động

- Nhân vật được thể hiện qua các mặt: tên gọi, lai lịch, tính nết, hìnhdáng, việc làm,…

d Chủ đề

Là vấn đề chủ yếu, là ý chính mà người viết muốn nêu ra trong vănbản

đ Dàn bài của bài văn tự sự: thường có 3 phần:

- Mở bài: giới thiệu chung về nhân vật và sự việc.

- Thân bài: kể lại diễn biến của sự việc.

- Kết bài: kể kết thúc của sự việc.

e Đoạn văn:

Là một phần của bài văn được biểu hiện bằng dấu chấm xuống dòng,viết hoa đầu dòng, diễn đạt một ý lớn của văn bản, có một câu chủ đề.Các câu còn lại làm sáng tỏ vấn đề

g Lời kể: thường kể người và kể việc

- Kể người: giới thiệu tên họ, kể lai lịch, tính tình, tài năng, quan hệ, ý

nghĩ của nhân vật

- Kể việc: kể hành động, việc làm và kết quả do hành động gây ra.

h Ngôi kể:

- Ngôi kể thứ nhất: người kể xưng tôi

- Ngôi kể thứ ba: người kể giấu mình, gọi sự vật bằng tên của chúng,

kể như “người ta kể”

k Thứ tự kể: Là trình tự kể các sự việc, bao gồm kể”xuôi” và kể

“ngược”

* Kể truyện tưởng tượng:

- Là những truyện do người kể nghĩ ra bằng trí tưởng tượngcủa mình, không có sẵn trong thực tế hay có trong sách vở

- Truyện thường mang một ý nghĩa nào đó

* Nội dung kiểu bài văn tự sự đã học: có 3 nội dung:

- Kể chuyện dân gian

- Kể chuyện sinh hoạt đời thường

- Kể chuyện tưởng tượng

* Vai trò của tưởng tượng trong văn tự sự:

Được kể ra một phần dựa vào những điều có thật, có ý nghĩarồi tưởng tượng thêm cho thú vị và làm cho ý nghĩa thêm nổi bật.

Bài tập về nhà : Kể lại một giấc mơ em gặp Thánh Gióng

Ngày soạn 10/11/ 2013

CHUYỆN SÁNG TẠO

A Mục tiêu:

-1 KT: Giúp HS biết viết một bài văn kể chuyện sáng tạo hoàn chỉnh

Nắm được các dạng đề cụ thể để thể hiện tốt trong bài viết của mình

Kiểm tra việc làm bài tập GV đã ra

* Nội dung: Kể lại truyền thuyết Con Rồng cháu Tiên theo lời nhân vật

Âu Cơ (hoặc Lạc Long Quân)

Kể đủ, chính xác các sự việc, chi tiết chính của câu chuyện

Có thể tưởng tượng thêm chi tiết để làm nổi rõ ý nghĩa đề cao nguồn gốccao quý của dân tộc Việt và ý nguyện đoàn kết

* Hình thức

- Ngôi kể thứ nhất, bộc lộ thái độ, cảm xúc của người kể

- Xen miêu tả, đối thoại cho lời kể sinh động

II Thực hành Học sinh sẽ thực hiện

GV uốn nắn sửa sai

Gọi 2- 3 em trình bày, cả lớp góp ý sửa chữa

GV bổ sung, uốn nắn,để hoàn thiện kĩ năng cho HS hơn

GV đọc một bài hay của HS

Bài tập : Kể lại một giấc mơ em gặp Thánh Gióng

Hoạt động của GV và Hs Nội dung cơ bản

GV hướng dẫn học sinh lập dàn

ý cho đề văn trên

? Xác định yêu cầu của đề?

? Nội dung cần kể là gì?

Với yêu cầu trên em sẽ giới

thiệu vấn đề gì ở phần mở bài?

GV trong mơ em được gặp

Thanh Gióng em sẻ trò chuyện

gì với Thánh Gíong?

? Thánh gíong đã tâm sự gì với

em?

Dựa vào các sự việc của truyện

để kể về cuộc trò chuyện giữa

em và Thánh Gióng

Suy nghĩ của em về hình tượng

Thánh Gióng?

A Xác định yêu cầu của đề.

- Kể chuyện tưởng tượng:

- Kể lại một giấc mơ

- Lời khuyên của Thánh Gióng :

ăn khỏe, học giỏi, năng tập thể

GV hướng dẫn HS cách viết

phần mở bài , Các em dựa vào

nội dung cốt truyện hoàn chỉnh

bài viết

GV kiểm tra từng bàn và sửa sai

cho từng em , dẫn dắt các em

vào bài hợp lý

- Đọc bài diễn đạt hay

dục, tham gia thể thao,…

GV bổ sung, uốn nắn,để hoàn thiện kĩ năng cho HS hơn

- Kiểu bài : tự sự ( kể chuyện đời thường)

- Nội dung: Kỉ niệm về ngày khai trường đáng nhớ nhất trong những lần khai trường

2 lập dàn ý:

MB: Cảm nhận chung về không khí của ngày khai trường

Dẫn dắt vào kỉ niệm ngày khai trường đáng nhớ

Lý do vì sao lại nhớ nhất

TB:

- Ngày khai trường diễn ra như thế nào

- Những kỉ niệm của em trong ngày khai trường đó:

+ Sự quan tâm của cha mẹ

+ ấn tượng về buổi lễ

+ Kỉ niệm với thầy cô, bạn bè…

+ Tâm trạng của bản thân

KB:

- Tình cảm của mình với trường

- Mong muốn dành cho trường, cho thầy cô, bạn bè…

3 viết bài: hs viết từng đoạn

Kết bài: Nêu suy nghĩ, cảm tưởng, tình cảm về câu chuyên (nhân vật) được kể

HS thực hiện các phần mở bài, thân bài hoàn thiện bài viết

Học sinh sẽ thực hiện GV theo dõi sửa sai

Gọi 2- 3 em trình bày, cả lớp góp ý sửa chữa

GV bổ sung, uốn nắn,để hoàn thiện kĩ năng cho HS hơn

*******************************************************

Ngày soạn 12/11/ 2013

CHUYỆN TƯỞNG TƯỢNG

A Mục tiêu:

-1 KT: Giúp HS biết viết một bài văn kể chuyện sáng tạo hoàn chỉnh

Nắm được các dạng đề cụ thể để thể hiện tốt trong bài viết của mình

Kiểm tra việc làm bài tập GV đã ra

Vận dụng kiến thức đã học làm bài tập

Bài tập 1:

Sau mười năm xa cách, em trở về thăm trường cũ - nơi đã gắn bó nhiều kỉ niệm tuổi hoc trò Em hãy tưởng tượng lần về thăm trường đó.

a Yêu cầu về kĩ năng:

- Bài văn có bố cục ba phần rõ ràng, viết hoàn chỉnh

- Biết vận dụng kĩ năng miêu tả kết hợp với yếu tố tự sự, biểu cảm

- Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt mạch lạc, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữpháp

b Yêu cầu về kiến thức:

Trên cơ sở những kiến thức đã học về kiểu văn tự sự kết hợp với yếu tố miêu

tả, biểu cảm Học sinh tưởng tượng để kể và tả lại ngôi trường sau mười năm xacách và sự thay đổi của nó so với lúc em còn ngồi học ở mái trường này Họcsinh có thể tổ chức làm bài theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đáp ứng đượcnhững ý cơ bản sau

* Mở bài:

- Giới thiệu về ngôi trường nơi gắn bó kỉ niệm tuổi học trò của em

- Em về thăm trường trong hoàn cảnh nào?( Xó quờ lõu ngày về thăm quờ, thăm trường hoặc trường kỉ niệm 20/10, kỉ niệm ngày thành lập trường hoặc qua truyền hỡnh biết tin về trường, nhớ trường và về thăm trường)

- Cảm xỳc trước về trường: Bồi hồi, xao xuyến, bõng khuõng hỏo hức

* Thõn Bài:

+ Cảm xỳc trước khi về trường ( 1 điểm)

- Trờn đường về thăm trường nhỡn quờ hương thay đổi –> cảm xỳc vui, mong muốn về trường thật nhanh

- Đến trường : chứng kiến sự thay đổi khỏc xưa nhiều

Quan sỏt từ xa: ( 1,5 điểm)

+ Trường xõy dựng trờn bói đất cũ, rộng hơn ,đẹp khang trang, số tầng?

+ Từ xa nổi bật dũng chữ, khẩu hiệu ? Trường xõy dựng theo hỡnh ? cú những phũng nào?

+ Sõn trường cõy cối, bồn hoa trang trớ ra sao?

Quan sỏt gần (3,5 điểm)

+ Phũng học sử dụng trang thiết bị dạy học đổi mới như thế nào?

+ Cỏc em học sinh vui chơi, học tập cú gỡ giống và khỏc mỡnh ngày xưa?

+ Thầy cụ cú gỡ thay đổi khỏc xưa,cuộc gặp gỡ tỡnh cảm thầy trũ như thế nào? Trũ chuyện điều gỡ?

+ Bạn bố cú gỡ thay đổi sau 10 năm xa cỏch, tỡnh cảm của bạn bố khi gặp lại nhau Nhớ, ụn lại những kỉ niệm nào của tuổi học trũ?

* Lưu ý: Kể, tả đan xen tỡnh cảm yờu quý, tự hào, biết ơn thầy cụ, mỏi trường yờu dấu này – ngụi nhà thứ hai của em, nơi chắp cỏnh ước mơ của em

Hình tượng Thánh Gióng được xây dựng bằng những chi tiết tưởng

tượng kỳ ảo và giàu ý nghĩa Bằng trí tưởng tượng của mình em hãy tả cảnh Thánh Gióng đánh giặc Ân rồi ngời lẫn ngựa sắt bay lên trời

******************************************************

Giới hiệu chung về thầy (cô) giáo mà em quý mến.

- Cho người đọc biết thầy cô là người như thế nào

- Giới thiệu hoàn cảnh (hoặc một đặc điểm nào đó của ngườithầy hoặc cô giáo) để lại cho bản thân ấn tượng sâu đậm nhất

B.Thân-bài

- Kể một số việc làm: Công việc, sở thích, tính tình, tình cảmcủa thầy cô đối với em

Kể những việc làm, chi tiết cụ thể.

- Chỳ ý cỏc sự việc, chi tiết phải được lựa chọn đề thể hiện tậptrung gõy ấn tượng

(yờu nghề, nhiệt tỡnh giảng dạy, yờu thương chăm súc học sinh,quan tõm học sinh yếu kộm và cỏ biệt) cụ thể đối với em

- Cú thề kỉ niệm đối với em, từ đú mà em quý mến

- Miờu tả một vài nột về người thầy (hoặc người cụ) mà emyờu quý (chỳ ý nhấn mạnh những nột riờng, những nột gõy ấntượng)

- Kể về một nột nào đú đặc biệt trong tớnh cỏch (hoặc tỏcphong, hoặc tỡnh thương yờu đối với học trũ,…)

- Đối với riờng bản thõn em, kỉ niệm sõu sắc nhất đối vớingười thầy đú là gỡ?

- Tỡnh cảm của em đối với thầy giỏo hay cụ giỏo đú ra sao?

C Kết bài:

- Nờu tỡnh cảm và ý nghĩ của em đối với thầy(cụ)

- Nay tuy khụng cũn được học thầy (cụ) đú nữa nhưng em vẫnnhớ về thầy (cụ) đú bằng một sự kớnh trọng và yờu mến sõusắc ra sao?

HS làm bài

Viết phần mở bài cho đề trờn

Giỏo viờn uốn nắn sửa sai từng phần

Viết phần than bài cho đề trờn

Viết phần kết bai

- Đọc những đoạn văn hay

- Yờu cầu HS viết bài văn hoàn chỉnh

- Bài viết sạch sẽ, rõ ràng, diễn đạt lu loát

- Viết đúng yêu cầu của đề : Tả ngời

2 Nội dung:

- Bài viết thể hiện rõ bố cục

a) Mở bài :

- Niềm hạnh phúc khi đợc sống bên những ngời thân yêu

- Mẹ là ngời gần gũi, thân yêu nhất

b) Thân bài :

* Tả bao quát:

- Dáng ngời ( đậm, khoẻ khoắn, nhanh nhẹn)

- Màu da, nụ cời, ánh mắt ( nên chọn một chi tiết để thể hiện chiều sâu tâmlí,

- Tính tình ( cởi mở, chan hoà, dễ gần, ai cũng yêu mến)

* Tả cụ thể:

- Trong gia đình:

+ Nhanh nhẹn, đảm đang, gánh vác, thu vén công việc

+ Tận tuỵ, hi sinh cho chồng con

- Trong công tác:

+ Nghiêm túc, cần cù, có năng lực

+ Hết lòng vì tập thể, đợc tín nhiệm, tin yêu

- Biểu hiện bên ngoài: cử chỉ âu yếm, ân cần; lời nói dịu dàng, nét mặt lo âu,

- Biểu hiện tâm lí qua ánh mắt, giọng nói động viên, khích lệ, bao dung

c) Kết bài: Cảm nghĩ của em khi có mẹ

*************************************************************

Ngày soạn 29.11.2013

ễn tập ngữ văn buổi 8 VĂN TỰ SỰ KỂ CHUYỆN ĐỜI THƯỜNG

Kiểm tra việc làm bài tập GV đó ra

Đề bài : Kể về một chuyến về quê.

DàN ý a Mở bài.

- Lý do về thăm quê

- Về quê với ai ? Quờ ở đõu? Cỏch bao nhiờu cõy số

- Chuẩn bị, tâm trạng ntn khi được về thăm quê ?

b Thân bài

Quang cảnh trờn đường về quờ em thấy những gỡ?

-Hai bờn đường là những ruộng lỳa, nương khoai Bà con đang gặt lỳa,những con trõu thong thả gặm cỏ

Tuy đương hơi xa nhưng em không thấy mệt.

? Về đến quê quang c¶nh chung cña quª hư¬ng ra sao ?

- GÆp hä hµng, b¹n bÌ nh thÕ nµo ?

- Th¨m phÇn mé tæ tiªn…

- GÆp b¹n bÌ cïng løa…

- Nhớ kĩ niệm tuổi thơ găn bó

- C¶m nghÜ díi m¸i nhµ ngưêi th©n

c KÕt bµi.

Chia tay - c¶m xóc vÒ quª hư¬ng nh thÕ nµo ??

Học sinh sẽ thực hiện phần mở bài

GV theo dõi sửa sai

Gọi 2- 3 em trình bày, cả lớp góp ý sửa chữa

HS thực hiện phần thân bài

GV theo dõi sửa sai

HS thực hiện phần kết bài

GV định hướng nên kết bài theo cách mở rộng

(Nêu ý nghĩa hoặc đưa ra lời bình luận)

GV bổ sung, uốn nắn, để hoàn thiện kĩ năng cho HS hơn

Bài tập về nhà: Kể lại chuyện mình (hoặc một bạn) từng mắc lỗi.

 Kiểu bài: kể chuyện đời thường

 Nội dung: kể về một lần em mắc lỗi

(không nghe lời ông bà, cha mẹ, thầy cô ; một việc làm thiếu trungthực )

-làm cha mẹ (hoặc thầy, cô ) phiền lòng, bản thân em rất ân hận

Các chi tiết trong truyện cần hợp lý, chân thực

- Hình thức: Kể ở ngôi thứ nhất, lời kể phải thể hiện được thái độ, cảmxúc của bản thân

**********************************************************

Ngày 30/11/2013 buổ 9 ÔN TẬP VĂN TỰ SỰ- KỂ CHUYỆN TƯỞNG TƯỢNG, CHUYỆN ĐỜI THỪƠNG

- ChuÈn bÞ cho cuéc ®i th¨m

- T©m tr¹ng trưíc cuéc ®i th¨m

- Trªn ®ưêng ®i, di tÝch lÞch sö? Quang c¶nh?

- Trªn ®ưêng ®i, §Õn khu di tÝch? Quang c¶nh?

* KÕt bµi : Ra vÒ, Ên tîng cuéc ®i th¨m?

GV theo dõi sửa sai

Gọi 2- 3 em trình bày, cả lớp góp ý sửa chữa

HS thực hiện phần thân bài

GV theo dõi sửa sai

HS thực hiện phần kết bài

GV định hướng nên kết bài theo cách mở rộng

(Nêu ý nghĩa hoặc đưa ra lời bình luận)

GV bổ sung, uốn nắn, để hoàn thiện kĩ năng cho HS hơn

Đề 2 Em hãy kể về một chuyến về thăm quê nội hoặc quê ngoại

?GV yêu cầu HS xác định yêu cầu của đề.

? Với yêu cầu của đề em hãy xác định nội dung cần viết.

- Kiểu bài: văn kể chuyện (kết hợp miêu tả)

- Nội dung:

Mở bài:

- Lí do về thăm quê ?

Quê ở đâu, cách khoảng bao nhiêu km?

- Tâm trạng ntn khi được về thăm quê

Thân bài

Về quê bằng phương tiện gì?

Quang cảnh trên đường về ntn?

+(Miêu tả những nét cơ bản trên đường về : Hai bên đường toàn là ruộngđồng, thỉnh thoảng có những dãy phi lau xum xuê bóng mát, )

Đến cổng làng phong cảnh làng quê ra sao? (cây đa, bến nước )

+ Những kỉ niệm thân thuộc từ thuở nhỏ, những ấn tượng sâu sắc

Cảnh tiếp đón và cảnh thăm bà con láng giềng ntn?,

+ Xúc cảm khi về quê cũng như khi chia tay

+ Tình cảm sâu nặng đối với quê hương

- Hình thức: Kể theo ngôi thứ nhất, kể xen bộc lộ cảm xúc.

HS thực hiện các phần mở bài, thân bài hoàn thiện bài viết

Học sinh sẽ thực hiện GV theo dõi sửa sai

Gọi 2- 3 em trình bày, cả lớp góp ý sửa chữa

GV bổ sung, uốn nắn,để hoàn thiện kĩ năng cho HS hơn

-Ngày soạn 14 /12/2013

buổi 10

ÔN TẬP VĂN TỰ SỰ: LUYỆN TẬP KỂ CHUYỆN TƯỞNG

TƯỢNG, KỂ CHUYỆN ĐỜI THƯỜNG

Kiểm tra việc làm bài tập GV đã ra

Đề : Kể về những đổi mới của quê hương em.

?GV yêu cầu HS xác định yêu cầu của đề.

? Với yêu cầu của đề em hãy xác định nội dung cần viết

- Yêu cầu: Kể về những đổi mới của quê hương.

Kêu bài : tự sự

GV và HS tìm ý lập dàn bài

Mở bài:

- Giới thiệu chung về quê

- Từ vài năm nay quê em có gì thay đổi? (thay đổi rất nhiều.)

- Thân bài:

? Cách đây mấy năm quê em ntn? ( vẫn còn nghèo.)

? Biểu hiện của cái nghèo đó ntn?

? Nhà cửa ra sao? (chủ yếu là những mái ngói lụp xụp)

- Những con đường liên tiếp đựợc rải nhựa, xe chạy êm ru

- Những ngôi nhà lụp xụp dần đi vào dĩ vãng Thay vào đó là những ngôi nhà mái đỏ, nhà cao tầng khá hiện đại Chúng được sơn các màu khác nhau tùy theo sở thích… Làm cho bức tanh làng quê them rực rỡ, vui tươi hơn

- Trường học được xây bổ sung khang trang hơn, sân trường được đổ bê

tong, lát gạch

- Trạm xá cũng được mở rộng thêm và có những máy móc hiện đại hơn xưa rất nhiều Ủy ban ND không chỉ được xây dựng dãy nhà mới mà các

thủ tục giấy tờ đã đơn giản hơn xưa nhiều

- Nhà văn hóa của phường cũng được tu sửa và đi vào hoạt động thường

xuyên như họp làng, các cụ tập thể dục dưỡng sinh, phụ nữ chơi bóng chuyền

- Cả làng ai cũng yêu thể tao nên lần nào cũng di cổ vũ, reo hò, nhôn nhịp.-

Xóm làng không còn vẽ yên ắng như xưa bởi nhà nào cũng sắm ti vi, đoi nhà đã có ô tô Đời sống của người dân đã được nâng cao

Kết bài;

Trong tương lai, quê em sẽ còn nhiều biến đổi theo chủ trương của nhà nước hiện nay xây dựng nông thôn mới

Cảm xúc, tình cảm của em…niềm tự hào

HS thực hiện các phần mở bài, thân bài hoàn thiện bài viết

Học sinh sẽ thực hiện GV theo dõi sửa sai

Gọi 2- 3 em trình bày, cả lớp góp ý sửa chữa

GV bổ sung, uốn nắn,để hoàn thiện kĩ năng cho HS hơn

Bài tập: hoàn thành bài viết