Các động, thực vật trên được tạo ra nhờ công nghệ gì ?

Khái niệm công nghệ gen: - Công nghệ gen là quy trình tạo ra những tế bào, sinh vật có gen bị biến đổi hoặc có thêm gen mới... Khái niệm công nghệ gen: Gen tổng hợp β - caroten Lúa Lúa

BÀI 20.

TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ GEN

I Công nghệ gen:

1 Khái niệm công nghệ gen:

- Công nghệ gen là quy trình tạo ra những tế bào, sinh vật có gen bị biến đổi hoặc có thêm gen mới.

I Công nghệ gen:

1 Khái niệm công nghệ gen:

Gen tổng hợp β -

caroten Lúa Lúa có thể tổng hợp β - caroten

* Kỹ thuật chuyển gen là gì?

2 Các bước cần tiến hành trong

kỹ thuật chuyển gen:

I Công nghệ gen:

1 Khái niệm công nghệ gen:

-Công nghệ gen là quy trình tạo ra những tế bào, sinh vật có gen bị biến đổi hoặc có thêm gen mới.

- Kỹ thuật tạo ADN tái tổ hợp để chuyển gen từ tế bào này sang tế bào khác gọi là kỹ thuật chuyển gen.

Quan sát sơ đồ sau và cho biết: Kỹ thuật chuyển gen gồm những bước cơ bản nào?

A

B C

Tạo ADN tái tổ hợp

Chuyển ADN tái tổ

hợp vào tế bào nhận

Phân lập dòng tế bào

chứa ADN tái tổ hợp

I Công nghệ gen:

1 Khái niệm công nghệ gen:

2 Các bước cần tiến hành trong kỹ thuật chuyển gen:

a Tạo ADN tái tổ hợp:

Quan sát hình sau và SGK, em hãy cho biết:

Thế nào là gen cần chuyển ?

Gen cần chuyển: gen mà con người cần chuyển từ sinh vật này sang sinh vật khác.

Plasmit

Em hãy nêu khái niệm thể truyền ?

=> Thể truyền (Vectơ): Gồm Plasmit, ADN virut, NST nhân tạo, … Có đặc điểm:

1 Khái niệm công nghệ gen:

2 Các bước cần tiến hành trong kỹ thuật chuyển gen:

a Tạo ADN tái tổ hợp

Tách ADN NST mang gen cần chuyển của “tế bào cho”

Enzim giới hạn Restrictaza

Enzim giới hạn (restrictaza)

Đoạn gen cần chuyển

Nối đoạn bị cắt vào plasmid nhờ enzim ligaza

* Thao tác tạo ADN tái tổ hợp:

- Tách chiết thể truyền (plasmit, ADN virus, NST nhân

tạo,…) và gen cần chuyển.

- Xử lý bằng cùng 1 loại enzim cắt giới hạn

(Restrictaza) để tạo thành cùng 1 loại đầu dính.

- Dùng enzim nối (Ligaza) để gắn chúng lại với nhau => ADN tái tổ hợp.

ADN tái tổ hợp là gì?

* ADN tái tổ hợp là phân tử ADN có sự kết hợp giữa gen

cần chuyển và thể truyền.

I Công nghệ gen:

1 Khái niệm công nghệ gen:

2 Các bước cần tiến hành trong kỹ thuật chuyển gen:

a Tạo ADN tái tổ hợp

I Công nghệ gen:

1 Khái niệm công nghệ gen:

2 Các bước cần tiến hành trong kỹ thuật chuyển gen:

a Tạo ADN tái tổ hợp

b Đưa ADN tái tổ hợp vào trong tế bào nhận:

* Làm thế nào để đưa ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận

ADN tái

Một số biện pháp đưa ADN tái tổ hợp vào trong

Sử dụng dung dịch CaCl 2 , xung điện,… làm giãn màng sinh chất của tế bào cho phân tử ADN tái tổ hợp dễ dàng chui qua màng vào trong tế bào nhận.

c Phân lập dòng tế bào mang ADN tái tổ hợp:

I Công nghệ gen:

1 Khái niệm công nghệ gen

2 Các bước cần tiến hành trong kỹ thuật chuyển gen

a Tạo ADN tái tổ hợp

b Đưa ADN tái tổ hợp vào trong tế bào nhận

Tế bào nhận thường là vi khuẩn, gợi cho em suy

nghĩ gì?

Lợi dụng sự phân chia nhanh của vi khuẩn, tăng nhanh sinh khối gen cần chuyển → thu hoạch sản phẩm.

Gen kháng thuốc diệt cỏ

Gen kháng kháng sinh

Gen phát sáng

Gen kháng mặn

Tỷ lệ tế bào nhận được ADN tái tổ hợp rất thấp Vậy làm thế nào

để nhận biết được tế bào có chứa ADN tái tổ hợp?

ADN tái tổ hợp

Thuốc lá có gen

- Sử dụng thể truyền có gen đánh dấu: gen kháng kháng sinh, kháng thuốc diệt cỏ, kháng mặn, phát sáng…

-Phân lập dòng tế bào chứa AND tái tổ hợp bằng kĩ thuật

để thu hoạch sản phẩm.

I Công nghệ gen:

1 Khái niệm công nghệ gen:

2 Các bước cần tiến hành trong kỹ thuật chuyển gen:

a Tạo ADN tái tổ hợp

b Đưa ADN tái tổ hợp vào trong tế bào nhận

c Phân lập dòng tế bào mang ADN tái tổ hợp

II Ứng dụng công nghệ gen trong tạo giống biến đổi gen:

1 Khái niệm sinh vật biến đổi gen:

Cà chua có gen kháng ung thư

Gà mang gen tạo thuốc trị ung thư trong trứng

Lúa có gen β-caroten

Cây đu đủ mang gen

kháng virut CMV

Dê biến đổi gen cho sữa

Là những sinh vật mà hệ gen của nó đã được con người biến đổi, cho phù hợp với lợi ích của mình.

II Ứng dụng công nghệ gen trong

tạo giống biến đổi gen:

1 Khái niệm sinh vật biến đổi gen

- Cách làm biến đổi hệ gen của sinh vật:

+ Đưa thêm 1 gen lạ vào hệ gen của sinh vật.

+ Làm biến đổi một gen đã có sẵn trong hệ gen.

+ Loại bỏ hoặc làm bất hoạt một gen nào đó trong hệ gen

2 Một số thành tựu tạo giống biến đổi gen Hệ gen giống lúa A Gen quy định

QH ở cây bắp Giống lúa chuyển gen

 Hệ gen + gen lạ  SV chuyển gen

Hệ gen của giống A

1 gen được biến đổi 

 Biến đổi 1 gen trong hệ gen  sản phẩm mong muốn

 Loại bỏ hoặc làm bất hoạt gen không mong muốn.

Đọc SGK, hoàn thành phiếu học tập sau:

Cách tiến hành

Thành tựu

Phương pháp tạo sinh vật biến đổi gen và thành tựu

Đối tượng Động vật Thực vật Vi sinh vật

Cách tiến

hành

Thành tựu

- Trứng thụ tinh nhân tạo.

- Cấy gen cần chuyển vào hợp tử → phôi.

- Cấy phôi vào cơ thể cái → động vật biến đổi gen.

- Cừu tổng hợp prôtêin người.

- Chuột nhắt chứa gen hoocmon tăng trưởng của chuột

- Tạo ADN tái tổ hợp → tế bào xôma

→ Cây chuyển gen.

- Cà chua có gen tổng hợp êtilen bị bất hoạt.

- Lúa mang gen kháng rầy nâu.

- Tạo ADN tái tổ hợp → Tế bào vi khuẩn → Tế bào vi

đổi gen.

- E.coli tổng hợp prôtêin của người.

- Vi khuẩn mang gen phân giải dầu, rác,…

Phương pháp tạo sinh vật biến đổi gen và thành tựu

Chuột mang gen phát sáng

của sứa

Thuốc lá có gen phát sáng của sứa

Bông vải mang gen Bt

Bắp có gen kháng tuyến

trùng đục rễ Dê biến đổi gen cho sữa chứa prôtêin tơ nhện

Cá glofish phát sáng

4 5 6

Trò chơi đi tìm con số may mắn!

KÝnh chóc Q Y thÇy c«, C C EM Ú Á

M NH khoÎ, h¹nh phóc,TH NH Ạ À ĐẠ T!