trên đây là 2 sáng kiến kinh nghiệm : “MỘT SỐ KINH NGHIỆM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH Ở TIỂU HỌC” và MỘT SỐ KINH NGHIỆM PHÁT HUY TÍNH CHỦ ĐỘNG, TÍCH CỰC CỦA HỌC SINH TRONG DẠY HỌC CHÍNH TẢ Ở TIỂU HỌC đã được tôi áp dụng trong thực tế và thu được kết quả cao. Tôi rất mong được sự ủng hộ , góp ý của các bạn đọc gần xa .Xin chân thành cảm ơn .
Trang 1CỘNG HỊA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập-Tự do-Hạnh phúc
Trảng bom ngày … tháng
… năm …
BÁO CÁO TĨM TẮT SKKN
Kính gửi: -Hội đồng thẩm định sáng kiến huyện Trảng Bom;
-Hội đồng thẩm định sáng kiến ngành Giáo dục và Đào tạo
Họ và tên : Trần Thị Lan
Năm sinh: 1971
Chức vụ : Giáo viên
Đơn vị : Trường TH Cao Bá Quát
Báo cáo tĩm tắt sáng kiến với đề tài : “MỘT SỐ KINH NGHIỆM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH Ở TIỂU HỌC”
I/.XUẤT XỨ
Nhìn lại chặng đường lịch sử đã qua chúng ta khơng khỏi bồi hồi xúc động và
tự hào về những trang sử vàng oanh liệt ,những mốc son chĩ lọi mà Đảng và nhândân ta đã gặt hái được trên con đường xây dựng và bảo vệ tổ quốc Bên cạnhnhững thành quả lớn lao ấy, đĩ đây vẫn tiềm ẩn rất nhiều những nguy, cơ tháchthức Nhất là hiện nay khi các giá trị truyền thống đang bị xĩi mịn, các tệ nạn xãhội đang cố sức len lỏi và xâm nhập vào nhà trường thì việc Giaĩ dục đạo đức chohọc sinh thế hệ mới, chủ nhân tương lai của nền khoa học cơng nghệ hiện đại làmột trong những nhiệm vụ hàng đầu, gĩp phần nâng cao hiệu quả học tập, đáp ứngđược mục tiêu “Đào tạo nguồn nhân lực bồi dưỡng nhân
tài cho xã hội”
Cấp tiểu học ,cấp cĩ vị trí nền mĩng trong hệ thống giáo dục quốc dân Bêncạnh việc tiếp thu tốt kiến thức bộ mơn văn hĩa, nhà trường tiểu học cịn là nơi đặtnhững viên gạch đầu tiên xây dựng nên những phẩm chất tốt đẹp trong tâm hồntrong sáng của trẻ Theo quan điểm Mác –xít “Phẩm chất đạo đức là một bộ phậnquan trọng, cấu trúc nên nhân cách tồn diện của con người”.Học sinh cĩ ngoanngỗn ,chăm chỉ thì mới cĩ thể học tập tốt được
Việc giáo dục khơng chỉ đơn thuần là truyền thụ cho các em nguồn tri thức khoahọc về tự nhiên, xã hội, con người, cách làm việc trí ĩc… mà cịn giáo dục tạohướng cho các em phát triển một cách tồn diện về nhân cách, giá trị nhân văn Đĩ
là sự thống nhất biện chứng giữa đức và tài hay là sự tồn vẹn về phẩm chất vànăng lực Như Bác Hồ đã từng nĩi :
“ Cĩ đức mà khơng cĩ tài làm việc gì cũng khĩ Cĩ tài mà khơng cĩ đức là người vơ dụng ”
Trang 2Sự hài hòa giữa đức và tài có ý nghĩa xã hội vô cùng to lớn, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, phát huy tinh hoa nhân loại…phù hợp với yêu cầu định
hướng xã hội trong thời kì Công nghiệp hóa –Hiện đại hóa đất nước.
Nhìn vào tình hình thực tế những năm gần đây ,hiện tượng đạo đức xuốngcấp một cách trầm trọng của học sinh trên địa bàn huyện Trảng Bom nói chung vàtrường tiểu học Cao Bá Quát nói riêng vẫn còn tồn tại khá phổ biến
Qua tìm hiểu và nghiên cứu trong thực tiễn tôi nhận thấy rằng vấn đề đạo đứccủa học sinh có phần giảm sút do 4 nguyên nhân chính, đó là :Gia đình –Nhàtrường-Xã hội và Học sinh
Gia đình: Gia đình là cái nôi, là môi trường trực tiếp hình thành nhân cách
đầu tiên của trẻ, nhưng trong nhiều gia đình hiện nay bố mẹ còn thiếu gương mẫu Ông bà cha mẹ mắng chửi lẫn nhau, bạo lực ngày càng gia tăng Một số cha mẹchưa quan tâm đến đời sống tinh thần của con cái, còn khoán trắng,bỏ mặc chonhà trường và xã hội , thậm trí còn nuông chiều con cái một cách thiếu văn hóadẫn đến một số học sinh vô lễ với người lớn Nhiều em không vâng lời ông bàcha mẹ, lười lao động và học tập Trong giao tiếp nói năng cục cằn, thô lỗ
Nhà trường : Còn coi nhẹ công tác giáo dục đạo đức cho học sinh, một số
giáo viên chỉ chú ý truyền thụ kiến thức văn hóa, coi môn Đạo đức là môn phụ nêntrong tiết dạy chỉ dạy chiếu lệ, dùng phương pháp giảng giải, thuyết trình là chính.Chú trọng về lý thuyết, coi nhẹ việc thực hành, hình thức dạy đơn điệu, học chưa
đi đôi với hành, chưa biết cách giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua việc phốikết hợp giữa gia đình –nhà trường – xã hội
Xã hội: Sự cạnh tranh cơ chế thị trường thời mở cửa có mặt tích cực làm thúc
đẩy sự phát triển của nền kinh tề đất nước, song lại là mảnh đất màu mỡ chonhững tư tưởng cơ hội, thực dụng, vụ lợi chủ nghĩa cá nhân, ích kỉ coi đồng tiềntrên hết…sinh sôi nảy nở Dẫn đến sự xuống cấp về đạo đức xã hội từ người lớnđến trẻ em, đến mọi mặt của đời sống
Ở nơi công cộng một số người lớn còn có những việc làm, lời nói thiếu văn hóaphơi bày ngay trước mắt các em như : văng tục,đánh lộn,ăn cắp…
Nhiều loại văn hóa phẩm như : sách báo ,phim ảnh , băng hình…đồi trụy đanglén lút rao bán trình chiếu ở những tụ đểm vui chơi, giải trí, ở những tiệm NET …
-Học sinh : HS hiện nay rất nhạy cảm rất dễ thích ứng với những hiện tượng
tiêu cực ngoài xã hội Đặc biệt học sinh không biết áp dụng kiến thức đã học vàothực tế : Ví dụ: học sinh lớp 2 vừa học xong bài: “Giữ trật tự vệ sinh nơi cộng cộng
” nhưng lại mất trật tự ngay trong giờ học hoăc vứt rác bừa bãi ở sân trường Haybài “lễ phép với thầy cô giáo” nhưng lại chỉ biết chào thầy cô đang dạy mình hoặckhông biết cảm ơn ,xin lỗi khi được người khác giúp đỡ hay khi mắc khuyết điểmsai lầm
Trước tình hình ấy, chúng ta cần nhìn nhận lại thực trạng, tìm ra nguyênnhân và các giải pháp hữu hiệu, nhằm cải tiến cách giáo dục đạo đức cho học sinhngày một hiệu quả hơn
Xuất phát từ những quan điểm trên, bản thân tôi là một giáo viên đang trựctiếp làm công tác giảng dạy, giáo dục và đào tạo thế hê trẻ, những nhân tài, chủnhân tương lai của đất nước.Tôi phải làm gì, làm gì ? để giúp các em học sinh thân
Trang 3thức tơi đã mạnh dạn tiến hành nghiên cứu đề tài: “ Một số kinh nghiệm giáo dục đạo đức cho học sinh ở tiểu học” Mong được đĩng gĩp một phần nhỏ bé của
mình vào sự nghiệp trồng người
1/Nâng cao chất lượng giảng dạy, trú trọng bộ mơn đạo đức.
Vì tư duy của học sinh tiểu học là tư duy trực quan hình ảnh, cho nên việcgiáo dục đạo đức cho trẻ khơng thể thuyết giảng hay nhồi nhét các bài học đạođức khơ cứng vào đầu học sinh một cách áp đặt, mà cần phải sử dụng nhiềuphương pháp dạy học để giờ học diễn ra nhẹ nhàng, thoải mái, gây hứng thú họctập…
Một trong những phương pháp đạt hiệu quả cao trong tiết dạy đạo đức đĩ là phương pháp tổ chức trị chơi
Hiện nay điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy ở trường học rất thiếuthốn, tơi nghĩ ngồi việc đề nghị Ban giám hiệu, hội cha mẹ HS quan tâm giúp đỡthì người giáo viên cần phải huy động từ phía học sinh thu gom, tận dụng thêm cácloại tranh ảnh ,sách báo, đồ phế liệu để tạo ra những đồ dùng dạy học đơn giản màmang lại hiệu quả cao, khơng gây nhàm chán trong khi tiếp thu bài Tùy nội dungtừng bài học mà giáo viên tổ chức trị chơi sao cho phù hợp với các đối tượng
HS Ví dụ khi dạy bài :“ Bảo vệ lồi vật cĩ ích” GV cĩ thể tổ chức làm nhiều độichơi ,lần lượt từng đội chơi giơ tranh ảnh hoặc biểu diễn thành các động tác, cáctiếng kêu của mỗi con vật như: vịt, chĩ, bị, gà… rồi đố nhau nhận biết xem đĩ làcon gì, nĩ cĩ ích lợi như thế nào? hay ở các trị chơi “Đĩng kịch” “Ơ chữ bí ẩn”,
“Đố vui”, “Hái hoa”, “chuyền bĩng”… mỗi trị chơi này được áp dụng ở rất nhiềubài trong chương trình đạo đức lớp 1, 2, 3 Giáo viên cĩ thể dùng giấy màu cắtthành những bơng hoa, lọ hoa tận dụng từ vỏ lon bia để tổ chức trị chơi Như vậychẳng cần ghi chép gì cả, những chuẩn mực, hành vi đạo đức đã nhanh chĩng đượchình thành qua các trị chơi vui nhộn hấp dẫn Ở trị chơi cần điều kiện sân bãirộng, bàn ghế đúng quy cách muốn tổ chức được cả lớp cùng tham gia, thì ta cĩ thểchia nhỏ từng tốp học sinh hoặc thay đổi thành trị chơi khác thích hợp hơn vớiđiều kiện thực tế của lớp, của trường mà vẫn đảm bảo được nội dung giáo dục Đúng như Am- Go- rơ - ki đã nhận xét "Trị chơi là con đường để trẻ em nhậnthức thế giới, là nơi chúng đang sống và là cái chúng nhận thấy cần phải thay đổi "
2/Giáo dục học sinh thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ;
Tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp thông qua các chủ điểm như ;Truyền thống văn hóa dân tộc -Yêu quý mẹ và cô giáo- Uống nước nhớ nguồn …dưới nhiều hình thức như Văn nghệ, kể chuyện , nêu gương , hái hoa dân chủ -trò chơi dân gian-rung chuông vàng …thông qua vui chơi,
Trang 4giải trí các em đã học tập ,rèn luyện được các hành vi đạo đức của mình một cách tự giác Giao viên nhắc nhở,góp ý , phê bình nhẹ nhàng ngay khi các em có hành vi đạo đức sai trái Bên cạnh đó giáo viên phải có những lời khen , lời động viên,tuyên dương kịp thời cùng những phần
thưởng có giá trị khuyến khích các em đạt được những thành tích cao trong học tập , rèn luyện và
tu dưỡng đạo đức
3/Kết hợp các lực lượng đồn thể trong nhà trường,địa phương.
-Vào đầu năm học, tơi đã phối hợp với BGH nhà trường ,với Ban đại diện cha
mẹ HS của lớp, với tổ chức Đội TNTP ,với giáo viên chủ nhiệm cũ và chính bản
thân các em với nhau để tìm hiểu hồn cảnh, tâm tư nguyện vọng của từng em, làm
cơ sở lập kế hoạch giáo dục và xây dựng một chương trình hoạt động cho cả nămhọc Sao cho sát thực tế, phù hợp với mọi đối tượng học sinh trong lớp Sau đĩ tơitiến hành bầu ban cán sự lớp và thành lập các loại sổ để chấm điểm thi đua giữacác tổ với nhau, như: Sổ theo dõi nề nếp, kỷ luật,trật tự, vệ sinh ; Sổ nêu gươngdùng để ghi lại những việc làm tốt ,những lời hay ,ý đẹp của tất cả các bạn tronglớp , trong trường để các em được học tập những điều hay, những gương ngườitốt,việc tốt rất gần gũi ngay trong chính bạn bè của mình ; Sổ quỹ lớp được huyđộng từ nguồn vốn thu gom giấy vụn, tiết kiệm tiền ăn quà…dùng để mua thêmsách, truyện ,khen thưởng,giúp đỡ bạn nghèo…
- Lớp trưởng, Tổ trưởng được phân cơng theo dõi các hoạt động đã đề ra quatừng giai đoạn Sau mỗi tuần, mỗi tháng cĩ tổng kết, nhận xét, nhắc nhở tuyêndương ,khen thưởng kịp thời từng mặt tiến bộ của học sinh qua các buổi sinh hoatsao, sinh hoạt tập thể, chào cờ đầu tuần
-Kết hợp với Tổng phụ trách Đội tổ chức cho học sinh tham gia
thi kể chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, thi tìm hiểu về tiểu
sử các anh hùng của Đồn, của Đội Thi các trị chơi dân gian thơng qua
các nhiều hình thức vui nhộn như; Hái hoa dân chủ , Đố em, Đổ nước ,
Kẹp banh…giữa các tổ trong một lớp và giữa các lớp với nhau
-Kết hợp với Đồn thanh niên trong nhà trường và ĐTN ở địa phương tổ
chức cho học sinh tham gia các buổi hoạt động ngoại khĩa hướng về nguồn như:tham quan Đại Nam Văn Hiến, thăm bến nhà Rồng nơi Bác Hồ ra đi tìm đườngcứu nước, thăm nhà tưởng niệm anh Nguyễn Văn Trỗi, thăm nhà bảo tàng ĐồngNai, đi thăm các Bà mẹ Việt Nam Anh Hùng trong thị trấn , thăm viếng nghĩatrang liệt sĩ,
-Kết hợp với BGH nhà trường nâng cao tuyên truyền nhận thức cho đội ngũ
giáo viên, mỗi giáo viên phải là tấm gương sáng cho học sinh noi theo, cĩ thái độkiên quyết với những hành vi biểu hiện thiếu văn hĩa trong giao tiếp ứng xử hằngngáy của học sinh
4/ Kết hợp giữa gia đình và nhà trường
Qua cuộc họp đầu năm học, tơi tuyên truyền cho các bậc phụ huynh hiểu được tầm quan trọng của gia đình và nhà trường Cha mẹ cần phải quan tâm đến đời
Trang 5sống tâm tư , tình cảm nguyện vọng của con cái , tạo điều kiện tốt cho các em học tập như : góc học tập , sách vở , đồ dùng đầy đủ…đồng thời thông báo cho phụ huynh biết những chuẩn mực cần đạt được của học sinh tiểu học hiện nay Lấy ý kiến và thành lập hội cha mẹ học sinh , tạo điều kiện cho cha mẹ học sinh thực hiện tốt theo điều lệ của hội như ;họp 4 lần trong 1 năm; thường xuyên liên lạc giữa gia đình và nhà trường qua sổ liên lạc theo từng tháng…để nắm bắt kịp thời những thông tin cần thiết và tìm ra phương pháp giaó dục thích hợp
B/.Kết quả khi ứng dụng :
Với những nỗ lực và cố gắng của bản thân, sau khi đã vận dụng một số kinh nghiệm vừa nêu ở trên vào việc giảng dạy trong hai năm qua Tôi nhận thấy hiệu quả giáo dục được nâng cao một cách rõ rệt, cụ thể :
- Học sinh đã ghi nhớ được dễ dàng, lâu bền các kiến thức, các chuẩn mực đạođức của bài học hơn vì ở từng nội dung trò chơi đã minh hoạ một cách sinh độngcho các mẫu hành vi đạo đức
- Học sinh đã có khả năng tự quyết định cho mình cách ứng xử đúng phù hợptrong một số tình huống
-Tham quan thực tế đã khơi dậy ở các em những những cảm xúc tốt đẹp về sự hisinh dũng cảm, tinh thần yêu nước nồng nàn ,lòng nhân ái,vị tha… lớn lao của lớpngười cha anh đi trước Đó là những tấm gương sáng cho các em học tập và noitheo Chẳng cần phải nhiều lời thuyết giảng mà những chuẩn mực đạo đức đã đivào lòng các em một cách tự nhiên Các em biết yêu cái hay, cái đẹp, ghét cái xấu,cái ác biết thể hiện một cách cụ thể qua các hoạt động trong nhà trường, gia đình
và xã hội như việc biết ơn các anh hùng liệt sĩ, sẵn sàng giúp đỡ các bạn nghèo,các bạn gặp khó khăn, tôn trọng kỉ luật, trật tự , nói năng xưng hô lễ phép vớingười lớn tuổi…
- sự phối kết hợp với hội huynh làm tăng thêm tình đoàn kết, sự sẻ chia hiểu biếtlẫn nhau, bổ sung cho nhau tạo điều kiện rèn luyện đạo đức cho HS một cách đồng
bộ, thường xuyên và toàn diện hơn Nhiều học sinh đã bỏ được tính lười biếng,gian dối, văng tục ,chửi thề …
Để kiểm chứng các giải pháp trên bản thân tôi đã áp dụng với lớp học của mìnhtrong 2 năm qua kết quả thu được như sau :
Năm học Tổng số
học sinh
Hạnh kiểmHọc kì 1 Học kì 2Chưa đạt Đạt Chưa đạt Đạt
So sánh hạnh kiểm ở học kì 1và học kì 2 thấy có hiệu quả rõ rệt, tôi mạnh dạntrình bày kinh nghiệm này với hội đồng nhà trường, tổ khối chuyên môn và vậnđộng các đồng nghiệp ở các khối lớp 1, 2, 3, 4,5 thử áp dụng Kết quả cho thấychất lượng giáo dục đạo đức cuối năm học này rất khả quan, 100% học sinh thựchiện tốt và đầy đủ 4 nhiệm vụ, riêng khối 1có 156 học sinh thì chỉ còn 1 học sinhchưa đạt do bị bệnh tật
Để công tác giáo dục đạo đức cho học sinh mang lại hiệu quả cao thì mỗi giáoviên phải là một tấm gương sang cho học sinh noi theo: tận tâm, tận lực, tận lòng
Trang 6khắc phục mọi khó khăn, vận dụng linh hoạt các biện pháp giáo dục, kiên trì rènluyện học sinh một cách thường xuyên, lâu dài và đồng bộ phối hợp tất cả các lựclượng xã hội cùng tham gia
Những việc mà tôi cùng các đồng nghiệp đã làm được và nêu ra ở trên là mộtđóng góp nhỏ, có thể chưa đạt được kết quả như mong muốn Rất mong được cáccấp quản lý giáo dục và các đồng nghiệp gần xa chân tình góp ý xây dựng
Nhận xét của Hội đồng xét cơ sở Người viết
Trang 7SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Một số kinh nghiệm “ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH Ở TIỂU HỌC”
I/.XUẤT XỨ
Để Đáp ứng được mục tiêu “Đào tạo nguồn nhân lực bồi dưỡng nhân tài cho xã hội”
trong thời kì công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước thì công tác giáo dục đạo đức cho họcsinh trong nhà trường là một vấn đề hết sức cấp bách Giáo dục đạo đức góp phần tạo
ra những con ngườicó nhân cách phẩm chất tốt góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện các bộ môn văn hóa khác.
Phẩm chất đạo đức là bộ phận quan trọng cấu trúc nên nhân cách toàn diện của con người theo quan điểm Mác –xít
Học sinh có ngoan ngoãn chăm chỉ thì mới học tốt được ,bên cạnh việc tiếp thu tốt kiến thức bộ môn văn hóa , giáo dục đạo đức còn là nền tảng xây dựng nên những phẩm chất tốt đẹp trong tâm hồn trong sáng của trẻ
Giáo dục đạo đức là nhiệm vụ hàng đầu, góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ học tập Nhất
là hiện nay khi các giá trị truyền thống trong xã hội đang bị xói mòn, tệ nạn xã hội đang len lỏi xâm nhập vào nhà trường
Cấp tiểu học ,cấp có vị trí nền móng ( Luật giáo dục ) trong hệ thống quốc dân.
Nhà trường tiểu học là nơi đặt những viên gạch đầu tiên trong việc xây dựng nhân cách toàn diện cho học sinh.
Giaó dục đạo đức cho học sinh thế hệ mới , chủ nhân tương lai của nền khoa học công nghệ hiện đại có vị trí vô cùng quan trọng trong mục tiêu giáo dục toàn diện Việc giáo dục không đơn thuần chỉ trên lý thuyết , truyền thụ cho các em nguồn tri thức khoa học về tự nhiên xã hội , con người , cách làm việc trí óc… mà còn giáo dục tạo hướng cho các em phát triển toàn diện về nhân cách , giá trị nhân văn đó là sự thống nhất biện chứng giữa đức và tài hay là sự toàn vẹn về phẩm chất và năng lực
Sự hài hòa giữa đức và tài có ý nghĩa xã hội vô cùng to lớn, góp phần hoàn thiện nhân cách ,gìn giữ và phát huy những phẩm chất tốt đẹp của con người Viết Nam trong thời đại mới, phù hợp với yêu cầu định hướng xã hội
Nhìn lại chặng đường lịch sử đã qua có biết bao thế hệ thầy giáo, cô giáo đang ngày đêm trăn trở mong tìm ra những bài giảng hay ,những phương pháp mới nhằm nâng
Trang 8cao chất lượng đạo đức cho học sinh.Nhưng những năm gần đây hiện tượng đạo đức xuống cấp một cách trầm trọng của học sinh trên địa bàn huyện Trảng Bom nói chung và trường tiểu học Cao Bá Quát nói riêng, vẫn còn tồn tại khá phổ biến
Trong thực tế việc giáo dục đạo đức cho học sinh có phần giảm sút do 4 nguyên nhân chính , đó là :gia đình –nhà trường-xã hội và học sinh
Gia đình: -Gia đình là cái nôi ,là môi trường trực tiếp hình thành nhân cách đầu
tiên của trẻ, nhưng trong nhiều gia đình hiện nay bố mẹ còn thiếu gương mẫu Ông bà cha mẹ mắng chửi lẫn nhau Một số gia đình còn khoán trắng ,bỏ mặc cho nhà trường và
xã hội , thậm trí còn nuông chiều con cái một cách thiếu văn hóa dẫn đến một số học sinh vô lễ với người lớn Nhiều em không vâng lời ông bà cha mẹ, lười lao động và học tập trong giao tiếp nói năng cục cằn thô lỗ Bố mẹ còn chưa quan tâm đến đời sống tinh thần của con cái
Nhà trường : Còn coi nhẹ công tác giáo dục đạo đức cho học sinh, một số giáo
viên chỉ chú ý truyền thụ kiến thức văn hóa ,coi môn đạo đức là môn phụ nên trong tiết dạy chỉ dạy chiếu lệ, dùng phương pháp giảng giải, thuyết trình là chính Chú trọng về lý thuyết ,coi nhẹ việc thực hành ,hình thức dạy đơn điệu , học chưa đi đôi với hành ,chưa hiểu việc giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua việc phối kết hợp giữa gia đình –nhà trường – xã hội.
- Xã hội: Sự cạnh tranh cơ chế thị trường thời mở cửa có mặt tích cực làm thúc đẩy sự
phát triển của nền kinh tề đất nước, song lại là mảnh đất màu mỡ cho những tư tưởng
cơ hội , thực dụng , vụ lợi chủ nghĩa cá nhân , ích kỉ coi đồng tiền trên hết sinh sôi nảy nở.Dẫn đến sự xuống cấp về đạo đức xã hội từ người lớn đến trẻ em, đến mọi mặt của đời sống xã hội.
Ở nơi công cộng nhiều người lớn còn có những việc làm ,lời nói thiếu văn hóa phơi bày ngay trước mắt các em như : văng tục ,chửi bậy, đánh lộn, xô đẩy ,chen lấn ,trộm cắp … Nhiều hiện tượng tiêu cực thiếu văn minh đang diễn ra từng ngày từng giờ đó là các loại văn hóa phẩm : sách báo ,phim ảnh , băng hình … đồi trụy đang lén lút rao bán trình chiếu ở những tụ đểm vui chơi, giải trí, ở những tiệm NET …Học sinh nhỏ rất hay bắt trước ,rất dễ thích ứng với những hiện tượng tiêu cực đó
-Học sinh : HS hiện nay rất nhạy cảm rất dễ thích ứng với những hiện tượng tiêu
cực ngoài xã hội Đặc biệt học sinh không biết áp dụng kiến thức đã học vào thực tế : Ví
dụ :học sinh lớp 2 vừa họcxong bài :“Giữ trật tự vệ sinh nơi cộng cộng” nhưng lại mất trật tự ngay trong giờ học hoăc vứt rác bừa bãi ở sân trường Hay bài “lễ phép với thầy cô giáo” nhưng lại chỉ biết chào thầy cô đang dạy mình hoặc không biết cảm ơn ,xin lỗi khi được người khác giúp đỡ , khi mắc khuyết điểm sai lầm.
Trước tình hình ấy, chúng ta cần nhìn nhận lại thực trạng để từ đó tìm ra nguyên nhân và các giải pháp hữu hiệu, nhằm cải tiến cách giáo dục sao cho việc rèn luyện đạo đức cho học sinh ngay từ lớp đầu cấp phải được thực hiện đồng bộ ,thường xuyên liên tục
là vô cùng cần thiết
Xuất phát từ những quan điểm trên, bản thân tôi là một giáo viên đang trực tiếp làm công tác giảng dạy, giáo dục và đào tạo thế hê trẻ, những nhân tài, chủ nhân tương lai của đất nước.Tôi phải làm gì, làm gì ? để giúp các em học sinh thân yêu của mình trở thành những người vừa có tài ,vừa có đức cho xã hội Sau bao đêm dài thao thức tôi đã
mạnh dạn tiến hành nghiên cứu đề tài: “ Một số kinh nghiệm giáo dục đạo đức cho học
sinh ở tiểu học” Mong được đóng góp một phần nhỏ bé của mình vào sự nghiệp trồng
người
II.Hiệu quả:
Trang 9A/.Biện pháp thực hiện
Để khắc phục tình trạng trên , khơi dậy tính tự giác, tích cực, chủ động trong việc rèn luyện đạo đức cho học sinh, tôi xin đưa ra một số giải pháp sau:
1/Nâng cao chất lượng giảng dạy bộ môn đạo đức.
Với đặc điểm tâm sinh lý học sinh Tiểu học thì giáo dục đạo đức cho trẻ không thể nào
là thuyết giảng hay nhồi nhét các bài học đạo đức khô cứng vào đầu học sinh một cách áp đặt mà cần phải sử dụng nhiều phương pháp dạy học để giờ học diễn ra nhẹ nhàng, thoải mái, gây hứng thú học tập… nâng cao hiệu quả giáo dục.
Một trong những phương pháp đạt hiệu quả cao trong tiết học đạo đức là phương pháp tổ chức trò chơi học tập
Tư duy của học sinh tiểu học là tư duy trực quan hình ảnh vì vậy việc chuẩn bị đồ dùng học tập trong tổ chức trò chơi là vô cùng cần thiết.
Hiện nay điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy ở trường học hết sức thiếu thốn, tôi nghĩ ngoài việc đề nghị Ban giám hiệu, hội cha mẹ học sinh … quan tâm giúp đỡ thì người giáo viên phải chủ động, linh hoạt, sáng tạo Ở những trò chơi cần điều kiện sân bãi rộng, bàn ghế đúng quy cách muốn tổ chức được cả lớp cùng tham gia, thì ta có thể chia nhỏ từng tốp học sinh hoặc thay đổi thành trò chơi khác phù hợp với điều kiện thực
tế của lớp, của trường mà vẫn đảm bảo đợc nội dung giáo dục Chúng ta còn có thể huy động từ phía học sinh thu gom ,tận dụng đồ phế liệu làm những đồ dùng đơn giản Ví dụ:
ở trò chơi “Tặng hoa”, “chuyền bóng” , “ Hái hoa dân chủ” (Trò chơi này được áp dụng ở rất nhiều bài trong chương trình đạo đức lớp 1, 2, 3) Giáo viên có thể dùng giấy màu cắt thành những bông hoa nhiều màu sắc, lọ hoa có thể tận dụng bằng vỏ lon bia Hằng ngày giáo viên, học sinh có thể sưu tầm thêm tranh ảnh sách báo về các loài cây, hoa, người, động vật để có thể minh hoạ cho trò chơi thêm sinh động hấp dẫn.
Đúng như AM- Go- rơ - ki đã nhận xét "Trò chơi là con đường để trẻ em nhận thức thế giới, là nơi chúng đang sống và là cái chúng nhận thấy cần phải thay đổi "
2/Kết hợp các lực lượng đoàn thể trong nhà trường,
Vào đầu mỗi năm học, tôi đã phối hợp với BGH nhà trường ,với Ban đại diện cha
mẹ HS của lớp, với tổ chức Đội TNTP ,với giáo viên chủ nhiệm cũ và chính các em với
nhau.…sau đó tiến hành xây dựng cho các em một số nội dung để chúng khảo sát qua
từng giai đoạn:
1 Biết thực hiện các nội qui ở trường, ở nơi công cộng, xưng hô lễ phép người lớn tuổi hơn ,biết cảm ơn ,xin lỗi đúng lúc
2 Có ý thức bảo vệ của công, có tác phong tốt ở mọi nơi,mọi chỗ…
3.Biết thương yêu, giúp đỡ người khác,thực hiện ATGT
Trang 104.Có ý thức tham gia các phong trào do nhà trường,địa phương tổ chức
5.có tình cảm thái độ kính trọng các gương anh hùng, liệt sĩ đã hi sinh vì đất nước, quê hương.
……
Từ những nội dung trên, tôi tiến hành thực hiện dưới những hình thức sau:
-Cùng với Ban Giám hiệu nhà trường, tôi xây dựng một chương trình hoạt động cho
cả năm học, thành lập sổ kỷ luật, sổ người tốt việc tốt ,sổ lao động- vệ sinh, sổ sinh hoạt lớp.
Phân công tổ trưởng , lớp trưởng theo dõi các hoạt động đã đề ra qua từng giai đoạn,
để giáo viên kịp thời tuyên dương những em làm tốt, nhắc nhở những em thực hiện chưa tốt qua các buổi sinh hoat sao, sinh hoạt tập thể, chào cờ đầu tuần.
-Kết hợp với Tổng phụ trách Đội tổ chức cho học sinh tham gia thi kể
chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, thi tìm hiểu về tiểu sử các anh
hùng của Đoàn, của Đội thông qua các các hình thức vui nhộn như; hoa dân
chủ , đố em…giữa các tổ trong lớp và giữa các lớp với nhau.
Kết hợp với Đoàn thanh niên tổ chức cho các em tham gia các buổi hoạt động ngoại khóa hướng về nguồn như: tham quan Đại Nam Văn Hiến, thăm bến nhà Rồng nơi bác
Hồ ra đi tìm đường cứu nước, thăm nhà tưởng niệm anh Nguyễn Văn Trỗi, thăm nhà bảo tàng Đồng Nai, đi thăm các Bà mẹ Việt Nam Anh Hùng trong thị trấn
-Kết hợp với BGH nhà trường nâng cao tuyên truyền nhận thức cho đội ngũ giáo viên, mỗi giáo viên phải là tấm gương sáng cho học sinh noi theo, có thái độ kiên quyết với những hành vi biểu hiện thiếu văn hóa trong giao tiếp ứng xử hằng ngáy của học sinh.
3/ Thành lập hội cha mẹ học sinh.
Qua cuộc họp phụ huynh đầu năm học, tôi tuyên truyền cho các bậc phụ huynh hiểu được tầm quan trọng của gia đình Cha mẹ cần phải quan tâm đến đời sống tâm tư , tình cảm nguyện vọng của Con cái , tạo điều kiện tốt cho các em học tập như : góc học tập , sách
vở , đồ dùng đầy đủ…đồng thời thông báo cho phụ huynh biết những chuẩn mực cần đạt được của học sinh tiểu học hiện nay Lấy ý kiến và thành lập hội cha mẹ học sinh , tạo điều kiện cho cha mẹ học sinh thực hiện theo điều lệ của hội như ;họp 4 lần trong 1 năm; thường xuyên liên lạc giữa gia đình và nhà trường qua sổ liên lạc theo từng tháng để tìm
ra phương pháp giaó dục thích hợp
b.Kết quả khi ứng dụng :
Với những nỗ lực và cố gắng của bản thân,vận dụng một số kinh nghiệm vừa nêu trên vào việc giảng dạy trong hơn ba năm qua Tôi nhận thấy bản thân đã đạt được một số kết quả nhất định cụ thể :
- Học sinh đã ghi nhớ được dễ dàng, lâu bền các kiến thức ,các chuẩn mực đạo đức của bài học hơn vì ở từng nội dung trò chơi đã minh hoạ một cách sinh động cho các mẫu hành vi đạo đức
Trang 11- Học sinh đã có khả năng tự quyết định cho mình cách ứng xử đúng phù hợp trong một số tình huống.
-Tham quan thực tế đã khơi dậy ở các em những những cảm xúc tốt đẹp về sự hi sinh dũng cảm, tinh thần yêu nước nồng nàn ,lòng nhân ái,vị tha… lớn lao của lớp người cha anh đi trước Đó là những tấm gương sáng cho các em học tập và noi theo Chẳng cần phải nhiều lời thuyết giảng mà những chuẩn mực đạo đức đã đi vào lòng các em một cách tự nhiên Các em biết yêu cái hay, cái đẹp, ghét cái xấu ,cái ác được thể hiện một cách cụ thể qua các hành động trong nhà trường, gia đình và xã hội như việc biết ơn các anh hùng liệt sĩ, sẵn sàng giúp đỡ các bạn nghèo, các bạn gặp khó khăn, tôn trọng kỉ luật trật tự , nói năng xưng hô lễ phép với người lớn tuổi…
- sự phối kết hợp với hội huynh làm tăng thêm tình đoàn kết sự sẻ chia hiểu biết lẫn bổ sung cho nhau tạo điều kiện rèn luyện đạo đức cho HS một cách đồng bộ, thường xuyên
và toàn diện hơn Nhiều học sinh đã bỏ được tính lười biếng, gian dối, văng tục ,chửi thề
…
Để kiểm chứng các giải pháp trên bản thân tôi đã áp dụng với lớp học của mình trong
2 năm qua kết quả thu được như sau :
so sánh hạnh kiểm ở học kì 1và học kì 2 thấy có hiệu quả rõ rệt ,tôi mạnh dạn trình bày kinh nghiệm trên với hội đồng nhà trường, tổ khối chuyên môn và vận động các đồng nghiệp thử áp dụng ở các lớp khối 2,3,4,5 chất lượng giáo dục đạo đức cuối năm học này đạt 100% học sinh thực hiện tốt và đầy đủ 4 nhiệm vụ, riêng khối 1có 156 học sinh thì chỉ còn 1 học sinh chưa đạt do bị bệnh tật
Để công tác giáo dục đạo đức cho học sinh mang lại hiệu quả chúng ta cần phải tiến hành
một cách thường xuyên, lâu dài và đồng bộ ở tất cả mọi lĩnh vực để làm được điều đó đòi hỏi phải người giáo viên phải có sự kiên trì, tinh thần khắc phục khó khăn, vận dụng linh hoạt các biện pháp giáo dục và huy động tốt nhất các lực lượng xã hội cùng tham gia Những việc mà tôi cùng các đồng nghiệp làm được, đã nêu ở trên là một đóng góp nhỏ,
có thể chưa đạt được kết quả như mong muốn Rất mong được các cấp quản lý giáo dục
và các đồng nghiệp chân tình góp ý xây dựng
Trang 12Nhận xét của Hội đồng xét cơ sở Người viết Đạt hay không đạt :