ứng dụng mô hình tính cách trong tuyển dụng của ngân hàng g

Vì vậy, để thành công trong quản lý nhân sự đặc biệt là công tác tuyển dụng nhân sự, phân công bố trí công việc phù hợp, đúng người, đúng việc thì việc nhận thức như thế nào về tính cách

Đề tài: Ứng dụng mô hình tính cách trong tuyển dụng

của Ngân hàng G

M c l c ục lục ục lục

I NHẬN THỨC VỀ TÍNH CÁCH 4

1 Khái niệm 4

2 Cấu trúc của tính cách cá nhân 4

3 Yếu tố ảnh hưởng đến tính cách 5

4 Giới thiệu về mô hình tính cách DISC 5

II ỨNG DỤNG THỰC TẾ TÍNH CÁCH PHÙ HỢP VỚI CÔNG VIỆC 9

1 Xác định và phân tích nhu cầu tuyển dụng 10

2 Xây dựng tiêu chuẩn tuyển dụng và thông báo tuyển dụng 10

3 Thu nhận hồ sơ và sơ tuyển 12

4 Tổ chức thi tuyển và phỏng vấn 12

LỜI MỞ ĐẦU

Vì sao Bill Gates trở thành ông chủ của tập đoàn Microsoft khổng lồ mà không phải là một kiến trúc sư hay một nhà giáo? Vì sao Đặng Thái Sơn là nghệ sĩ đàn dương cầm nổi tiếng mà không phải là một doanh nhân? Vì sao Ernest Hemingway là nhà văn với những kiệt tác bất hủ mà không phải là một nhà khoa học? Hẳn Chúng ta sẽ trả lời ngay “Vì họ có tài năng thiên bẩm trong những lĩnh vực này.” Tuy nhiên, đó mới chỉ là một trong những yếu tố quyết định nghề nghiệp phù hợp của mỗi con người

Đứng trên quan điểm của Nhà Điều hành tổ chức, việc quản lý và phát triển nguồn nhân lực hiệu quả luôn là mục tiêu cốt lõi Khai thác tiềm năng con người là khả năng lớn nhất để nâng cao năng suất lao động và chất lượng công việc Mỗi cá nhân đều có đặc điểm tính cách riêng biệt

và là nền tảng, ảnh hưởng nhất định đến hành vi cá nhân trong tổ chức Vì vậy, để thành công trong quản lý nhân sự đặc biệt là công tác tuyển dụng nhân sự, phân công bố trí công việc phù hợp, đúng người, đúng việc thì việc nhận thức như thế nào về tính cách cá nhân, từ đó dự báo hành

vi, xem xét tính phù hợp tương quan giữa tính cách và công việc là hết sức quan trọng và cần thiết đối với nhà quản lý

Với những lý do trên, trong khuôn khổ bài viết này, nhóm tác giả xin được đề cập làm rõ các vấn đề liên quan đến tính cách cá nhân, sự phù hợp giữa tính cách và công việc theo những phần nội dung sau:

I Nhận thức về tính cách

II Ứng dụng thực tế tính cách phù hợp với công việc

I NHẬN THỨC VỀ TÍNH CÁCH

1 Khái niệm

Tính cách là phong thái tâm lý cá nhân độc đáo quy định cách thức hành vi cá nhân phản ứng trong môi trường xã hội và hoạt động tổ chức

Tính cách được biểu hiện trong hệ thống thái độ của cá nhân và trong các phẩm chất, ý chí của con người Một cách đơn giản, tính cách của một cá nhân là sự kết hợp của các đặc điểm tâm lý mà chúng ta sử dụng để phân loại người đó

2 Cấu trúc của tính cách cá nhân

Xét về mặt cấu trúc, tính cách có hai mặt, đó là mặt nội dung và mặt hình thức

2.1 Mặt nội dung của tính cách

Nội dung của tính cách là hệ thống thái độ của cá nhân bao gồm các mặt sau đây:

Một là, Thái độ đối với tập thể và xã hội chính là ý thức trách nhiệm của cá nhân đối với

sự ổn định, phát triển của tập thể, của xã hội Thái độ này có thể là tình yêu thương, sự tôn trọng hay sự ghét bỏ, thù hằn, coi thường Mức độ cao nhất của thái độ đối với xã hội chính là thái độ đối với Tổ quốc, với nhân dân, là tinh thần hy sinh vì mọi người, vì lợi ích chung của cộng đồng, tập thể

Hai là, Thái độ của con người đối với lao động thể hiện ở tinh thần yêu lao động, lương

tâm trách nhiệm hoặc vô trách nhiệm trong lao động, tính kiên trì, sáng tạo, cần cù, có kỷ luật, tận tâm với công việc

Ba là, Thái độ đối với mọi người thể hiện ở những nét tính cách như: lòng yêu thương

con người theo tinh thần nhân đạo, quý trọng con người, có tinh thần đoàn kết, tương trợ, tính cởi mở, tính chân thành, tốt bụng, thái độ tôn trọng mọi người xung quanh… Những nét của tính cách trái ngược với những nét kể trên là tính vị kỷ chỉ biết mình, tính nhẫn tâm, lãnh đạm, thô lỗ, tính thâm trầm, kín đáo, thái độ kinh người

Bốn là, Thái độ đối với bản thân thể hiện ở những nét tính cách như: tính khiêm tốn, lòng

tự trọng, tinh thần tự phê bình hoặc rụt rè, e thẹn, hay mất lòng, ích kỷ cá nhân (chỉ lo cho bản thân mình, luôn luôn thấy mình là trọng tâm của sự quan tâm) v.v…

Năm là, Thái độ đối với tài sản nói lên tính cẩn thận hay cẩu thả, hoang phí hay tiết kiệm

của người đó đối với của cải dù là của mình, của người khác hay là của xã hội

2.2.

Mặt hình thức của tính cách

Hình thức của tính cách là sự biểu hiện ra bên ngoài của tính cách, là hệ thống hành vi, cử chỉ, cách nói năng của con người Đây là sự thể hiện cụ thể ra bên ngoài của hệ thống thái

độ nói trên Hệ thống hành vi, cử chỉ, cách nói năng rất đa dạng, chịu sự chi phối của hệ thống thái độ Người có tính cách tốt, nhất quán thì hệ thống thái độ sẽ tương ứng với hệ thống hành vi, cử chỉ, cách nói năng Trong đó, thái độ là mặt nội dung, mặt chỉ đạo, còn hành vi, cử chỉ, cách nói năng là hình thức biểu hiện của tính cách, chúng không tách rời nhau, thống nhất hữu cơ với nhau

3 Yếu tố ảnh hưởng đến tính cách

Các yếu tố ảnh hưởng đến tính cách là Gien di truyền, Môi trường, cụ thể như môi trường nuôi dưỡng, học tập, xã hội, văn hóa…Tính cách được hình thành trong tiến trình sống, nó phụ thuộc vào cách sống của con người, phản ánh những điều kiện sống và là hình ảnh của cuộc sống con người Tuy nhiên con người không phải là đối tượng thụ động, chịu những tác động của những điều kiện sống và hoàn cảnh bên ngoài Con người là chủ thể của hoạt động, có hành động tương hỗ, tích cực với môi trường Không những môi trường biến đổi con người mà con người cũng tích cực tác động đến môi trường, biến đổi môi trường, khắc phục và cải tạo những hoàn cảnh sống không thuận lợi Không phải tự bản thân môi trường

mà chính là hoạt động của con người với môi trường đã đóng vai trò quyết định trong việc hình thành tính cách của họ

4 Giới thiệu về mô hình tính cách DISC

Học thuyết DISC được phát triển dựa trên học thuyết do các nhà khoa học về môn hành vi con người lập ra vào những năm đầu thế kỷ 20 Học thuyết này phân chia các hành vi con người thành 4 hướng chính Phần lớn các công trình nghiên cứu về hành vi con người ngày nay được thực hiện dựa trên kết quả nghiên cứu của ông Carl Gustav Jung, một trong những nhà khoa học tiên phong trong môn hành vi con người Vào những năm 1940 và

1950, học thuyết DISC được hoàn thiện từ học thuyết gốc của ông Jung

Từ việc tìm hiểu mô hình này sẽ giúp chúng ta nhận biết hành vi cá nhân Mô hình này không phân tích phẩm chất hay tư cách đạo đức, không đo lường trí thông minh, kiến thức,

kỹ năng Mỗi cách ứng xử đều có ưu điểm và hạn chế riêng Theo học thuyết DISC, có 4 dạng tính cách tiêu biểu là D-I-S-C và trong mỗi con người đều tồn tại 4 khía cạch của tính cách nêu trên Việc sử dụng các yếu tố D (dominance) – I (influence) – S (steadiness) – C (conscientious) giúp chúng ta “định lượng” tính cách con người để hiểu

hơn về họ, nắm được nhiều lợi thế trong các việc tuyển dụng, đào tạo, phân công công việc, động viên, thuyết phục,… Vì vậy, Disc là một trong những công cụ hữu hiệu để quan sát, phân tích và dự báo hành vi, cách cư xử của mỗi con người, từ đó giúp cho nhà quản lý

có được những quyết định sáng suốt trong việc điều hành và quản lý con người trong tổ chức Nghiên cứu thực tế cho thấy tính cách của các cá nhân rất khác nhau và đặc điểm, nội dung, yêu cầu của các công việc cũng vậy Do đó, mức độ phù hợp giữa tính cách cá nhân và công việc góp phần đem lại hiệu quả, tính ổn định, sự thỏa mãn của cá nhân khi thực hiện công việc đó Dưới đây là cách tiếp cận của mô hình:

MÔ HÌNH PHÂN CHIA

PHÂN CHIA NHÓM TÍNH CÁCH

ĐẶC ĐIỂM CÁC NHÓM TÍNH CÁCH

NHƯỢC ĐIỂM

TRONG CÔNG VIỆC

CÁCH CƯ XỬ VÀ KIỂU TIẾP CẬN

BIỂU ĐỒ DISC CỦA MỘT CÁ NHÂN

II ỨNG DỤNG THỰC TẾ TÍNH CÁCH PHÙ HỢP VỚI CÔNG VIỆC

Để làm rõ về sự phù hợp giữa tính cách và công việc, nhóm tác giả đã thực hiện việc khảo sát quá trình tuyển dụng tại Ngân hàng G Đây là quá trình tạo ra nhiều môi trường để nhà tuyển dụng có thể tìm ra cái nhìn tổng thể, chính xác về ứng viên có phù hợp với vị trí công việc tại Tổ chức hay không? Việc tìm hiểu tính cách, dự báo hành vi cá nhân của ứng viên thông qua chỉ số hành vi quá khứ là chỉ số hành vi tương lai chính xác nhất, góp phần nâng cao hiệu quả của quá trình tuyển dụng

Cụ thể, nhằm thực hiện kế hoạch kinh doanh về việc mở rộng mạng lưới, trong năm tới, Ngân hàng G có nhu cầu tuyển nhân sự tại các vị trí Giao dịch viên Đây là vị trí thường xuyên tiếp xúc, tư vấn giới thiệu và cung cấp các sản phẩm dịch vụ của Ngân hàng đến Khách hàng Vì vậy, để tuyển chọn người phù hợp với công việc trong quá trình tuyển

dụng, Ngân hàng rất chú trọng đến tính cách, thái độ của ứng viên ứng tuyển vào vị trí trên

Tiến hành khảo sát, Nhóm tác giả đã ghi chép lại tiến trình thực hiện tuyển dụng tại Ngân hàng G theo các bước chính như sau:

1 Xác định và phân tích nhu cầu tuyển dụng

Đây là quá trình Phòng Nhân sự cùng phối hợp với Đơn vị (Chi nhánh) có liên quan cùng phân tích nhu cầu tuyển dụng thông qua việc xem xét số lượng nhân sự hiện có, khối lượng công việc, hiệu suất công việc…để từ đó xác định nhu cầu thực tế cần tuyển dụng Trong tình huống trên, căn cứ kế hoạch kinh doanh và phát triển mạng lưới thì việc bổ sung vị trí trên là cần thiết

2 Xây dựng tiêu chuẩn tuyển dụng và thông báo tuyển dụng

Dựa trên bản mô tả công việc và yêu cầu đối với vị trí công việc của Giao dịch viên, Phòng Nhân sự đã đưa ra tiêu chuẩn tuyển dụng cho vị trí trên Thông thường đối với một vị trí công việc thường có từ 5 đến 9 năng lực cốt lõi Mỗi một năng lực được cấu thành từ các yếu tố kiến thức, kỹ năng, thái độ, phẩm chất, tính cách quan trọng, cần phải có

Bảng 1: Tiêu chuẩn tuyển dụng cho vị trí Giao dịch viên

Chức danh Giao dịch viên

Mô tả công

việc

 Tiếp đón, tìm hiểu nhu cầu, giới thiệu, tư vấn và hỗ trợ khách hàng

về các sản phẩm của Ngân hàng;

 Thực hiện các giao dịch với khách hàng về gửi tiền, rút tiền, chuyển tiền, thu đổi ngoại tệ và các giao dịch vãng lai khác của khách hàng

là các tổ chức kinh tế, cá nhân…;

 Xử lý các chứng từ kế toán và thu chi tiền mặt phát sinh kịp thời, chính xác, đầy đủ và chịu trách nhiệm về các giao dịch thực hiện;

 Quản lý, lưu trữ hồ sơ khách hàng do mình phụ trách theo đúng quy định chung, đảm bảo đầy đủ;

 Tư vấn khách hàng và giải quyết các khiếu nại của khách hàng trong phạm vi thẩm quyền cho phép, đảm bảo bí mật thông tin cho khách hàng;

 In sổ phụ khách hàng cuối ngày, tháng và khi có yêu cầu;

 Chấm liệt kê các giao dịch do mình thực hiện trong ngày và sao kê cuối tháng theo phần hành mình đảm nhận;

Thực hiện các công việc khác có liên quan theo yêu cầu của Trưởng,

Yêu cầu kỹ

năng

 Có kiến thức về kế toán ngân hàng và Marketing Ngân hàng thương mại;

 Hiểu biết về dịch vụ thanh toán trong ngân hàng;

 Ngoại hình khá, ưa nhìn Nữ cao 1.58m, nam cao 1.65m trở lên;

 Tác phong nhanh nhẹn, năng động, nhiệt tình;

 Cẩn thận, tuân thủ tính chính xác kịp thời trong xử lý công việc;

 Giao tiếp tốt, biết lắng nghe và thấu hiểu nhu cầu của Khách hàng

Yêu cầu

tính cách

Tính cách nhóm S:

 Biết lắng nghe

 Điềm đạm

Tính cách nhóm C:

 Cẩn trọng

 Chính xác

 Đúng chuẩn mực

Tiếp theo, trên cơ sở các tiêu chuẩn tuyển dụng cho các vị trí trên, Phòng Nhân sự đã thực hiện công tác truyền thông tuyển dụng để tìm kiếm và thu hút hồ sơ ứng viên thông qua các nguồn thông tin như: Đăng báo, website tuyển dụng, thông báo tuyển dụng công khai trong nội bộ Ngân hàng, thông qua giới thiệu của Nhân viên trong Ngân hàng…

Như vậy, từ yêu cầu của công việc cũng như những kỹ năng cần có để thực hiện tốt công việc, ứng dụng mô hình tính cách DISC, Nhóm tác giả thấy rằng bên cạnh việc xem xét về kiến thức chuyên môn để ứng viên có nền tảng cơ bản thực hiện công việc thì đối với vị trí Giao dịch viên, ứng viên có đặc điểm tính cách trội là nhóm tích cách S và C sẽ là những ứng viên phù hợp nhất bởi người có đặc điểm tính cách S luôn có cách ứng xử rất hài hòa, nhã nhặn, tinh tế trong nhiều tình huống, lắng nghe nhu cầu, luôn quan tâm, chăm sóc mọi người xung quanh, do vậy, thường đem đến sự an tâm, hài lòng cho mọi người khi tiếp xúc Về khía cạnh công việc, nghiệp vụ hạch toán kế toán đòi hỏi tính chính xác, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt theo các quy định của ngành và quy trình nội bộ đồng thời vị trí Giao dịch viên thường xuyên phải tiếp xúc trực tiếp đến tiền trong giao dịch nên đòi hỏi người thực hiện phải có tính cách cẩn thận, tỉ mỉ, kỷ luật cao, trung thực để tránh rủi ro tài chính cho Ngân hàng Do đó, trong quá trình tuyển dụng, Nhà tuyển dụng cần chú trọng tạo ra các môi trường để kiểm tra hành vi của ứng viên, từ đó từng bước làm rõ tính cách và mức

độ phù hợp của ứng viên so với vị trí công việc cần tuyển

3 Thu nhận hồ sơ và sơ tuyển

Căn cứ các tiêu chuẩn đã được quy định đối với mỗi vị trí công việc, Phòng Nhân sự chọn lọc hồ sơ đạt tiêu chuẩn để tổng hợp và lập danh sách thi tuyển chính thức Thông qua, hồ

sơ của ứng viên, Nhà tuyển dụng có thể đưa ra một số nhận định ban đầu về ứng viên ví

dụ, trình độ đào tạo, các công việc đã thực hiện trong quá khứ của ứng viên có phù hợp với tiêu chí trình độ học vấn của vị trí cần tuyển hay không, cách trình bày đơn ứng tuyển có thể đánh giá được về mức độ cẩn thận, khả năng tư duy trong diễn đạt ngôn ngữ có rõ ràng, mạch lạc hay không?, hoàn cảnh gia đình có bất lợi hoặc rủi ro khi làm việc tại Ngân hàng hay không? Ví dụ tuyển dụng vị trí Giao dịch viên, Nhà tuyển dụng thường xem xét các thông tin thành phần gia đình, nghề nghiệp của các thành viên trong gia đình có đảm bảo hay không? Vì yếu tố gia đình ảnh hưởng không nhỏ đến tính cách cũng như những hành

vi của người lao động…

Kết hợp với quá trình kiểm tra kiến thức chuyên môn và phỏng vấn, Nhà tuyển dụng kiểm chứng thành tích đạt được của ứng viên cũng như có thể dự đoán được khả năng, hành vi của ứng viên “có thể làm” và “sẽ làm” nếu được tuyển dụng vào tổ chức

4 Tổ chức thi tuyển và phỏng vấn

Ngân hàng tổ chức thi viết kiểm tra kiến thức chuyên môn đối với các ứng viên chưa có kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng Bài thi viết trắc nghiệm đa dạng gồm có các phần thi IQ & GMAT, Kế toán giao dịch, Tiếng Anh và EQ để đánh giá tổng quát về khả năng tư duy, kiến thức nghiệp vụ chuyên môn, ngoại ngữ và khả năng hiểu, truyền đạt

Thành tích

Sẽ làm

Phẩm chất

Động cơ

cấu thành của năng lực ứng viên như Kiến thức chuyên môn, tư duy, nhận thức vấn đề, … Các ứng viên đạt yêu cầu qua vòng thi viết sẽ được Nhà tuyển dụng mời phỏng vấn

Như đã trình bày ở phần nhận thức về tính cách, mỗi một con người đều có hệ đặc điểm tính cách rất riêng biệt được thể hiện ở mặt nội dung và hình thức của tính cách thông qua thái độ của cá nhân và hành vi ứng xử đối với từng tình huống tác động đến chủ thể

Qua hình minh họa, nhóm tác giả thấy rằng trong mỗi cá nhân đều có một hệ giá trị cốt lõi,

tư duy, nhận thức được điều đúng, sai và ảnh hưởng trực tiếp đến cảm xúc cũng như hành

vi của cá nhân Do vậy, để đánh giá, bóc tách các yếu tố về tính cách, phẩm chất của ứng viên thông qua hành vi, thái độ có thực sự phù hợp với vị trí công việc, với văn hóa của Ngân hàng hay không?, Ngân hàng G đã vừa kết hợp sử dụng phương pháp phỏng vấn hành vi STAR và mô hình tính cách DISC để xây dựng tình huống khai thác được các nhiệm vụ, thông tin hành động trong quá khứ đồng thời dẫn dắt ứng viên theo định hướng thử thách Và người phỏng vấn chú trọng đến cách thức mà ứng viên xử lý và trả lời tình huống

Để có thể thực hiện được phương pháp phỏng vấn trên, theo quan sát và tìm hiểu của Nhóm tác giả, Nhà tuyển dụng Ngân hàng G đã chuẩn bị được 3 bước để thu thập STAR là: Lập tiêu chí tuyển dụng, Chuẩn bị câu hỏi STAR, Thu thập dữ liệu và phân loại STAR

Ví dụ cụ thể một câu hỏi phỏng vấn vị trí Giao dịch viên như sau:

Situation/Task - Tình huống/Nhiệm vụ: Hãy trình bày một tình huống xử lý khiếu nại

của khách hàng mà bạn đã gặp và cho là khó tính nhất?

Action – Hành động: Bạn đã làm gì để cho khách hàng đồng ý cách xử lý của bạn?

Thực hành tình huống trên khi nhà tuyển dụng là một khách hàng mà bạn phải thuyết phục

Result – Kết quả: Kết quả như thế nào? Những điểm nào làm bạn hài lòng và chưa hài

lòng?

Hành vi Behavior