Khi nghiên cứu hệ bán dẫn cấu trúc thấp chiều, cụ thể là cấu trúc một chiều và không chiều, các nhà khoa học đã phát hiện ra nhiều tính chất đặc biệt và hữu dụng của loại vật liệu này..
Trang 1KHOÁ LU N TỐT NGHI P ẬN TỐT NGHIỆP ỆP
NGHIÊN CỨU TÍNH CHẤT DẪN ĐIỆN CỦA HỆ BÁN DẪN THẤP CHIỀU
ĐỀ TÀI:
SV Thực hiện : Trần Văn Duy
GV hướng dẫn : Th.S Nguyễn Thị Thuỷ
Trang 2MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài:
Bước sang thế kỷ XXI, các nước trên thế giới đang tích cực nghiên cứu và chuẩn bị cho sự ra đời của một lĩnh vực khoa học công nghệ mới, đó là công nghệ nano
Khi nghiên cứu hệ bán dẫn cấu trúc thấp chiều, cụ thể là cấu trúc một chiều và không chiều, các nhà khoa học
đã phát hiện ra nhiều tính chất đặc biệt và hữu dụng của loại vật liệu này Đặc biệt là tính chất dẫn điện của hệ hoàn toàn khác so với vật liệu khối cùng loại.
Trang 32 Nội dụng nghiên cứu
•Tìm hiểu về các hệ bán dẫn thấp chiều.
•Tính chất dẫn điện của hệ bán dẫn thấp chiều.
•Một số phương pháp chế tạo bán dẫn thấp chiều.
•Một số ứng dụng của các hệ bán dẫn thấp chiều: Hệ một chiều và hệ không chiều.
3 Mục đích nghiên cứu
Hiểu và nắm được cấu trúc điện tử và tính chất dẫn điện của hệ bán dẫn một chiều và không chiều, tìm hiểu một số phương pháp chế tạo bán dẫn thấp chiều.
MỞ ĐẦU
Trang 4NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: SƠ LƯỢC VỀ CÁC HỆ BÁN DẪN THẤP CHIỀU
CHƯƠNG 2: TÍNH CHẤT CỦA HỆ BÁN DẪN THẤP CHIỀU
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP CHẾ TẠO BÁN DẪN THẤP CHIỀU VÀ ỨNG DỤNG
Trang 5Hệ bán dẫn hấp chiều là các hệ bán dẫn có
cấu trúc không gian bị hạn chế theo một, hai hoặc ba chiều mà kích thước có thể so được với bước sóng De Broglie
CHƯƠNG 1: SƠ LƯỢC VỀ CÁC HỆ BÁN DẪN
THẤP CHIỀU
Hệ bán dẫn thấp chiều được chia làm các
dạng sau:
Trang 6Sự thay đổi năng lượng vùng cấm
Trang 7CHƯƠNG 2: TÍNH CHẤT CỦA HỆ BÁN DẪN THẤP CHIỀU
2.1 Cấu trúc và tính chất điện các hệ thấp chiều
2.1.1 Hệ một chiều
(2.1)Giải phương trình Schrödinger ta có năng lượng
y x
Trang 8Mật độ trạng thái
(2.5) Khi ε > εi,j
Khi ε < εi,j (2.6)
Chú ý rằng mật độ trạng thái phân kì là (ε – εi,j)-1/2 tại mỗi ngưỡng vùng con Chúng được gọi là điểm kì dị Van Hove và ảnh hưởng đến tích chất điện và quang học của hệ 1D
, ,
Trang 9Các đỉnh được quan sát khi ánh sáng phát xạ và hấp thụ đồng thời phù hợp với năng lượng giữa điểm kì dị Van Hove thứ nhất và thứ hai tương ứng
Trang 10Một kênh truyền 1D có dòng điện giới hạn bởi một điện áp được đặt trên hai đầu của nó Do đó nó có một độ dẫn điện giới hạn ngay cả khi không có sự tán xạ trong dây
2.1.1 Hệ một chiều
b Dẫn điện trong hệ một chiều
Dòng điện chạy qua kênh truyền do vượt quá dịch chuyển bên phải mang mật độ Δn làn là
Trang 11Sự lượng tử hóa của độ dẫn điện được minh họa một cách đáng kể trong qua các dữ liệu trong hình 2.5.(2.10)Đây là công thức thường được gọi là côg thức Landauer
Nếu kênh được dẫn không hoàn toàn, độ dẫn nói chung là dẫn lượng tử nhiều lần, xác suất để truyền điện tử qua các kênh (hình 2.4):
Trang 12Đối với một hệ bán 1D với nhiều kênh truyền, chúng ta lấy tổng đóng góp của mỗi kênh, từ độ dẫn điện thêm vào
Trang 13Xét hai rào cản trong chuỗi cách nhau một khoảng L, với biên
độ truyền và phản xạ t1, r1 và t2, r2 như biểu diễn trong hình 2.6
(2.14)
Với một sóng tới từ bên trái có biên độ là 1, biên độ được xác
định trong hình 2.6 được cho bởi
Hai rào cản trong loạt cộng hưởng đường hầm
Trang 15Bây giờ xét khi hai rào cản được nối tiếp, nhưng sự gắn kết là không được bỏ qua, với một dây dẫn dài có chiều dài L chỉ gồm một loạt các tán xạ đàn hồi đặc trưng bởi một tán xạ ngược đàn hồi chiều dài
Trang 162.1.1 Hệ không chiều
a Cấu trúc điện tử
Một ví dụ đơn giản, xét một electron trong một giếng thế hình cầu Do sự đối xứng cầu, các Hamilton chia tách thành các phần góc cạnh và xuyên tâm cho trạng thái riêng và năng lượng riêng:
(2.37)
Các mức năng lượng và hàm sóng hài phụ thuộc vào các chi tiết của thế giam giữ riêng biệt Đối với một giếng vô hạn hình cầu, ở đó V = 0 với r < R
Trang 18Các trạng thái tích điện rời rạc
Trong gần đúng thomas-Fermi, điện thế cho thêm điện tử thứ (N +1) để một chấm có chứa N điện tử được cho bởi:
Trang 19Điện áp cổng phụ ΔVVg cần thiết để thêm một điện tử nhiều hơn từ một hồ chứa cố định
là, từ (2.47),
Một ứng dụng cơ bản của định luật Gauss đưa ra cho các điện dung và do đó năng lượng tích điện:
Điện tích cư trú trên các chấm ở một thời điểm δt = RC, t = RC, với R là điện trở chui hầm đến các điện cực Từ nguyên lý bất định, mức năng lượng sẽ được mở rộng bởi
4
e d U
Trang 202.1.1 Hệ không chiều
b Dẫn điện trong hệ không chiều Dao động cu-lông
Trang 21Spin, tính cách điên Mott và hiệu ứng Kondo
K
T U U U
Trang 22Cooper trong chấm siêu dẫn
Trang 233.1 Một số phương pháp chế bán dẫn thấp chiều
3.1.1 Phương pháp từ trên xuống
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP CHẾ TẠO BÁN DẪN THẤP CHIỀU VÀ ỨNG DỤNG
Kỹ thuật in thạch bản có thể được chia thành hai nhóm
Trang 243.1.2 Phương pháp từ dưới lên
Dưới lên phương pháp có thể được chia thành phương pháp pha khí và chất pha lỏng Trong cả hai trường hợp, các vật liệu nano được chế tạo thông qua một con đường chế tạo điều khiển bắt đầu từ các nguyên tử hoặc phân tử:
Phương pháp pha khí: chúng bao gồm phóng điện hồ quang plasma và tụ hơi hóa học
Pha lỏng: phương pháp có uy tín nhất là tổng hợp gel; phân tử tự lắp ráp đang nổi lên như một phương pháp mới
Trang 25sol-Công nghệ nano DNA
Trang 27các thầy cô Cám ơn
đã theo dõi!