Hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản suất và tính giá thành sản phẩm Công ty Thạch Bàn Hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản suất và tính giá thành sản phẩm Công ty Thạch Bàn Hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản suất và tính giá thành sản phẩm Công ty Thạch Bàn
Trang 1Lời nói đầuTrong điều kiện nền kinh tế thị trờng phát triển nh vũ bão, đất nớc đangtrên đà phát triển theo con đờng công nghiệp hoá - hiện đại hoá thì càng cầnnhiều các doanh nghiệp, các công ty Để quản lý đợc phải nhờ sự điều hànhcủa Nhà nớc và kế toán với t cách là công cụ quản lý ngày càng đợc khai tháctối đa sức mạnh và sự uyển chuyển của nó nhằm điều chỉnh vĩ mô và kiểmsoát sự vận hành của nền kinh tế trong hiện thực phong phú và đa chiều Mặtkhác, kế toán còn là công cụ không thể thiếu đợc trong hệ thống các công cụquản lý vốn, tài sản và mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
đồng thời nó là nguồn cung cấp thông tin đáng tin cậy để Nhà nớc điều chỉnh
vĩ mô nền kinh tế
Giá thành sản phẩm cũng nh phạm trù kinh tế khác của sản xuất có vaitrò to lớn trong quản lý và sản xuất Nó là nhân tố tác động trực tiếp đến giácả hàng hoá, để tiến hành hoạt động kinh doanh có hiệu quả thì không thểkhông kế hoạch hoá hạch toán mọi chi phí sao cho đạt lợi nhuận cao nhất vớichi phí thấp nhất Vì vậy, hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành đúng đủ,chính xác, kịp thời là nhân tố quan trọng trong quyết định doanh lợi cho côngty
Bớc sang một thế kỷ mới - thế kỷ XXI - thế kỷ của nhân loại phát triểncủa khoa học kỹ thuật đất nớc lại càng phải đổi mới và các công trình kiếntrúc hạ tầng ngày lại xây dựng nhiều Công ty Thạch Bàn qua nhiều giai đoạnphát triển đã đứng vững đợc trong nền kinh tế thị trờng đầy tính cạnh tranhnày Sản phẩm của Công ty không chỉ đợc biết đến ở trong nớc mà còn ngoàinớc Để Công ty lớn mạnh và phát triển nh hiện nay là nhờ có sự thay đổi cơchế quản lý Để thâm nhập sản phẩm của mình ra ngoài thị trờng với chất lợngtốt, giá thành hạ và đem lại hiệu quả kinh tế cao thì tập hợp chi phí sản xuất vàtính giá thành sản phẩm đã thực sự trở thành khâu trung tâm và quan trọngcho toàn bộ công tác kế toán ở Công ty
Nhận thức đợc tầm quan trọng của việc tập hợp chi phí và tính giá
thành cũng nh hiểu đợc mục đích kinh doanh của các công ty là gì và thực tế
ở Công ty Thạch Bàn em đã mạnh dạn đi tìm hiểu vấn đề này Đây là yêu cầukhách quan và có tính thời sự cấp bách và đặc biệt có ý nghĩa khi sản xuất củacác doanh nghiệp đã gắn chặt với cơ chế thị trờng
Em xin chân thành cảm ơn sự nhiệt tình chỉ bảo giúp đỡ của thầy côgiáo và phòng Tài chính - Kế toán của Công ty Thạch Bàn đã giúp em hoànthành báo cáo này
Nội dung, kết cấu đề tài gồm:
Phần I: Cơ sở lý luận về tổ chức hạch toán chi phí sản xuất và tính giáthành sản phẩm
Phần II: Thực trạng công tác tổ chức hạch toán chi phí sản xuất và tínhgiá thành sản phẩm gạch ốp lát Granit tại Công ty Thạch Bàn
Phần III: Một số ý kiến nhằm hoàn thiện công tác tập hợp chi phí sảnxuất và tính giá thành sản phẩm gạch ốp lát Granit tại Công ty Thạch Bàn
Trang 2Phần ICơ sở lý luận tổ chức hạch toán chi phí sản xuất và tínhgiá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất
I Chi phí sản xuất và phân loại chi phí sản xuất
1 Chi phí sản xuất:
1.1 Bản chất và nội dung kinh tế của chi phí sản xuất
Chi phí sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp là biểu hiện bằng tiềncủa toàn bộ các chi phí về lao động sống và lao động vật hoá cần thiết màdoanh nghiệp bỏ ra có liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh Cácdoanh nghiệp cần phải có các yếu tố cơ bản về chi phí và chi phí lao động, chiphí về vật t lao động và đối tợng lao động Sự tham gia của các yếu tố sản xuấtkinh doanh của doanh nghiệp có sự khác nhau và nó hình thành các khoản chiphí tơng ứng
Chi phí sản xuất gắn liền với sử dụng tài sản, vật t, lao động, tiền vốn.Vì thế, quản lý chi phí sản xuất thực chất là việc quản lý, việc sử dụng hợp lý,tiết kiệm các loại tài sản, vật t của doanh nghiệp trong hoạt động sản xuấtkinh doanh Mặt khác, chi phí sản xuất là cơ sở tạo nên giá thành sản phẩm,lao vụ, dịch vụ hoàn thành nên quản lý chặt chẽ chi phí sản xuất là mục tiêuhạ giá thành sản phẩm
Nh vậy, trong điều kiện nền kinh tế thị trờng, nền kinh tế hàng hoá thìbiểu hiện bằng tiền của những hao phí lao động vật hoá và lao động sống cầnthiết của doanh nghiệp phải chi ra trong một kỳ để tiến hành sản xuất kinhdoanh đợc gọi là chi phí sản xuất Nội dung của nó bao gồm các yếu tố nh: chiphí nguyên vật liệu, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung, chiphí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp
Do đó, việc tập hợp chi phí sản xuất cần phải đợc tiến hành trong nhữngkhoảng thời gian nhất định không phân biệt sản phẩm đã hoàn thành hay cha
Để quản lý chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm đợc chặt chẽ, làm cơ sở choviệc phân tích quá trình phát sinh chi phí sản xuất hình thành giá thành sảnphẩm cũng nh kết cấu tỷ trọng của chi phí sản xuất, ngời ta cần tiến hành phânloại chi phí sản xuất theo một số tiêu thức khác nhau
2 Phân loại chi phí sản xuất
Phân loại chi phí sản xuất là một yêu cầu tất yếu để hạch toán chính xácchi phí sản xuất, phấn đấu hạ giá thành sản phẩm
Chi phí sản xuất kinh doanh có thể đợc phân loại theo nhiều tiêu thứckhác nhau và tuỳ thuộc vào mục đích yêu cầu quản lý Tuy nhiên, về mặt hạchtoán chi phí sản xuất thờng đợc phân theo các tiêu thức khác nhau
2.1 Phân loại theo yếu tố chi phí
Theo quy định hiện hành, toàn bộ chi phí đợc chi thành 7 yếu tố chi phísau:
- Yếu tố nguyên liệu, vật liệu
- Yếu tố nhiên liệu, động lực
- Yếu tố tiền lơng và các khoản phụ cấp lơng
- Yếu tố BHXH, BHYT, KDCĐ
- Yếu tố khấu hao tài sản cố định
- Yếu tố chi phí dịch vụ mua ngoài
- Yếu tố chi phí bằng tiền khác
2.2 Phân loại theo khoản mục chi phí trong giá thành sản phẩm
Để thuận lợi cho việc tính giá thành toàn bộ chi phí đợc phân theokhoản mục, cách phân loại này dựa vào công dụng của chi phí và mức phân bổchi phí cho từng đối tợng Giá thành sản xuất (giá thành công xởng) ở ViệtNam bao gồm 3 khoản mục chi phí: - Chi phí nguyên, vật liệu trực tiếp
- Chi phí nhân công trực tiếp
- Chi phí sản xuất chung
Trang 3Ngoài ra, khi tính chỉ tiêu giá thành toàn bộ (giá thành đầy đủ) thì chỉtiêu giá thành còn bao gồm khoản mục chi phí quản lý doanh nghiệp và chiphí bán hàng.
2.3 Phân loại theo cách thức kết chuyển chi phí
Toàn bộ chi phí sản xuất kinh doanh đợc chia thành chi phí sản phẩm vàchi phí thời kỳ
- Chi phí sản phẩm: Là những chi phí gắn liền với các sản phẩm đợc sảnxuất ra hoặc đợc mua
- Chi phí thời kỳ: Là những chi phí làm giảm lợi tức trong một kỳ Nókhông phải là một phần giá trị sản phẩm đợc sản xuất ra hoặc đợc mua nên đ-
ợc xem là các phí tổn cần đợc khấu trừ ra từ lợi tức của thời kỳ mà chúng phátsinh (bao gồm chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp)
2.4 Phân loại theo quan hệ của chi phí và khối lợng công việc sản phẩmhoàn thành
Để việc lập kế hoạch và kiểm tra chi phí thuận tiện đồng thời làm căn
cứ để ra các quyết định kinh doanh, toàn bộ chi phí sản xuất kinh doanh đợcphân theo quan hệ với khối lợng công việc hoàn thành Theo cách này chi phí
đợc chia thành biến phí và định phí
- Biến phí: Là những chi phí thay đổi về tổng số, về tỷ lệ so với côngviệc hoàn thành (chẳng hạn chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công trựctiếp) Tuy nhiên, các chi phí biến đổi nếu tính trên một đơn vị sản phẩm lại cótính cố định
- Định phí: Là những chi phí không đổi về tổng số, về tỷ lệ so với côngviệc hoàn thành (chẳng hạn chi phí khấu hao tài sản cố định, chi phí thuê mặtbằng, phơng tiện kinh doanh ) Các chi phí này nếu tính cho một đơn vị sảnphẩm thì lại biến đổi nếu nh số lợng sản phẩm thay đổi
II Giá thành sản phẩm
Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí vềlao động sống và lao động vật hoá có liên quan đến khối lợng công tác, sảnphẩm lao vụ, dịch vụ đã hoàn thành
1 Phân loại giá thành
Giá thành kế hoạch căn cứ vào thời điểm tính và nguồn số liệu để tínhgiá thành, giá thành kế hoạch đợc tính trớc khi sản xuất kinh doanh trên cơ sởgiá thành thực tế của kỳ trớc và các định mức, các dự toán chi phí của kỳ kếhoạch
- Giá thành thực tế sản phẩm, dịch vụ là toàn bộ hao phí, của các yếu tốdùng để tạo ra sản phẩm, dịch vụ trong đó bao gồm quản lý NVLTT, chi phínhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung tính cho sản phẩm dịch vụ hoànthành
đầu kỳ
sản xuất phátsinh trong kỳ
- Chi phí sảnxuất sản phẩm dởdang cuối kỳ
- Giá thành định mức: Là giá thành đợc xác định trớc khi bắt đầu sảnxuất sản phẩm và đợc xây dựng trên cơ sở xác định mức chi phí hiện hành tạithời điểm nhất định trong kỳ kế hoạch thờng vào ngày đầu tháng, giá thành
định mức có thể thay đổi do giá thành định mức luôn thay đổi phù hợp với sựthay đổi của các định mức chi phí đạt đợc trong quá trình sản xuất sản phẩm
- Giá thành toàn bộ: là chi phí thực tế của số sản phẩm, dịch vụ tiêu thụ
và chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp của một số sản phẩm dịch
vụ đó
Trang 4tiêu thụ
+ Chi phí QLDNphân bổ chosản phẩm, dịch
vụ đã tiêu thụ
2 ý nghĩa của chỉ tiêu giá thành
Giá thành là một phạm trù kinh tế gắn liền với sản xuất hàng hoá, đó làmột phạm trù kinh tế khách quan, đồng thời có đặc tính chủ quan trong mộtgiới hạn nhất định Giá thành còn là chỉ tiêu kinh tế tổng hợp phản ánh chất l-ợng toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh và quản lý kinh tế, tài chính củadoanh nghiệp Để xem xét việc quản lý giá thành, ngời ta căn cứ chỉ tiêu mứchạ giá thành và tỷ lệ hạ giá thành Thông qua hai chỉ tiêu này có thể thấy đợctrình độ sử dụng hợp lý, tiết kiệm chi phí nguyên vật liệu, khả năng tận dụngcông suất máy móc thiết bị sản xuất và mức độ trang bị áp dụng kỹ thuật sảnxuất tiên tiến kết quả của việc sử dụng hợp lý sức lao động, tăng năng suất lao
động và trình độ quản lý kinh tế - tài chính, trình độ hạch toán của doanhnghiệp
3 Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
Về thực chất chi phí sản xuất và giá thành là hai mặt khác nhau của quátrình sản xuất Tất cả những khoản chi phí phát sinh và chi phí tính trớc có liênquan đến khối lợng sản phẩm, lao vụ dịch vụ đã hoàn thành trong kỳ sẽ tạonên chỉ tiêu giá thành sản phẩm Nói cách khác, giá thành sản phẩm là biểutoàn bộ khoản chi phí mà doanh nghiệp bỏ ra ở bất kể kỳ nào nhng có liênquan đến khối lợng công việc sản phẩm đã hoàn thành trong kỳ
Sơ đồ mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
4 ý nghĩa của công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sảnphẩm
Hạch toán chi phí sản xuất là một hình thức quản lý kinh tế có kế hoạchcủa doanh nghiệp Nó đòi hỏi phải dùng đến tiền tệ để đo lờng, đánh giá kếtquả hoạt động kinh tế, phải bù đắp đợc những chi phí bỏ ra bằng chính doanhthu của mình trên cơ sở tiết kiệm vốn và đảm bảo có lãi Hạch toán kinh tếthúc đẩy tiết kiệm thời gian lao động, đảm bảo tích luỹ, tạo điều kiện cho việc
mở rộng không ngừng tái sản xuất mở rộng trên cơ sở áp dụng khoa học côngnghệ tiên tiến nhằm thoả mãn nhu cầu ngày càng cao và nâng cao phúc lợi chongời lao động
5 Nhiệm vụ kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
Để đáp ứng đợc những yêu cầu quản lý chi phí sản xuất và tính giáthành sản phẩm, kế toán phải thực hiện tốt các nhiệm vụ sau:
- Xác định đúng đối tợng kế toán tập hợp chi phí sản xuất và đối tợngtính giá thành sản phẩm
Trang 5- Tổ chức kế toán tập hợp các chi phí sản xuất theo đúng đối tợng đãxác định và phơng pháp kế toán tập hợp chi phí thích hợp - Xác định chínhxác chi phí về sản phẩm làm dở cuối kỳ.
- Thực hiện tính giá thành sản phẩm kịp thời, chính xác theo đúng đối ợng tính giá thành và phơng pháp tính giá thành hợp lý
t - Thực hiện phân tích tình hình thực hiện định mức, dự toán chi phí sảnxuất, tình hình thực hiện kế hoạch giá thành sản phẩm để có những kiến nghị
đề suất cho lãnh đạo doanh nghiệp ra các quyết định thích hợp trớc mắt cũng
nh lâu dài đối với sự phát triển sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
III Đối tợng, phơng pháp hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thànhsản phẩm
1 Đối tợng và phơng pháp hạch toán chi phí sản xuất:
Đối tợng hạch toán chi phí sản xuất ở doanh nghiệp đợc xác định tuỳthuộc vào đặc điểm quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm, vào yêu cầu củacông tác quản lý giá thành Bởi thế, đối tợng hạch toán chi phí sản xuất cóthể là mới phát sinh chi phí nh phân xởng, tổ, đội sản xuất, giai đoạn côngnghệ hoặc có thể là đối tợng chịu chi phí nh chi tiết, bộ phận sản phẩm, nhómsản phẩm, đơn đặt hàng Nh vậy, xác định đối tợng hạch toán chi phí sảnxuất là việc xác định giới hạn tập hợp chi phí mà thực chất là xác định nơi chiphí phát sinh và nơi chịu chi phí Việc xác định đối tợng tập hợp chi phí sảnxuất là công việc đầu tiên, định hớng cho toàn bộ công tác tập hợp chi phí sảnxuất sau này Trên cơ sở xác định đúng, thích hợp đối tợng tập hợp chi phí sảnxuất mà tổ chức ghi chép ban đầu, tổ chức bộ sổ kế toán phù hợp để từ đóphân công công tác rõ ràng cho nhân viên kế toán theo dõi việc thực hiện côngtác của mình theo đúng chế độ quy định Có nhiều phơng pháp hạch toán chiphí sản xuất khác nhau tuỳ theo đối tợng hạch toán ở từng doanh nghiệp.Trong thực tế thờng áp dụng một số phơng pháp hạch toán chi phí sau:
- Hạch toán chi phí theo sản phẩm
- Hạch toán chi phí theo chi tiết hoặc bộ phận sản phẩm
- Hạch toán chi phí theo nhóm sản phẩm - Hạch toán chi phí theo đơn
đặt hàng
2 Đối tợng và phơng pháp tính giá thành sản phẩm
2.1 Đối tợng tính giá thành:
Việc xác định đối tợng tính giá thành đợc dựa trên các cơ sở sau:
* Đặc điểm quy trình công nghệ sản xuất:
- Với sản xuất giản đơn, đối tợng tính giá thành là sản phẩm cuối cùng
- Với sản xuất phức tạp, đối tợng tính giá thành là bán thành phần ởtừng bớc chế tạo hay thành phẩm ở bớc chế tạo cuối cùng
* Loại hình sản xuất: Đơn chiếc, sản xuất hàng loạt nhỏ hay sản xuấthàng loạt với khối lợng lớn
- Với sản xuất đơn chiếc và sản xuất hàng loạt nhỏ, đối tợng tính giáthành sản phẩm của từng đơn
- Điều kiện sản xuất hàng loạt khối lợng lớn, đối tợng tính giá thành cóthể là sản phẩm cuối cùng hay bán thành phẩm ở từng bớc chế tạo
* Yêu cầu và trình độ quản lý, tổ chức sản xuất kinh doanh
- Với trình độ cao, có thể chi tiết đối tợng tính giá thành ở các góc độkhác nhau
- Với trình độ thấp, đối tợng tính giá thành có thể bị hạn chế và thu hẹplại Nếu đặc điểm của doanh nghiệp cùng một quy trình sản xuất, cùng mộtloại vật liệu nhng sản xuất ra nhiều loại sản phẩm khác nhau thì đối tợng tínhgiá thành có thể quy về một loại sản phẩm gốc (sản phẩm tiêu chuẩn) để sau
đó tính ra giá thành các loại sản phẩm khác Đối tợng tính giá thành là sảnphẩm, bán thành phẩm, công việc hoặc lao vụ nhất định đòi hỏi phải xác định
Trang 6tổng giá thành và giá thành đơn vị sản phẩm Đơn vị giá thành của từng loạisản phẩm, lao vụ, dịch vụ phải thống nhất và phù hợp với thị trờng.
2.2 Phơng pháp tính giá thành sản phẩm
Phơng pháp tính giá thành là một phơng pháp hay hệ thống phơng pháp
đợc sử dụng để tính tổng giá thành sản phẩm và giá thành đơn vị sản phẩm
* Phơng pháp trực tiếp (còn gọi là phơng pháp giản đơn): Phơng phápnày đợc áp dụng trong các doanh nghiệp thuộc loại h ình sản xuất giản đơn, sốlợng mặt hàng ít, sản xuất và khối lợng lớn và chu kỳ sản xuất ngắn nh cácnhà máy điện, nớc, các doanh nghiệp khai thác (quặng, than, gỗ)
Giá thành sản phẩm theo phơng pháp này đợc tính
Tổng giá thành
sản phẩm = xuất thực tế phát sinhTổng chi phí sản
trong kỳ
+ Chênh lệch giá trịSPDD đầu kỳ so với
cuối kỳGiá thành đơn vị sản phẩm =
* Phơng pháp tổng cộng chi phí: Đợc áp dụng đối với các doanh nghiệp
mà quá trình sản xuất sản phẩm đợc thực hiện ở nhiều bộ phận sản xuất, nhiềugiai đoạn công nghệ, đối tợng tập hợp chi phí sản xuất là các bộ phận, chi tiếtsản phẩm hoặc giai đoạn công nghệ hay bộ phận sản xuất Giá thành sản phẩm
đợc xác định bằng cách cộng chi phí sản xuất của các bộ phận, chi tiết sảnphẩm hay tổng chi phí sản xuất của các giai đoạn, bộ phận sản xuất tạo nênthành phẩm
đầu kỳ
+ Tổng chi phíphát sinh trong
kỳ
- Giá trị sảnphẩm dở dangcuối kỳ
* Phơng pháp tỷ lệ: Đợc áp dụng trong các doanh nghiệp sản xuất nhiềuloại sản phẩm có quy cách, phẩm chất khác nhau nh may mặc, dệt kim, đónggiầy, cơ khí chế tạo (dụng cụ, phụ tùng ) Để giảm bớt khối lợng hạch toán,
kế toán thờng tiến hành tập hợp chi phí sản xuất theo nhóm sản phẩm cùngloại Căn cứ vào tỷ lệ chi phí giữa chi phí sản xuất thực tế với chi phí sản xuất
kế hoạch (hoặc định mức), kế toán sẽ tính ra tổng giá thành và giá thành đơn
vị sản phẩm từng loại
Giá thành thực tế = Giá thành kế hoạch x Tỷ lệ
Trang 7ợc, giá ớc tính, giá kế hoạch, giá nguyên liệu ban đầu
chi phí phátsinh trong kỳ
- Giá trịsản phẩmphụ thu hồi
- Giá trịsản phẩmchính dởdang cuốikỳ
* Phơng pháp liên hợp: Là phơng pháp áp dụng trong những doanhnghiệp có tổ chức sản xuất, tính chất quy trình công nghệ và tính chất sảnphẩm làm ra đòi hỏi việc tính giá thành phải kết hợp nhiều phơng pháp khácnhau nh doanh nghiệp sản xuất hoá chất, dệt kim, đóng giầy, may mặc
Trên thực tế, kế toán có thể kết hợp phơng pháp trực tiếp với tổng cộngchi phí, tổng cộng chi phí với tỷ lệ, hệ số với loại trừ sản phẩm phụ
* Phơng pháp tính giá thành phân bớc
Tính giá thành phân bớc theo phơng án hạch toán có bán thành phẩm:Phơng án hạch toán này thờng đợc áp dụng ở các doanh nghiệp có yêu cầuhạch toán kinh tế nội bộ cao hoặc bán thành phẩm ra ngoài Đặc điểm của ph-
ơng án hạch toán này là khi tập hợp chi phí sản xuất của các giai đoạn côngnghệ, giá trị bán thành phẩm của các bớc trớc chuyển sang bớc sau đợc tínhtheo giá thành thực tế và đợc phản ánh theo từng khoản mục chi phí gọi là kếtchuyển tuần tự Trình tự tập hợp chi phí và tính giá thành theo phơng án này
Có thể phản ánh phơng án này qua sơ đồ sau:
Chi phí nguyên vật liệu chính cho thành
phẩm
Tổng giáthànhsản phẩm
Trang 8- Sổ Nhật ký chung
- Sổ Cái
- Các sổ, Thẻ kế toán chi tiết
* Hình thức Nhật ký - Sổ cái: Theo hình thức này các nghiệp vụ kinh tếphát sinh đợc kết hợp ghi chép theo trình tự thời gian và theo nội dung kinh tếtrên cơ sở Nhật ký - Sổ cái Căn cứ để ghi Nhật ký - Sổ cái là chứng từ gốc haybảng tổng hợp chứng từ gốc Hình thức này gồm các loại sổ kế toán sau:
- Sổ Nhật ký - Sổ cái
- Các sổ, thẻ kế toán chi tiết
* Hình thức chứng từ - ghi sổ: Là hình thức sổ kế toán tổng hợp giữaghi sổ theo thời gian trên sổ Đăng ký chứng từ Ghi sổ
- Chứng từ ghi sổ đợc đánh số hiệu liên tục trong từng tháng hoặc cảnăm (theo số thứ tự trong sổ Đăng ký chứng từ ghi sổ), và có chứng từ gốc
đính kèm phải đợc kế toán trởng duyệt trớc khi ghi sổ kế toán Bao gồm:
- Nhật ký chứng từ
- Bảng kê (số 4, 5, 6 và Nhật ký chứng từ số 07)
- Sổ cái
- Sổ, thẻ kế toán chi tiết 3 Phơng pháp tập hợp chi phí
3.1 Phơng pháp kế toán tập hợp chi phí sản xuất trong các doanhnghiệp thực hiện kế toán hàng tồn kho theo phơng pháp kê khai thờng xuyên
a Hạch toán chi phí nguyên, vật liệu trực tiếp
Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp bao gồm giá trị nguyên vật liệu chính,vật liệu phụ, nhiên liệu đợc xuất dùng trực tiếp cho việc chế tạo sản phẩm
Đối với những vật liệu khi xuất dùng có liên quan trực tiếp đến từng đốitợng tập hợp chi phí riêng biệt (phân xởng, bộ phận sản xuất hoặc sản phẩm,loại sản phẩm lao vụ ) thì hạch toán trực tiếp cho đối tợng đó
Trang 9Tiêu thức phân bổ thờng đợc sử dụng là phân bổ theo định mức tiêuhao, theo hệ số, heo trọng lợng, số lợng sản phẩm
* Tài khoản sử dụng:
Để theo dõi các khoản chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, kế toán sử dụng
TK 621 - Chi phí nguyên, vật liệu trực tiếp
Tài khoản này đợc mở chi tiêu theo từng đối tợng tập hợp chi phí (phânxởng, bộ phận sản xuất)
Bên Nợ: Giá trị nguyên, vật liệu xuất dùng trực tiếp cho chế tạo sảnphẩm hay thực hiện lao vụ, dịch vụ
Bên có: - Giá trị nguyên, vật liệu xuất dùng không hết nhập kho haychuyển kỳ sau
- Kết chuyển chi phí nguyên, vật liệu trực tiếp vào TK 154 - Chi phí sảnxuất kinh doanh dở dang
TK 621 không có số d cuối kỳ
* Phơng pháp hạch toán
- Xuất kho nguyên vật liệu, nhiên liệu sử dụng trực tiếp cho việc chế tạosản phẩm hay thực hiện lao vụ, dịch vụ Nợ TK 621 (chi tiết theo từng đối t-ợng)
Có TK 152 (chi tiết vật liệu): giá trị thực tế xuất dùng theo từng loại
- Trờng hợp niên vật liệu về không nhập kho mà xuất dùng trực tiếp chosản xuất sản phẩm hay thực hiện lao vụ, dịch vụ Căn cứ vào giá thực tế xuấtdùng, kế toán ghi:
Nợ TK 621
Nợ TK 133: Thuế VAT đợc khấu trừ
Có TK 331, 111, 112: Vật liệu mua ngoài
Có TK 411: Vật liệu nhận cấp phát, nhận liên doanh
Có TK 154: Vật liệu tự sản xuất hay thuê ngoài, gia công
Có TK khác (311, 336, 338): Vật liệu vay, mợn
- Giá trị vật liệu xuất dùng không hết nhập lại kho hay chuyển kỳ sau:
Nợ TK 152 Có TK 621
- Giá trị vật liệu còn lại kỳ trớc nhập lại kho mà để lại bộ phận sử dụng
sẽ đợc kế toán ghi vào đầu kỳ sau bằng bút toán:
2 Hạch toán chi phí nhân công trực tiếp (CNCTT)
Chi phí nhân công trực tiếp là những khoản thù lao lao động phải trả(gồm tiền lơng chính, lơng phụ và các khoản phụ cấp có tính chất lơng) chocông nhân trực tiếp sản xuất, chế tạo sản phẩm hay trực tiếp thực hiện các lao
vụ, dịch vụ Ngoài ra, CPNCTT còn bao gồm các khoản đóng góp cho các quỹbảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn do ngời sử dụng lao độngchịu và tính vào chi phí kinh doanh theo một tỷ lệ nhất định với số tiền lơngphát sinh của công nhân trực tiếp sản xuất
Trang 10* Tài khoản sử dụng: Để theo dõi chi phí nhân công trực tiếp, kế toán sửdụng tài khoản 622 - Chi phí nhân công trực tiếp
Tài khoản này đợc mở chi tiết theo từng đối tợng tập hợp chi phí
Bên Nợ: Tập hợp chi phí nhân công trực tiếp sản xuất sản phẩm, thựchiện lao vụ dịch vụ theo từng đối tợng
Bên Có: Kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp vào tài khoản tính giáthành
- Với những doanh nghiệp sản xuất mang tính chất thời vụ, phần tiền
l-ơng tính vào chi phí và các khoản tiền ll-ơng tính trớc của công nhân sản xuất(ngừng sản xuất theo kế hoạch)
3 Hạch toán chi phí sản xuất chung:
Chi phí sản xuất chung là những chi phí cần thiết còn lại để sản xuấtsản phẩm sau CPNVLTT và CPNCTT Đây là những chi phí phát sinh trongphạm vi phân xởng, bộ phận sản xuất của doanh nghiệp Để theo dõi cáckhoản chi phí sản xuất chung, kế toán sử dụng TK 627 - Chi phí sản xuấtchung Tài khoản này đợc mở chi tiết theo từng phân xởng, bộ phận sản xuấtdịch vụ
Bên Nợ: Tập hợp chi phí sản xuất chung thực tế phát sinh trong kỳ.Bên Có: Các khoản ghi giảm chi phí sản xuất
- Kết chuyển (hoặc phân bổ) chi phí sản xuất chung vào chi phí sảnphẩm hay lao vụ, dịch vụ
TK 627 cuối kỳ không có số d và đợc chi tiết thành 6 tiểu khoản tuỳthuộc vào yếu tố chi phí sau:
6271 - Chi phí nhân viên phân xởng
6272 - Chi phí vật liệu
6273 - Chi phí dụng cụ sản xuất
6274 - Chi phí khấu hao TSCĐ
6277 - Chi phí dịch vụ mua ngoài
Trang 11- Chi phí công cụ, dụng cụ sản xuất dùng cho các bộ phận, phân xởng
Nợ TK 133: Thuế VAT đợc khấu trừ
Có TK 111, 112, 331: Giá trị mua ngoài
- Các chi phí phải trả (trích trớc) khác tính vào chi phí sản xuất chungtrong kỳ (chi phí sửa chữa TSCĐ, chi phí ngừng sản xuất theo kế hoạch ), giátrị công cụ nhỏ
Nợ TK 627
Có TK 335: Chi tiết chi phí phải trả
Có TK 142: Chi tiết chi phí trả trớc
- Các chi phí bằng tiền khác (tiếp tân, hội nghị )
* Phân bổ chi phí sản xuất chung
Do chi phí sản xuất chung có liên quan đến nhiều loại sản phẩm, lao vụ,dịch vụ trong phân xởng nên cần thiết phải phân bổ khoản chi phí này chotừng đối tợng (sản phẩm, lao vụ, dịch vụ) theo tiêu thức phù hợp Trong thực
tế, các tiêu thức đợc sử dụng phổ biến để phân bổ chi phí sản xuất chung nhphân bổ theo định mức, theo tiền lơng công nhân sản xuất
* Tài khoản sử dụng
Việc tổng hợp toàn bộ chi phí sản xuất sản phẩm đợc tiến hành trên tàikhoản 154 - "Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang" Tài khoản này đợc mở chitiết theo từng ngành sản xuất, từng nơi phát sinh chi phí hay loại sản phẩm,loại lao vụ, dịch vụ của các bộ phận sản xuất kinh doanh chính, sản xuấtkinh doanh phụ (kể cả thuê ngoài gia công chế iến)
Nội dung phản ánh của TK 154 nh sau:
Bên Nợ: Tập hợp các chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ (chi phíNVLTT, chi phí NCTT, chi phí sản xuất chung)
Bên Có: - Các khoản ghi giảm chi phí sản xuất
- Giá thành sản xuất thực tế (hay chi phí thực tê) của sản phẩm, lao vụ,dịch vụ hoàn thành
D Nợ: Chi phí thực tế của sản phẩm, lao vụ, dịch vụ dở dang cha hoànthành
* Phơng pháp hạch toán
- Cuối kỳ, kết chuyển chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (chi tiết theotừng đối tợng, phân xởng, sản phẩm, lao vụ, dịch vụ )
Trang 12Đồng thời phản ánh các bút toán ghi giảm chi phí
- Các khoản ghi giảm chi phí sản xuất (vật t, sản phẩm thiếu hụt trêndây chuyền sản xuất, sản phẩm hỏng trên dây chuyền không sửa chữa đợc),vật t xuất dùng không hết, phế liệu thu hồi )
Nợ TK lq (152, 138, 334, 111, 112, 154 )
Có TK 154 (chi tiết đối tợng)
- Giá thành thực tế sản phẩm lao vụ, dịch vụ hoàn thành
Nợ TK 155: Nhập kho thành phẩm
Nợ TK 157: Gửi bán không qua kho
Nợ TK 632: Bán trực tiếp không qua kho
Nợ TK 152, 153
Có TK 154
4.2 Kiểm kê và đánh giá sản phẩm dở dang:
Sản phẩm dở dang là những sản phẩm cha kết thúc giai đoạn chế biếncòn đang nằm trong quá trình sản xuất Để tính đợc giá thành sản phẩm,doanh nghiệp cần thiết phải tiến hành kiểm kê và đánh giá sản phẩm dở dangtại các bộ phận, phân xởng hoặc dây chuyền sản xuất Tuỳ theo đặc điểm tổchức sản xuất, quy trình công nghệ và tính chất của sản phẩm, doanh nghiệp
có thể áp dụng một trong các phơng pháp đánh giá sản phẩm dở dang sau:
- Đánh giá sản phẩm dở dang dựa theo chi phí kế hoạch hoặc định mức.Căn cứ vào mức độ hoàn thành và chi phí định mức (hoặc kế hoạch) cho từngkhâu công việc để xác định sản phẩm dở dang cuối kỳ là bao nhiêu Phơngpháp này thờng đợc áp dụng với bán thành phẩm - Phơng pháp ớc tính theosản lợng tơng đơng:
Theo phơng pháp này, ngời ta căn cứ vào mức độ hoàn thành của sảnphẩm dở để ớc tính nó đạt bao nhiêu % so với sản phẩm hoàn thành Để đảmbảo tính chính xác của việc đánh giá, phơng pháp này chỉ nên áp dụng để tínhcác chi phí chế biến, còn các chi phí nguyên vật liệu trực tiếp phải xác địnhtheo số thực tế đã dùng
- Phơng pháp xác định giá trị sản phẩm dở dang theo 50% theo chi phíchế biến Thờng đợc áp dụng đối với những loại sản phẩm mà chi phí chế biếnchiếm tỷ trọng thấp trong tổng chi phí:
Giá trị sản
phẩm dở dang = trong SPDD (theo địnhGiá trị NVL chính nằm
mức)
x 50% chi phí chếbiến so với thành phẩmPhơng pháp tính theo chi phí vật liệu chính tiêu hao nằm trong sảnphẩm dở dang Theo phơng pháp này, giá trị sản phẩm dở dang chỉ bao gồmgiá trị vật liệu chính tiêu hao nằm trong sản phẩm dở còn chi phí chế biến nằmhết trong thành phẩm hoàn thành trong kỳ
Phơng pháp tính theo chi phí vật liệu trực tiếp hay chi phí trực tiếp.Theo phơng pháp này, giá trị sản phẩm dở dang chỉ bao gồm chi phí nguyênvật liệu trực tiếp (nguyên vật liệu và nhân công trực tiếp) mà không tính đếncác chi phí khác
5 Các hình thức sổ sách
Phần II: Thực trạng công tác tổ chức hạch toán chi phí sản xuất và tínhgiá thành sản phẩm gạch ốp lát Grant tại Công ty Thạch Bàn
Trang 13Đặc điểm hoạt động chung của Công ty
Tên gọi: Công ty Thạch Bàn
Ngày thành lập: 15/02/1959
Trụ sở: Xã Thạch Bàn - Gia lâm - Hà Nội
Hình thức sở hữu: Doanh nghiệp Nhà nớc Hình thức hoạt động: Hạchtoán độc lập
Lĩnh vực kinh doanh: Sản xuất kinh doanh, vật liệu xây dựng và xây lắpTổng số công nhân viên (2000): 400
Chế độ kế toán áp dụng tại doanh nghiệp Niên độ kế toán: từ01/01/2000 - 31/12/2000
Đơn vị sử dụng tiền tệ trong ghi chép kế toán: đồng Việt Nam
Hình thức sổ kế toán áp dụng: Nhật ký chung
I Đặc điểm kinh tế kỹ thuật và tổ chức quản lý hoạt động sản xuất kinhdoanh tại Công ty Thạch Bàn có ảnh hởng đến công tác hệ thống chi phí sảnxuất và tính giá thành sản phẩm
1 Tìm hiểu sự ra đời và phát triển của Công ty Thạch Bàn
Công ty Thạch Bàn là doanh nghiệp nhà nớc hoạt động sản xuất kinhdoanh hạch toán độc lập, tiền thân là "Công trờng gạch Thạch Bàn" thuộc
"Công ty sản xuất vật liệu kiến trúc Hà Nội" đợc UBHC thành phố Hà Nội raquyết định thành lập vào ngày 15/02/1959, đợc thành lập theo quyết định số498/BKT ngày 05/6/1969 của Bộ Kiến trúc và sau đó là quyết định số100A/BXD - TCLĐ ngày 24/3/1993 của Bộ Xây dựng, là đơn vị thành viêncủa Tổng Công ty Thuỷ tinh và Gốm xây dựng
Sau hơn 40 năm hoạt động Công ty đã phát triển qua các giai đoạn:
1 Những ngày đầu thành lập: từ tháng 2 năm 1959 đến tháng 7 năm
1964, trong nền kinh tế tập trung, với công nghệ sản xuất gạch ngói đất sétnung là tạo hình thủ công, phơi cáng che phên nứa - nung đốt lò đứng 3-4 vạnviên/mẻ và sản lợng toàn xí nghiệp chỉ đạt 3-4 sau tăng lên 8 -9 triệuviên/năm
2 Trởng thành qua thời kỳ chống Mỹ: Từ tháng 8 năm 1968 đến cuốinăm 1985 trong nền kinh tế tập trung, với công nghệ sản xuất gạch ngói đấtsét nung là hệ máy gia công chế tạo hình FG5, hệ máy có hút chân không TiệpKhắc - sấy tunel kiểu cũ 10 hầm - nung đốt lò đứng cải tiến 8-10 vạn viên/mẻ
và sản lợng toàn xí nghiệp tăng từ 14 đến 23 triệu viên/năm
Vững vàng trớc thử thách của nền kinh tế thị trờng: từ đầu năm 1985
đến tháng 3 năm 1991, trong nền kinh tế thị trờng, với công nghệ sản xuấtgạch ngói đất sét nung là hệ máy gia công chế biến tạo hình FG5, hệ máy cóhút chân không Bungari - sấy tunel kiểu cũ 10 hầm - nung đốt lò đứng cải tiến8-10 vạn viên/mẻ và sản lợng toàn xí nghiệp đạt 14-16 triệu viên/năm
4 Đầu t và phát triển (từ tháng 4 năm 1991 đến tháng 12 năm 1994):Trong nền kinh tế thị trờng, với công nghệ sản xuất gạch ngói đất sét nung là
bộ máy gia công chế biến tạo hình có hút chân không Bungari - sấy tunel kiểu
cũ - nung đốt lò tunel công suất 20-25 triệu viên/năm, xí nghiệp đã tăng sản ợng từ 25 lên 30 triệu viên/năm Tháng 4/1993, Bộ trởng Bộ xây dựng quyết
l-định tách xí nghiệp gạch ngói Thạch Bàn ra khỏi liên hợp các xí nghiệp gạchngói sành sứ thành đơn vị trực thuộc Bộ Ngày 20 tháng 7 năm 1994, để phùhợp với nhiệm vụ sản xuất kinh doanh trong nền kinh tế thị trờng Bộ trởng Bộxây dựng ra quyết định số 480/BXD - TCLĐ đổi tên xí nghiệp gạch ngóiThạch Bàn thành Công ty Thạch Bàn Trong thời gian này, Công ty đã bớc đầutham gia công tác xây lắp và chuyển giao công nghệ sản xuất gạch ngói đấtsét nung bằng lò tunel 5 vơn lên tầm cao mới (từ tháng 01 năm 1995 đến nay,tháng 9/1999):
- Công ty đã phát triển mạnh mẽ trong nền kinh tế thị trờng
Trang 14- Với công nghệ sản xuất gạch ngói đất sét nung là tạo hình có hút chânkhông Bunrari - sấy tunel kiểu mới - nung đốt lò tunel công suất 20-25 triệuviên/năm.
Trang 15
Phần II
Thực trạng công tác tổ chức hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm gạch ốp lát Granit
Đơn vị sử dụng tiền tệ trong ghi chép kế toán: Đồng Việt Nam
Hình thức sổ kế toán áp dụng: Nhật ký chung
I Đặc điểm kinh tế kỹ thuật và tổ chức quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh tại Công ty Thạch Bàn có ảnh hởng đến công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
1 Tìm hiểu sự ra đời và phát triển của Công ty Thạch Bàn
Công ty Thạch Bàn là một doanh nghiệp nhà nớc thuộc Tổng Công tyThuỷ tinh và gốm xây dựng đợc thành lập theo quyết định số 100A/BXD-TCLĐ ngày 24/3/1993 của Bộ trởng Bộ Xây dựng
Công ty có trụ sở đóng tại: Xã Thạch Bàn - Gia Lâm - Hà Nội
Ngành nghề sản xuất kinh doanh chủ yếu: Sản xuất vật liệu xây dựng, vậtliệu trang trí nội thất, xây lắp và chuyển giao công nghệ các công trình vậtliệu xây dựng (gạch gốm sứ), xây dựng các công trình dân dụng, kinh doanhvật t thiết bị phục vụ ngành xây dựng, sản xuất vật liệu xây dựng
Cũng nh hầu hết các đơn vị kinh tế quốc doanh, Công ty đã có một quátrình phát triển không ngừng để tồn tại và khẳng định vai trò của mình Tiềnthân của Công ty là "Công trờng gạch Thạch Bàn đợc thành lập từ 15/2/1959thuộc Công ty Kiến trúc Hà Nội, sản xuất hoàn toàn thủ công, sản lợng thấp từ2-3 triệu viên sản phẩm /năm
Sau hơn 40 năm hoạt động Công ty đã phát triển qua các giai đoạn:
1 Những ngày đầu thành lập: từ tháng 2/1959 đến đầu tháng 7/1964,
trong nền kinh tế tập trung, với công nghệ sản xuất gạch ngói đất sét nung làtạo hình thủ công, phơi cáng che phên nứa, cung đốt lò đứng 3-4 vạn viên/mẻ
và sản lợng toàn xí nghiệp chỉ đạt 3-4 sau tăng lên 8-9 triệu viên/năm
2 Trởng thành qua thời kỳ chống Mỹ: từ tháng 8 năm 1968 đến cuối
năm 1985 trong nền kinh tế tập trung, với công nghệ sản xuất gạch ngói đấtsét nung là hệ máy gia công chế biến tạo hình EG5, hệ máy có hút chân khôngTiệp Khắc - sấy tunel kiểu cũ 10 hầm nung đốt lò đứng 8-10 vạn viên/ mẻ vàsản lợng toàn xí nghiệp tăng từ 14 đến 23 triệu viên/năm
Trang 163 Vững vàng trớc thử thách của nền kinh tế thị trờng: từ đầu năm
1985 đến tháng 3 năm 1991, trong nền kinh tế thị trờng, với công nghệ sảnxuất gạch ngói đất sét nung là hệ máy gia công chế biến tạo hình EG5, hệ máy
có hút chân không Bungaria-sấy tunel kiểu cũ 10 hầm - nung đốt lò cải tiến
8-10 vạn viên/mẻ và sản lợng toàn xí nghiệp chỉ đạt 14-16 triệu viên/năm
4 Đầu t và phát triển (từ tháng 4 năm 1991 đến tháng 12 năm 1994):
Trong nền kinh tế thị trờng, với công nghệ sản xuất gạch ngói đất sét nung là
hệ máy gia công chế biến tạo hình có hút chân không Bungaria - sấy tunelkiểu mới - nung đốt lò tunel công suất 20-25 triệu viên/năm, Xí nghiệp đãtăng sản lợng từ 25 lên 30 triệu viên/năm Tháng 4/1993, Bộ Xây dựng quyết
định tách Xí nghiệp gạch ngói Thạch Bàn ra khỏi liên hiệp các Xí nghiệp gạchngói sành sứ thành đơn vị trực thuộc Bộ Ngày 30 tháng 7 năm 1994, để phùhợp với nhiệm vụ sản xuất kinh doanh trong nền kinh tế thị trờng, Bộ trởng BộXây dựng ra quyết định số 480/BXD-TCLĐ đổi tên Xí nghiệp Gạch ngóiThạch Bàn thành Công ty Thạch Bàn Trong thời gian này, Công ty đã bớc đầutham gia công tác xây lắp và chuyển giao công nghệ sản xuất gạch ngói đấtsét nung bằng lò tunel
5 Vơn lên tầm cao mới (từ tháng 01 năm 1995 đến nay, đến tháng 9 năm 1999):
- Công ty đã phát triển mạnh mẽ trong nền kinh tế thị trờng
- Với công nghệ sản xuất gạch ngói đất sét nung là hệ máy gia công chếbiến tạo hình có hút chân không Bungaria- sấy tunel kiểu mới - nung đốt lòtunel công suất 20-25 triệu viên/năm Qua nhiều sáng kiến nh lắp quạt đẩy lònung tunel, pha than vào gạch mộc, làm nguội nhanh, Công ty đã tăng sản l-ợng từ 30 lên 38 triệu viên/năm
- Từ năm 1993 đến năm 1999, Công ty đã tham gia công tác xây lắp vàchuyển giao công nghệ sản xuất gạch ngói đất sét nung bằng lò tunel đợc 33nhà máy, góp phần thay đổi tận gốc nghề làm gạch ở Việt Nam
- Tháng 8 năm 1995, Thủ tớng Chính phủ đã ký quyết định số 4265/KTNphê duyệt dự án đầu t xây dựng Nhà máy gốm Granit nhân tạo của Công tyThạch Bàn, với tổng số vốn đầu t hơn 100 tỷ đồng Việt Nam Ngày 21 tháng
11 năm 1996, mẻ sản phẩm Granit đầu tiên của Công ty ra lò Đến nay, sau khitách dây chuyền sản xuất gạch ngói đất sét nung thành công ty cổ phần, doanhthu của công ty đã đạt trên 100 tỷ VNĐ, sản lợng 1.000.000m2/năm Công ty
đang triển khai lắp đặt dây chuyền 2 nhà máy Granit, đa sản lợng toàn công tylên 2.000.000m2/năm vào cuối năm 2000 Hiện nay, sản phẩm granit của công
ty đã đợc tiêu thụ trên toàn quốc, với 3 chi nhánh ở 3 miền, hơn 800 đại lý vàbớc đầu xuất khẩu sang Hàn Quốc, Ucraina, Lào
Để phù hợp với các chính sách kinh tế xã hội và đứng vững trong nềnkinh tế thị trờng những năm gần đây Công ty đã đa dạng hoá ngành nghề kinhdoanh:
- Sản xuất kinh doanh vật liệu xây dựng, vật liệu trang trí nội thất và vật
t thiết bị phục vụ ngành xây dựng, sản xuất vật liệu xây dựng
- Thi công xây lắp các công trình dân dụng và công nghiệp (gạch, ngói,gốm, sứ)
- T vấn xây dựng các công trình vật liệu xây dựng (gạch, gốm, sứ); t vấn
sử dụng máy móc thiết bị sản xuất gồm sứ và tổ chức chuyển giao công nghệsản xuất các sản phẩm gốm sứ
- Các ngành nghề kinh doanh khác theo quy định của pháp luật
Trang 17Là một trong những đơn vị hàng đầu của ngành sản xuất vật liệu xâydựng Việt Nam, Công ty luôn chú trọng đầu t nâng cao kỹ thuật công nghệcho dây chuyền sản xuất gạch ốp lát granit đạt chất lợng cao nhất, thoả mãnnhững nhu cầu tôn chỉ "chữ tín với khách hàng".
Để thực hiện tốt chỉ tiêu đó, Công ty quyết định xây dựng và áp dụng cóhiệu quả cải tiến liên tục "Hệ thống quản lý chất lợng" theo tiêu chuẩn ISO9002
Biểu 1: Một số chỉ tiêu về kết quả hoạt động kinh doanh của công ty
Trang 182 Đặc điểm quy trình sản xuất sản phẩm gạch ốp lát granit
Nguyên vật liệu chính để sản xuất gạch granit là đất sét, Caolin, Fenspat,
Đôlomit đợc khai thác chủ yếu ở trong nớc Có một số loại vật liệu phụ công
ty phải nhập từ nớc ngoài nh bi nghiền, quả lô, đĩa vát cạnh, đá mài Nguyênvật liệu xuất kho vật t cho sản xuất đợc đa tới nhà máy bắt đầu quá trình sảnxuất sản phẩm Nguyên liệu sau khi gia công đợc chuyển lên dây chuyền sảnxuất qua hệ máy nghiền bi, bể hồ, sấy phun, lò nung Sản phẩm sau khi nung
đợc nhập kho bán thành phẩm nhà máy Căn cứ vào kế hoạch sản xuất trong
kỳ một số sản phẩm sau nung qua hệ máy lựa chọn một phần đợc đóng hộp(sản phẩm thờng), một phần đợc chuyển tới dây chuyền vát cạnh, mài bóng đểtiếp tục gia công thành sản phẩm vát cạnh, còn sản phẩm mài bóng ngoài vátcạnh còn đợc mài bóng bề mặt nhờ đá mài, quả lô kim cơng Sản phẩm vátcạnh, bài bóng sau khi gia công cũng đợc đóng hộp Sản phẩm đóng hộp saukhi đợc bộ phận KCS kiểm tra chất lợng, đóng dấu mới đợc nhập kho thànhphẩm
Sơ đồ quy trình công nghệ sản xuất gạch ốp lát granit nhân tạo
Sơ đồ 1
Nguyên vật liệu
Sàng rung Sấy phem Kết chứa Sàng rung(qua khử từ)
Trang 193) Đặc điểm về tổ chức bộ máy quản lý hoạt động sản xuất của Công tyThạch Bàn
Công tác quản lý là khâu quan trọng để duy trì hoạt động của bất kỳ mộtdoanh nghiệp nào Nó thật sự cần thiết và không thể thiếu đợc trong sự vậnhành mọi hoạt động, đảm bảo giám sát chặt chẽ tình hình sản xuất của doanhnghiệp Bộ máy quản lý tại Công ty là một đội ngũ cán bộ có năng lực giữ vaitrò chủ chốt điều hành toàn bộ hoạt động của Công ty một cách năng động và
có hiệu quả
Sau khi cổ phần Nhà máy gạch ngói Thạch Bàn, Công ty Thạch Bàn gồm
có 4 nhà máy (xí nghiệp) thành viên: Nhà máy gạch ốp lát granit: Xí nghiệpkinh doanh, xí nghiệp xây lắp và t vấn xây dựng; phân xởng cơ điện Mỗi đơn
vị có nhiệm vụ khác nhau: Nhà máy gạch ốp lát granit chuyên sản xuất gạchgranit cao cấp, xí nghiệp kinh doanh chuyên tiêu thụ sản phẩm gạch granit vàkinh doanh các mặt hàng vật liệu xây dựng khác Xí nghiệp xây lắp chuyênthực hiện các công việc xây dựng trong và ngoài công ty, phân xởng cơ điệnchuyên lắp đặt, sửa chữa thiết bị điện cho toàn Công ty, chủ yếu phục vụ chosản xuất ở nhà máy gạch granit
Do đặc điểm Công ty Thạch Bàn gồm có 4 đơn vị thành viên nên việc tổchức quản lý sản xuất kinh doanh cũng mang nhiều nét đặc trng so với cácdoanh nghiệp khác Công ty hiện nay có hơn 300 cán bộ công nhân viên trong
đó nhà máy gạch granit chiếm khoảng 200 ngời, bậc thợ trung bình của côngnhân sản xuất là 5, 6, 7 Đội ngũ quản lý tại công ty có trên 90 ngời trong đóhơn 80% kỹ s, cử nhân các ngành nghề
Để đảm bảo sản xuất kinh doanh có hiệu quả công ty tổ chức bộ máy gọnnhẹ theo chế độ một thủ trởng Đứng đầu là giám đốc công ty - ngời có quyềnhành cao nhất, chịu mọi trách nhiệm với Nhà nớc và tập thể cán bộ công nhânviên về mọi mặt trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh Giúp việc cho giám đốc
là 1 phó giám đốc, 1 trợ lý giám đốc cùng hệ thống các phòng, ban khác Nhàmáy là bộ phận trực tiếp tham gia chế tạo sản phẩm
Hiện nay, công ty có 4 phòng chức năng giúp việc giám đốc, mỗi phòng,ban chức năng có nhiệm vụ cụ thể sau:
- Lập kế hoạch tài chính đảm bảo cho mọi hoạt động sản xuất kinhdoanh
Trang 20- Lập kế hoạch và biện pháp quản lý các nguồn vốn; kiểm tra, giám sátviệc sử dụng vốn đạt hiệu quả cao nhất trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh.
- Tổ chức hạch toán kế toán và phân tích các hoạt động kinh tế của công
ty theo quy định hiện hành của nhà nớc
- Kiểm tra giám sát việc tiêu thụ sản phẩm và hoạt động kinh doanhkhác
* Phòng kế hoạch - kỹ thuật - ban KCS
- Lập kế hoạch sản xuất kinh doanh tháng, quý, năm, kế hoạch phát triểncủa công ty
- Xây dựng các định mức vật t, kỹ thuật, lao động, tiền lơng đồng thờiquản lý việc thực hiện quy trình công nghệ, quy phạm kỹ thuật và các chỉ tiêu
kỹ thuật trong sản xuất của công ty Ngoài ra phòng còn có nhiệm vụ nghiêncứu, ứng dụng tiến bộ KH-Kế toán, cải tiến kỹ thuật vào sản xuất - Ban KCS:Quản lý chất lợng nguyên, nhiên vật liệu, thiết bị nhập về công ty Theo dõi,kiểm tra chất lợng bán thành phẩm, thành phẩm trớc khi nhập kho
* Phòng vật t - vận tải có nhiệm vụ:
- Quản lý tài sản trong các kho của công ty đảm bảo khoa học chính xác
Là nơi trực tiếp tham gia chế tạo sản phẩm Dới nhà máy là các bộ phận,
tổ sản xuất Phòng thí nghiệm là bộ phận trực tiếp thuộc Nhà máy, phục vụ sảnxuất ở nhà máy
Sơ đồ bộ máy tổ chức quản lý tại Công ty Thạch Bàn
Sơ đồ 2
Trang 21- Kế toán
Phòng
kế hoạch -
kỹ thuật
Phòng vật t vận tải
PX cơ điện XN kinh doanh
điện BP phục vụ:- Nghiệp vụ
- Quản lý -Bốc xếp…
Quan hệ chỉ đạo Quan hệ phối hợp
Trang 224) Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán, công tác kế toán tại Công ty ThạchBàn
Do tính chất và đặc điểm sản xuất kinh doanh, tiêu thụ của một doanhnghiệp công nghiệp nên bộ máy kế toán của công ty cũng phải tổ chức chophù hợp với cơ chế kinh doanh của mình
Khi Nhà nớc ban hành chế độ kế toán mới, Phòng Tài chính - kế toáncông ty đã sớm áp dụng và thực hiện tốt Trong điều kiện hiện tại phải quản lýhoạt động của cả 4 đơn vị thành viên, nghiệp vụ phát sinh nhiều và phức tạpnhng phòng vẫn giữ đợc bố trí gọn nhẹ, hợp lý, công việc đợc phân công cụthể rõ ràng cho từng kế toán viên Công ty cũng đã đa chơng trình kế toán máyvào áp dụng nhằm giảm bớt khối lợng công việc tính toán, tiết kiệm nhân lựctrong phòng
Với đội ngũ kế toán có trình độ chuyên môn nghiệp vụ cao, nhiệt tình và
có trách nhiệm với công việc, phòng đã thực hiện công tác kế toán đáp ứng
đ-ợc yêu cầu ngày càng cao của công ty Công tác kế toán đđ-ợc tổ chức khá chặtchẽ và khoa học Công ty áp dụng tổ chức kế toán theo hình thức tập trung, tạicác xí nghiệp, nhà máy không tổ chức bộ máy kế toán riêng mà bố trí cácnhân viên kinh tế chủ yếu làm nhiệm vụ thống kê Mọi công việc phân loại,tổng hợp đợc thực hiện tại phòng kế toán Công ty, kế toán căn cứ vào đó để xử
lý chứng từ và nhập vào máy tính theo yêu cầu của công tác kế toán
Tại Công ty Thạch Bàn, đứng đầu bộ máy kế toán là kế toán trởng trựctiếp quản lý các nhân viên kế toán, chịu trách nhiệm trớc ban lãnh đạo Công
ty về công tác thu thập, xử lý và cung cấp thong tin kinh tế Dới kế toán trởng
là các nhân viên kế toán khác Phòng gồm 5 ngời, mỗi ngời đảm đơng mộtphần hành kế toán
Sơ đồ bộ máy kế toán tại Công ty Thạch Bàn
Trang 23TSC§,
TL, chi phÝ, gi¸
thµnh
KÕ to¸n tiªu thô thµnh phÈm
Nh©n viªn kinh
tÕ nhµ m¸y g¹ch
GranÝt
KÕ to¸n hµng ho¸
Trang 24+ Kế toán trởng: điều hành toàn bộ công tác kế toán tại công ty, chỉ đạo,phối hợp thống nhất trong phòng tài chính - kế toán, giúp giám đốc trong lĩnhvực quản lý kinh tế toàn công ty nh lo vốn phục vụ sản xuất và đầu t, sử dụngvốn sao cho có hiệu quả, lập kế hoạch tài chính đồng thời chịu trách nhiệmtrớc pháp luật về các vấn đề trong phạm vi quyền hạn đợc giao.
+ Kế toán tổng hợp: (TSCĐ, tổng hợp lơng, chi phí giá thành): có nhiệm
vụ theo dõi quản lý tình hình biến động tăng giảm TSCĐ và trích khấu haoTSCĐ theo từng quý, lập kế hoạch sửa chữa TSCĐ; tổng hợp chi phí phát sinh,tính giá thành sản phẩm và phân tích giá thành hàng quý, lập báo cáo tài chínhtháng, quý, năm đối với nhà nớc
+ Kế toán thanh toán và ngân hàng: có nhiệm vụ theo dõi công nợ vớikhách hàng và công nợ cá nhân nội bộ đầy đủ kịp thời thông qua các khoảnthu, chi bằng tiền mặt, tiền gửi và tiền vay ngân hàng phát sinh hàng ngày tạicông ty, giao dịch với ngân hàng về vay nợ và trả nợ đồng thời thực hiện cácbáo cáo cho ngân hàng
+ Kế toán tiêu thụ: Tập hợp các hoá đơn bán hàng và bảng kê tiêu thụ về
số lợng và doanh thu của 3 chi nhánh Bắc, Trung, Nam, kiểm tra đối chiếu khohàng, công nợ với các chi nhánh, theo dõi ký quỹ với các khách hàng của 3chi nhánh đầy đủ, kịp thời
+ Kế toán vật t: có nhiệm vụ theo dõi chi tiết, tổng hợp tình hình nhập,xuất từng loại vật t nh nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, công cụ viết phiếunhập, xuất vật t; Hàng tháng đối chiếu nhập, xuất, tồn kho với thủ kho Định
kỳ 6 tháng và cuối năm kiểm kê và tính chênh lệch thừa thiếu kiểm kê, báocáo trởng phòng trình giám đốc xin xử lý
* Các nhân viên kinh tế tại các đơn vị xi, nhà máy và các chi nhánh cónhiệm vụ thống kê, thu thập chứng từ gửi về phòng tài chính - kế toán Công ty
Với điều kiện trang bị tính toán hiện đại, việc hạch toán kế toán ở công
ty đợc thực hiện hoàn toàn theo chơng trình kế toán sử dụng trên máy vi tính.Hình thức sổ kế toán công ty đang áp dụng làm nhật ký chung Do đặc điểmlao động kế toán bằng máy đã giúp giảm bớt rất nhiều lao động tính toán bằngtay trên các loại sổ tổng hợp cũng nh sổ chi tiết Các loại sổ đều do máy tính
tự lập và tính toán theo chơng trình cài đặt sẵn Hàng ngày, khi có nghiệp vụkinh tế phát sinh, căn cứ vào các chứng từ gốc kế toán tập hợp, phân loại sau
đó cập nhật số liệu vào máy tính Mỗi chứng từ cập nhật một lần (ghi ngày,tháng, sổ chứng từ, kết toán định khoản, nội dung diễn giải, số lợng, tiền, )Chơng trình kế toán máy sẽ tự động vào sổ nhật ký chung, sổ cái và lên cân
đối các tài khoản cuối quý kế toán in các loại sổ, báo cáo đã đợc thực hiệntrên máy ra giấy, đối chiếu với các chứng từ gốc và các phần hành kế toán liênquan cho khớp đúng, chính xác sau đó đóng dấu và lu trữ
Sơ đồ trình tự hạch toán PCSX và tính giá thành sản phẩm gạch granittheo hình thức sổ Nhật ký chung tại Công ty Thạch Bàn
Trang 26II) Tình hình thực tế công tác hạch toán chi phí và tính giá thành sảnphẩm gạch ốp lát granit tại Công ty Thạch Bàn
1) Phân loại chi phí
Tại Công ty Thạch Bàn, toàn bộ chi phí sản xuất cho Nhà máy sử dụng
đ-ợc phân theo các khoản mục có chi tiết sau:
* Chi phí nguyên, vật liệu trực tiếp: bao gồm toàn bộ chi phí về các loại
đối tợng lao động nh nguyên vật liệu chính, bột màu, vật liệu phụ, nhiên liệu
ở nhà máy gạch granit, chi phí về nguyên, vật liệu chiếm một tỷ trọng khá lớn(khoảng từ 60-65%)
Toàn bộ chi phí về nguyên vật liệu trực tiếp đợc chi tiết thành:
- Nguyên vật liệu chính bao gồm: Đất sét, Caolin, Fenspat Lài Cai,Fenspat Vĩnh Phú, Đôlômit
- Bột màu các loại
- Vật liệu phụ: gồm bi nghiền, chất điện giải (Na3P5O10)
- Vật liệu khác: đá mài, đĩa mài, quả lô kim cơng đợc sử dụng trực tiếp
để chế tạo sản phẩm mài bóng, vát cạnh
- Nhiên liệu: Gaz, dầu Diezel
* Chi phí nhân công trực tiếp: là toàn bộ chi phí về tiền lơng phải trả chocông nhân trực tiếp sản xuất và các khoản trích BHXH, BHYT, KPCĐ theotiền lơng với tỷ lệ quy định đa vào chi phí sản xuất
* Chi phí sản xuất chung:
Do chi phí mua ngoài (động lực) và chi phí khấu hao TSCĐ dùng cho sảnxuất chiếm một tỷ trọng lớn nên 2 khoản chi phí này đợc tách ra khỏi chi phísản xuất chung theo dõi riêng
- Động lực
- Khấu hao TSCĐ phân bổ trong kỳ
- Chi phí quản lý phân xởng: trừ hai khoản chi phí mua ngoài (động lực)
và chi phí khấu hao TSCĐ, tất cả các chi phí phát sinh khác (thuộc chi phí sảnxuất chung) đợc tập hợp vào khoản mục chi phí này gọi là chi phí quản lýphân xởng Nh vậy, chi phí quản lý phân xởng bao gồm các khoản chi tiết chiphí sau:
+ Chi phí nhân viên phân xởng
+ Chi phí vật liệu, công cụ dụng cụ dùng chung phân xởng (bao gồm cả
vỏ hộp gạch)
+ Chi phí bằng tiền khác
2) Đối tợng hạch toán chi phí sản xuất:
Tại Công ty Thạch Bàn, tổ chức sản xuất gạch ốp lát granit đợc tập trungtoàn bộ ở nhà máy (đồng th ời là phân xởng sản xuất) Mọi chi phí phát sinh
có liên quan tới quá trình sản xuất sản phẩm đợc tập hợp chung cho một đối ợng hạch toán nh vậy xuất phát từ đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh tạicông ty Công ty phải tiến hành hạch toán kinh tế cho 2 đơn vị: xí nghiệp xâylắp, Nhà máy gạch ốp lát granit
t-Hiện tại, sản phẩm chính của công ty là gạch granit với nhiều kích thớc,màu sắc khác nhau Vì vậy, trong báo cáo này em sẽ tập trung trình bày quá
Trang 27trình hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm của Nhà máy gạch
ốp lát granit Kỳ tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành đợc chọn là quíIV/2000
3) Tình tơng hạch toán
Hiện nay, toàn bộ công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thànhsản phẩm gạch granit của công ty tiến hành theo các quy định chung của hìnhthức sổ Nhật ký chung kết hợp với phơng pháp kế toán hàng tồn kho theo ph-
ơng pháp kê khai thờng xuyên chi phí sản xuất chế tạo sản phẩm phát sinh tạiNhà máy đợc tập hợp theo những khoản mục sau:
- Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: bao gồm các khoản chi phí về nguyênvật liệu chính vật liệu phụ (bao gồm cả vỏ hộp gạch), bột màu, nhiên liệu vàcác vật t dùng để gia công sản phẩm mài bóng, vát cạnh
- Chi phí nhân công trực tiếp: Tiền lơng và các khoản trích theo lơng(phần tính vào chi phí sản xuất 19%) của công nhân trực tiếp sản xuất
- Chi phí sản xuất chung: gồm chi phí nhân viên phân xởng, chi phí vậtliệu, công cụ, dụng cụ dùng chung phân xởng, chi phí khấu hao TSCĐ; chi phídịch vụ mua ngoài (điện) và chi phí bằng tiền khác
Trình tự hạch toán cụ thể sau:
3.1) Hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
Vật liệu là đối tợng lao động, là một trong 3 yếu tố cơ bản để tạo nên sảnphẩm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp là khoản mục chi phí chiếm tỷ trọng lớntrong tổng giá thành sản phẩm của Nhà máy Do đó, chỉ một thay đổi nhỏtrong việc sử dụng vật liệu cũng gây ra rất lớn đến chi phí sản xuất và giáthành sản phẩm Điều này chứng tỏ chi phí về nguyên vật liệu chiếm một vị tríquan trọng trong việc hạ thấp chi phí sản xuất, đặc biệt đối với một số loại vật
t công ty phải nhập từ nớc ngoài nh bi nghiền, đá mài, quả lô kim cơng với giácao Chính vì vậy mà việc sử dụng vật liệu hợp lý trong sản xuất tại Nhà máy
là một trong những biện pháp tích cực nhằm hạ thấp giá thành sản phẩm, nângcao hiệu quả sản xuất kinh doanh Để tập trung chi phí nguyên vật liệu trựctiếp, kế toán tiến hành theo dõi vật liệu xuất dùng từ kho vật t của công ty choviệc sản xuất tại Nhà máy Tất cả các nhu cầu sử dụng đều xuất phát từ nhiệm
vụ sản xuất Việc sử dụng các loại nguyên vật liệu đợc tính toán trên cơ sở sảnxuất thực tế cấu thành sản phẩm và định mức tiêu hao vật liệu do phòng kếhoạch - kỹ thuật đặt ra
Căn cứ vào nhu cầu sản xuất thực tế và định mức tiêu hao nguyên vậtliệu Nhà máy ghi danh mục nguyên vật liệu cần lĩnh cụ thể về số lợng và viếtphiếu yêu cầu xin lĩnh vật t Phiếu này đợc gửi về phòng kế hoạch - kỹ thuậtcông ty Sau khi đợc xét duyệt, nhân viên Nhà máy mang phiếu yêu cầu xinlĩnh vật t về phòng Tài chính - kế toán để kế toán vật t tiến hành viết phiếuxuất kho Đây là chứng từ để ghi sổ kế toán Phiếu xuất kho đợc lập thành 2liên:
- Liên 1: Thủ kho giữ làm căn cứ để xuất kho và ghi vào thẻ kho Cuối kỳthủ kho tập hợp các phiếu nhập, xuất gửi về phòng tài chính - kế toán để tiếnhành đối chiếu
- Liên 2: Đợc giao cho nhân viên Nhà máy (đơn vị sử dụng) để cuốitháng làm báo cáo quyết toán vật t sử dụng trong kỳ
Ví dụ phiếu xuất kho có mẫu sau:
Trang 28Phiếu xuất kho
Ngày 31 tháng 12 năm 2000
Số: 15
Họ và tên ngời nhận hàng: Nhà máy Granit
Lý do xuất: Xuất nguyên, nhiên vật liệu cho sản xuất Có TK 152Xuất tại kho: KHO2
Mã hàng Tên hàng Đvt Số lợng Đơn giá Thành tiền 00BDST00 Đất sét trắng tấn 680,093 364.356 247.796.128 00BCTB22 Bột Caolin tấn 216,068 592.739 128.072.082 01DM39QL Đá mài quả lô viên 1,00 41.544.414 41.544.414
Giá thực tế vật liệu xuất kho ở Công ty đợc tính theo phơng pháp giá đơn
vị bình quân (bình quân sau mỗi lần nhập) Phơng pháp này có u điểm vừachính xác, vừa cập nhật phù hợp với lao động kế toán bằng máy tại Công ty.Theo phơng pháp này, giá thực tế vật liệu xuất dùng đợc xác định theocông thức sau:
Giá đơn vị bình quân sau
mỗi lần nhập = Giá thực tế VL tồn truớ c khi nhập + Số hập
thực tế VL truớ c khi nhập + l ng nhập
n uo
Luong
ở Công ty, để theo dõi tình hình biến động tăng, giảm nguyên vật liệu kếtoán sử dụng TK 152 (chi tiết loại vật liệu) Để tập hợp chi phí nguyên vật liệutrực tiếp cho sản xuất tại Nhà máy, kế toán sử dụng TK 621 (6211 - chi phínguyên vật liệu trực tiếp: Granit) khi xuất kho vật liệu phục vụ sản xuất, kếtoán ghi định khoản:
Trang 29Tổng hợp xuất vật t quí IV/2000 - TK6211
Từ ngày 01/10/2000 - 31/12/2000
ĐVO300 Đĩa tạo vuông 300mm x 12x10 Chiếc 41.000 239.416.431
Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: 11.273.075.826
Trong đó: Nguyên vật liệu chính: 3.203.651.697
Bột màu (chi tiết từng loại): 2.070.445.461
Trang 30Sau khi định khoản, chơng trình kế toán máy sẽ tự động vào các sổ Nhật
ký chung, sổ cái và lên cân đối tài khoản Cuối quí, kế toán in các mẫu số đợcthực hiện trên máy ra giấy, kiểm tra, đóng dấu và lu trữ Ví dụ, trang sổ cáiTK6211 - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Granit
Sổ cái tài khoản
Từ ngày 01/10/2000 - 31/12/2000
Tài khoản: 6211 Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp Granit
31/10 41 Xuất sản xuất (Nhà máy Granit) 15211 1.875.552.692
31/10 41 Xuất sản xuất (Nhà máy Granit) 15212 506.236.489
31/10 41 Xuất sản xuất (Nhà máy Granit) 1522 116.398.264
31/10 41 Xuất sản xuất (Nhà máy Granit) 1523 1.018.928.429
30/11 45 Xuất sản xuất (Nhà máy Granit) 15211 1.413.191.409
30/11 45 Xuất sản xuất (Nhà máy Granit) 15212 258.677.115
30/11 45 Xuất sản xuất (Nhà máy Granit) 1522 96.082.999
30/11 45 Xuất sản xuất (Nhà máy Granit) 1523 1.033.299.707
30/11 75 Xuất sản xuất (Nhà máy Granit) 15212 50.537.291
9.070 31/12 23 Xuất sản xuất (Nhà máy Granit) 15211 1.588.209.697
31/12 23 Xuất sản xuất (Nhà máy Granit) 15212 126.985.061
31/12 23 Xuất sản xuất (Nhà máy Granit) 1522 105.830.413
31/12 23 Xuất sản xuất (Nhà máy Granit) 1523 1.077.068.197
31/12 47 Xuất sản xuất (Nhà máy Granit) 15212 507.852.557
31/12 47 Xuất sản xuất (Nhà máy Granit) 1522 1.738.800
Phát sinh nợ: 9.686.589.070 Phát sinh có: 9.686.589.070
D nợ cuối kỳ:
Trang 313.2 Tập hợp chi phí nhân công trực tiếp:
Hiện nay, Công ty đang áp dụng hình thức trả lơng cho công nhân và cán
bộ nhân viên Nhà máy là trả lơng theo sản phẩm Theo hình thức này thì tiềnlơng trả cho ngời lao động đợc căn cứ vào số lợng, chất lợng sản phẩm mà họlàm ra (trả theo sản phẩm trực tiếp không hạn chế) Công ty đã xây dựng đơngiá tiền lơng cho từng loại chất lợng sản phẩm (sản phẩm thờng, phần tăngcho sản phẩm vát cạnh, và phần tăng cho sản phẩm mài bóng) áp dụng chocông nhân sản xuất tại Nhà máy Đơn giá này bao gồm lơng sản phẩm, phụcấp ca 3, phụ cấp độc hại, phụ cấp trách nhiệm
Ngoài ra, trong quá trình sản xuất nếu công nhân tiết kiệm đợc vật t sẽ
đ-ợc thởng theo một phần trăm nhất định trên tổng số giá trị vật t tiết kiệm đđ-ợc.Chi phí công nhân trực tiếp của Nhà máy bao gồm tiền lơng (lơng sảnphẩm, lơng phụ, tiền thởng) của công nhân trực tiếp sản xuất và các khoảntrích Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn vào chi phí theo quy
định hiện hành theo một tỷ lệ nhất định với số tiền lơng phát sinh của côngnhân trực tiếp sản xuất do Công ty chịu
* Về tiền lơng của công nhân sản xuất:
Tại Nhà máy gạch Granit, việc phân công lao động đợc tiến hành mộtcách hợp lý, bảo đảm đợc quan hệ cân đối giữa ngời lao động và các yếu tốkhác của quá trình sản xuất để đạt đợc hiệu quả lao động cao nhất Công nhânsản xuất tại Nhà máy có tay nghề cao, đợc đào tạo phù hợp với quy trình côngnghệ, sản xuất 3 ca liên tục bảo đảm cho quá trình sản xuất không bị gián
đoạn Công nhân Nhà máy đợc phân thành các tổ, bộ phận, mỗi tổ (bộ phận)
do một tổ trởng phụ trách, chịu trách nhiệm trớc quản đốc Nhà máy về cáccông việc do bộ phận mình thực hiện Hàng ngày các tổ trởng theo dõi tìnhhình lao động của từng công nhân trong tổ và chấm điểm công từng ngời.Cuối tháng, các tổ hợp bảng chấm công, phiếu báo ốm, báo nghỉ, giấy nghỉphép gửi cho nhân viên kinh tế Nhà máy để tiến hành lập bảng thanh toántiền lơng tháng
Trên cơ sở các phiếu nhập kho bán thành phẩm và thành phẩm cùng cácchứng từ liên quan khác, nhân viên kinh tế Nhà máy lập bảng tổng hợp thanh
Trang 32lý kết quả sản xuất Bảng này sau khi đợc Phòng Kế hoạch - kỹ thuật xác nhận
sẽ đợc chuyển về Phòng Tài chính - Kế toán Công ty để duyệt quỹ lơng tháng.Sau khi đã có tổng quỹ lơng khoán theo định mức Kế toán tập hợp bảngchấm công của các tổ để xác định tổng số điểm của toàn bộ công nhân sảnxuất, cán bộ Nhà nớc Ví dụ: Bảng chấm công (trích) của bộ phận ép sấy đứngtháng 10/2000 nh sau:
đợc cao hay thấp
2 Vị trí làm việc của ngời công nhân trong công đoạn đó: Đối với nhữngcông nhân đảm nhận công việc yêu cầu tay nghề cao hoặc công nhân giữ chức
vụ tổ trởng, ca trởng thì đợc hởng số điểm cao hơn so với những công nhânbình thờng
3 Số giờ công nhân làm việc trong ngày
4 Số ngày công: là số ngày công nhân đi làm trong tháng Yếu tố này
ảnh hởng đến tổng số điểm của công nhân đó trong tháng
5 Hệ số bình xét: Cuối tháng tổ tiến hành bình xét mức độ hoàn thànhcông việc của từng ngời trong tổ Có 3 mức bình xét:
+ Xuất sắc: Tổng số điểm chia lơng cuối cùng = 1,1 x số điểm tháng
+ Hoàn thành nhiệm vụ: Tổng số điểm chia lơng = 1 x số điểm tháng+ Không hoàn thành nhiệm vụ: Tổng số điểm chia lơng = 0,9 x số điểmtháng
Trang 33Dựa vào bảng chấm công, tổng quỹ lơng tháng đợc duyệt, tuỳ thuộc vào
hệ số lơng cơ bản, số ngày công, số công điểm của từng ngời để tính lơng chotừng công nhân
Tiền lơng sản phẩm 1CN = Tổng TL sả n phẩm toan nha má y
Tổng số diểm CN toan nha má y x Số điểm 1CN
Tiền thởng,
tiết kiệm vật t,
phụ cấp
= Tổng tiền thuở ng TK vật tu, phụ cấp
(Số iểm CNi x Hệ số tiết kiệm)
VT ∑ d
x Số điểm CNi x Hệ số TKVT
CNi
Những ngày nghỉ chế độ nh nghỉ tết, nghỉ phép, hội họp, học tập (nằmtrong lơng phụ) của công nhân đợc trả lơng theo công nhật và mức lơng bìnhquân ngày đợc tính nh sau:
Trang 34Từ bảng thanh toán tiền lơng từng tổ kế toán lập bảng tổng hợp thanhtoán tiền lơng cho toàn Nhà máy trong từng tháng.
BHYT ở Công ty đợc trích vào chi phí sản xuất hàng tháng theo tỷ lệ quy
định là 2% trên quỹ lơng cơ bản BHYT đợc nộp lên cơ quan quản lý chuyênmôn để phục vụ bảo vệ và chăm sóc sức khoẻ cho cán bộ công nhân viên côngty
KPCĐ đợc trích hàng tháng theo tỷ lệ quy định là 2% trên tổng thu nhậpthực tế của công nhân viên trong tháng và cũng đợc phân cấp quản lý: một nửanộp cho cơ quan công đoàn cấp trên, một nửa để chi tiêu cho hoạt động công
đoàn của công nhân viên Công ty
Trang 35Để phản ánh tình hình và thanh toán lơng cho công nhân viên Công ty, kếtoán sử dụng tài khoản 334 - "Phải trả công nhân viên" và tài khoản 338 -
"Các khoản phải trả, phải nộp khác" (chi tiết 3 tiểu khoản 3382, 3383, 3384)
Để tập hợp chi phí nhân công trực tiếp sản xuất tại Nhà máy, kế toán sử dụngtài khoản 622 (6221 - chi phí trực tiếp Granit)
Kế toán tổng hợp Công ty hàng tháng tổng hợp các Bảng tổng hợp thanhtoán tiền lơng của các đơn vị trong toàn Công ty để lập bảng "Tiền lơng các bộphận toàn Công ty" và "Bảng theo dõi BHXH, BHYT, KPCĐ" Trong bảngnày, bộ phận Nhà máy Granit đợc chia thành 3 khoản:
- Gián tiếp, phục vụ: gồm tiền lơng của tổ VSCN, còn bộ PX và thínghiệm
- Tổ mài: Tiền lơng của tổ mài
- Còn lại: Tiền lơng của các bộ phận trực tiếp sản xuất còn lại