Vì vậy, trong các tài liệu còn có một số điểm không phù hợp cũng như khả năng tương tác với sinh viên không cao, ít gây được hứng thú học tập, khiến cho quá trình học tập gặp nhiều hạn c
Trang 1
KHOA: HÓA HỌC SSR TK oR ok aR ok ae
LE DINH TUAN
XAY DUNG EBOOK
THUC HANH HOA HOC HUU CO
SU DUNG CHO SINH VIEN KHOA HOA
TRUONG DHSP HA NOI 2
KHOA LUAN TOT NGHIEP DAI HOC
Chuyên ngành: Hóa Hữu cơ
HÀ NỘI - 2013
Trang 2
KHOA: HÓA HỌC
LÊ ĐÌNH TUẦN
XÂY DỰNG EBOOK
THỰC HÀNH HÓA HỌC HỮU CƠ
SỬ DỤNG CHO SINH VIÊN KHOA HÓA
TRUONG DHSP HA NỘI 2
KHOA LUAN TOT NGHIEP DAI HOC
Chuyên ngành: Hóa Hữu cơ
Người hướng dẫn khoa học
HÀ NỘI - 2013
Trang 3
LỜI CÁM ƠN
Với lòng biết ơn chân thành, tôi xin được bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc tới ThS Chu Anh Vân — Khoa Hóa học, Trường ĐHSP Hà Nội 2, người đã tận
tình hướng dẫn và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành khóa luận
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo, các bạn sinh viên lớp K35A khoa Hóa học đã giúp đỡ tôi trong quá trình làm đề tài tốt nghiệp
Tôi xin được bày tỏ lời cảm ơn tới gia đình, người thân đã tạo mọi điều
kiện vật chất và tỉnh thần để tôi hoàn thiện được đề tài của mình
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Trang 4
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU /5c 2ccccccccrkerrrreerrkee Error! Bookmark not defined
2 Mục đích nghiên cứu -‹ Error! Bookmark not defined
3 Nhiệm vụ nghiên cứu Error! Bookmark not defined
4 Giả thuyết khoa học . - Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG I1 TÓNG QUAN Error! Bookmark not defined
1.1 Đào tạo theo hệ thống tín chỉ Error! Bookmark not defined
1.1.1 Tìm hiểu chung về hình thức đào tao tín chỉ
1.1.2 Dao tao tin chi tai trwong Dai hoc Su pham Ha Noi
Qiessesssscseeseeneees Error! Bookmark not defined
1.2 Vai trò của thực hành trong Hóa học Error! Bookmark not defined
1.3 Ebook điện tử -< <« Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 2: THỰC NGHIỆM Error! Bookmark not defined
2.1 Quy trình vẽ hình mô phỏng thí nghiệm sử dụng phần mềm
Ch€†fIWỈTICÏOWU «55+ S+xseseerse Error! Bookmark not defined
2.2 Cách bố trí hình ảnh và nội dung thi nghiémError! Bookmark not defined
2.3 Xây dựng ebook điện tử Error! Bookmark not defined
CHUONG 3 KET QUA VA THAO LUANError! Bookmark not defined
3.1 Định hướng xây dựng nội dung thí nghiệm thực hànhError! Bookmark not den
3.2 Phương thức xây dựng nội dung Error! Bookmark not defined
3.2.1 Cấu trúc ebook
not defined
3.2.2 Các tiêu chí xây dựng nội
CÌH, So SG ssksrreksekrkrrrserse Error! Bookmark not defined
Trang 5
3.2.3 Cách xây dựng hình vẽ mô phỏng thí
HghiỆMM « «sex Error! Bookmark not defined
3.3 Ebook thực hành Hóa học Hữu cơ Error! Bookmark not defined 3.3.1 Cách thức trình bay
2712200000008 Error! Bookmark not
defined
3.3.2 Quá trình xây dựng file điện tử cho
€OOĂ cĂcSSsesersesee Error! Bookmark not defined
Trang 7
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Đại hội Đảng lần thứ XI, trên cơ sở kế thừa những tư tưởng chỉ đạo
chiến lược của các kỳ đại hội trước đã đưa ra yêu cầu: Phải đối mới và phát triển toàn diện, mạnh mẽ giáo dục và đào tạo [13] Mặt khác, theo Diễn đàn Kinh tế Thế giới đánh giá, một trong ba "vùng lõm" của Việt Nam chính là đào tạo và giáo dục Đại học [14] Do đó, giáo dục Việt Nam, nhất là giáo dục Đại học phải thực hiện đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học
Xuất phát từ mục tiêu giáo dục và đào tạo của trường ĐHSP Hà Nội 2
là đào tạo ra những nhà giáo có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cao cho xã
hội; đặc biệt với việc chuyên đổi đào tạo từ hệ thống niên chế sang hệ thống
tín chỉ thì việc thay đổi phương pháp, phương tiện dạy học càng trở nên cần
thiết và cấp bách hơn
Hóa học là bộ môn khoa học thực nghiệm, do đó trong nội dung học tập không thể thiếu được nội dung thực hành Tuy nhiên, số lượng đầu sách thực hành dùng cho sinh viên khoa Hóa trong nhà trường còn it, hau hết đều được xuất bản từ thập niên 90 của thế kỉ trước Vì vậy, trong các tài liệu còn
có một số điểm không phù hợp cũng như khả năng tương tác với sinh viên không cao, ít gây được hứng thú học tập, khiến cho quá trình học tập gặp
nhiều hạn chế, đặc biệt với những sinh viên theo học chế tín chỉ bởi quá trình
tự học là chủ yếu
Công nghệ thông tin (CNTT) ngày nay đang được ứng dụng rộng rãi và thiết thực trong các hoạt động của đời sống như: sản xuất, kinh doanh, nghiên
cứu khoa học Đặc biệt, với sự phát triển rộng khắp và mạnh mẽ của hệ
thống internet, việc ứng dụng CNTT vào dạy và học Hóa học là một vấn đề
cần thiết, mang lại hiệu quả cao
Trang 8
Một cuốn sách điện tử với những ưu thế vượt trội của nó sẽ góp phần
giải quyết những vấn đề trên: vừa đổi mới phương pháp học tập, vừa ứng
dụng CNTT, vừa thay thế được những cuốn sách in đã cũ, lại có sự tương tác
đa chiều với người học
Xuất phát từ những lý do đó, chúng tôi lựa chọn đề tài: “Xây đựng ebook thực hành hóa học Hữu cơ sử dụng cho sinh viên khoa Hóa trường ĐHSP
Hà Nội 2"
2 Mục đích nghiên cứu
Xây dựng nội dung thực hành hóa Hữu cơ phù hợp với mô hình đào tạo
theo tín chỉ của trường ĐHSP Hà Nội 2 theo hướng đổi mới, chuẩn hóa, cập
nhật về kiến thức và kỹ năng
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
Xây dựng nội dung các bài thực hành
Xây dựng hình ảnh minh họa thao tác thí nghiệm
Xây dựng một số lưu ý nội dung kiến thức khó
Xây dựng một số lưu ý về cách pha chế, chuẩn bị đung dịch chuẩn
4 Giả thuyết khoa học
Nếu thiết kế được ebook có chất lượng, biết cách khai thác và sử dụng
chúng một cách hiệu quả sẽ có tác dụng nâng cao chất lượng học tập, giúp người học năm vững kiến thức, phát triển hứng thú, óc sáng tạo, phát huy tính tích cực, tự giác trong quá trình học
Trang 9
CHUONG 1 TONG QUAN 1.1 Đào tạo theo hệ thống tín chi
1.1.1 Tìm hiểu chung về hình thức đào tạo tín chỉ [3, 15]
Thế kỷ 21 được đánh dấu bằng các thành tựu trong nhiều lĩnh vực, trong đó các thành tựu trong lĩnh vực giáo dục Đại học đóng vai trò rất lớn trong sự nghiệp phát triển của loài người Cùng với sự bùng nỗ của CNTT, con người trong thế kỷ mới không ngừng có nhu cầu trao đối kinh nghiệm của mình nhằm đóng góp vào quá trình phát triển của thế giới
Thế giới hiện đại luôn công nhận tầm quan trọng của giáo dục Đại học,
nơi người học tiếp thu kiến thức và kỹ năng thông qua các chương trình học được sắp xếp có hệ thống Thế giới đang trong tiến trình tìm tiếng nói chung ở các chương trình học, nơi người học có thể chuyên đổi từ hệ thống giáo dục
này sang hệ thống giáo dục khác mà không gặp nhiều khó khăn Chính vì vậy,
các nhà giáo dục, khoa học, chuyên môn và quản lý nhà nước lẫn giáo dục Đại học đang cố gắng lập ra một không gian giáo dục thống nhất để người học có thể tiếp thu càng nhiều kiến thức càng tốt Với mục đích đó, một hệ thống được gọi là “hệ thống chuyền đổi tín chỉ” được xây dựng và phát triển ở nhiều nước trên thế giới
Tín chỉ là một quan niệm dựa trên sự tín nhiệm vào khả năng cũng như
năng lực của đối tác Trong hệ thống giáo dục, tín chỉ mang ý nghĩa là sau
một khóa học, người học sẽ có đủ khả năng, năng lực và trình độ đáng để
chúng ta tin cậy Như vậy, có thể nói tín chỉ là sự chứng nhận khả năng, năng
lực nào đó của học viên sau một khóa học, được sử dụng để đo lường khối
lượng công việc của một người học theo các hoạt động học tập đã được lên kế hoạch như lên lớp nghe giảng, tham dự seminar hoặc tự học và hệ thống
chuyển đổi tín chỉ là một hệ thống được sử dụng cho tất cả các môn học của
một chương trình giáo dục đào tạo, giúp học viên có khả năng và năng lực
Trang 10
mưu sinh sau khi tốt nghiệp Có hai hệ thống tín chỉ tương đối được sử dụng
rộng rãi hiện nay Đó là Hệ thống Tín chỉ của Hoa Kỳ được thực hiện từ những năm đầu tiên của thế kỷ 20 và Hệ thống Chuyên đổi Tín chỉ của Châu
Âu được xây đựng từ những năm giữa của thập kỷ 80 và được Hội đồng Châu
Âu công nhận như là một hệ thống thống nhất đùng đề đánh giá kiến thức của người học trong khuôn khổ các nước thành viên EU từ năm 1997
Hệ thống chuyến đổi tín chỉ tạo cho giáo dục Đại học và người học nhiều tiện ích:
- Giúp người học hình dung và định lượng ra tất cả các yêu cầu đối với bản thân trong từng giai đoạn cũng như trong suốt quá trình học tập của mình trong nhà trường
- Tạo điều kiện cho người học chủ động lên kế hoạch và thực hiện việc
học tập dựa vào năng lực và điều kiện của mình, làm chủ thời gian và công
việc
- Tăng cường tính mềm dẻo và linh hoạt của chương trình, giúp người
học không bị mất đi những mảng kiến thức và kỹ năng đã tích lũy nếu như
việc học của họ bị gián đoạn
- Giúp người học có thể chuyển đối từ khoá học này sang khoá học
khác trong cùng một hệ thống hay khác hệ thống
Tùy theo mỗi trường Đại học, mỗi chuyên ngành , hệ thống giáo dục tín chỉ không nhất thiết phải tuân theo một khuôn mẫu nào Như chúng ta thường thấy, những Đại học danh tiếng thường không đòi hỏi nhiều tín chỉ như các Đại học xếp hạng trung bình, và thi cử cũng tương đối ít hơn Tại các Đại học như Oxford, Cambridge, Harvard, MIT, Caltech, Stanford người
học không phai thi nhiều như các Đại học hạng trung tại Mỹ và tại châu A
Trong tiến trình hoà nhập với các nước trong khu vực và thế giới, các trường Đại học Việt Nam trong những năm của thập kỷ 90 vừa qua đã tiến tới
Trang 11
việc tham khảo kinh nghiệm và áp dụng hệ thống tín chỉ vào chương trình đào tạo của mình Có thể kế ra các trường đi đầu trong việc áp dụng này là các
trường thuộc khối kỹ thuật như trường Đại học Bách khoa Thành phó Hồ Chí
Minh, trường Đại học Bách khoa Hà Nội
Nhìn chung, các trường được phép áp dụng thử nghiệm học chế tin chi
từ năm 1993 - toàn bộ chương trình đào tạo đã được chuyền sang hệ tín chỉ
Mô hình nhóm ngành - ngành rộng được áp dụng Đối với hệ đào tạo chính quy tại trường áp dụng loại hình tập trung, đào tạo theo học chế tín chỉ Các học phần tự chọn sẽ được giới thiệu chỉ tiết, cụ thể trong chương trình đào tạo theo từng ngành học và từng học kỳ, người học sẽ dựa vào quy chế mà có thể đăng ký học những học phần hoàn toàn theo khả năng và sở thích của mình
Theo hệ thống này, người học không phải trải qua kỳ thi tốt nghiệp hay phải
bảo vệ luận văn tốt nghiệp như trước đây mà người học có thể lựa chọn là
hoàn thành thêm một số (thường là 10) tín chỉ ngoài các học phần như đã
công bồ trong chương trình đào tạo của từng ngành học
Hiện nay, các hoạt động về tổ chức đào tạo phục vụ cho học chế tín chỉ
của nhà trường như đăng ký môn học, thời khoá biểu của người học, kết quá điểm tích lũy của từng môn học theo số tín chỉ v.v , từng bước đi vào thế ôn
định và mang tính bền vững Nhiều trường đã thực hiện chế độ tích luỹ kết
quả học tập theo học phần thống nhất cho các loại hình đào tạo Đại học chính
quy, Đại học văn bằng 2, Đại học tại chức Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện
nay, khi hệ thống chuyến đổi tín chỉ đã được phô biến rộng rãi ở các nước, nhiều trường Đại học Việt Nam vẫn trong tình trạng “đóng cửa” và loay hoay với những mô hình đã thể hiện nhiều bất cập của mình Những áp dụng còn tính chất “nửa vời” hiện nay cho thấy sự yếu kém của một cơ chế “bao cấp”
còn sót lại và sự chưa triệt để của quyết tâm đổi mới giáo dục Đại học của
chúng ta
Trang 12
1.1.2 Đào tạo tín chỉ tại trường Đại học Sự phạm Hà Nội 2 [16]
Hội nhập với nền giáo dục thế giới nói chung, nước ta nói riêng, năm
2010, trường ĐHSP Hà Nội 2 đã chuyển từ mô hình đào tạo theo hệ thống
niên chế sang hệ thống tín chỉ, bắt đầu áp dụng với người học khóa 36 Trường ĐHSP Hà Nội 2 tô chức đào tạo theo khoá học, năm học và học kỳ
Khóa học là thời gian thiết kế để sinh viên hoàn thành một chương
trình đảo tạo cho một ngành cụ thể Thời gian thiết kế cho một khóa đào tạo
Đại học trong trường ĐHSP Hà Nội 2 là 4 năm đối với đối tượng học sinh có
bằng tốt nghiệp trung học phố thông hoặc trung cấp; là 3 năm đối với đối tượng có bằng tốt nghiệp trung cấp cùng ngành đào tạo; là 2 năm đối với đối
tượng có bằng tốt nghiệp cao đẳng cùng ngành đảo tạo
Một năm học có hai học kỳ chính và có thể có một học kỳ phụ
- Học kỳ chính có 15 tuần thực học và 3 tuần thi
- Học kỳ phụ có 5 tuần thực học và I tuần thi, được tổ chức cho sinh viên học lại, học vượt hoặc học thêm các học phần ngoài chương trình đào tạo Sinh viên đăng kí tham gia học kỳ phụ trên cơ sở tự nguyện, không bắt buộc Việc tổ chức học kỳ phụ được căn cứ vào tình hình cụ thể từng năm học
-Ngoài ra, còn một số tuần dành cho các hoạt động khác như học Giáo
dục Quốc phòng — An ninh, kiến tập, thực tập, nghỉ hè, nghỉ Tết
Tùy theo năng lực và điều kiện cụ thể mà sinh viên tự sắp xếp để rút ngắn hoặc kéo dài thời gian học tập như sau:
- Thời gian rút ngắn tối đa là 2 học kỳ chính
- Thời gian kéo dài tối đa là 4 học kỳ chính
Thời gian tối đa sinh viên được phép học tập tại trường bao gồm cả thời gian dành cho học ngành phụ, học lấy bằng thứ hai (khi chưa làm thủ tục ra trường), các học kỳ được phép nghỉ học tạm thời vì nhu cầu cá nhân và các
Trang 13
học kỳ học ở trường khác trước khi chuyển về trường ĐHSP Hà Nội 2 (nếu
có)
Tại trường ĐHSP Hà Nội 2, một tín chỉ được quy định bằng: 15 tiết học
lý thuyết; 30 - 45 tiết thực hành, thí nghiệm hoặc thảo luận; 45 - 90 giờ thực tập tại cơ sở; 45 - 60 giờ làm tiểu luận, bài tập lớn hoặc khóa luận tốt nghiệp
Đối với các học phần lý thuyết, hoặc thực hành, thí nghiệm, để tiếp thu khối lượng kiến thức của 01 tín chỉ, sinh viên phải dành ít nhất 30 giờ chuẩn
bị cá nhân
Cuối mỗi học kỳ, nhà trường tô chức một kỳ thi chính và có thể tổ chức
thêm một kỳ thi phụ (thi lại) để thi kết thúc học phần Kỳ thi phụ đành cho
những sinh viên không tham dự kỳ thi chính hoặc có học phần bị điểm F ở kỳ
thi chính và được tô chức sớm nhất là hai tuần sau kỳ thi chính Thời gian dành cho ôn thi kết thúc học phần tỉ lệ với số tín chỉ của học phần đó, ít nhất
là 2/3 ngày cho 01 tín chỉ Ngoài ra, người học có thể thi nâng điểm vào học
kỳ chính
Học tập kinh nghiệm của những trường Đại học đi trước, qua 3 năm
đào tạo theo hệ thống chuyến đổi tín chỉ, trường ĐHSP Hà Nội 2 đã đạt được một số thành tựu như thuận lợi cho người học vì người học hoàn toàn chủ
động lựa chọn loại hình học tập cũng như việc thực hiện kế hoạch học tập
trong quá trình đào tạo của mình, giải quyết được khủng hoảng về đội ngũ giảng viên, tiết kiệm về cơ sở vật chất và nâng cao tính chuân mực trong chương trình đào tạo cho các hệ đào tạo của nhà trường
Tuy nhiên, việc chuyên đối cơ chế từ đào tạo theo niên chế sang đào tạo theo học chế tín chỉ đòi hỏi có sự tìm hiểu thấu đáo và cần có thời gian
tiếp cận và hoản thiện dần, thậm chí hàng chục năm, do đó, giống như các
ngôi trường Đại học khác của Việt Nam, việc thay đối hệ thống giáo dục cũ
đã ăn sâu vào gốc rễ bằng một hệ thống mới: hệ thống chuyển đối tín chỉ,
Trang 14
chắc chắn sẽ tồn tại những hạn chế nhất định như các mô hình liên kết đào tạo với các trường trong nước và quốc tế đến nay vẫn chưa có hoặc chưa phát triển mạnh, đội ngũ cố vấn học tập còn chưa chuyên nghiệp, chưa phát huy hết vai trò có vấn cho người học, nhiều người học còn chưa nắm rõ được các qui định, qui chế về việc học theo hệ thống tín chỉ
1.2 Vai trò của thực hành trong Hóa học [4]
Trong lịch sử hình thành và phát triển khoa học Hóa học, thực nghiệm
Hóa học giữ một vai trò hết sức quan trọng và không thể thiếu Toàn bộ các thuyết Hóa học đều được xây dựng trên nền tảng vững chắc của thực nghiệm
Do đó, để người học có thê nắm bắt được các tri thức của bộ môn Hóa học thì
việc tiễn hành các thí nghiệm là hết sức cần thiết Các thí nghiệm Hóa học sẽ
tạo cơ hội cho sinh viên bổ sung kiến thức, nắm vững các khái niệm, định luật
về lý thuyết và rèn luyện kỹ năng làm thực nghiệm, nghiên cứu khoa học,
làm sáng tỏ những gì học tại lớp và học qua sách vở Sự hình thành những câu
hỏi, kiểm chứng giả thuyết, thu thập đữ liệu và phân tích số liệu để giải quyết
van dé trong lý luận và thực tiễn về Hóa học chỉ có thé thực hiện trong phòng thí nghiệm
Thí nghiệm thực hành là hình thức thí nghiệm do người học tự làm khi hoàn thiện kiến thức nhằm minh họa, ôn tập, củng cố, vận dụng kiến thức đã
học và rèn luyện kĩ năng, kĩ xảo Đây là dạng thí nghiệm mà người học tập triển khai nghiên cứu các quá trình Hóa học như: nghiên cứu tính chất các
chất, điều chế các chất, nhận biết các chất, giải bài tập thực nghiệm Đây là
phương pháp học tập đặc thù của Hóa học có tác dụng giáo dục, rèn luyện người học một cách toàn diện và có ý nghĩa to lớn trong việc thực hiện nhiệm
vụ trí dục, đức dục, phát triển người học vì các lý do sau:
+ Bài thực hành giúp người học nắm vững kiến thức và thiết lập được
lòng tin vào khoa học, hình thành và nâng cao hứng thú học tập bộ môn
Trang 15
Trong giờ thực hành Hóa học, người học có điều kiện để tự mình thực hiện
các thí nghiệm và quan sát đầy đủ các hiện tượng xảy ra trong thí nghiệm nên
người học sẽ cảm nhận được vai trò của mình như một người nghiên cứu, có
niềm vui của sự thành công và nỗi trăn trở của những lần thất bại Từ các hiện tượng quan sát được, trong người học nảy sinh các cau héi tai sao va nhu cau
giải thích để tìm ra các mối liên hệ giữa các hiện tượng đó với bản chất các
quá trình hóa học trong thí nghiệm, giữa nguyên nhân và kết quả Sự hướng dẫn của người dạy, những ý kiến thảo luận với bạn bè sẽ giúp các em giải quyết được các mâu thuẫn nhận thức náy sinh trong quá trình tiến hành thí nghiệm, nắm vững kiến thức và cả phương pháp vận dụng chúng trong việc giải quyết vấn đề đồng thời còn có được niềm vui của người nghiên cứu
+ Trong quá trình thí nghiệm, người học phải phải phát huy tối đa các hoạt động của mọi giác quan và hoạt động tư duy Trong giờ thực hành, người
học phải thực hiện các thao tác thí nghiệm, quan sát, mô tả đầy đủ các hiện
tượng Hóa học đã xảy ra trong quá trình thí nghiệm đồng thời đòi hỏi người học phải có hoạt động tư duy ở mức cao độ đề hiểu được ý nghĩa các thao tác trong thí nghiệm, dự đoán các hiện tượng sẽ xảy ra theo lý thuyết, đối chiếu kết quá thu được với điều dự đoán, vận đụng kiến thức để giải thích các hiện
tượng thí nghiệm và rút ra những nhận xét về kiến thức, kỹ năng tiến hành thí
nghiệm Cũng từ các hoạt động thực hành thí nghiệm mà các ý tưởng mới,
sáng tạo của người học về cách tiến hành thí nghiệm, sự cải tiễn dụng cụ thí
nghiệm được nảy sinh và kiểm nghiệm Như vậy, thông qua các bài thực
hành, các hoạt động thực hành mà hoạt động của các giác quan, hoạt động tư
duy sáng tạo của người học được phát triển tốt hơn
+ Thí nghiệm thực hành là phương pháp học tập có ưu thế nhất trong việc rèn luyện các kỹ năng, kỹ xảo Hóa học cho người học, nhất là các kỹ
Trang 16
năng, thao tác sử dụng hóa chat, dụng cụ thí nghiệm, kĩ năng quan sát, mô tả
hiện tượng thí nghiệm và kĩ năng vận dụng kiến thức Hóa học
+ Thông qua bài thực hành Hóa học mà người dạy hình thành ở người học phương pháp nghiên cứu Hóa học như phát hiện, đề xuất vấn đề nghiên cứu, dự đoán lý thuyết, lựa chọn dụng cụ hóa chất và xây dựng phương án tiến hành thí nghiệm, quan sát trạng thái màu sắc các chất, tiền hành các thao tác thí nghiệm và quan sát, mô tá hiện tượng thí nghiệm, đối chiếu với dự đoán, giải thích hiện tượng, nhận xét và rút ra kết luận Các phương pháp này được hình thành dần dần qua các bai thực hành cụ thé
+ Thông qua các bài thực hành mà rèn luyện cho người học những đức tính của người nghiên cứu khoa học như phong cách làm việc nghiêm túc, bố
trí chỗ làm việc ngăn nắp, gọn gàng và khoa học, can thận và thành thạo trong thao tác, khách quan trong mô tả hiện tượng thí nghiệm, các kết luận đưa ra
phải dựa trên những cơ sở lý thuyết chặt chẽ
Như vậy các bài thực hành có vai trò vô cùng quan trọng trong việc
thực hiện mục tiêu đào tạo, nhằm hình thành và phát triển năng lực hành
động, năng lực nghiên cứu khoa học, phát triển tư duy tích cực sáng tạo cho học sinh
1.3 Ebook điện tử
Thế giới đang biến động mạnh mẽ và sâu sắc do tác động của cuộc
cách mạng khoa học kỹ thuật, trong đó phái kế đến tốc độ phát triển chóng mặt của công nghệ thông tin Nhu cầu to lớn của con người ngày nay không
gì khác, đó chính là thông tin Thông tin ngày càng trở nên quan trọng tới mức có câu nói rằng "Người nào nắm được thông tin, Người đó sẽ chiến thắng" Và ebook là một phương tiện hữu hiệu để góp phần truyền tải những thông tin đó đến với mọi người Ebook là từ viết tắt của electronic book, có
Trang 17
nghĩa là sách điện tử Đây là một sự kết hợp
hoàn hảo giữa tri thức và công nghệ
Ebook đầu tiên được coi như ra đời
vào khoảng những năm 1940 - gần như
cùng thời với những chiếc máy tính đầu tiên
[17] Khi có máy tính, tận dụng việc hiển thị
đưa nhiều loại văn bản vào bộ nhớ máy tính Dữ liệu được chứa trong các ổ cứng, ô mềm, đĩa quang nhỏ gọn Nhờ đó, cá núi sách nặng nề có thể chứa
gọn trong một chiếc đĩa nhỏ, nhẹ Tiếp theo đó, sự phát triển và bùng nỗ của
mạng Internet, kết hợp với các thiết bị kỹ thuật cao cấp đã tiếp sức cho văn
bản điện tử: hầu hết các sách in giấy thông thường đều có thể được làm thành
sách điện tử Chính vì vậy mà ngày nay, không quá khó khăn để bạn có thể tìm một tác phẩm nỗi tiếng để đọc trực tiếp trên mạng hay tải về máy tinh dé đọc theo dạng ebook Mặt khác, nội dung các cuốn sách không nhất thiết phải lưu trên ô đĩa nữa Chúng có thể được đưa lên mạng Internet để mọi người có thé doc moi lúc, mọi nơi Ngay cả các định dạng văn bản phổ biến cũng góp phần vào sự phát triển của ebook Đơn cử như Microsoft Word: véi dinh dang văn bản doc, người ta có thể chuyên tải nội dung từ một cuốn sách, kèm theo hình ảnh và liên kết vào Internet Tuy nhiên, tính năng có thể chỉnh sửa được nội dung văn bản của Word khiến định dạng này không phải là một chỗ trú hoàn hảo cho ebook Hãng Adobe năm 1993 đã cho ra đời định dạng văn bản
PDF Đây là một định dạng cũng giúp hiển thị văn bản, hình ảnh, liên kết hay
các nội dung cần thiết khác trên một giao diện cố định theo ý đồ của người tạo
văn bản Khác với Word, chính giao diện cố định của một văn bản PDF giúp
nó hiển thị nội dung đồng nhất trên mọi môi trường máy tính, hệ điều hành
hay ứng dụng đọc định dạng này, không có sự xô lệch về font chữ, cách sắp
Trang 18
xếp bảng biểu, hình ảnh Chính ưu điểm này khiến PDF trở nên thông dụng
hơn và được sử dụng vào các mục đích như tạo catalogue, brochure điện tử và sau này là ebook
Ebook có thể bao gồm các văn bản, hình ảnh minh hoạ, hay có thể chèn
âm thanh và video Hơn thế nữa ebook còn chứa cả đường "liên kết nóng" (hot link) giúp cho khách hàng có thể ngay lập tức tới được các website liên quan tới thông tin mà họ đang xem Do vậy, ebook có thể là một cuốn tiểu thuyết với nhiều tranh ảnh minh hoạ, là một cuốn sách chuyên ngành với đầy
đủ thuật ngữ chuyên môn hay là một CD-ROM đa năng có đầy đủ âm thanh, hình ảnh và video clips
Ebook là một đĩa CD Ebook có hình ảnh, âm thanh, video
Ebook là một cuốn tiểu thuyết Ebook là một cuốn sách chuyên ngành
Ebook có nhiều tính năng, công dụng cũng như lợi ích độc đáo Với
một cuốn sách điện tử, chúng ta có thể tỉnh chỉnh về cỡ chữ, màu sắc, phông nền và các thao tác cá nhân hoá tuỳ theo sở thích của mình như: chú thích, đánh dấu đoạn văn, truyện ngắn mà không sợ làm bắn nó giống như một cuốn
Trang 19
sách in thông thường bởi bạn có thể xóa những dòng chú thích đó đi bất cứ
lúc nào bạn muôn
Với ebook, các bạn không cần
phải lo sách bị sờn, rách, mối mọt khi
để lâu không sử dụng hay sử dụng
quá nhiều Việc tra cứu thông tin
thường chiếm rất nhiều thời gian của
chúng ta Với sách ¡n thông thường,
` „ Một chiếc điện thoại nhỏ gọn lưu trữ
bạn sẽ tôn khá nhiêu thời gian đê tìm cả tập sách không iô
được những đầu sách có liên quan, sau đó lại bỏ ra hàng giờ đồng hồ để đọc, rồi sàng lọc, lựa chọn những đoạn thực sự quan trọng Tuy nhiên, với chiếc máy tính cá nhân và những cuốn ebook, bạn chỉ cần gõ từ khóa cần tìm và nhắn phím emer, mọi thông tin liên quan tới vấn đề đó sẽ hiện ra, rút ngắn
thời gian tìm kiếm Hơn nữa, thay vì phải đến thư viện, bạn có thê tiến hành
công việc ở ngay tại nhà của mình Ưu điểm nối bật của sách điện tử - ebook
chính là khả năng lưu trữ của nó: chỉ cần một chiếc điện thoại di động có thể
cài đặt được phần mềm đọc ebook là bạn có thể chứa hàng trăm cuốn sách
trong đó để mở ra đọc bất cứ khi nào bạn muốn chứ không cồng kềnh như
việc đem theo một cuốn sách in Mỗi tập tin sách trung bình vào khoảng 300
đến 500Kb Như vậy, với sức chứa của 1 CD-ROM, bạn có thể lưu trữ đến
hơn 2.000 quyền sách, một con số quá an tượng Một lợi ích khác của ebook
là giúp những ai muốn quan tâm đến những chủ đề mang tính chất riêng tư
như các chủ đề về tôn giáo, giới tính thì không còn phải ngại ngùng trước
những thái độ dò xét, tò mò của người bán hàng ở các quầy sách Hơn nữa, ô
nhiễm môi trường đang là một vấn đề cấp thiết, có tính chất toàn cầu, cần sự
chung tay góp sức của tất cả mọi người thì những cuốn sách điện tử không sử dụng giấy và mực in, đã góp phần không nhỏ vào việc giữ gìn môi trường
Trang 20
sống của chúng ta Do có chỉ phí sản xuất rất rẻ nên ebook còn giúp tiết kiệm chi phí mua sách: giá bán của một cuốn ebook chỉ bằng 50- 80% so với sách
in, thường từ 5.000-10.000 đồng, đôi khi còn có một số cuốn sách điện tử
được tải về miễn phí Đặc biệt, chỉ với một số thao tác cơ bản ta có thé tạo mật khẩu cho ebook, giúp người phát hành ebook có thể bảo mật một số trang hay toàn bộ nội dung cuốn ebook Điều này có nghĩa là người phát hành ebook có thể cho ngăn chặn được việc copy tài liệu, đồ hoạ hay thay đối, sửa chữa nội dung ebook khi chưa được sự cho phép Thậm chí, khi người sử dụng đã copy được ebook thì người phát hành vẫn có thể quyết định tài liệu
có thể in ra được hay không Hơn thế nữa người phát hành cũng có thể ấn định thời gian sử dụng sách, ví dụ như người đọc chỉ được sử dụng ebook trong vòng 30 ngày, quá thời gian này người đọc sẽ không đọc được nội dung của ebook Đối với cuốn ebook đã được sự cho phép thì người đọc có thé tai
về đọc và nhân thành nhiều bản một cách đễ dàng mà không mắt một khoản chi phí nào Sau đó gửi cuốn ebook đó cho bạn bè hoặc người thân dưới dạng
email, đĩa mềm hay CD Ngoài ra, với sự hỗ trợ đắc lực của công nghệ thông
tin, ebook được lan truyền với tốc độ chóng mặt, góp phần đưa nội dung thông tin đến với người đọc một cách nhanh chóng Trước đây, với những
cuốn sách in, sau khi xuất bản phải mat một thời gian để đến được tay độc
giá, đôi khi tại một số nhà sách còn không đáp ứng đủ nhu cầu do số lượng sách nhập về có hạn nhưng giờ đây, với sự phát triển của ebook, gần như ngay lập tức, người đọc sẽ có được thứ mình muốn Chính vì những lý do này
mà ebook ngày càng phô biến và trở thành một công cụ không thể thiếu được trong quá trình chiếm lĩnh tri thức của loài người Giống như email (thư điện tử) ebook chỉ có thể dùng các công cụ máy tính như máy vi tính, máy trợ giúp
kỹ thuật số cá nhân (palm, pocket pc ) để xem
Trang 21
Không giống như sách in thông thường, sách điện tử có những “định dạng” nhất định Nói cách khác là sách có nhiều tập tin mở rộng như: PDEF, PRC, CHM Những tập tin này sở dĩ khác nhau là vì chúng được làm từ những chương trình khác nhau và vì thế, muốn đọc được chúng, bạn cần phải
lộ trình của Chính phủ Hàn Quốc, đến năm 2015, Hàn Quốc sẽ không còn
sách giáo khoa giấy [18]
Với những tiện lợi mà ebook mang lại, chắc chắn rằng trong tương lai,
xu hướng sử dụng ebook đề đọc và tiếp nhận thông tin sẽ tiếp tục phát triển và ngày càng trở nên phố biến
Trang 22
CHƯƠNG 2: THỰC NGHIỆM 2.1 Quy trình vẽ hình mô phỏng thí nghiệm sử dụng phần mềm Chemwindow
Để có thể vẽ hình minh họa cho các thí nghiệm Hóa học, chúng ta cần
thực hiện tuần tự 5 bước sau:
s* Bước 1: Khởi động Chemwindow
Nhấn chuột vào Start/ Program/ Bio- Rad Lab/ Chemwindow hoac double
click vào biểu tượng zŠ_ trén man hinh Desktop
Để thuận tiện cho việc vẽ hình, ta nên tiến hành mở đồng thời 2 cửa số
Chemwindow trong đó 1 cửa số dùng để vẽ và 1 cửa số còn lại đùng để lấy
dụng cụ mẫu
* Bước 2: Mở file chứa dụng cụ mẫu
Vao File/ Open/ LabGlass/ Open Khi đó, màn hình giao diện hiện ra như sau:
+ |=|l=lral|elz+|zx|e|s| o | folate
|Si3I=I=IsIslzIistsislsisizIsis tle lel l=
s* Bước 3: Vẽ các dụng cụ thí nghiệm
+ Đối với các dụng cụ có sẵn trong Chemwindow
Click chuột vào dụng cụ cần vẽ trong file mẫu đã mở/ nhấn chuột phải
chon Copy (Ctrl + C)/ dời sang cửa số Chemwindow thử 2, đưa chuột vào vùng trắng/ nhắn chuột phai chon Paste (Ctrl + V)
Trang 23
[File Eat View Amege Anayieal Other Window Help
EIsIzis[EIE[zis†I=iziieIsisixisiz +IslelxJ=IxIz[-[:[=Ix] =IxI=Iziziz|
Teeny ASST ea) ¿E] [Evnnsse ~] [Emausirsssx] i5mem =][Z Z|
(i Geer =e Gian Garde, Devas AeConios Dog Tike A ca
Copies the selection and puts ion the Clipboard Sa VaR RIEerrrire er
+ Với đụng cụ chưa có sẵn trong Chemwindow
Số lượng hình vẽ dụng cụ có sẵn trong Chemwindow là không nhiều, không đủ để miêu tả tất cả các dụng cụ thường dùng trong phòng thí nghiệm như: đèn cồn, bình Vuyêc, giá thí nghiệm Tuy nhiên, với hai thao tác group, wungroup và các nút lệnh, hình vẽ trên thanh công cụ của phần mềm hóa học
này, chúng ta có thể tự biên ra rất nhiều hình vẽ dụng cụ, bộ dụng cụ đẹp mắt
Dưới đây, chúng tôi sẽ giới thiệu cách tạo ra đèn cồn
e Click chuột chọn từng phan, đưa chuột vào các chấm đen sao cho
hiện ra dấu “+” thì kéo tha dé căn chỉnh lại kích thước các phần cho vừa ý e_ Ghép 2 phần lại với nhau: chọn và kéo thả các phan, lắp ghép thành
dụng cụ hoàn chỉnh rồi chọn tất cả các phần, vao Arrange/ Group
Trang 24
e_ Nhấn chuột vào ngọn lửa, đi chuyên đến đèn cồn
e_ Chọn cả hai đối tượng, vào Arrange/ group
hình vẽ trên thanh công cụ Chẳng hạn, để mô tả phần dung dịch cồn, ta sử
dụng các ô hình sau “| =| trên thanh công cụ Sau khi nhấp chuột chọn các
ô hình trên, ta kéo thả tùy ý vào hình vẽ đèn cồn đang cháy Tương tự, với ô
Trang 25
` NxA em + [U5ponts x sa =
(Set color) trên thanh công cụ, ta sẽ thu được hình vẽ 1 chiếc đèn cồn như sau:
s* Bước 4: Lắp ghép các dụng cụ tạo thành bộ dụng cụ hoàn chỉnh
Bằng cách chọn đối tượng, sử dụng các thao tác kéo thả, ta có thé lắp
ghép các dụng cụ lại với nhau tạo thành bộ dụng cụ hoàn chỉnh
* Bước 5: Xuất ra file word
e Mở | fie word trang
e Click chuột vào bộ dung cu vừa vẽ, nhấn chuột phải chọn Cøpy
(Ctrl+C), sau d6 paste sang file word
2.2 Cách bó trí hình ảnh và nội dung thí nghiệm
Có rất nhiều cách bồ trí hình ảnh và nội dung thí nghiệm Tuy nhiên, dé
đảm bảo tính khoa học, tránh sự trùng lặp và đem lại hiệu quả thâm mỹ cho
ebook, chúng tôi đã lựa chọn và sử dụng 2 kiểu chèn hình vẽ:
+ Chèn kiểu Square: thường áp dụng đối với những hình vẽ bộ dụng cụ có bề ngang hẹp, nội dung thí nghiệm tương đối đối dài Kiểu chèn hình này giúp
Trang 26
cho việc trình bày gọn, tốn ít điện tích hơn, tạo ra sự tương tác đồng thời giữa
kênh hình và kênh chữ với người đọc
4.2.7 Phản ứng đề hidrat héa glixerol
Hóa chất: Gikxerim, kali hoặc nati hidrosunfat khan, dung dich axit
Jucsinsunfure
Cho khoảng 1 gam kali hidrosunfat khan vào ống nghiệm khô va
nhỏ thêm vảo đó Š- 6 giọt glixerin Đun nóng mạnh ống nghiệm vả đặt một
mảnh nhỏ giấy lọc có tâm dung dịch axit fucsinsunfrơ lên miệng ống
nghiệm Nhận xét mùi đặc trưng của sản phẩm vả quan sát sự xuất hiện mảu
©) Phản ứng của anhiẩrit axetic với ancol etvlc
Cho 2 ml ancol etylic va 1 ml anhidrit axetic vào ông nghiem khô Đun nóng hỗn 1 hop phan ứng trong nổi nước nóng 65- 75°C khoảng vài phút Đề nguội, rót 1- 2 mÍ nước vảo hỗn hợp sản phẩm, lắc nhẹ và nhỏ thêm từng giọt dung dich natri hidrocacbonat cho đến khi ngừng tách ra các bọt khí Theo đối sự phân lớp của chất lỏng vả mùi của sản phẩm
Phản ứng của anhiđnt axetic với ancol etylic
Chèn hình kiểu In Line with Text
2.3 Xây dựng ebook điện tử
Như đã giới thiệu ở phần tổng quan, có khá nhiều phần mềm được dùng
để xây dựng các cuốn ebook và chúng tôi đã lựa chọn phần mềm Mobipocket
Trang 27
creater phiên bản 4.2 Sau đây là các thao tác chung khi xây dựng các cuốn sách điện tử bằng phần mềm này
“+ Khoi động Mobipocket creater 4.2
Nhấn chuột vào Start/ Program/ Mobipocket.com/ Mobipocket creater
hoac double click vao biéu tuong Kay trén Desktop
s* Chọn file nguồn
+ Chọn loại file nguồn
Mobipocket creater có thể nhận dạng được các file nguồn với 4 định dạng là:
+ Chon va import file nguén
- Click chuột vào nút lệnh (øswe ) thang dong véi Choose a file dé
chon file tao ebook
- Trén dong Language, nhan chuét vao tam gidc den, chon ng6n ngit 1a
Tiếng Việt
- Trên dòng Encoding, nhắn chuột chọn phông chữ, thông thường hay sử
dụng loai International (UTF8)
Trang 28
- Click chuột vào nút lệnh rồi đợi cho chương trình chạy
file
Welcome to the Import File Wizard Import from HTML document
Create publication in folder _C:\Users\hat_Hung\Documents\My Publications
'Westem tin 1252)
pap 0%
Sau khi chương trình chạy xong, cửa số chương trình có dạng như sau:
Publication Files - 1 item(s)
THUC HANH HOA HOC HUU CO
Table of Contents Book settings Metadata Guide
Available Actions ~
dp Add File (Item)
Tips + You can drag and drop items in the list to reorder them instead of using "Move up" and "Move down"
Trang 29+ Tạo thông tin về cuốn sách
Click chuột vao Metadata, dién tên sách vào dòng eBook Tiile, điền tên
tác giả vao dong Author Sau khi hoàn tất các thông tin thì kéo xuống đưới rồi nhấn Update
Publication Files Cover Image Table of Contents Book settings Guide Tips ~ Fields marked with a red star * are mandatory to deploy the eBook to wholesale distribution systems
“+ Xdy dung ebook
Metadata
THUC HANH HOA HOC HUU CO
Metadata Value
‘eBook
=— THUC HANH HOA HOC HUU CO
Author: Lê Đình Tuần|
Publisher:
ISBN:
Language:* Vietnamese Main
subject *
150 characters maximum, Last name comma first nam) = (eg King, Stephen)
‘Separate by semicolons (:)if more than one author
This information is embeddec
in the book but ignored by
‘retailers: your publisher login determines the publisher information for this book on th retail websites
Leave empty ifyou do not hav
‘an ISBN
fyou have both a paper book ISBN and an eBook ISBN, use the eBook ISBN
Your book will appear in this
‘subject category on retailers’
websites
- Trên cửa số làm việc của Mobipocket creater, nhan chudt vao Build, man
hình hiện ra như sau:
& Mobipocket Creator -C\UsersWNhat Hung\DasimentsWy PublcatonsATHUC HANH HOA HOC HUU CO\THUC HANA H [== mE
File Edit View Insert Build Tools Help
Build Publication THUC HANH HOA HOC HUU CO
Cover Image Table of Contents Book settings Metadata Guide Tips ~ High Compression may take a long time and is generally recommended for huge content size only like dictionaries and reference content
© Content Encryption with Password: #eeeeeeee
© Content Encryption with DRM (Digital Rights Management)