BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬTCHUYÊN ĐỀ 4: XỬ LÝ NỀN ĐẤT YẾU BẰNG PHƯƠNG PHÁP BẤC THẤM... ĐẶT VẤN ĐỀ Trong thực tế xây dựng, có rất nhiều công trình bị lún, sập hư hỏng khi xây dựng trên nền đất y
Trang 1BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
CHUYÊN ĐỀ 4: XỬ LÝ NỀN ĐẤT YẾU BẰNG
PHƯƠNG PHÁP BẤC THẤM
Trang 2BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
CÁC NỘI DUNG CHÍNH
I Đặt vấn đề
II Khái niệm bấc thấm
III Công dụng của biện pháp
IV Đặc tính và phạm vi áp dụng
V Tính toán bấc thấm
VI Phương pháp thi công
VII Ưu nhược điểm
VIII Ví dụ về công trình thực tế
Trang 3BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
I ĐẶT VẤN ĐỀ
Nền đất yếu là nền đất không đủ sức chịu tải, không đủ độ bền và biến dạng nhiều, do vậy không thể làm nền thiên nhiên cho công trình xây dựng
Khi xây dựng các công trình dân dụng, cầu đường, thường gặp các loại nền đất yếu, tùy thuộc vào tính chất của lớp đất yếu, đặc
điểm cấu tạo của công trình mà người ta
dùng phương pháp xử lý nền móng cho phù hợp để tăng sức chịu tải của nền đất, giảm
độ lún, đảm bảo điều kiện khai thác bình
thường cho công trình
Trang 4BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
I ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong thực tế xây dựng, có rất nhiều công trình bị lún, sập hư hỏng khi xây dựng trên nền đất yếu do không có những biện pháp xử lý phù hợp, không đánh giá chính xác được các tính chất cơ lý của nền đất Do vậy việc
đánh giá chính xác và chặt chẽ các tính chất cơ lý của
nền đất yếu (chủ yếu bằng các thí nghiệm trong phòng
và hiện trường) để làm cơ sở và đề ra các giải pháp xử lý nền móng phù hợp là một vấn đề hết sức khó khăn, nó đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa kiến thức khoa học và kinh nghiệm thực tế để giải quyết, giảm được tối đa các
sự cố, hư hỏng công trình khi xây dựng trên nền đất yếu
Trang 5BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
Có rất nhiều những biện pháp xử lí nền đất yếu để góp phần làm tăng tiến độ thi công công trình cũng như tăng khả năng khai thác của công trình sau này Một số biện pháp như:
- Biện pháp cọc cát
- Biện pháp giếng cát
- Biện pháp thay đất
- Biện pháp bấc thấm
Trang 6BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
II.KHÁI NIỆM
1 Khái niệm
Bấc thấm là một vật liệu địa kỹ thuật dùng để xử
lý nền đất yếu, nó được cấu tạo từ hai lớp: vỏ hay áo lọc bằng vải địa kĩ thuật không dệt sợi liên tục chất liệu
PP hoặc PE 100% có độ bền cơ học lớn, hệ số thấm cao, kích thước lỗ nhỏ giúp ngăn các hạt đất xét nhỏ thâm nhập vào lõi thoát nước; lớp lõi thoát nước đùn bằng nhựa hạt PP, có rãnh cả hai phía
Trang 7BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
Trang 8BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
II KHÁI NIỆM
2 Phân loại.
Có 2 loại chính:
thấm PVD( Prefabricate Vetical Drainages) được sản xuất bởi công ty Thai Miltec Sản phẩm này đã được sử dụng rộng rãi tại khu vực Đông Nam Á Như: Thái Lan, Việt
Nam, Singapore, Indonesia…
• Bấc thấm ngang SD: là một loại của bấc thấm PVD
được sản xuất để thay thế lớp đệm cát trong hệ thống
PVD, thay thế hệ thống ống thoát nước đục lỗ trong hệ
thống PVD và thay thế vật liệu thoát nước ngầm Sản
phẩm có độ bền cao, dễ thi công và giá cả cạnh tranh.
Trang 9BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
III TÁC DỤNG CỦA BIỆN PHÁP
• Gia cố nền đất yếu:
Bấc thấm được sử dụng để xử lý gia cố nền đất yếu, trong thời gian ngắn có thể đạt tới 95% độ ổn định dài hạn, tạo khởi động cho quá trình ổn định tự nhiên ở giai đoạn sau Quá trình cố kết có thể được tăng tốc bằng cách gia tải.
Trang 10BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
III TÁC DỤNG CỦA BIỆN PHÁP
•Ổn định nền:
Các công trình có thể ứng dụng bấc thấm để xử lý nền đất yếu rất
đa dạng, bao gồm đường cao tốc, đường dẫn đầu cầu, đường băng sân bay, đường sắt, bến cảng, kho xăng dầu… xây dựng trên nền đất yếu và có tải trọng động.
Trang 11BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
III TÁC DỤNG CỦA BIỆN PHÁP
Trang 12BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
IV ĐẶC TÍNH VÀ PHẠM VI ÁP DỤNG
1 Đặc tính
- Nước lỗ rỗng được hấp thụ qua lớp vải lọc vào bản thoát nước
và chảy vào trong
lõi bấc một cách êm thuận Do đặc tính này nên ngay cả khi bấc ngang được mở rộng
thì khả năng thoát nước vẫn được duy trì
- Hệ số thấm của lớp vải lọc được thiết kế thấp nên kiểm soát được tốc độ chảy
bên trong của bản thoát nước vì thế làm giảm sự dịch chuyển của các hạt xung quang
bản thoát nước từ đó hạn chế được sự hình thành lớp màng sét trên bề mặt lớp vải lọc
Trang 13
BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
Trang 14BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
IV ĐẶC TÍNH VÀ PHẠM VI ÁP DỤNG
2 Phạm vi áp dụng.
- Loại đất: áp dụng cho đất sét, đất cát mịn.
đương với chiều cao đắp 14m.
- Ứng dụng:
+ Vùng đắp: thay thế cho lớp đệm cát và cọc cát + Khu thể thao: sân golf, bề mặt sân thể thao.
+ Các ứng dụng khác thay khối đắp, ngăn ngừa thấm.
Trang 15BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
V TÍNH TOÁN VÀ BỐ TRÍ BẤC THẤM
1 Tính toán.
- Tính toán và bố trí bấc thấm phải xuất phát từ
yêu cầu đối với mức độ cố kết cần đạt được hoặc
tố độ lún dự báo còn lại trước khi xây dựng công trình
- Tính toán mật độ cắm bấc theo nguyên tắc thử
dần với các cự li cắm bấc khác nhau.Để không
làm xáo trộn đất quá lớn, khoảng cách cắm bấc
tối thiểu là 1.3m, còn để chúng đảm bảo khả năng làm việc không nên bố trí chúng xa quá 2.2m.
Trang 16BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
V TÍNH TOÁN VÀ BỐ TRÍ BẤC THẤM
1 Tính toán.
- Khi có các ống thoát nước đứng, độ cố kết toàn
phần trung bình là sự kết hợp ảnh hưởng sự thấm
theo phương ngang (xuyên tâm) và sự thấm theo
phương đứng, nó được tính theo:
Uv: Độ cố kết theo phương đứng.
- Ở đây sẽ đi sâu vào nghiên cứu sự cố kết theo
phương ngang (hướng tâm) và đánh giá ảnh hưởng kết hợp khi cố kết theo cả hai phương.
Trang 17BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
V TÍNH TOÁN VÀ BỐ TRÍ BẤC THẤM
1 Tính toán
- Việc thiết kế các ống thoát nước PV
(Prefabricated Vertical) yêu cầu cần phải dự đoán được mức độ tiêu tán của áp lực dư kẽ rỗng do hiện tượng thấm hướng tâm vào ống thoát nước đứng cũng như đánh giá được vai trò của sự thấm theo phương đứng Giải pháp đầy đủ đầu tiên cho vấn đề thấm xuyên tâm
đã được đưa ra bởi Barron, ông đã nghiên cứu
lý thuyết về ống thoát nước đứng bằng cát
Trang 18BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
V TÍNH TOÁN VÀ BỐ TRÍ BẤC THẤM
1 Tính toán.
- Hệ thức mà ông đưa ra dựa trên giả thiết của
Terzaghi về cố kết thấm một hướng Đây là biểu
thức được ứng dụng rộng rãi nhất trong các phân tích của Barron [2], nó cung cấp các quan hệ theo thời gian giữa các thông số: Đường kính ống thoát nước PV và khoảng cách, hệ số cố kết và độ cố kết trung bình
T= (D 2 /8Ch)F(n)ln(1/(1-Uh) (2)
Trong đó:
T: Thời gian yêu cầu để đạt được độ kết cấu trung bình Uh.
Trang 19BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
V TÍNH TOÁN VÀ BỐ TRÍ BẤC THẤM
1 Tính toán
Uh: Độ cố kết trung bình theo phương ngang
D: Đường kính hình trụ bao đất bao quanh ống thoát nước PV hình thành sau khi lắp ống (vùng ảnh hưởng thấm)
Ch: Hệ số cố kết theo phương ngang
F(n): Hàm số của yếu tố khoảng cách ống
Trang 20BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
V TÍNH TOÁN VÀ BỐ TRÍ BẤC THẤM
1 Tính toán.
Ch: Hệ số cố kết theo phương ngang.
F(n): Hàm số ảnh hưởng của khoảng cách giữa các công thoát nước.
D: Đường kính hình trụ ảnh hưởng của ống
thoát nước.
Fs: Hàm số do xáo trộn đất.
Trang 21
BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
Trong đó:
T: Thời gian cần thiết để đạt độ cố kết
Uh: Độ cố kết trung bình tại độ sâu Z khi xét thoát nước theo phương ngang
Trang 22BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
V TÍNH TOÁN VÀ BỐ TRÍ BẤC THẤM
2 Bố trí.
- Phải bố trí phân bố đều trên mặt bằng công
trình có điều kiện địa chất công trình như nhau.
- Đối với công trình dân dụng và công nghiệp, bấc thấm được bố trí ngay dưới móng công
trình và ra ngài mép công trình về mỗi phía
một khoảng 0.2b( b: bề rộng móng ).
- Đối với công trình đường thì phải bố trí bấc
thấm đến chân taluy của nền đắp.
- Bấc thấm được bố trí theo lưới ô vuông hoặc tam giác đều
Trang 23BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
V TÍNH TOÁN VÀ BỐ TRÍ BẤC THẤM
2 Bố trí.
Chiều dài cắm của bấc thấm phải bố trí hết
chiều dài chịu nén cực hạn Z a của đất nền dưới
tác dụng của tải trọng công trình Chiều sâu Z a
này kết thúc ở chỗ có σ z =(0.1~0.2).σ vz ( σ z : do tải trọng công trình, σ vz : do trọng lượng bản thân của các lớp đất) và phải xét đến các trường hợp sau:
- Nếu Z a < chiều dày tầng đất yếu thì bấc thấm chỉ cần cắm hết chiều dày Za.
- Khi lớp đất yếu quá dày, bề rộng công trình quá lớn(Z a > 20m) thì cần chú ý đến chiều sâu hiệu quả thực sự của bấc thấm.
Trang 24BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
V TÍNH TOÁN VÀ BỐ TRÍ BẤC THẤM
2 Bố trí
-Trường hợp bên dưới Za có tầng cát mịn chứa nước
có áp thì không cắm bấc thấm vào tầng cát mịn đó.
Khoảng cách giữa các bấc thấm được tính theo công thức:
Trang 25BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
V TÍNH TOÁN VÀ BỐ TRÍ BẤC THẤM
2 Bố trí.
dw: đường kính tương đương của bấc thấm
dw= ( với a, b là kích thước của
bấc thấm).
n : trọng lượng riêng của nước.
: tải trọng công trình hay tải trọng nén
trước.
U: độ cố kết tổng cộng:
U=1-[(1-Uv).(1-Uh)]
•
Trang 26BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
- Với sơ đồ hình vuông: D=1.13L
- Với sơ đồ hình tam giác: D=1.05L
•
Trang 27BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
V TÍNH TOÁN VÀ BỐ TRÍ BẤC THẤM
2 Bố trí.
C h : hệ số cố kết theo phương ngang Ở giai đoạn lập dự án khả thi trị số Ch=(2~5)Cv
F(n): nhân tố ảnh hưởng của khoảng cách
Trang 28BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
thấm trong vùng đó giảm đi)
F(y): nhân tố xét ảnh hưởng về sức cản của
bấc thấm
Trang 29BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
VI PHƯƠNG PHÁP THI CÔNG.
Thiết bị thi công bấc thấm có các đặc trưng kỹ thuật sau:
- Trục tâm để lắp bấc thấm có tiết diện
61x120mm, dọc trục có vạch chia đến cm để theo dõi chiều sâu cắm bấc và phải có quả dọi
để thường xuyên kiểm tra độ thẳng đứng khi
cắm bấc vào trong đất.
- Máy phải có lực đủ lớn để cắm bấc thấm đến
độ sâu thiết kế.
Trang 30BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
VI PHƯƠNG PHÁP THI CÔNG.
Trình tự thi công bấc thấm như sau:
Trang 31BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
VI PHƯƠNG PHÁP THI CÔNG
(3) Lắp bấc thấm vào trục tâm và điều khiển
máy dài bấc thấm được gấp lại tối thiểu là
30cm và đưa đầu trục đến vị trí cắm bấc thấm.
(4) Gắn đầu neo vào đầu dưới của bấc thấm với
chiều dài bấc thấm được gấp lại tối thiểu là 30cm và được ghim bằng ghim thép Các
đầu neo phải có kích thước phù hợp với đầu bấc thấm( thường là bằng tôn 85x150mm dày 0.5mm)
Trang 32BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
VI PHƯƠNG PHÁP THI CÔNG
(5) Cắm trục tâm đã được lắp bấc thấm
đến độ sâu thiết kế với tốc độ đều trong
phạm vi 0.2~0.6m/s Sau khi cắm xong,
kéo trục tâm lên ( lúc này đầu neo giữ bấc thấm lại trong đất) Khi trục tâm đã được kéo lên hết, dùng kéo cắt đứt bấc thấm sao cho còn lại ít nhất 20cm đầu bấc thấm nhô lên
trên
lớp đệm cát và quá trình lặp lại cho vị trí khác (6) Sau khi cắm xong thi công lớp đệm cát thoát nước ở bên trên.
Trang 33BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
VI ƯU NHƯỢC ĐIỂM
a Ưu điểm
- Thi công nhanh
- Tốc độ thoát nước tốt
- Không làm xáo trộn nền đất
- Thân thiện với môi trường
- Hiệu quả xử lí cao do bấc thấm không bị cắt hay hay tắc đường thấm mà có khả năng biến dạng khi nền biến dạng
Trang 34BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
VI ƯU NHƯỢC ĐIỂM
- Cấu tạo của bấc thấm là nhựa tổng hợp
nên khi được cắm sâu vào trong đất sau nhiều năm sẽ có tác động xấu đến môi trường.
Trang 35BỘ MÔN ĐỊA KỸ THUẬT
VII VÍ DỤ VỀ CÔNG TRÌNH THỰC TẾ
- Cảng Posco - Bà Rịa - Vũng Tàu
Trang 36
-Dự án đường cao tốc Cầu Giẽ-Ninh Bình
Trang 37-Nhà máy điện nhiệt Cà Mau
Trang 38Cảm ơn cô và các bạn đã chú ý lắng
nghe.!!!