Bài thuyết trình tài nguyên thực vật loài nắp ấm Thorel ở VQG Lò Gò Xa Mát

• Điều tra, phát hiện bổ sung và bảo tồn các loài động, thực vật đặc hữu, quý hiếm hiện có trong Vườn.. • Khu hệ động vật ở đây chưa được điều tra, nghiên cứu đầy đủ nhưng theo một số nh

Nhóm TÀI NGUYÊN THỰC VẬT

Bài thuyết trình

DANH SÁCH NHÓM:

HỒNG HOA XINH- 11157368 NGUYỄN THỊ THÙY VƯƠNG- 11157365 PHẠM MINH TÂM – 11157380

TRẦN THỊ LÂM VIÊN- 11157045 NGUYỄN THẢO PHƯƠNG-11157026 NGUYỄN THỊ PHƯƠNG KHÁNH- 11157163 NGUYỄN THỊ THU HƯỜNG-

Loài nắp ấm Thorel ở

VQG Lò Gò-Xa Mát

Quyết định thành lập:  Vườn quốc

gia Lò Gò-Xa Mát được thành lập theo Quyết định số 91/2002/QĐ-TTg ngày 12/07/2002 của Thủ tướng Chính phủ về việc chuyển hạng Khu BTTN Lò Gò - Xa Mát thành Vườn quốc gia

Quy mô diện tích:  S=18.765 ha,

trong đó phân khu bảo vệ nghiêm ngặt là 8.594 ha, phân khu phục hồi sinh thái: 10.084 ha, phân khu dịch

vụ hành chính: 87 ha

Vùng đệm:   Vườn quốc gia có diện

tích vùng đệm là 18.600 ha, bao gồm 4 xã thuộc huyện Tân Biên

VQG LÒ GÒ-XA MÁT

Vị trí địa lý:  Vườn quốc gia Lò Gò - Xa Mát nằm

trên địa phận 3 xã: Tân Lập, Hoà Hiệp, Tân Bình thuộc huyện Tân Biên tỉnh Tây Ninh (cách thị xã Tây Ninh 30km)

• Phía Nam giáp ranh Lâm trường Hòa Hiệp

• Phía Tây giáp ranh Sông Vàm Cỏ Đông

Toạ độ địa lý:  Từ 11độ 02' đến 11 độ 47' vĩ độ

bắc và từ 105 độ 57' đến 106 0 độ 04' kinh độ đông

VQG LÒ GÒ-XA MÁT

Mục tiêu, nhiệm vụ: 

• Bảo tồn mẫu chuẩn HST rừng dày bán ẩm, sự ĐDSH đặc trưng của vùng chuyển tiếp giữa Tây Nguyên, Miền đông Nam Bộ và Đồng bắng sông Cửu Long.

• Điều tra, phát hiện bổ sung và bảo tồn các loài động, thực vật đặc hữu, quý hiếm hiện có trong Vườn.

• Bảo tồn và tôn tạo các di tích lịch sử cấp quốc gia như: Căn cứ của chính phủ cách mạng Lâm thời cộng hoà Miền Nam Việt Nam, Mặt trận giải phóng Miền Nam trong thời kỳ chống Mỹ.

• Làm cơ sở triển khai hợp tác bảo tồn thiên nhiên vùng biên giới Việt Nam - Cambodia và bảo tồn ĐDSH giữa các nước Đông Dương.

• Góp phần duy trì cân bằng sinh thái và gia tăng độ che phủ của rừng, phát huy các giá trị sinh thái phục vụ công tác nghiên cứu khoa học, tham quan và DLST.

• Địa hình- địa mao: VQG Lò Gò -Xa Mát

có địa hình bằng phẳng là vùng chuyển tiếp giữa vùng Tây Nguyên và Đồng Bằng sông Cửu Long.

• Hoạt động du lịch:  VQG Lò Gò - Xa Mát

có tiềm năng to lớn về phát triển du lịch, đặc biệt là DLST kết hợp với DLVH, bởi vì nơi đây cách thị xã không xa và có nhiều

di tích lịch sử.

NẤM CHÂN

CHIM NẤM LY HỒNG

THÔ Đùi gà (Decaschistia parviflora)

BƯỚM NÂU ĐỎ ĐỐM TRẮNG

Các giá trị đa dạng sinh học:  

• Thảm thực vật rừng có dạng khảm giữa nửa lá rụng và lá rụng trên đất thấm, gần biên giới Cambodia có diện tích trảng cỏ ngập nước

• Các loài cây gỗ ưu thế trong Vườn là Vên vên, Dầu rái, Dầu cát, Dầu trai, Sao đen, Sến cát, căm

xe, Gõ đỏ, Bằng lăng .

• Khu hệ động vật ở đây chưa được điều tra, nghiên cứu đầy đủ nhưng theo một số nhà khoa học nơi đây vẫn tồn tại nhiều loài động vật quý hiếm như:

Voọc vá chân xám, Voọc bạc, Gấu ngựa, Chó sói

• Nhiều loài chim qúy hiếm vẫn còn hiện diện như:

Gà lôi hông tía, Hồng hoàng, Già đẫy nhỏ, Vẹt má vàng, Quắm cánh xanh chứng tỏ mức độ đa dạng

nơi đây vẫn còn khá cao

• Hệ thực vật của VQG rất đa dạng và phong phú với 696 loài thuộc về 5 ngành thực vật, 60 bộ, 115 họ và 395 chi.

• Có 158 loài cây có khả năng làm thuốc hoặc đã được sử dụng làm thuốc nam truyền thống địa phương; 58 loài cây cho gỗ; 21 loài cây làm cảnh;

10 loài cây thực phẩm; 7 loài cây dùng làm rau xanh

• Tất cả các kiểu thảm thực vật tại VQG LGXM được hình thành trên đất cát phù sa có tầng ferralit mỏng/ dày

HỆ THỰC VẬT CỦA VQG

• Ngoài ra khu hệ thực vật của LGXM bao gồm một số lượng đáng kinh ngạc các loài cây bắt côn trùng

HỆ THỰC VẬT CỦA VQG

Drosera

burmannii Utricularia spp

• Loài cây nắp ấm: Nắp ấm còn có tên

cây bình nước, nắp bình cất, nắp nước, trư lung thảo, bình nước kỳ quan, cây bắt mồi

• Tên khoa học : Tên khoa học Nêpnthes

mirabilis (Lour.) Druce A

• Nơi sống và sinh thái: Cây ăn thịt Mọc

ở vùng đầm lầy nước ngọt, nước tù đọng

và đất chua

• Phân bố: Là loài của nhiệt đới, phân bố

chủ yếu ở Nam Trung Quốc và Việt Nam, thường gặp từ Quảng Trị trở vào các tỉnh Tây Nguyên cho tới Cà Mau

LOÀI CÂY NẮP ẤM VÀ GIÁ TRỊ

Cấu tạo

• Cây bụi nửa thường xanh, ít phân

nhánh

• Nắp ấm thân hình trụ, màu lục nhạt

lúc non, màu nâu sậm lúc già, lúc

đầu non có lông sau nhẵn, thân rất

dai, đường kính 5-6mm (loại thấp),

10-20mm (loại cao)

• Những chiếc lá của nó có cuống rất

dài, gốc của cuống là biến thành lá

giả rộng, phần giữa biến thành dạng

cuộn tròn nhỏ mà dài, phần trên đỉnh

của lá biến thành hình cái ống hình

trụ, bản thân phiến lá lại trở thành

• Chiếc bẫy chứa một chất lỏng do cây tự sinh ra, nó

có thể là dạng nước hay xi

rô và được sử dụng để làm con mồi chết đuối.

• Bên trong lá hình ấm có lông răng Đó là vòng tròn chứa các gai nhỏ hướng xuống dưới và bao quanh lối vào ấm. 

• Ở đáy bình có chất chua

do các tuyến ở thành túi tiết ra, có khả năng tiêu hóa được các phần mềm của sâu bọ khi chúng rơi vào túi. 

• Cụm hoa mọc ở nách lá

• Bao hoa có 4 phiến hình mác,

có lông ở mặt ngoài và ở mép,

có tuyến ở mặt trong.

• Hoa đơn tính,có cây đực và cái,

4 lá dài, không cánh hoa; nhị nhiều, dính thành ống; bầu noãn 3-4 bồng do 3-4 lá noãn dính nhau.

• Quả mở 3-4 mảnh, nhiều hạt.

Giá trị của cây nắp ấm:

• Nguồn gen quý, hiếm.

• Một số cây có chứa nhóm naphthoquinones có hoạt tính chống sốt rét.

• Nắp ấm có thể làm thuốc trong y học dân gian,

có vị ngọt, nhạt, tính mát, dùng tiêu đờm, tiêu viêm, hạ huyết ám Theo y học dân gian, nắp ấm

có thể dùng trị tiêu chảy và các bệnh về gan, loét

dạ dày, sỏi thận, đái tháo đường

nắp ấm Nepenthes

alba 

Cách bắt mồi:

- Các cây thuộc họ nắp ấm tự tiết ra những chất lỏng để thu hút con mồi, bên trong thành của nắp ấm có lớp sáp trơn để con mồi rơi vào

đó không thể thoát được ra ngoài.

- Khi một côn trùng đậu xuống miệng bình, lớp gai nhọn dày ở mép

lá liền khép chặt lại và nhốt con vật bên trong Các enzyme được tiết

ra từ các tuyến ở bên trong bình sẽ tiêu hóa các bộ phận của con mồi thành các hợp chất hữu cơ đơn giản, dễ hấp thụ để nuôi cơ thể Đến khi nào dịch trong bình hết dinh dưỡng thì nắp bình lại được

"lệnh" mở ra để tiếp tục đón con mồi mới.

- Sự hoạt động của cái nắp liên quan đến ứng động không sinh trưởng, một loại vận động của thực vật liên quan đến các tế bào mà không có tác dụng đến sự sinh trưởng của thực vật

- Ngoài bắt mồi, cây nắp ấm còn là một hệ sinh thái thu nhỏ, với tảo, giun tròn, các vi khuẩn đơn bào và đa bào, ấu trùng của ruồi, muỗi sống bên trong.

- Hay nắp ấm cũng có mối quan hệ cộng sinh với loài dơi Dơi sẽ nghỉ ngơi nhờ nắp ấm, còn nắp ấm sẽ hấp thụ dinh dưỡng từ phân dơi.

LOÀI NẮP ẤM THOREL (Nepenthes thorelii)

Được xác nhận ở Việt Nam vào tháng 08/2011 bởi Viện Sinh học Nhiệt đới và Vườn Quốc gia Lò Gò - Xa Mát cùng các nhà

nghiên cứu đến từ Pháp và Anh.

Được nhà thực vật học người Pháp Clovis Thorel phát hiện lần đầu tiên ở Thị Tính (Bình Dương) vào khoảng 1861-1869 và được mô tả vào năm 1909

Là loài cây đặc hữu của khu vực Đông Dương

Là một loài cây bụi rậm với thân thẳng đứng và những chỗ giao nhau trơn láng hình tròn và có ở thể búp măng Cành có thể cao 40cm và có đường kính từ 4 đến 8mm.

Những giống liên quan:

N.thorelii thì có quan hệ gần gũi với một loài ở Đông Dương: N.smilesii Hai phân loài này có những đặc điểm hình thái giống nhau, như là có phiến lá dọc và đuôi lá ôm vào thân chính Hơn nữa, N.smilesii sống cùng điều kiện với N.thorelii.

Địa điểm các nhà khoa học tìm thấy cây nắp ấm

Với số lượng cá thể được tìm thấy ít hơn 100, tổ chức bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN) xếp loại nắp ấm Thorel ở tình trạng Cực kỳ nguy cấp.

Cần có biện pháp bảo tồn và kế hoạch phục hồi loài nắp ấm Thorel, bảo tồn nguồn gene quý hiếm của

nước ta.