Kỹ năng giải các bài tập liên quan đến cấu trúc phân tử DNA, RNA, protein giảm phân, nguyên phân

Với tài liệu: Kỹ năng giải các bài tập liên quan đến cấu trúc phân tử DNA, RNA, Protein Giảm phân, Nguyên phân. Rất phù hợp cho các bạn đọc đang học ôn thi đại học môn sinh học, các bạn học chuyên ngành về sư phạm sinh học. Tài liệu cung cấp các phương pháp giải nhanh môn sinh học, các công thức mới lạ. Các bài tập sinh học được giải một cách rất chi tiết và có chú ý những dạng mới. Trong tài liệu này cung cấp 82 bài tập về các dạng liên quan đến sinh học phân tử và thường xuyên ra trong các đề thi thử, đề thi chính thức những năm gần đây. Mỗi bài tập đều được giải hết sức chi tiết và có ghi công thức ứng dụng. Mong rằng tài liệu này sẽ giúp một phần nào đó cho các em đang ôn luyện thi đại học và bạn đọc đang học các ngành sư phạm sinh học.

K N NG GI I CÁC BÀI T P LIÊN QUAN

N C U TRÚC PHÂN T DNA, RNA, PROTEIN

& GI M PHÂN, NGUYÊN PHÂN

 Gi i thi u công th c và ph ng pháp gi i nhanh bài t p:

Trong tài li u này tôi xin gi i thi u đ n b n đ c m t s công th c m i và l Còn l i

nh ng công th c h t s c ph bi n và c b n b n đ c có th tham kh o “TÀI LI U

CÔNG TH C SINH H C 10, 11, 12” ( vui ệòng Ệích đúp chu t vào đ có th t i đ c

tài li u này v máy tính)

D ng m i 1: Nh ng d ng bài t p liên quan đ n nucleoxom

- u tiên hãy nhìn vào c u trúc c a m t nucleoxom

T hình bên ph i ta th y m t nucleoxom có 8 phân t histon và m i đo n có n i 1

histon

- G i nuc là s nucleoxom c a NST s ch ng minh công th c:

S phân t protein histon = 8.nuc + nuc – 1 = 9nuc – 1

- M i nucleoxom có 146 c p nu V y

S nu có c a c NST=nuc.146 + (nuc – 1).(nu/1 đo n n i)=Noxom

- Nên chi u dài c a phân t DNA:

D ng m i 3: Xác đ nh s nucleotide trên phân t tRNA trong quá trình d ch mã

Chú ý trong phân t mRNA còn có 3 nucleotide mã k t thúc nh ng tRNA thì

Bài 1 M t gen có 3000 liên k t hiđrô và có s nuclêôtit lo i guanin (G) b ng hai l n

s nuclêôtit lo i ađênin (A) M t đ t bi n x y ra làm cho chi u dài c a gen gi m đi

85A0 Bi t r ng trong s nuclêôtit b m t có 5 nuclêôtit lo i citôzin (C) S nuclêôtit

lo i A và G c a gen sau đ t bi n l n l t là

A 375 và 745 B 355 và 745 C 375 và 725 D 370 và 730 Theo đ :

30003

2

XG

TAA

G

GA

+ Khi gen này b đ t bi n thì làm chi u dài c a gen gi m đi 85A0

:

S nucleotide b m t khi gen này b đ t bi n: 50

4,3

2

A = 375 – 20 = 355 ( Nu )

G = 750 – 5 = 745 ( Nu )

Bài 2 Phân t DNA vùng nhân c a vi khu n E.coli ch ch a N15 phóng x N u

chuy n nh ng vi khu n này sang môi tr ng có N14 thì m i t bào vi khu n E.coli này sau 6 l n nhân đôi s t o ra bao nhiêu phân t DNA vùng nhân ch a N15

+ S DNA con có hai m ch hoàn toàn m i ch ch N14 : 2k – 2 = 62 con

S phân t DNA vùng nhân ch a N15

= 64 – 62 = 2

Bài 3 M t loài th c v t có b nhi m s c th 2n = 24 M t t bào sinh d ng c a loài này nguyên phân liên ti p 5 l n kì gi a c a l n phân bào th 5 trong t t c t bào con có bao nhiêu phân t DNA ?

Ta có: s t bào t o ra sau 5 l n nguyên phân: 25 = 32

S t bào tham gia gi m phân = 16

S t bào kì sau c a gi m phân 2 là 32

Vì kì sau c a gi m phân 2 m i t bào đ u ch a 2n phân t DNA

T ng s phân t DNA = 24.32 = 768( pt )

Bài 4 M có ki u gen XAXa, b có ki u gen XAY, con gái có ki u gen XAXaXa Cho

bi t quá trình gi m phân b và m không x y ra đ t bi n gen và đ t bi n c u trúc

nhi m s c th K t lu n nào sau đây v quá trình gi m phân b và m là ÚNG ?

A Trong gi m phân I m , c p NST 21 không phân li b gi m phân bình th ng

B Trong gi m phân II b , c p NST 21 không phân li m gi m phân bình th ng

C Trong gi m phân II m , c p NST 23 không phân li b gi m phân bình th ng

D Trong gi m phân I b , c p NST 23 không phân li m gi m phân bình th ng

Ph ng pháp ệàm nh ng bài t p lí thuy t ệiên Ọuan đ n quá trình phân li và t h p t

do nh th này Th ng cách nhanh nh t chúng ta nên ệàm đ n đâu ệo i tr đáp án

A

X X X X X

X 



phân bào 1 bình th ng: XAXA XaXa

phân bào 2 b t bình th ng: XA,XA XaXa,O áp án C

Bài 5 M i lo i NST trong t bào c a th song nh b i đ u có:

A 4n nhi m s c th B 2 nhi m s c th C 2n nhi m s c th D 4 nhi m s c th

Tham kh o SGK Sinh h c đ i c ng áp án B

Chú ý lí thuy t này vì có th m r ng ki n th c này đ làm các bài toán sinh khó h n

v th song nh b i

Bài 6 M i t bào vi khu n E.coli ch xét m t phân t vùng nhân, ng i ta cho phân

t DNA vùng nhân có ch a N15vào môi tr ng có ch a N14

Sau hai th h ng i

ta l i tách t t c t bào c a vi khu n này vào môi tr ng có ch a N15 Sau m t th i

gian ng i ta thu đ c 256 m ch đ n ADN S phân t ch ch a N15 và s phân t

Bài 7 M t NST sinh v t nhân th c đ c c u trúc b i 400 nucleoxom o n n i

gi a các nucleoxom có 50 c p nu S protein histon và chi u dài c a phân t ADN

c u trúc nên NST này là:

A 3200 H và 266390A0 C 3599 H và 266390A0

B 3599 H và 198560A0 D 3200 H và 198560A0

V i d ng bài th này chúng ta có th áp d ng các công th c mà tôi thành l p nh sau:

Ta th y m t nucleoxom có 8 phân t histon và m i đo n có n i 1 histon

- G i nuc là s nucleoxom c a NST s ch ng minh công th c:

S phân t protein histon = 8.nuc + nuc – 1 = 9nuc – 1

- M i nucleoxom có 146 c p nu V y

S nu có c a c NST=nuc.146 + (nuc – 1).(nu/1 đo n n i)=Noxom

- Nên chi u dài c a phân t DNA:

Bài 8 M ch 1 c a gen có: A1 = 100, T1 = 200 M ch 2 c a gen có: G2 = 300, X2 =

400 Bi t m ch 2 c a gen là m ch khuôn Gen phiên mã, d ch mã t ng h p 1 chu i

pôlipeptit Bi t mã k t thúc trên mARN là UAG, s nucleotit m i lo i trong các b ba

đ i mã c a ARN v n chuy n là:

A A= 200; U = 100; G = 300; X = 400 C A= 199; U = 99; G = 300; X = 399

B A= 100; U = 200; G = 400; X = 300 D A= 99; U = 199; G = 399; X = 300 Theo nguyên t c b sung ( NTBS ): A1 = T2 = 100, T1 = A2 = 200

V y m ch khuôn đã bi t: A2 = 200, T2 = 100, G2 = 300, C2 = 400

Mà m ch ARN t ng h p đ c U A X G m ch đ i trên tARN là A U G X, m t khác

s nucleotide trên tARN đã m t l n l t 1 nu mã k t thúc UAG mARN vì v y:

At = 200 – 1 = 199, Ut = 100 – 1 = 99, Gt = 300, Xt = 400 – 1 = 399

Bài 9 Các b ba nào sau đây không có tính thoái hóa ?

A UAG, UGA B AUG, UGG C UAG, UAA D AUG, UAA

Ch có AUG và UGG là mã hóa cho m t lo i acid amin ( Met và trip.)

Bài 10 M t gen vi khu n E.coli đã t ng h p cho m t phân t prôtêin hoàn ch nh có

298 acid amin Phân t mARN đ c t ng h p t gen trên có t l A : U : G : C là

1:2:3:4 S l ng nuclêôtit t ng lo i c a gen trên là

A A = T = 270; G = C = 630 C A = T = 630; G = C = 270

B A = T = 270; G = C = 627 D A = T = 627; G = C = 270

630 360 270

270 180 90

360 : 270 : 180 : 90 :

: :

900 298

2 3

T A

X G U A

rN rN

Bài 11 ru i gi m gen tr i A NST th ng gây đ t bi n cánh vênh Chi u x ru i

đ c Aa r i cho lai v i ru i cái bình th ng aa đ c k t qu : 146 đ c cánh vênh, 143 cái cánh th ng, không h có đ c cánh th ng và cái cánh vênh Thí nghi m này

đ c gi i thích b ng gi thuy t:

A o n mang gen A chuy n sang nhi m s c th Y

B Ru i đ c cánh th ng và cái cánh vênh đã ch t h t

C Gen l n a B thành A do chi u x

D Gen A đã hoán v sang NST X

Th các đáp án A, B, C, D vào gi thuy t ch có đáp án A là th a ycbt

Bài 12 Ng i ta s d ng m t chu i pôlinuclêôtit có  0 , 25



 G A

X T

3200 liên k t hiđro Cho hai c th trên giao ph i v i nhau, th y F1 xu t hi n lo i

h p t có ch a 1640 nuclêôtit lo i A Ki u gen c a F1 nói trên là

Bài 14 m t loài th c v t có 10 nhóm gen liên k t, m t nhóm g m 20 t bào sinh

d ng c a loài nói trên đ u nguyên phân ba đ t liên ti p S nhi m s c th đ n môi

tr ng n i bào ph i cung c p cho toàn b quá trình nguyên phân nói trên là:

Bài 17 Hãy s p x p trình t x y ra giai đo n m đ u trong quá trình d ch mã sinh

v t nhân th c ?

1 Ti u đ n v bé c a ribôxôm g n v i mARN t i v trí côđon m đ u AUG

2 Ti u đ n v l n c a ribôxôm g n v i mARN t i v trí côđon m đ u AUG

3 Ti u đ n v l n c a ribôxôm k t h p v i ti u đ n v bé t o thành m t ribôxôm hoàn

10 18 ).

1 498 ( ) 498 122 (

498 2 3 3000

M

rN aa

N A L

Bài 19 Trong c quan sinh s n c a m t loài đ ng v t, t i vùng sinh s n có 5 t bào

sinh d c A, B, C, D, E trong cùng m t th i gian phân chi liên ti p 1 s l n môi tr ng

n i bào cung c p 702 NST đ n Các t bào con sinh ra chuy n qua vùng chín gi m

phân và đòi h i môi tr ng cung c p thêm nguyên li u t ng đ ng 832 NST đ n đ hình thành 128 giao t B NST và gi i tính c a loài là:

A 2n=28; cái B 2n=52; cái C 2n=24; đ c D 2n=26; đ c

2628322

.5.2

702)12(5.2

n

k k

N u s t bào đang x t = 4 l n s h p t là gi i tính cái

S t bào đang x t = s h p t nên là gi i tính đ c

áp án c a bài là C

Bài 20* ru i gi m, b NST 2n=8 Cho 1 c p ru i lai v i nhau đ c F1, cho F1 lai

v i nhau đ c F2 m t cá th F2, trong quá trình gi m phân c a các t bào sinh d c

đã có m t s t bào b r i lo n phân ly c p NST gi i tính T t c các giao t v NST

gi i tính sinh ra t cá th này đã đ c th tinh v i các giao t bình th ng t o ra 4

h p t XXX, 4 h p t XXY và 8 h p t OX; 50% s giao t bình th ng th tinh v i các giao t bình th ng t o ra 148 h p t XX và 148 h p t XY V y t n s đ t bi n khi gi m phân là:

A 2,6316% B 2,7027% C 1,3513% D 1,3159%

T h p t XXY ta th y r ng đã có giao t đ t bi n YY th tinh v i giao t bình

th ng X Nh v y cá th F2 sinh ra các giao t đ t bi n có c p NST XY H p t

XXX do th tinh c a giao t đ t bi n XX.H p t OX do th tinh c a giao t đ t bi n O.Nh v y cá th F2này đã sinh ra các lo i giao t đ t bi n là XX, XY và O là do s không phân li c a NST XX l n phân bào II c a gi m phân

S giao t đ t bi n sinh ra là 4 + 4 + 8 = 16

S giao t bình th ng sinh ra là 2.(148 + 148) = 592 2 , 6316 %.

16 592

Các en im này tham gia vào con đ ng chuy n hóa t o s c t c a hoa nh sau:

Ch t không màu 1 enzim_  d

Ch t không màu 2 enzim_  e

S c t đ

Ch t không màu 3 enzim_  g

Ch t không màu 4 enzim_  h

S c t vàng Khi có đ ng th i 2 s c t đ và s c t vàng thì quan sát th y hoa có màu h ng, khi

không có s c t đ và s c t vàng thì hoa s có màu tr ng

Các alen l n đ t bi n t ng ng là d, e, g, h không có kh n ng t ng h p các en im Cho lai 2 c th b m đ u d h p v 4 gen trên T l ki u hình 1 có hoa màu h ng ?

Bài 22 Trong tr ng h p r i lo n phân bào 2 gi m phân, các lo i giao t đ c t o ra

t t bào mang ki u gen XAXa là

A XaXa và O B XA và Xa C XAXA, XaXa và O D XAXA và O

áp án C tham kh o Bài 4

Bài 23 Trình t ADN ng n sau đây 5’AGGATGXTA 3’ có th đ c lai hoàn toàn

Bài 24 Cho r ng b n có th quan sát qua kính hi n vi m i s gi m phân x y ra trong

b máy sinh d c c a m t cá th cho tr c và có th đ m chính xác các trao đ i chéo

gi a 2 locut c a 1 cá th d h p t v 2 c p gen loocut này N u t n s trao đ i chéo này là 100% (có ngh a là m i l n gi m phân đ u bi u hi n trao đ i chéo gi a 2 loocut

mà b n đang x t) thì b n có cho r ng % giao t tái t h p s là

có t i đa bao nhiêu lo i giao t khác nhau có th đ c t o ra ?

ng d ng công th c n u trao đ i chéo t i 2 đi m thì s lo i giao t t i đa đ c t o ra

Bài 27 Cây th ba có ki u gen AaaBb gi m phân bình th ng Tính theo lí thuy t t

l lo i giao t mang gen AB đ c t o ra là:

Dùng s đ tam giác đ vi t giao t ta s đ c 1/6A 1/2B = 1/12

Bài 28 M t gen có chi u dài 4080A0 và có 3075 liên k t hiđrô M t đ t bi n đi m

không làm thay đ i chi u dài c a gen nh ng làm gi m đi 1 liên k t hi đrô Khi gen đ t

bi n này nhân đôi liên ti p 4 l n thì s nu m i lo i môi tr ng n i bào ph i cung c p

là

A A = T = 8416; G = X = 10784 B A = T = 7890 ; G = X = 10110

C A = T = 10110 ; G = X = 7890 D A = T = 10784 ; G = X = 8416

Ban đ u ch a b đ t bi n : 2A+2G=2400, 2A+3G=3075

Nên A=T=525; G=X=675

Vì đ t bi n đi m không làm thay đ i chi u dài c a gen nh ng làm gi m đi m t 1 LK

H2 nên là thay th c p G-X b ng A-T

Sau khi đ t bi n thì A=T=526; G=X=675

S nu m i lo i môi tr ng c n cung c p có 4 l n nhân đôi sau khi đ t bi n là

A=T=526(24-1)=7890;G=X=674(24-1)=10110

Bài 29 Trong quá trình tái b n ADN sinh v t nhân th c đã t o ra đ c 5 đ n v tái

b n n v tái b n 1 có 14 đo n Oka aki, đ n v tái b n 2 có 16 đo n Oka aki, đ n v tái b n 3 có 18 đo nOka aki, đ n v tái b n 4 có 12 đo n Oka aki và đ n v tái b n 5

có 16 đo n Okazaki

Tính s l ng đo n ARN m i c n cung c p cho quá trình tái b n trên

A.86 B.92 C.27 D.54

S đo n ARN m i = 14 + 16 + 18 + 12 + 16 + 5.2 = 86

Bài 30 Cà đ c d c có 2n=24 Có m t th đ t bi n, trong đó có m t chi c c a NST

s 1 b m t m t đo n, m t chi c NST s 5 b đ o m t đo n, NST s 3 đ c l p

m t đo n Khi gi m phân n u các c p NST phân li bình th ng thì giao t mang đ t

ABD = 746 Abd = 126 aBd = 50 abD = 2

abd = 694 aBD = 144 AbD = 36 ABd = 2

Xác đ nh tr t t các gen trên nhi m s c th

Xác đ nh tr t t các gen và tính kho ng cách gi a 3 locut:

- Nh n th y 2 giao t có t l nh nh t là abD và ABd là 2 giao t do trao đ i ch o k p

đ ng th i t o ra, đây ta th y D tái t h p v i ab và d tái t h p v i AB alen D

n m gi a A và B A D B

Bài 32 M t h p t c a m t loài ch a hai gen đ u dài 4080 A0 và có t l t ng lo i

nuclêôtít gi ng nhau ai gen đó cùng nhân đôi liên ti p m t s đ t nh nhau đã đòi

h i môi tr ng n i bào cung c p 72000 nuclêôtít trong đó có 20% Xitô in ãy xác

đ nh s l n phân bào nguyên phân c a h p t trên

đ u tiên Xác đ nh s t bào, s crômatit, s NST cùng tr ng thái c a nó trong các t bào 2 gi 34 phút

A 8-16-26 B 8-416-208 C 4-416-208 D 8-26-26

G i x là th i gian chu n b , y là th i gian phân bào chính th c

Theo bài ra, ta có : x = 3y

Khi h p t nguyên phân đ c 2 gi 34 phút = 154 phút = 40.3 + 34

2 gi 34 phút, h p t đã hoàn thành 3 l n phân bào và đang k gi a c a l n phân bào th 4 :

S t bào lúc này là : 23 = 8 t bào

S crômatit trong các t bào : 26.2.8 = 416 crômatit

S NST trong các t bào: 26.8 = 208 NST kép

Bài 34 Hóa ch t gây đ t bi n 5-BU khi th m vào TB gây đ t bi n thay th c p A-T thành c p G-X quá trình thay th đ c mô t theo s đ :

A A-T X-5BU G-5BU G-X B A-T A-5BU G-5BU G-X

C A-T G-5BU X-5BU G-X D A-T G-5BU G-5BU G-X

Bài 37 Các gen abcde là các gen liên k t g n nhau trên NST E.coli Có 3 đ t bi n

m t đo n nu ng n x y ra trên phân đo n NST này d n đ n s m t đi m t s gen nh sau:

t bi n 1: m t các gen bde

t bi n 2: m t các gen ac

t bi n 3: m t các gen abd

Trên c s 3 d ng đ t bi n này có th d đoán trình t các gen trên NST

A abcde B acbed C bdeac D Cadbe

M t 3 gen ho c 2 gen thì chúng ph i g n nhau không b cách b i m t gen nào nhìn

vào đáp án ch có D là chính xác nh t

Bài 38 Gen A dài 153 nm và có 1169 liên k t hyđro Gen A b đ t bi n thành gen a

C p gen Aa t nhân đôi l n th nh t đã t o ra các gen con, t t c các gen con này l i nhân đôi l n th hai Trong hai l n nhân đôi môi tr ng n i bào đã cung c p 1083

nuclêotit lo i A và 1617 nucleotit lo i G đ hình thành nên các m ch m i Xác đ nh

Bài 40 Chu i aa c a 1 bi n d c a phân t protein globin ng i có m t sai khác

aa s 40 và m t sai khác khác aa s 60 so v i phân t Protein bình th ng S l ng

nu gi a 2 đi m đ t bi n trong ADN c a gen t ng ng nh t thi t là:

Bài 43 M t phân t mARN có t l các lo i Nu nh sau: A:U:G:X = 1:3:2:4 Tính

Bài 44 M t phân t ADN c a sinh v t khi th c hi n quá trình t nhân đôi đã t o ra 3

đ n v tái b n n v tái b n 1 có 15 đo n oka aki, đ n v tái b n 2 có 18 đo n

oka aki n v tái b n 3 có 20 đo n okazaki.S đo n ARN m i c n cung c p đ th c

hi n quá trình tái b n trên là:

TS alen=100000x2; s alen B = 8 T n s B gen=8/200000= 0,004% ( án A)

Bài 46 1 loài: c th cái có 1 c p NST trao đ i đo n t i 1 đi m, còn c th đ c

gi m phân bình th ng Qua th tinh t o ra đ c 512 ki u t h p Bi t loài có b NST