skkn chỉ đạo áp dụng bộ chuẩn ptte 5 tuổi trong việc dạy trẻ kỹ năng sống

Ngoài việc hướng tớiviệc nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ một cách toàn diện thì việchướng dẫn giáo viên xây dựng và thực hiện giáo dục kỹ năng sống cho trẻđang dần từng bước đ

THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

Nơi thường trú: Hiển Khánh- Vụ Bản- Nam Định

Trình độ chuyên môn: Đại học

Chức vụ công tác: Hiệu trưởng trường mầm non

Nơi làm việc: Trường Mầm non xã Tân Khánh- huyện Vụ Bản- tỉnh Nam Định

Địa chỉ liên hệ: Trường Mầm non xã Tân Khánh- huyện Vụ Bản- tỉnh Nam Định

Điện thoại: 0350.3981.365

5 Đồng tác giả: Không

6 Đơn vị áp dụng sáng kiến:

Tên đơn vị: Trường Mầm non xã Tân Khánh

Địa chỉ: Xã Tân Khánh- Huyện Vụ Bản- Tỉnh Nam Định

Điện thoại: 0350.3981.365

I ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN

- Trẻ em trong độ tuổi mầm non là thời kì phát triển đặc biệt của bộnão, nó đặt nền móng cho việc học tập về sau cho mỗi con người (nghiêncứu mới đây của một số nhà khoa học châu Mỹ-Latinh, công bố trong Hộithảo quốc tế về Giáo dục mầm non tại Mê-hi-cô đã cho rằng thời kì mầmnon bộ não của trẻ có thể phát triển tới 80% sự hoàn thiện)

- Tuy không phải là trực tiếp, nhưng kết quả khả quan ở giáo dục mầmnon sẽ có ảnh hưởng tích cực, góp phần thực hiện một số mục tiêu có tínhquốc gia và tính toàn cầu về các lĩnh vực giáo dục- kinh tế- xã hội như: nângcao kết quả học tập khi trẻ vào tiểu học, phát triển trí tuệ, thể chất, tình cảm,

…

- Trong chương trình giáo dục mầm non mới Ngoài việc hướng tớiviệc nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ một cách toàn diện thì việchướng dẫn giáo viên xây dựng và thực hiện giáo dục kỹ năng sống cho trẻđang dần từng bước được các trường mầm non đặc biệt quan tâm

- Về phía trẻ mầm non hiện nay các kỹ năng giao tiếp, khả năng biết tựkiểm soát, thể hiện các cảm giác của mình, biết cách ứng xử phù hợp với cácyêu cầu, biết giải quyết các vấn đề cơ bản một cách tự lập còn nhiều hạn chếdẫn đến ảnh hưởng rất lớn đối với kết quả học tập của trẻ tại trường phổthông nhất là trẻ 5 tuổi khi sắp bước vào lớp 1

II THỰC TRẠNG ( trước khi tạo ra sáng kiến)

- Để trẻ thành công trong tương lai, sự định hướng của phụ huynh dànhcho trẻ ngay từ nhỏ là rất quan trọng Tuy nhiên các bậc cha mẹ trẻ thườngnóng vội trong việc dạy con; khi trẻ 5 tuổi chưa biết đọc, viết chữ, hoặc chưabiết làm toán thường lo lắng một cách thái quá! Đồng thời lại chiều chuộng,cung phụng con cái khiến trẻ không có kỹ năng tự phục vụ, chỉ chú ý đếndạy trẻ kiến thức, không chú ý đến kỹ năng, cách con ăn, uống như thế nào,trẻ có biết sử dụng những đồ dùng, vật dụng trong ăn uống hay không? Và

vì sao chúng ta cần những đồ dùng, vật dụng đó? Những đồ dùng đó để làmgì? Cách giao tiếp, khả năng làm việc tập thể,… của trẻ chưa được cha mẹquan tâm Thực tế có thể thấy kiến thức chưa đủ để trẻ có thể thành công saunày

* Đối với giáo viên mầm non

- Hầu hết giáo viên chưa hiểu thế nào là kỹ năng sống và những kỹnăng sống cơ bản nào cần phải dạy cho trẻ, chưa biết vận dụng từ những kếhoạch định hướng chung để rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ mầm non

* Thực trạng của trường MN Tân Khánh:

Điều kiện cơ sở vật chất trong năm qua có nhiều thuận lợi xong cũngcòn không ít khó khăn cho việc chăm sóc giáo dục trẻ

Giáo viên của nhà trường hầu như còn thiếu kinh nghiệm trong việcrèn kỹ năng cho trẻ, hoặc chưa quan tâm tới việc dạy trẻ các kỹ năng cầnthiết để nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ, việc giáo dục kỹ năngsống cho trẻ còn gặp không ít khó khăn do trong quá trình giảng dạy giáoviên hầu hết phải tự mày mò và dạy theo ý hiểu của bản thân mà không có

kế hoạch cụ thể, giáo viên chưa hiểu thế nào là kỹ năng sống cần cho trẻ vàdạy trẻ kỹ năng gì Sau khi tiếp cận và nghiên cứu bộ chuẩn trẻ em 5 tuổi tôinhận thấy các chỉ số và minh chứng trong tài liệu thực sự là cẩm nang để

giáo viên có thể lựa chọn chỉ số phù hợp cho từng chủ đề với điều kiện thực

tế, thời điểm áp dụng cụ thể để giáo dục kỹ năng sống cho trẻ

III CÁC GIẢI PHÁP TRỌNG TÂM

A BIỆN PHÁP CHUNG:

Trong quá trình nghiên cứu đề tài và qua thực tế quản lý nhà trường,tôi đã thực hiện các biện pháp chung để giải quyết vấn đề như sau:

1./ Giúp giáo viên nghiên cứu, nắm vững bộ chuẩn PTTE 5 tuổi, hiểu

kỹ năng sống là gì, nhận thức sâu sắc về việc dạy trẻ kỷ năng sống

2./ Xác định những kỹ năng sống cơ bản cần dạy trẻ 5 tuổi

3./ Cụ thể hóa nội dung những kỹ năng cơ bản giáo viên cần dạy trẻ, Lựa chọn các chỉ số, xây dựng bộ công cụ đánh giá phù hợp

4./ Xác định nhiệm vụ đối với từng đối tượng trong việc dạy trẻ kỹ năng sống

5./ Tuyên truyền với các bậc cha mẹ cách dạy trẻ kỹ năng sống trong gia đình dựa trên các chỉ số của bộ chuẩn.

6./ Đề ra những biện pháp hướng dẫn giáo viên, giúp các bậc cha mẹ thực hiện dạy trẻ các kỹ năng sống cơ bản

7./ Biện pháp giúp trẻ phát triển các kỹ năng sống qua việc tổ chức các hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh trong nhà trừơng.

8./ Tạo môi trường giúp giáo viên thực hiện nhiệm vụ dạy trẻ kỹ năng sống

B BIỆN PHÁP, KINH NGHIỆM CỤ THỂ

1./ Giúp giáo viên nghiên cứu, nắm vững bộ chuẩn PTTE 5 tuổi, hiểu

kỹ năng sống là gì, nhận thức sâu sắc về việc dạy trẻ kỷ năng sống.

Cung cấp cho mỗi giáo viên 5 tuổi một bộ chuẩn PTTE5T, tài liệu,chương trình, kế hoạch của nhà trường

Tập huấn cho giáo viên nghiên cứu bộ chuẩn PTTE5T hiểu được mụcđích của bộ chuẩn Nghiên cứu các chỉ số của bộ chuẩn, các minh chứng,

chứng minh cho chỉ số và tìm ra các chỉ số phù hợp trong việc rèn kỹ năng

sống cho trẻ

Để có thể hiểu và dạy trẻ các kỹ năng sống cần thiết và cơ bản giáoviên phải hiểu thế nào là kỹ năng sống:

Vậy kỹ năng sống có thể hiểu: Là những kỹ năng cần có cho hành vi lành

mạnh cho phép bạn đối mặt với những thách thức của cuộc sống hằng ngày

Mục đích dạy kỹ năng sống cho trẻ MN nhằm giúp trẻ có kinh nghiệm trongcuộc sống, biết được những điều nên làm và không nên làm Giáo viên cầnhiểu rằng chương trình giáo dục mầm non mới thường cho trẻ tiếp xúc từ từvới các kiến thức văn hoá trong suốt năm học Trẻ sẽ học tốt hơn khi cóđược cách tiếp cận một cách cân bằng, các kỹ năng nhận thức, cảm xúc và

xã hội khi trẻ được học được chơi trong nhóm bạn, trẻ sẽ nhanh chóng sẵnsàng và có khả năng tập trung vào việc học văn hoá một cách tốt hơn

2./ Giúp giáo viên xác định những kỹ năng sống cơ bản cần dạy trẻ 5 tuổi:

Đối với tâm sinh lý trẻ em dưới sáu tuổi thì có nhiều kỹ năng quantrọng mà trẻ cần phải biết trước khi tập trung vào học văn hoá nhất là đối vớitrẻ 5 tuổi tiền đề cho trẻ bước vào phổ thông Thực tế kết quả của nhiềunghiên cứu đều cho thấy các kỹ năng quan trọng nhất trẻ phải học vào thờigian đầu của năm học chính là những kỹ năng sống như:

* Kỹ năng sống tự tin: tự kiểm tra, tự tin, tự lập, khả năng thấu hiểu vàgiao tiếp Trẻ luôn cảm thấy tự tin khi tiếp nhận các thử thách mới( côngviệc mới cô, người lớn giao) Nhận biết các ưu khuyết điểm của bản thân.Nhận biết những hoàn cảnh không an toàn, cách giữ an toàn cho mình nơicông cộng (trong sân trường, công viên, siêu thị, ngoài phố, khi gặp ngườilạ,…)

* Kỹ năng hợp tác: Biết cách hợp tác với bạn trong các công việcchung, có những mối liên kết mật thiết với các bạn khác trong lớp, biết chia

sẻ, chăm sóc, lắng nghe, trình bày và diễn đạt được ý của mình trong nhómbạn.

* Kỹ năng thích tò mò ham học hỏi, khả năng thấu hiểu: Trẻ tò mò hayhỏi các câu hỏi như: Tại sao? Làm thế nào?

* Kỹ năng giao tiếp; Biết giới thiệu về bản thân và gia đình mình trướcđám đông, biết mình đang học lớp nào, thích cái gì và địa chỉ nhà mình ởđâu… Biết cách ứng xử với mọi người xung quanh Biết lắng nghe mọingười và đối đáp phù hợp với từng hoàn cảnh

Đây là các kỹ năng cơ bản giúp trẻ có thể bước vào một môi trườnghọc tập hoàn toàn mới

3./ Biệp pháp cụ thể hóa nội dung của những kỹ năng cơ bản mà giáoviên cần dạy trẻ:

+ Kỹ năng sống tự tin : Một trong những kỹ năng quan trọng mà giáo

viên cần giúp trẻ là hình thành, phát triển sự tự tin, lòng tự trọng của trẻ Cầngiúp trẻ cảm nhận được mình là ai, cả về cá nhân cũng như trong mối quan

hệ với những người khác Kỹ năng sống này giúp trẻ luôn cảm thấy tự tintrong mọi tình huống ở mọi nơi

Với kỹ năng này giáo viên có thể lựa chọn một số chuẩn như chuẩn 5, chuẩn

6, chuẩn 7, chuẩn 8, chuẩn 9

VD: Chuẩn 7 chỉ số 29: Trẻ nói được khả năng và sở thích riêng củabản thân Với chỉ số này giáo viên khuyến khích trẻ kể được những việc trẻ

có thể làm được, không làm được Vì sao Giáo viên giao cho trẻ làm mộtcông việc vừa sức với trẻ và động viên khi trẻ hoàn thành tốt phần việc củamình( VD kê bàn ăn, lấy bát thìa, sắp xếp đồ dùng sau khi ngủ dậy…)

+ Kỹ năng hợp tác: Thông qua trò chơi, các hoạt động chung… giáo

viên giúp trẻ học cách cùng làm việc với bạn Khả năng hợp tác sẽ giúp trẻbiết cảm thông và cùng làm việc với các bạn

Các chuẩn có thể lựa chọn là: Chuẩn 10,11,12,13

VD Chuẩn 10, chỉ số 43 Trẻ có thể chủ động giao tiếp với bạn và ngườilớn gần gũi.

( Minh chứng: Trẻ chủ động đến nói chuyện Sẵn lòng trả lời các câu hỏitrong giao tiếp với những người gần gũi)

+ Kỹ năng thích tò mò, ham học hỏi, khả năng thấu hiểu: Đây là một

trong những kỹ năng quan trọng nhất cần có ở trẻ vào giai đoạn này là sựkhát khao được học Giáo viên cần sử dụng nhiều tư liệu và ý tưởng khácnhau để khêu gợi tính tò mò tự nhiên của trẻ Các câu chuyện hoặc các hoạtđộng và tư liệu mang tính chất khác lạ thường khêu gợi trí não nhiều hơn lànhững thứ có thể đoán trước được

Đối với kỹ năng này giáo viên đánh giá trong cả quá trình, trong cáclĩnh vực thông qua các môn học cụ thể như làm quen với toán, môi trườngxung quanh,…

Các chuẩn cụ thể có thể lựa chọn: Chuẩn 20,21,22,23,24,25,26,27,28VD: Chuẩn 21 chỉ số: 96 Phân loại được một số đồ dùng thông thường theochất liệu và công dụng

Với chỉ số này giáo viên có thể tổ chức thành một tiết hoạt động chungnhằm cung cấp cho trẻ các kiến thức về công dụng, chất liệu, thực hànhphân loại đồ dùng gia đình theo yêu cầu của giáo viên, so sánh các loại đồdùng đó

+ Kỹ năng giao tiếp: Giáo viên giúp trẻ biết thể hiện bản thân, diễn đạt

ý tưởng của mình cho người khác hiểu, trẻ cần cảm nhận được vị trí, kiếnthức của mình trong thế giới xung quanh nó Đây là một kỹ năng cơ bản vàkhá quan trọng đối với trẻ 5 tuổi Nó có vị trí chính yếu khi so với tất cả các

kỹ năng khác như đọc, viết, làm toán và nghiên cứu khoa học Nếu trẻ cảmthấy thoải mái khi nói về một ý tưởng hay chính kiến nào đó, trẻ sẽ trở nên

dễ dàng học và sẽ sẵn sàng tiếp nhận những suy nghĩ mới Đây chính là yếu

tố cần thiết để giúp trẻ sẵn sàng học mọi thứ

Có thể lựa chọn chuẩn 14,15,16,17,18,19:

Ngoài ra, ở trường mầm non hiện nay hầu hết đã tổ chức nuôi bán trúvậy giáo viên cần thiết phải dạy trẻ nghi thức văn hóa trong ăn uống qua đódạy trẻ kỹ năng lao động tự phục vụ, rèn tính tự lập như: Biết tự rửa tay sạch

sẽ trước khi ăn, chỉ ăn uống tại bàn ăn, biết cách sử dụng những đồ dùng, vậtdụng trong ăn uống một cách đúng đắn, ăn uống gọn gàng, không rơi vãi,nhai nhỏ nhẹ không gây tiếng ồn, ngậm miệng khi nhai thức ăn, biết mờitrước khi ăn, cảm ơn sau khi ăn, biết tự dọn, cất đúng chỗ bát, chén, thìa …biết giúp người lớn dọn dẹp, ngồi ngay ngắn, ăn hết suất không làm ảnhhưởng đến người xung quanh Chuẩn 5 với các chỉ số: 15,16,17,18,19,20

Tuy nhiên trong quá trình lựa chọn giáo viên lựa chọn chỉ số phù hợpvới điều kiện thực tế của nhà trường và dựa trên khả năng nhận thức củatừng trẻ

4 Xác định nhiệm vụ và phân công trách nhiệm trong việc dạy trẻ kỹnăng sống

4.1 Đối với nhà trường mầm non

- Ban giám hiệu xây dựng kế hoạch chung của trường, trao đổi vớigiáo viên để xác định mục tiêu của trường, kết quả mong đợi phù hợp với sựphát triển của trẻ

- Tập huấn bộ chuẩn trẻ em 5 tuổi để giáo viên nắm được các nội dung

cơ bản của bộ chuẩn xây dựng bộ công cụ và áp dụng linh hoạt vào chươngtrình cụ thể

- Tạo điều kiện cho giáo viên tổ chức tốt các họat động nuôi dưỡng,chăm sóc giáo dục trẻ theo thời gian biểu của nhà trường đã đưa ra

- Tập huấn cho giáo viên về các kỹ năng làm việc với cha mẹ trẻ, tạo

cơ hội, tổ chức nhiều hoạt động nhằm giúp giáo viên tăng cường phối hợpnhất quán với gia đình để dạy trẻ kỹ năng sống đạt hiệu quả

- Xây dựng bảng tuyên truyền dựa trên các chỉ số tương ứng với các kỹnăng sống cần dạy cho trẻ theo mỗi chủ đề

4.2 Giáo viên có thể làm được gì để dạy kỹ năng sống cho trẻ?

- Nghiên cứu nắm chắc các chỉ số, minh chứng của bộ chuẩn PTTE5T,

áp dụng phù hợp vào bài dạy, duy trì việc dạy và thực hành kỹ năng liên tụcthường xuyên

- Giáo viên cần tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy khuyến khích

sự chuyên cần, tích cực của trẻ, khai thác phát huy năng khiếu, tiềm năngsáng tạo ở mỗi trẻ Phải giúp trẻ cảm thấy thoải mái trong mọi tình huốngcủa cuộc sống

- Tổ chức thường xuyên các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ Giúp trẻphát triển đồng đều các lĩnh vực: thể chất, ngôn ngữ, nhận thức, tình cảm- xãhội và thẩm mỹ Phát huy tính tích cực của trẻ, giúp trẻ hứng thú, chủ độngkhám phá tìm tòi, biết vận dụng vốn kiến thức, kỹ năng vào việc giải quyếtcác tình huống khác nhau

- Giúp trẻ có được những mối liên kết mật thiết với những bạn kháctrong lớp, trẻ biết chia sẻ chăm sóc, trẻ cần phải học về cách hành xử, biếtlắng nghe, trình bày và diễn đạt được ý của mình khi vào trong các nhóm trẻkhác nhau, giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin khi tiếp nhận các thử thách mới Trẻ

có cảm thấy thoải mái, tự tin hay không đối với mọi người xung quanh, cũngnhư việc mọi người xung quanh chấp nhận đứa trẻ đó như thế nào? Cầnchuẩn bị cho trẻ sự tự tin, thoải mái trong mọi trường hợp ngay cả khi ănuống để trẻ không rơi vào trạng thái bị xấu hổ trước người khác

- Liên hệ thường xuyên với phụ huynh để kịp thời nắm tình hình củatrẻ, trao đổi với phụ huynh những nội dung và biện pháp chăm sóc và giáodục trẻ tại nhà, bàn bạc cách giải quyết những khó khăn gặp phải

5 Tuyên truyền các bậc cha mẹ cách dạy trẻ kỹ năng sống trong giađình

- Trong thực tế có thể thấy, trẻ thường dễ dàng kết bạn khi chơi theođôi bạn trong môi trường của riêng chúng hơn là chơi trong một nhóm bạntại trường Một số trẻ có khó khăn trong việc kết bạn hoặc chia sẻ với bạntheo nhóm lớn, lại có thể hình thành mối liên kết thân thiết với bạn mới

trong môi trường gia đình của trẻ Cha mẹ có thể giúp trẻ phát triển kỹ năngcảm xúc và xã hội bằng cách tạo ra các mối liên kết bạn bè tại gia đình Cóthể cho phép mời bạn về nhà chơi? Mối quan hệ này được trẻ duy trì khi đếntrường, khi có được mối liên kết với một trẻ nào đó trong lớp, các mối quan

hệ khác sẽ hình thành tiếp theo một cách dễ dàng hơn

- Phụ huynh cần tin tưởng vào sự hướng dẫn của giáo viên và năngkhiếu tò mò bẩm sinh của trẻ, trẻ có thể lĩnh hội kinh nghiệm nhằm giảiquyết các vấn đề quan trọng, đọc, làm toán, thử nghiệm một số kỹ năngkhoa học khi chơi với nhau

- Cha mẹ trẻ cần phối hợp với giáo viên một cách chặt chẽ và hợp lý cóthể tham gia vào quá trình giáo dục trong trường Trao đổi với giáo viên,tham gia các buổi họp phụ huynh, dự một số giờ học, các hoạt động ngoạikhoá; cần giúp trẻ việc học là cả một quá trình

- Cần giúp trẻ cảm thấy thoải mái tự tin trong mọi tình huống Tự giữ

kỷ luật, tự ý thức của trẻ, Giúp trẻ nghĩ về bản thân mình một cách tích cực

và đừng bao giờ phá vỡ suy nghĩ tích cực về bản thân trẻ

- Trong gia đình, dạy trẻ những nghi thức văn hóa trong ăn uống rấtcần thiết Để trẻ có được những kỹ xảo, thói quen sử dụng đồ dùng một cáchchính xác, thuần thục và khéo léo, không chỉ đòi hỏi trẻ phải thường xuyênluyện tập, mà cần cung cấp cho trẻ những mẫu hành vi văn hóa, những hành

vi đúng, đẹp, văn minh mà cha mẹ và những người xung quanh trẻ là nhữngtấm gương cho trẻ noi theo

6 Chỉ dẫn cho giáo viên và tuyên truyền các bậc cha mẹ thực hiện dạytrẻ các kỹ năng sống cơ bản

6.1 Người lớn cần là tấm gương cho trẻ noi theo, yêu thương, tôntrọng, đối xử công bằng với trẻ và đảm bảo an toàn cho trẻ

6.2 Tạo điều kiện tốt nhất cho trẻ vui chơi

Giáo viên cần tạo các tình huống chơi trong sinh hoạt hàng ngày củatrẻ Vì đối với trẻ chơi trò chơi có một vai trò rất quan trọng trong việc rèn

kỹ năng sống cho trẻ Trẻ lớn lên, học hành và khám phá thông qua trò chơi.Các hành động chơi đòi hỏi trẻ phải suy nghĩ, giải quyết các vấn đề, thựchành các ý tưởng

6.3 Đọc sách, trò chuyện, kể chuyện cho trẻ nghe

- Sách là nguồn tri thức vô giá trẻ học được từ sách kiến thức, kỹnăng… do đó giáo viên cần tích cực đọc sách cho trẻ nghe trong các tiếttruyện, hoạt động góc (góc sách), giờ ngủ, sinh hoạt chiều…

- Kể cho trẻ nghe những câu chuyện cổ tích qua đó rèn luyện đạo đứccho trẻ, giúp trẻ hoàn thiện mình, yêu thương bạn bè, yêu thương con người.Tạo hứng thú cho trẻ nhỏ qua các truyện bằng tranh phù hợp lứa tuổi, gợi

mở tính tò mò, ham học hỏi, phát triển khả năng thấu hiểu ở trẻ

Ví dụ: Chuyện “ Ba cô gái” giáo viên đặt những câu hỏi gợi mở như:Nếu là con khi hay tin mẹ bị ốm, con sẽ làm gì? gợi mở tính tò mò thay đổiđoạn kết của truyện có hậu hơn, đặt tên khác cho câu chuyện v,v…

- Trong gia đình, cha mẹ anh chị lớn đọc sách cho trẻ nghe, có thể thốngnhất giờ đọc sách của gia đình, vào giờ đó các thành viên trong gia đình đềuđọc sách, báo hoặc đọc một thứ gì đó của mình

- Cha mẹ cần giành thời gian để trò chuyện, đọc sách phù hợp với lứatuổi cho trẻ nghe Khi trẻ có thể tự đọc được lúc đó việc đọc sách trở thành

là niềm vui có giá trị và có ý nghĩa hơn giúp trẻ phát triển sự ham hiểu biết,tìm tòi phát triển nhân cách của trẻ

6.4 Cô giáo, cha mẹ cần khuyến khích trẻ nói lên quan điểm của trẻ,nói chuyện với các thành viên trong lớp, trong gia đình về cảm giác và vềnhững lựa chọn của mình, không chỉ trích các quyết định của trẻ Việc này

sẽ hình thành kỹ năng tự kiểm soát bản thân, rèn luyện tính tự tin cho trẻ khitham gia các hoạt động tại trường sau này

6.5 Cô giáo, cha mẹ giúp trẻ phát triển sở thích, ý thích của mình vàngười lớn có thể cung cấp thêm phương tiện để trẻ thực hiện ý thích đó