biện pháp quản lý chương trình hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường thực hành sư phạm cao đẳng sư phạm quảng ninh

Chính vì vậy, trong năm học 2002 - 2003 thực hiện chương trình đổi mới dạy học, Bộ giáo dục và đào tạo đã đưa hoạt động GDNGLL vào chương trình học tập chính khoá cho học sinh THCS, còn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN Trường đại học Sư Phạm

––––––––––––––––

TRẦN THỊ LAN HƯƠNG

Biện pháp quản lý chương trình hoạt động giáo

dục ngoài giờ lên lớp ở trường thực hành sư phạm cao đẳng Sư Phạm

Quảng Ninh

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60.14 05

Luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục

Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Thị Tuyết Mai

Thái nguyên - 2010

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN Trường đại học Sư Phạm

––––––––––––––––

TRẦN THỊ LAN HƯƠNG

Biện pháp quản lý chương trình hoạt động giáo

dục ngoài giờ lên lớp ở trường thực hành sư phạm cao đẳng Sư Phạm

Quảng Ninh

Luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục

LỜI CẢM ƠN

Tác giả luận văn chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, Khoa sau đại học

Khoa tâm lí Giáo dục trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên, đã cho phép, tạo điều kiện thuận lợi để tác giả hoàn thành chương trình Cao học Quản lý giáo dục và hoàn thành luận văn này

Tác giả bày tỏ lòng tri ân đến Quý thầy, cô đã tận tình truyền đạt kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm và hướng dẫn cách thức nghiên cứu, tìm kiếm tri thức khoa học

Trong quá trình khảo sát, nghiên cứu đề tài, tác giả đã nhận được sự hỗ trợ tận tình của lãnh đạo Trường Cao đẳng Sư phạm Quảng Ninh, trường Thực hành Sư phạm Cao đẳng Sư phạm Quảng Ninh và các trường THCS trong Thị xã Uông Bí Tỉnh Quảng Ninh đã cung cấp thông tin, tạo điều kiện cho tác giả tiến hành khảo sát thực tế, thu thập tài liệu

Đặc biệt, tác giả xin gửi đến TS Nguyễn Thị Tuyết Mai lòng biết ơn sâu sắc về sự hướng dẫn tận tình, chu đáo và hiệu quả

Xin chân thành cảm ơn!

Tác giả

Trần Thị Lan Hương

DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

Giáo dục và Đào tạo:

Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá:

Phân phối chương trình:

Uỷ ban nhân dân:

Kế hoạch hoá gia đình:

Nghiên cứu khoa học:

Uỷ ban nhân dân:

Trung ương Đoàn Thanh niên:

Số lượng:

GD & ĐT

GV

HS HSG GDNGLL

KT - XH THCS THSP CNH - HĐH PPCT

UBND KHHGĐ NCKH UBND

TW Đoàn TN

SL

MỤC LỤC

Trang

Mở đầu 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

3.1 Khách thể nghiên cứu 3

3.2 Đối tượng nghiên cứu 3

4 Giả thuyết khoa học 3

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6 Phạm vi nghiên cứu 3

7 Phương pháp nghiên cứu 4

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận 4

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn 4

8 Cấu trúc của luận văn 5

CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH HOẠT ĐỘNG GDNGLL Ở TRƯỜNG THCS 1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 6

1.1.1 Trên Thế giới 6

1.1.2 Trong nước 7

1.2 Một số khái niệm cơ bản liên quan đến vấn đề nghiên cứu 9

1.2.1 Khái niệm quản lý giáo dục 9

1.2.2 Khái niệm hoạt động GDNGLL ở trường THCS 12

1.2.3 Khái niệm các biện pháp quản lí thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL ở trường THCS 15 1.3.Cơ sở pháp lý của tổ chức quản lý thực hiện chương trình hoạt

động GDNGLL ở trường THCS 16 1.4 Đặc điểm của chương trình hoạt độngGDNGLL ở trường THCS 18 1.5 Nội dung cơ bản của quản lí thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL 23 1.6 Điều kiện để quản lí có hiệu lực thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL 34 Kết luận chương 1 35

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH

HOẠT ĐỘNG GDNGLL CẤP THCS TRƯỜNG THSP QUẢNG NINH

2.1 vài nét về trường THSP Tỉnh Quảng Ninh 36 2.2 Nội dung chương trình GDNGLL trường THCS 39 2.3 Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lí, giáo viên, học sinh về

chương trình và tổ chức hoạt động GDNGLL ở cấp THCS trường THSP Quảng Ninh 43 2.4 Thực trạng quản lí chương trình GDNGLL của cán bộ quản lí và giáo viên ở cấp THCS trường THSP Quảng Ninh 46 2.5 Thực trạng điều kiện thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL ở bậc THCS trường THSP Cao đẳng SP Quảng Ninh 61 2.6 Những khó khăn của cán bộ giáo viên khi thực hiện chương trình

hoạt động GDNGLL 64 2.7 Những ưu điểm và hạn chế rút ra qua quá trình khảo sát thực tế thực hiện chương trình GDNGLL ở trường THSP Quảng Ninh 65 Kết luận chương 2 68

CHƯƠNG III

CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ THỰC HIỆN HOẠT ĐỘNG

GDNGLL Ở TRƯỜNG THSP QUẢNG NINH

3.1 Cơ sở khoa học của các biện pháp quản lý thực hiện chương trình

hoạt động GDNGLL 69

3.1.1 Cơ sở pháp lý 69

3.1.2 Cơ sở lý luận quản lý 69

3.2 Các nguyên tắc xây dựng biện pháp quản lý thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL 70

3.3 Các biện pháp quản lý thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL 71

3.4 Khảo nghiệm các biện pháp quản lý thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL 87

Kết luận chương 3 89

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 90

1 Kết luận 91

2 Khuyến nghị 92

2.1 Đối với Bộ GD & ĐT và các Sở GD & ĐT 92

2.2 Đối với nhà trường 92

TÀI LIỆU THAM KHẢO 93

PHỤ LỤC 95

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Nhận thức của cán bộ quản lí, giáo viên chương trình

hoạt động GDNGLL ở trờng THCS 43 Bảng 2.2 Nhận thức của học sinh về chương trình hoạt động GDNGLL

ở trường THCS 45 Bảng 2.3 kế hoạch nhiệm vụ năm học thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL ở cấp THCS trường THSP CĐSP Quảng Ninh 46 Bảng 2.4 Thực trạng tổ chức thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL cấp THCS trường THSP Cao đẳng SP Quảng Ninh 48 Bảng 2.5 Thực trạng về lực lượng tham gia thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL ở cấp THCS trường THSP Cao đẳng SP Quảng Ninh 50 Bảng 2.6 Thực trạng chỉ đạo thực hiện mục tiêu, nội dung chương trình GDNGLL ở bậc THCS trường THSP Cao đẳng SP Quảng Ninh 52 (Dành cho cán bộ quản lí - GVCN)

Bảng 2.7 Các biện pháp chỉ đạo thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL ở cấp THCS trường THSP Cao đẳng SP Quảng Ninh 56 (Dành cho cán bộ quản lí)

Bảng 2.8 Các biện pháp chỉ đạo thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL ở cấp THCS trường THSP Cao đẳng SP Quảng Ninh 57 (dành cho giáo viên)

Bảng 2.9 Thực trạng việc nâng cao năng lực cho giáo viên về tổ chức thực hiện chương trình GDNGLL ở cấp THCS trường THSP 58 Bảng 2.10 Nội dung đánh giá kết quả hoạt động GDNGLL ở cấp THCS trường THSP Cao đẳng SP Quảng Ninh 59 Bảng 2.11 Cách thức tiến hành đánh giá kết quả hoạt động GDNGLL ở bậc THCS trường THSP Cao đẳng SP Quảng Ninh 60 Bảng 2.12 Các lực lượng hỗ trợ thực hiện chương trình hoạt động

GDNGLL ở cấp THCS trường THSP Cao đẳng SP Quảng Ninh 70 Bảng 2.13 Điều kiện cơ sở vật chất phục vụ thực hiện chương trình

hoạt động GDNGLL ở cấp THCS trường THSP Cao đẳng SP Quảng Ninh 73 Bảng 2.14 Khó khăn của cán bộ giáo viên khi thực hiện chương trình

hoạt động GDNGLL 74 Bảng 3.1 Sơ đồ phân cấp quản lí hoạt động GDNGLL 76 Bảng 3.2 Kết quả khảo nghiệm mức độ cần thiết và mức độ khả thi của các biện pháp quản lí thực hiện chương trình hoạt động

GDNGLL trường THCS 88

MỞ ĐẦU

1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Đất nước ta đang trong thời kỳ hội nhập để phát triển kinh tế - xã hội Trong đó, quan trọng hàng đầu là sự phát triển nguồn nhân lực con người

Đảng ta đã khẳng định: Con người là mục tiêu, là động lực của sự phát triển

Vấn đề đặt ra cho việc giáo dục thế hệ trẻ hiện nay là phải tạo mọi điều kiện để phát triển cân đối hài hoà các tố chất, tiềm năng ở mỗi người và cộng đồng như: Trí tuệ, phẩm chất đạo đức, các yếu tố tâm lý, cuộc sống tâm hồn, thể lực và các năng lực hoạt động của mỗi người

Như vậy, giáo dục trí tuệ không chỉ giới hạn ở sự xây dựng và phát triển kỹ năng lý trí của con người mà bao gồm cả sự phát huy trí tuệ của trái tim, cảm xúc của mỗi con người Để góp phần giáo dục toàn diện cho học sinh thì hoạt động GDNGLLcho học sinh THCS đóng vai trò vô cùng quan trọng Hoạt động GDNGLL gắn bó hữu cơ với với hoạt động dạy học ở trường phổ thông trong một quá trình dạy học, tạo điều kiện phát triển toàn diện học sinh cả về trí tuệ và nhân cách Hoạt động GDNGLL là một bộ phận bắt buộc trong kế hoạch giáo dục ở nhà trường, là một nội dung bắt buộc trong công tác quản lí, chỉ đạo của các cấp quản lí giáo dục Hoạt động GDNGLL là điều kiện thuận lợi cho việc hình thành kỹ năng làm việc nhóm,

kĩ năng giao tiếp - rất cần thiết cho mỗi cá nhân trong cuộc sống và công việc ngày nay Đặc biệt, trong điều kiện tri thức bùng nổ, kiến thức của các môn học quá nhiều, có nhiều môn học mới xuất hiện, các giờ học với số lượng thời gian hạn chế không thể thoả mãn nhu cầu của học sinh và yêu cầu của chương trình, sách giáo khoa mới Nói một cách hình ảnh thì hoạt động GDNGLL là chiếc cầu nối giữa công tác giảng dạy trên lớp với công tác giáo dục học sinh ngoài giờ lên lớp, đây là một nhu cầu, một quyền lợi, một con đường để phát

Chính vì vậy, trong năm học 2002 - 2003 thực hiện chương trình đổi mới dạy học, Bộ giáo dục và đào tạo đã đưa hoạt động GDNGLL vào chương trình học tập chính khoá cho học sinh THCS, còn trước đây do các trường tự

tổ chức theo điều kiện của nhà trường mà không có chương trình chính thức

Trường Cao đẳng Sư phạm Quảng Ninh có nhiều thuận lợi trong việc hướng dẫn nghiệp vụ sư phạm cho sinh viên đặc biệt là hướng dẫn tổ chức các hoạt động GDNGLL làm hành trang cho công tác chủ nhiệm lớp, giảng dạy ở phổ thông sau khi ra trường, do có một trường Thực hành Sư phạm với các chức năng nhiệm vụ của trường THSP được Bộ GD&ĐT quy định Bên cạnh đó, chương trình nghiệp vụ của sinh viên có một thời lượng khá lớn dành cho hoạt động GDNGLL để giúp sinh viên có kĩ năng tổ chức hoạt động

ở trường phổ thông một cách hiệu quả sau khi ra trường, nhận công tác ở các trường phổ thông

Thực hiện tốt chương trình ho¹t động GDNGLL giúp học sinh tăng thêm hứng thú, bồi dưỡng kiÕn thøc vµ kÜ n¨ng cho học sinh một cách vững chắc

Mặt khác, tính chất rèn nghề cho sinh viên CĐSP đạt được mục tiêu đề

ra, mà đích cuối cùng là SV ra trường, đến với các trường phổ thông đã có sẵn các kĩ năng tổ chức các hoạt động GDNGLL, đáp ứng được công tác đổi mới giáo dục của ngành Bên cạnh đó, SV chính là lực lượng hùng hậu giúp công tác thực hiện chương trình GDNGLL ở trường THSP được thuận lợi nếu SV

có hiểu biết nhất định về vai trò ý nghĩa và tham gia tổ chức hoạt động GDNGLL tại trường THSP

Hiện nay, việc thực hiện chương trình, tổ chức hoạt động GDNGLL của cán bộ quản lí, giáo viên, học sinh, sinh viên chưa đạt được kết quả theo mục tiêu đề ra Xuất phát từ những lí do trên tôi đã chọn đề tài nghiên cứu:

"Biện pháp quản lý chương trình hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THSP Cao đẳng Sư phạm Quảng Ninh"

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu thực trạng thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL ở trường THCS và tìm ra các biện pháp quản lý để tổ chức thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL ở bậc THCS trường THSP Cao đẳng Sư phạm Quảng Ninh

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu:

Quá trình tổ chức hoạt động GDNGLL ở trường THSP Cao đẳng Sư phạm Quảng Ninh

3.2 Đối tượng nghiên cứu:

Biện pháp quản lý thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL của người hiệu trưởng ở trường THSPCao đẳng Sư phạm Quảng Ninh

4 Giả thuyết khoa học

Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là hoạt động nối tiếp của hoạt động dạy học trên lớp Nếu xây dựng được các biện pháp quản lý một cách khoa học, việc thực hiện tốt chương trình hoạt động GDNGLL sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục ở trường THSP Cao đẳng Sư phạm Quảng Ninh

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Xây dựng cơ sở lý luận của quản lý chương trình hoạt động GDNGLL ở trường THCS

5.2 Thực trạng quản lý chương trình hoạt động GDNGLL ở trường THSP Cao đẳng Sư phạm Quảng Ninh

5.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý chương trình hoạt động GDNGLL nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động GD ở trường THSP Sư phạm Quảng Ninh

6 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu các biện pháp quản lý thực hiện chương trình hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cấp THCS trường THSP Cao đẳng

Sư phạm Quảng Ninh

Các số liệu được điều tra trong thời gian 5 năm (kể từ năm học 2005 –

2006 đến nay)

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Sử dụng phương pháp đọc sách, phân tích, tổng hợp, khái quát hoá các tài liệu để xây dựng hệ thống các vấn đề lý luận của đề tài

+ Lý luận về quản lý giáo dục và cơ sở pháp lý của hoạt động quản lý giáo dục

+ Quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THCS

+ Xây dựng một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả của quá trình quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra: Phương pháp này được sử dụng để thu thập ý kiến của các đối tượng thông qua phiếu hỏi Các nội dung trưng cầu ý kiến là các vấn đề liên quan đến thực trạng của vấn đề nghiên cứu

Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Tổng kết kinh nghiệm của các trường THCS trên địa bàn huyện về công tác quản lý thưc hiện chương trình hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

- Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn cán bộ quản lí, giáo viên một số trường để làm rõ thêm thực trạng quản lí chương trình hoạt động GDNGLL

- Phương pháp chuyên gia: Sử dụng phương pháp này để xin ý kiến các chuyên gia về các vấn đề như: đánh giá thực trạng, các biện pháp được đề xuất

- Phương pháp thống kê: Phương pháp này được sử dụng để xử lý các

số liệu đã thu thập được

8 Cấu trúc của luận văn

Luận văn có cấu trúc gồm 3 phần, ngoài phần mở đầu; phần kết luận; tài liệu tham khảo; phụ lục; phần nội dung của luận văn gồm 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận của quản lý chương trình hoạt động GDNGLL

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở TRƯỜNG THCS 1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Trên thế giới:

Hoạt động ngoài giờ lên lớp và hoạt động ngoại khoá là một phần quan trọng trong chương trình giáo dục ở hầu hết tất cả các nước trên thế giới Hoạt động này được chú trọng nghiên cứu và thực hiện như là một công cụ hữu ích

để giúp học sinh học tập có kết quả hơn và phát triển toàn diện hơn nhân cách của các em

Tại Anh, gần 7 triệu học sinh hàng năm được tham gia vào các hoạt động ngoại khoá và hoạt động ngoài giờ lên lớp, có nghĩa là hàng tuần có hàng nghìn em được đi tham quan hay tham gia vào các câu lạc bộ học tập Theo các nhà giáo dục Anh, các hoạt động này giúp học sinh gắn kiến thức với cuộc sống Chính phủ Anh cho rằng, cần xem các hoạt động này là một phần quan trọng của công tác giáo dục thế hệ trẻ Để nâng cao chất lượng và tăng cường số lượng các hoạt đông này, chính phủ Anh đã đưa ra các qui định

về trách nhiệm của giáo viên và nhà trường, tăng cường các nguồn lực và các điều kiện cho việc tổ chức các hoạt động ngoại khoá và các hoạt động ngoài giờ lên lớp khác Bà Ruth Kelly, Bộ trưởng Bộ Giáo dục Anh nhận xét: các hoạt động ngoài giờ lên lớp, các hoạt động ngoại khoá đã làm giàu chương trình học, tạo dựng niềm tin và củng cố kĩ năng cho học sinh Qui định mới của Bộ Giáo dục Anh năm 2005 về tổ chức và quản lí các hoạt động GDNGLL nêu rõ:

Cần cam kết rằng tất cả mọi trẻ em phải có cơ hội tham gia một cách

có chất lượng các hoạt ĐNGLGNGLL, học tập các kinh nghiệm sống;

Khuyến khích các trường học liên kết với nhau trong việc tổ chức các hoạt động này;

Khuyến khích cha mẹ học sinh tham gia;

Đưa ra các hỗ trợ và các lời khuyên;

Cung cấp thông tin và các hướng dẫn thực hành;

Đặt mục tiêu ưu tiên cho việc tổ chức các hoạt động GDNGLL

Các tác giả lớn như J.A.Cô men xki, T.V Smiêc nô va, A.T Côpchiê

va, Cai Rôp và các công trình nghiên cứu gần đây tại Anh, Nhật Bản, Mỹ đều giảm bớt thời lượng các giờ trên lớp để tăng cường nhiều hơn các HĐNGLL cho HS, tổ chức các hoạt động ngoại khoá để thu hút học sinh, làm cho HS hứng thú, nâng cao trình độ chung về sự tiến bộ và cả về trình độ ngôn ngữ, kiến thức của các em

Các công trình nghiên cứu này đã làm nổi rõ tầm quan trọng của các HĐNGLL và chỉ ra một số biện pháp cần thiết cho người hiệu trưởng phải làm gì để tổ chức và quản lí tốt các hoạt động này nhằm nâng cao chất lượng giáo dục

1.1.2 Trong nước

Giáo dục toàn diện học sinh cũng được Đảng và Nhà Nước ta hết sức

quan tâm Điều 27 luật giáo dục năm 2005 đã khẳng đinh: "Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam XHCN, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân, chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc" Thực

hiện tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, suốt nửa thế kỷ qua, Đảng và Nhà Nước ta đã không ngừng chỉ đạo và tạo điều kiện thuận lợi cho việc giáo dục toàn diện học sinh, trong đó có việc nghiên cứu về hoạt động GDNGLL để

góp phần phát triển toàn diện học sinh Đã có nhiều công trình nghiên cứu về

tổ chức quản lý hoạt động GDNGLL ở trường THPT và THCS Ví dụ:

Tác giả Phạm Lăng khi tìm hiểu hoạt động GDNGLL ở trường trung học Chu Văn An Hà Nội đã xác định nhiều hình thức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp và nhấn mạnh: Nếu tổ chức hoạt động này một cách khoa học sẽ không làm giảm đi chất lượng các môn học

Tác giả Nguyễn Văn Thiềm trong bài “Mấy biện pháp giáo dục học sinh ngoài giờ lên lớp theo địa bàn dân cư” cho rằng chất lượng giáo dục học sinh ở nhà trường giảm sút có nguyên nhân từ việc tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp bị buông lỏng

Tác giả Đinh Xuân Huy với công trình nghiên cứu các biện pháp quản

lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của người hiệu trưởng trong trường phổ thông Dân Tộc Nội Trú – Tỉnh Lai Châu đã khẳng định vai trò quan trọng của tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp đối với việc nâng cao chất lượng giáo dục của trường phổ thông Dân Tộc Nội Trú, xây dựng các biện pháp quản lý hoạt động này của người hiệu trưởng, trong đó có hoạt động ngoại khoá bộ môn

Các tác giả Hà Thế Ngữ - Đặng Vũ Hoạt trong cuốn giáo dục học cũng nhấn mạnh vai trò và tác dụng của hình thức họat động ngọai khoá, coi đây là một trong những hình thức dạy học có khả năng tạo hứng thú cho học sinh, giúp các em mở rộng, nâng cao, khắc sâu kiến thức được tốt hơn

Nguyễn Thị Lợi, nghiên cứu về Quản lí hoạt động GDNGLL ở trường THCS, khoá luận tốt nghiệp 2005 đã chỉ ra các vấn đề lí luận về quản lí hoạt

động GDNGLL ở trường THCS và chỉ rõ thực trạng của hoạt động này ở huyện Pắc Mê tỉnh Hà Giang

Nguyễn Thị Minh, nghiên cứu về Quản lí tổ chức hoạt động GDNGLL

ở trường THCS tại tỉnh Hoà Bình Tác giả đã nghiên cứu về thực trạng của

công tác quản lí hoạt động GDNGLL ở trường THCS tại tỉnh Hoà Bình và chỉ

rõ những điểm yếu kém trong công tác quản lí

Nguyễn Thị Ngát, nghiên cứu về Thực trạng tổ chức hoạt động GDNGLL ở trường THPT Đề tài đã nghiên cứu, xây dựng các vấn đề cơ bản

của tổ chức hoạt động GDNGLL ở trường THPT Lương Ngọc Quyến - Thành phố Thái Nguyên

Phan Vĩnh Thái, nghiên cứu về Biện pháp quản lí chương trình GDNGLL trường THPT Đại Từ huyện Đại Từ Tỉnh Thái nguyên Tác giả đã

nghiên cứu cơ sở luận, chỉ rõ thực trạng về chỉ đạo quản lí chương trình GDNGLL trường THPT và đề ra các biện pháp khắc phục

Nguyễn Xuân Thanh, nghiên cứu về Một số biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục giá trị đạo đức truyền thống cho học sinh THCS qua hoạt động GDNGLL Tác giả đã chỉ rõ tầm quan trọng của tổ chức hoạt động GDNGLL

v.v Riêng vấn đề nghiên cứu biện pháp quản lí thực hiện chương trình hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THCS chưa có tác giả nào nghiên cứu Vì vậy, tôi chọn vấn đề trên làm đề tài nghiên cứu của mình Trong quá trình nghiên cứu tôi có sử dụng một số kết quả mang lại tác dụng tốt của các tác giả đã nghiên cứu về vấn đề quản lí thực hiện chương trình giáo GDNGLL

để vận dụng nghiên cứu tiếp đề tài của mình

1.2 Một số khái niệm cơ bản liên quan đến vấn đề nghiên cứu

1.2.1 Khái niệm quản lý giáo dục

Quản lý xuất hiện, phát triển cùng với sự xuất hiện, phát triển của xã hội loài người Ngày nay, quản lý đã trở thành một khoa học, một nghệ thuật, một nghề phức tạp nhất trong xã hội hiện tại

Hiện nay, có nhiều cách giải thích thuật ngữ quản lý Người ta có thể tiếp cận khái niệm quản lý bằng nhiều cách khác nhau Theo góc độ tổ chức thì quản lý- là cai quản, chỉ huy, lãnh đạo, kiểm tra Dưới góc độ điều khiển

học thì quản lý là điều hành, điều khiển, chỉ huy Tuy nhiên, phân tích kỹ thì nội dung đều có nhiều điểm tương đồng và khác biệt được giải thích trên cơ

sở những cách tiếp cận khác nhau

Theo Harold Koontz: “ Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được mục đích của nhóm Mục tiêu của nhà quản lý là hình thành một môi trường mà con người có thể đạt được các mục đích của nó với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất Với tư cách thực hành thì quản lý là một nghệ thuật, còn với kiến thức thì quản lý là một khoa học” (13, tr33)

Nhà triết học V.G Afanetser cho rằng: Quản lý xã hội một cách khoa học là nhận thức, phát hiện các quy luật, các khuynh hướng phát triển xã hội

và hướng sự vận động xã hội cho phù hợp khuynh hướng ấy, phát hiệnh và giải quyết kịp thời các mâu thuẫn của của sự phát triển, khắc phục trở ngại, duy trì sự thống nhất giữa chức năng và cơ cấu của hệ thống, tiến hành một đường lối đúng đắn dựa trên cơ sở tính toán nghiêm túc những khả năng khách quan, mối tương quan giữa những lực lượng xã hội, một đường lối gắn

bó, chặt chẽ với nền kinh tế và sự phát triển tinh thần xã hội

Theo Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến những người lao động nói chung là khách thể quản lý nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến” [26, tr18 ]

Theo Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “ Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích đề ra” (8, tr19)

Theo Phan Văn Kha, khái niệm quản lý trong hoạt động giáo dục được hiểu là: “ Quản lý là quá lập kế hoạch, tổ chức lãnh đạo và kiểm tra công việc

của các thành viên thuộc một hệ thống đơn vị và việc sử dụng các nguồn lực phù hợp để đạt được các mục đích đã định” (16, tr6)

Các nhà nghiên cứu thường xem xét đến quản lý dưới 2 góc độ:

Góc độ tổng hợp mang tính chung nhất (chất chính trị xã hội) Góc độ mang tính chất cụ thể cho một lĩnh vực hoặc một tổ chức (Ngành, đơn vị )

Từ các quan niệm trên, chúng tôi chọn khái niệm sau đây làm khái niệm công cụ của đề tài:

Quản lý là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý để chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn các quá trình xã hội, hành vi và hoạt động của con người nhằm đạt tới mục đích, đúng với ý chí nhà quản lý, phù hợp với quy luật khách quan

Như vậy có thể khái quát: Quản lý là tác động chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người nhằm đạt tới mục đích đề ra Sự tác động của quản lý bằng cách nào đó để người bị quản lý luôn tự giác, phấn khởi đem hết năng lực trí tuệ để sáng tạo ra lợi ích cho bản thân, cho tổ chức và cho cả xã hội

Từ khái niệm quản lý chúng ta làm rõ: Vậy cấu trúc quản lý là gì?

Về Cấu trúc:

+ Quản lý phải bao gồm hai yếu tố chủ thể và khách thể quản lý

+ Quản lý là sự tác động có định hướng, có mục đích, có kế hoạch và

có hệ thống thông tin của chủ thể đến khách thể của nó

+ Quản lý tồn tại với tư cách là một hệ thống Nó có cấu trúc và vận hành trong môi trường xác định

Như vậy, bản chất của hoạt động quản lý là sự tác động có mục đích của người quản lý (Chủ thể quản lý) đến người bị quản lý (Khách thể quản lý), nhằm đạt được mục tiêu quản lý Nói cụ thể: Bản chất của hoạt động quản

lý là việc phát huy được nhân tố con người trong tổ chức Trong quản lý nhà nước về giáo dục, đó là sự tác động của nhà nước đến các cơ sở giáo dục và các lực lượng khác trong nhà trường nhằm mục tiêu nâng cao chất lượng và

hiệu quả giáo dục

Quá trình giáo dục với tư cách là đối tượng của hoạt động quản lý và được quản lý thông qua việc thực hiện 4 chức năng cơ bản sau:

+ Xây dựng kế hoạch

+ Tổ chức

+ Chỉ đạo

+ Kiểm tra, đánh giá

1.2.2 Khái niệm hoạt động GDNGLL ở trường THCS

Hoạt động GDNGLL là một bộ phận quan trọng trong hoạt động giáo dục chung của nhà trường, là những hoạt động được tổ chức ngoài giờ học các bộ môn theo thời khoá biểu Hoạt động này có mục tiêu giúp học sinh mở rộng, củng cố, nâng cao kiến thức, hình thành và phát triển ở các em các kỹ năng, thái độ, hành vi, phát triển năng lực sở trường, có thái độ và hành động đúng trước cuộc sống Hoạt động ngoài giờ lên lớp được thực hiện có mục đích, có

kế hoạch, có tổ chức nhằm góp phần vào việc đào tạo những phẩm chất nhân cách tốt đẹp cho học sinh, đáp ứng những yêu cầu đa dạng của đời sống xã hội

Theo giáo sư Đặng Vũ Hoạt, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là việc tổ chức giáo dục thông qua hoạt động thực tiễn của học sinh về khoa học kỹ thuật, lao động công ích, hoạt động xã hội, hoạt động nhân đạo, văn hoá nghệ thuật, thẩm mỹ, thể dục thể thao, vui chơi giải trí, để giúp các em hình thành và phát triển nhân cách

Chúng tôi chọn khái niệm sau đây làm khái niệm công cụ:

Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là những hoạt động được tổ chức ngoài giờ học các môn học ở trên lớp Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

là sự tiếp nối hoạt động dạy học trên lớp, là con đường gắn lý thuyết và thực tiễn, tạo lên sự thống nhất giữa nhận thức và hành động của học sinh

Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là một mặt hoạt động của giáo dục cơ bản, được thực hiện một cách có mục đích, có kế hoạch, có tổ chức và tiến hành ngoài giờ lên lớp nhằm góp phần thực thi quá trình đào tạo nhân cách của học sinh, đáp ứng những yêu cầu đa dạng của đời sống xã hội

Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp tạo điều kiện cho học sinh hoạt động theo hứng thú, sở thích của mình Nhờ đó nhanh chóng bồi dưỡng được năng lực riêng của từng học sinh và góp phần hướng nghiệp cho họ Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp còn có thể giúp học sinh củng cố, mở rộng, khắc sâu thêm tri thức, gắn liền lý luận với thực tiễn, phát huy tác dụng của học tập đối với đời sống

Hoạt động này do nhà trường quản lý, tiến hành ngoài giờ dạy học trên lớp theo chương trình, kế hoạch dạy học Nó được tiến hành xen kẽ hoặc nối tiếp chương trình dạy học trong phạm vi nhà trường chỉ đạo

Hoạt động GDNGLL có vị trí quan trọng trong quá trình giáo dục cho học sinh nói chung và quan trọng hơn đối với học sinh THCS lứa tuổi đang tập làm người lớn Ở lứa tuổi này, nét nổi bật về tính cách của HS là khuynh hướng ham hoạt động, năng động, tự lập, ham hiểu biết, có trình độ tư duy phát triển, đã hình thành và phát triển các kĩ năng học tập, thói quen tự học từ các lớp dưới và ngày càng có điều kiện thu thập thông tin đa dạng và phong phú Vì thế, quá trình giáo dục đối với lứa tuổi các em sẽ gặp không ít khó khăn, đòi hỏi phải có sự khéo léo, kịp thời và đúng đắn, lôi cuốn các em vào hoạt động nhằm phát huy khuynh hướng tự lập của các em thành những cá tính sáng tạo và ý thức tập thể Học sinh THCS ngày nay có những bước nhảy vọt về chất trong quá trình học tập và rèn luyện Các em mạnh dạn hơn, suy nghĩ táo bạo hơn, có những nhu cầu mới cao hơn, đặc biệt là nhu cầu về hoạt

động Mặc dù hoạt động học tập vẫn là hoạt động chủ đạo, song nội dung và tính chất hoạt động học tập ở lứa tuổi này khác rất nhiều so với các lứa tuổi trước Nó đòi hỏi ở các em tính năng động và độc lập cao hơn, tư duy lôgic nhiều hơn Những yêu cầu đó vừa được thực hiện trong hoạt động học tập, vừa được cụ thể hoá trong các hoạt động tập thể Đây là một trong những đặc điểm rất rõ nét của học sinh THCS Vì vậy, việc tổ chức các hoạt động GDNGLL với những hình thức đa dạng do học sinh quản lý và điều khiển đòi hỏi giáo viên phải đổi mới các phương pháp tổ chức hoạt động, tránh áp đặt một chiều hoặc chỉ cực đoan ở một vài hình thức hoạt động quá quen thuộc, gây nhàm chán cho học sinh Vì vậy, có thể nói hoạt động GDNGLL đối với lứa tuổi học sinh THCS có vị trí then chốt trong quá trình giáo dục, nhằm điều chỉnh, định hướng quá trình giáo dục toàn diện đạt hiệu quả Hoạt động GDNGLL với sự đa dạng về hình thức, phong phú về nội dung sẽ có vai trò to lớn trong việc giáo dục về nhận thức, thái độ và hành vi cho học sinh THCS Mặt khác, Hoạt động GDNGLL giúp học sinh định hướng chính trị, xã hội, có những hiểu biết nhất định về truyền thống đạo đức, truyền thống văn hoá tốt đẹp của dân tộc

Ngoài ra, hoạt động này còn hình thành cho học sinh niềm tin yêu vào những giá trị mà các em vươn tới Đó là niềm tin vào chế độ xã hội chủ nghĩa đang đổi mới mà Bác Hồ và Đảng ta đã lựa chọn, tin vào tiền đồ, tương lai của đất nước Bồi dưỡng cho học sinh những tình cảm đạo đức trong sáng, xây dựng lối sống phù hợp với đạo đức, pháp luật, truyền thống tốt đẹp của địa phương và của đất nước

1.2.3 Khái niệm các biện pháp quản lí chương trình hoạt động GDNGLL trường THCS

* Biện pháp quản lí chương trình hoạt động GDNGLL trường THCS

Biện pháp là cách làm, cách thức tiến hành, cách giải quyết một vấn đề

cụ thể Biện pháp quản lý là cách thức chủ thể quản lý tiến hành sử dụng các công cụ quản lý tác động vào việc thực hiện từng khâu của chức năng quản lý trong mỗi quá trình quản lý nhằm tạo lên sức mạnh, tạo ra năng lực thực hiện mục tiêu quản lý

Các biện pháp quản lí thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL ở trường THCS là các thao tác, hành động quản lí nhà nước ở bậc giáo dục THCS, của chủ thể quản lý đến đối tượng và khách thể quản lý nhằm thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL Chương trình, SGK môn học mới chính thức được tổ chức thực hiện lần đầu tiên đối với bậc THCS kể từ năm học 2002-2003 (Quyết định số 03/2002/QĐ - BGD&ĐT ngày 24/1/2002 của

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT) Các biện pháp quản lí thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL được thực hiện song song với chương trình hoạt động giáo dục ở trên lớp là sự bổ trợ, củng cố những tri thức HS đã được học ở trên lớp

và rèn luyện các kĩ năng nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục toàn diện cho học sinh bậc THCS nói riêng và HS phổ thông nói chung

* Quản lớ hoạt động giỏo dục ngoài giờ lờn lớp

Đây là hoạt động của nhà quản lý tác động đến tập thể giáo viên và học sinh ngoài giờ lên lớp nhằm tổ chức, điều hành để đưa hoạt động này thành nề nếp, phục vụ cho việc thực hiện mục tiêu đào tạo nhân cách người học sinh trong nhà trường Hoạt động này được tiến hành xen kẽ hoặc nối tiếp chương trình dạy học trong phạm vi nhà trường hoặc trong đời sống xã hội do nhà trường quản lý Nó diễn ra trong suốt năm học Nhà quản lý vừa phải kiểm soát được mục tiêu, vừa có các biện pháp quản lý kế hoạch tổ chức các hoạt động, vừa nắm chắc các điều kiện cần thiết trong quá trình tổ chức, lại vừa hướng dẫn cán bộ, giáo viên thực hiện sao cho có hiệu quả các hoạt động này

Tổ chức hoạt động GDNGLL là một trong những nội dung công tác của giáo viên chủ nhiệm lớp Đây là nguời có vai trò rất lớn trong việc tổ chức các hoạt động cũng như việc phối hợp với các lực lượng giáo dục để tổ chức các hoạt động GDNGLL

Nội dung quản lý việc thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL theo quy định của Bộ giáo dục và đào tạo Nội dung quản lí có thể triển khai theo hướng sau:

Quản lý việc thực hiện mục tiêu của chương trình hoạt động GDNGLL Quản lý việc thực hiện nội dung chương trình hoạt động GDNGLL Quản lý việc thực hiện phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động GDNGLL cũng dựa vào cơ sở hướng dẫn mang tính định hướng môn học

Quản lý việc thực hiện kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động GDNGLL

1.3 Cơ sở pháp lý của tổ chức quản lý chương trình hoạt động GDNGLL ở trường THCS

Trước yêu cầu đổi mới về giáo dục đào tạo và để nâng cao chất lượng giáo dục, đã có rất nhiều văn bản, tài liệu đề cập tới việc tổ chức hoạt động GDNGLL:

Điều lệ trường THCS có nêu: "Nhà trường phối hợp với các tổ chức,

cá nhân tham gia giáo dục ngoài nhà trường thực hiện các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp bao gồm các hoạt động ngoại khoá về khoa học, văn học, nghệ thuật, thể dục thể thao, an toàn giao thông, phòng chống các tệ nạn xã hội, giáo dục giới tính, giáo dục pháp luật nhằm phát triển toàn diện và bồi dưỡng năng khiếu, các hoạt động vui chơi, tham quan, du lịch, giao lưu văn hoá, giáo dục môi trường; các hoạt động xã hội, từ thiện phù hợp với đặc điểm sinh lý lứa tuổi học sinh"

Quyết định số 156/2007/QĐ-TTg ngày 25/9/2007 của Thủ tướng chính phủ nêu trong Đề án 4 - phòng chống ma tuý trong trường học với nhiệm vụ:

"Xây dựng chương trình, tài liệu, học hiệu quả giáo dục phòng chống ma tuý cho các ngành học, cấp học, bậc học, triển khai giáo dục phòng chống ma tuý trong trường học ở tất cả các cấp học, bậc học, tăng cường giáo dục phòng chống ma tuý trong các hoạt động ngoại khoá, Hoạt động GDNGLL"

Chỉ thị số 45/2007/CT-BGD ĐT ngày 17/8/2007 của Bộ giáo dục và đào tạo về: "Tăng cường công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong ngành giáo dục" mục 3 có nêu: "Đổi mới, nâng cao chất lượng các hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật ngoại khoá, lồng ghép nội dung phổ biến giáo dục pháp luật vào nội dung các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp "

Chỉ thị số 39/2007/CT-BGD ĐT ngày 31/7/2007 của Bộ giáo dục và đào tạo về: "Về nhiệm vụ trọng tâm của giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên, giáo dục chuyên nghiệp và các trường, khoa sư phạm trong năm học 2007 - 2008 " mục 2 có nêu:"Chú trọng nâng cao chất lượng toàn diện, dạy đủ các môn học và tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp theo quy định về chương trình giáo dục, đảm bảo các yêu cầu về giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh"

Chỉ thị số 52/2007/CT-BGD ĐT ngày 31/8/2007 của Bộ Giáo dục và Đào tạo:" Về tăng cường công tác giáo dục an toàn giao thông trong các cơ sở giáo dục" mục 4 có nêu: "Tăng cường tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, hướng dẫn kĩ năng tham gia giao thông an toàn phù hợp với từng lứa tuổi, cấp học, trình độ đào tạo của học sinh, sinh viên"

Công văn số 8227/BGD ĐT-GDTrH ngày 06/8/2007 của Bộ giáo dục

và đào tạo hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2007 - 2008 ở mục 4 trong các nhiệm vụ cụ thể có đề cập đến hoạt động GDNGLL Trong đó, chú trọng mối quan hệ phối hợp giữa nhà trường với cộng đồng, xây dựng môi trường

sư phạm tích cực trong nhà trường, kết hợp tốt hơn nữa giáo dục nhà truờng với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội

Công văn của Sở Giáo dục và đào tạo Quảng Ninh "Về việc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục trung học cơ sở năm học 2009 - 2010" có nêu:

"Các phòng giáo dục, các trường phổ thông chỉ đạo các hoạt động GDNGLL, sinh hoạt hướng nghiệp (cấp trung học cơ sở), giáo dục hướng nghiệp (cấp THPT) theo kế hoạch dạy học quy định của Bộ giáo dục và đào tạo" Đó là những cơ sở pháp lý để thực hiện đề tài này

Công văn của Sở GD&ĐT bổ sung hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học về thực hiện chương trình GDNGLL có lồng ghép các nội dung GDCD ,

GD hướng nghiệp, GD an toàn giao thông, GD môi trường trong hoạt động GDNGLL

Phân phối chương trình môn học trong nhiệm vụ năm học của từng năm học

1.4 Đặc điểm của chương trình hoạt động GDNGLL

Chương trình hoạt động GDNGLL là chương trình có tính chất “mở” Cán bộ quản lí cũng như giáo viên có thể xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện một cách linh hoạt, sáng tạo sao cho hợp lí và hiệu quả, đạt được mục tiêu môn học

Tính chất mở của chương trình hoạt động GDNGLL thể hiện ở những điểm nổi bật sau:

Đa mục tiêu: Khác với hoạt động trong gìơ lên lớp, không gian, thời

gian, môi trường dành cho hoạt động GDNGLL không gò bó, chật hẹp mà bao gồm những khoảng không gian rộng, thoáng ( sân chơi, bãi tập, các công trình công cộng ,) với khoảng thời gian phù hợp cho mỗi hoạt động (trong một tiết học, một buổi học, trong một ngày ) với môi trường hết sức đặc biệt (môi trường tự nhiên, xã hội ) Thông qua môi trường hoạt động đa dạng đó hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THCS có thể trang bị cho học sinh những kiến thức văn hoá, xã hội, giáo dục học sinh kỹ năng sống, kỹ

năng lao động, học tập, hình thành ở học sinh các phẩm chất đạo đức nhân cách cần thiết của con người Thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

có thể thực hiện các mục tiêu giáo dục trí tuệ, giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm mỹ, giáo dục môi trường, giáo dục giới tính, giáo dục phòng chống các

tệ nạn xã hội vv

* Đa nội dung: Nội dung chương trình GDNGLL rất đa dạng, phong

phú bao gồm: việc dạy học, giáo dục sức khoẻ, giới tính, giáo dục môi trường, giáo dục dân số, giáo dục an toàn giao thông, giáo dục pháp luật Nội dung hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp được cấu trúc theo nguyên tắc đồng tâm, tính hệ thống, tính kế tiếp và tính liên tục Nội dung được thiết kế theo hướng tích hợp các nội dung giáo dục phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của học sinh THCS

Nội dung cụ thể của hoạt động GDNGLL cấp THCS được xây dựng, thể hiện qua năm vấn đề chủ yếu sau:

Hoạt động văn hoá - nghệ thuật: Trong hoạt động tập thể của học sinh

ở trường, văn hoá - nghệ thuật là loại hình hình hoạt động không thể thiếu được Hoạt động văn hoá - nghệ thuật như một món ăn tinh thần mà trẻ em nào cũng có nhu cầu, cũng khát khao đòi hỏi Hoạt động văn hoá - nghệ thuật

có sức mạnh thu hút trẻ em, làm cho cuộc sống của trẻ em luôn luôn vui tươi, phấn khởi Trong nhà trường phổ thông hoạt động văn hoá nghệ thuật luôn chiếm một vị trí đáng kể, học sinh được tham gia vào hoạt động này một cách

có tổ chức

Hoạt động vui chơi - giải trí: vui chơi là một nhu cầu của trẻ, đồng thời

cũng là quyền lợi của chúng (Công ước của Liên hợp quốc về quyền của trẻ

em tại điều 29) Vui chơi là một hoạt động có ý nghĩa giáo dục to lớn trong nhà trường phổ thông nói chung, trường THCS nói riêng Trước hết, hoạt động này thoả mãn về tinh thần cho trẻ em sau những giờ học căng thẳng

Thứ hai là hoạt động này góp phần rèn tính tổ chức, kỉ luật; nâng cao tinh thần trách nhiệm, lòng nhân ái, tình thương yêu bạn bè, khả năng tự quản Mặt khác hoạt động này còn giúp các em rèn luyện thân thể, luyện tập cơ bắp, tăng sức dẻo dai, tăng cường phản của cơ thể đối với môi trường xung quanh

Hoạt động xã hội: Trong giai đoạn mới, sự giao lưu giữa con người

với nhau ở mọi phương diện ngày càng được tăng cường Sự hiểu biết rộng rãi các thông tin mới, sự thông cảm giúp đỡ nhau trong xã hội đang là yêu cầu bức thiết Với các hình thức của loại hình hoạt động đa dạng này, trẻ em tiếp nhận được chân giá trị của cuộc sống, qua đó rèn luyện đạo đức một cách sâu sắc

Hoạt động khoa học kĩ thuật : Dựa trên cơ sở những kiến thức đã tiếp

thu được trên lớp, các em vận dụng vào cuộc sống hàng ngày ở địa phương, trong nhà trường,

Hoạt động lao động công ích : Ngoài các giờ học chính khoá, các em

cần được tham gia các dạng hoạt động công ích hoạt động này cũng là dịp các

em vận dụng những kiến thức đã học được trong nhà trường vào đời sống thực tế Nó góp phần giúp các em hiểu thêm giá trị cuộc sống, lao động Từ

* Các hình thức tổ chức hoạt động GDNGL trong trường THCS phong phú, đa dạng

Do đó, các hình thức có thể kể đến:

Tổ chức các hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể dục thể thao

Tổ chức các hoạt động nhân đạo

Tổ chức ngày lễ hội, sưu tầm văn thơ, ca dao phản ánh lối sống, truyền thống, phong tục tập quán, cách ứng xử của các dân tộc trên đất nước

Tổ chức các hoạt động xã hội, lao động công ích, tết trồng cây, chăm sóc cây, xây dựng cảnh quan trường, lớp Xanh - Sạch - Đẹp

Tham gia tuyên truyền về dân số, KHHGĐ, phòng chống các tệ nạn xã hội, phòng chống ô nhiễm môi trường, phòng chống tai nạn giao thông thông qua các cuộc thi, các buổi ngoại khoá, chuyên đề

Tổ chức các câu lạc bộ hoạt động GDNGLL kể trên, ở mức độ nào đó

đã được cụ thể hoá thành các chủ đề hoạt động GDNGLL ở từng tháng trong năm học ở bậc THCS và được định hướng rõ ràng về phương pháp tổ chức hoạt động, đồng thời có mục tiêu, yêu cầu cần đạt được có sự khác nhau giữa các khối lớp trong trường THCS

* Phương pháp tổ chức hoạt động GDNGLL cũng mang màu sắc dáng vẻ riêng theo đặc thù môn học, hết sức phong phú, linh hoạt:

Bao gồm các phương pháp:

Phương pháp thảo luận nhóm: Khác với dạy học trong giờ lên lớp, thảo

luận nhóm trong hoạt động GDNGLL là dựa vào trao đổi ý kiến giữa các em học sinh với nhau vể một chủ đề nào đó nhằm tìm ra tiếng nối chung về một vấn đề cụ thể Phương pháp thảo luận nhóm trong hoạt động GDNGLL có tính chất nhẹ nhàng, thoải mái, nội dung thảo luận phong phú, gần gũi, nhiều mặt Đặc biệt thảo luận nhóm giúp học sinh phát triển nhiều kĩ năng: Giao tiếp, ứng xử, hình thành các kĩ năng sống

Phương pháp đóng vai: Phương pháp đóng vai giúp các học sinh phát

huy tính chủ động, độc lập sáng tạo, hình thành và rèn luyện kỹ năng giao tiếp, phương pháp đóng vai tạo cơ hội để học sinh có thể rèn luyện và thể nghiệm Trong hoạt động GDNGLL phương pháp đóng vai được vận dụng nhiều, nội dung phong phú, hấp dẫn

Phương pháp giải quyết vấn đề: Giáo viên đưa ra những tình huống có

vấn đề rồi kích thích học sinh tích cực suy nghĩ, tìm tòi để giải quyết các vấn

đề đó theo từng chủ đề thảo luận Các vấn đề trong việc tổ chức thực hiện chương trình GDNGLL khác với các vấn đề trong chương trình GD trong giờ lên lớp, nó mang màu sắc hết sức phong phú, đa dạng, nhiều vấn đề nảy sinh trong cuộc sống hàng ngày góp phần làm sinh động vốn sống thực tế của học sinh

Phương pháp giao nhiệm vụ: Phương pháp giao nhiệm vụ trong hoạt

động GDNGLL là phương pháp được sử dụng nhiều, khác với hoạt động trong giờ lên lớp do đặc thù môn học: nhiệm vụ trong một chủ đề rộng, mang tính nhiều mặt Trong hoạt động GDNGLL nhiều học sinh được giao nhiệm

vụ cho một chủ đề, mỗi nhiệm vụ có tính chất, yêu cầu khác nhau, phương pháp và hình thức tổ chức cũng khác nhau nhằm tạo cơ hội để học sinh có thể bộc lộ những khả năng tư duy, tìm tòi, sáng tạo và cách ứng xử của mình, giúp các em rèn các kỹ năng phù hợp

Phương pháp tổ chức trò chơi: Đây là phương pháp gây cho học sinh

nhiều hứng thú nhất, đặc biệt trong việc tổ chức các hoạt động cho học sinh, phù hợp với đặc điểm tâm lí lứa tuổi Tổ chức trò chơi trong hoạt động GDNGLL không bị bó hẹp một nội dung, phương pháp, cách thức tổ chức, không giới hạn quá ít thời gian, không gian trong tổ chức hoạt động GDNGLL rộng, thoáng, thoải mái Vì vậy, tăng cường sử dụng phương pháp này trong quá trình tổ chức thực hiện hoạt động GDNGLL

Phương pháp diễn đàn: Đây là phương pháp đặc thù thường sử dụng trong việc tổ chức hoạt động để HS bày tỏ ý kiến, quan điểm của mình, được

tranh luận về những vấn đề có liên quan đến lứa tuổi các em Vì vậy, diễn đàn như một sân chơi tạo cơ hội cho nhiều học sinh có thể tự do nêu lên nhưng suy nghĩ của mình, được tranh luận một cách trực tiếp với đông đảo bạn bè

* Khó đo kết quả trong việc tổ chức thực hiện chương trình GDNGLL

Chương trình GDNGLL mang tính giáo dục cao, bao gồm việc bổ sung kiến thức thực tế, kiểm nghiệm các nội dung kiến thức đã học trong thực tế đời sống, đặc biệt là rèn các kĩ năng cho học sinh như kĩ năng giao tiếp, kĩ năng sống, kĩ năng sử dụng các thiết bị, đồ dùng học tập trong quá trình hoạt động, giáo dục các chuẩn mực đạo đức, các thói quen đạo đức hình thành tính cách của con người mới trong thời kì hội nhập song vẫn mang đậm bản sắc dân tộc Những nội dung trên đều khó có thể đo đếm bằng những kết quả định lượng như các môn học trong giờ lên lớp mà kết quả là sự chuyển biến, sự tích luỹ trong một khoảng thời gian, được xác định mang tính định tính của người tổ chức, chỉ đạo, hướng dẫn, của bản thân học sinh, các lực lượng hỗ trợ khác

Do vậy, Nội dung đánh giá trong việc tổ chức chương trình giáo dục ngoài giờ lên lớp bao gồm: nhận xét các bài viết, các bản thu hoạch của HS, toạ đàm trao đổi, quan sát hoạt động của học sinh, xem xét hiệu quả hoạt động qua các kết quả đạt được, quan sát quá trình hoạt động của học sinh, xem xét các kiến thức, kĩ năng và thái độ mà học sinh đạt được trong quá trình hoạt động Việc đánh giá được xây dựng: Hình thức đánh giá, nguyên tắc đánh giá, nội dung đánh giá và thực hiện theo một quy trình

Xây dựng kế hoạch kiểm tra đánh giá (phù hợp với tình hình, điều kiện

cụ thể cho phép của nhà trường, kế hoạch nên ghi rõ mục đích, yêu cầu, nội

dung, phương pháp tiến hành, hình thức, thời gian, đơn vị và cá nhân được kiểm tra đánh giá và cần được công khai ngay từ đầu năm học)

Thực hiện kế hoạch: kiểm tra đánh giá hồ sơ của GV, giờ lên lớp của

GV, tổ chức hoạt động GDNGLL của HS

Kết luận, ghi biên bản và lưu hồ sơ

Ngoài ra còn có sự đánh giá của các lực lượng tham gia quá trình thực hiện chương trình như: Các đoàn thể, Chính quyền địa phương, giáo viên, học sinh, sinh viên

1.5 Các nội dung cơ bản của quản lý chương trình hoạt động GDNGLL ở trường THCS

1.5.1 Lập kế hoạch tổ chức hoạt động GDNGLL ở trường THCS

Để tổ chức có hiệu quả hoạt động GDNGLL, hiệu trưởng nhà trường cần phải lập kế hoạch tổ chức hoạt động GDNGLL và hướng dẫn giáo viên chủ nhiệm lớp lập kế hoạch tổ chức hoạt động GDNGLL

Kế hoạch tổ chức hoạt động GDNGLL có thể được thiết kế theo năm học, theo tháng và theo tuần, kế hoạch có thể được thiết kế theo các chủ đề của năm học, chủ đề của từng tháng trong chương trình hoạt động GDNGLL

Kế hoạch hoạt động GDNGLL phải thể hiện rõ mục tiêu hoạt động, nội dung hoạt động, phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động GDNGLL và việc huy động các nguồn lực để thực hiện hoạt động GDNGLL, thời gian và địa điểm tiến hành, kết quả cần đạt được thông qua hoạt động GDNGLL

Xây dựng kế hoạch là việc xác định mục tiêu công tác, giảng dạy của mỗi thành viên trong ban chỉ đạo

Hiệu trưởng phải hướng dẫn ban chỉ đạo qui trình xây dựng kế hoạch, giúp họ xác định mục tiêu đúng đắn và các biện pháp để đạt được các mục tiêu đã đề ra

+ Đối với ban chỉ đạo thực hiện chương trình GDNGLL

Cơ sở để xây dựng kế hoạch: Chỉ thị, nhiệm vụ năm học, yêu cầu của các cấp quản lý, đặc điểm tình hình đơn vị, thuận lợi, khó khăn

Xác định phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ, chỉ tiêu phấn đấu về các mặt hoạt động và nêu các biện pháp,

Điều kiện để đảm bảo kế hoạch được thực hiện hiệu quả: Đội ngũ giáo viên và cán bộ Quản lý, cơ sở vật chất kỹ thuật, trang thiết bị phục vụ cho hoạt động, nguồn lực tài chính trong và ngoài ngân sách, huy động đóng góp

xã hội

Chương trình hoạt động hàng tháng: Nội dung công việc, người thực hiện, điều chỉnh bổ sung

+ Đối với giáo viên chủ nhiệm

Cơ sở để xây dựng kế hoạch

Chỉ thị, nhiệm vụ của năm học, hướng dẫn giảng dạy bộ môn, định mức chỉ tiêu được giao, tình hình điều tra chất lượng học sinh, các điều kiện đảm bảo cho dạy học

Xác định phương hướng nhiệm vụ, mục tiêu, chỉ tiêu phấn đấu về các mặt hoạt động và các biện pháp thực hiện

Điều kiện đảm bảo thực hiện kế hoạch: Sách giáo khoa, tài liệu, trang thiết bị phục vụ cho việc tổ chức hoạt động, kinh phí phục vụ cho các hoạt động dạy, học bộ môn

Vì vậy việc quản lí thực hiện chương trình GDNGLL có nhiều đặc điểm khác với việc quản lí hoạo động trong giờ lên lớp với những đặc điểm: Rất linh hoạt, luôn thay đổi, kết quả thu được mang tính nhiều mặt

1.5.2 Tổ chức thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL

Thành lập Ban chỉ đạo hoạt động GDNGLL có ý nghĩa to lớn trong quá trình quản lí thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL Đây là tổ chức chịu trách nhiệm chính về hoạt động này ở trong trường THCS Việc thành lập ban

chỉ đạo tổ chức hoạt động GDNGLL gồm: Hiệu trưởng (hiệu phó) làm trưởng ban, Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, giáo viên chủ nhiệm, Hội cha

mẹ HS Phối hợp các lực lượng ngoài nhà trường: Chính quyền địa phương, nhà máy, khu du lịch chỉ đạo GDNGLL Xen kẽ trong giờ lên lớp, vào các giờ sinh hoạt đầu tuần và cuối tuần, hoạt động theo chủ đề, theo các dạng hoạt động Chỉ đạo việc triển khai đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động GDNGLL và chỉ đạo việc triển khai tăng cường cơ sở vật chất cho hoạt động GDNGLL

Ban chỉ đạo dưới sự chủ trì của hiệu trưởng hoặc phó hiệu trưởng với

sự tham gia của các thành viên đại diện: Công đoàn, Đoàn thanh niên, Chi đoàn giáo viên, giáo viên chủ nhiệm các khối lớp, Hội cha mẹ học sinh Tuỳ theo đặc điểm của trường và thực tế địa phương, ban chỉ đạo có thể bổ sung thêm một số thành viên cốt cán khác để tạo điều kiện phối hợp các hoạt động giáo dục có hiệu quả

Ban chỉ đạo hoạt động GDNGLL có nhiệm vụ giúp hiệu trưởng xây dựng kế hoạch, chương trình nội dung hoạt động hàng năm và chỉ đạo thực hiện kế hoạch, nội dung chương trình đó Việc xây dựng kế hoạch quản lý thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL là khâu quan trọng nhất, được thực hiện trước tiên cho công tác quản lí Xây dựng kế hoạch được dựa vào các chỉ thị nhiệm vụ năm học, văn bản hướng dẫn, phân phối chương trình v.v và căn cứ vào tình hình thực tế của các nhà trường Trong kế hoạch phải thể hiện rõ mục tiêu, nội dung chương trình, thời gian thực hiện, người phụ trách, lực lượng tham gia, địa điểm, các điều kiện đảm bảo cho việc thực hiện

kế hoạch Kế hoạch có nhiều loại, mức đội yêu cầu cần đạt được có sự khác nhau Có thể có các loại kế hoạch: Hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng, học kì

và kế hoạch cả năm

Ban chỉ đạo giúp hiệu trưởng kiểm tra, đánh giá các hoạt động Công tác kiểm tra, đánh giá thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL cần chú ý tập trung vào các mặt sau: Số lượng hoạt động được tổ chức trong toàn trường

và ở từng lớp, chất lượng hoạt động, ý nghĩa xã hội của các hoạt động được tổ chức Kiểm tra, đánh giá phải được tiến hành khoa học để đem lại hiệu quả tối ưu; kiểm tra, đánh giá với thời gian, nhân lực hợp lí, tạo ra động lực thúc đẩy

sự cải tiến nội dung, phương pháp và phương tiện dạy học với mục tiêu càng ngày càng nâng cao chất lượng giáo dục Người hiệu trưởng kiểm tra kết quả thực hiện nhiệm vụ của ban chỉ đạo, kịp thời điều chỉnh, thay đổi khi có các tình huống xảy ra trong quá trình thực hiện kế hoạch

Giáo viên chủ nhiệm có vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng đối với hoạt động trên lớp và ngoài giờ lên lớp GVCN là người trực tiếp thực hiện việc tổ chức chương trình hoạt động GDNGLL theo chương trình được phê duyệt Kết qủa của thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL phụ thuộc vào sự năng động, nhiệt tình, óc tổ chức, kinh nghiệm và các biện pháp quản lí, tổ chức hoạt động của giáo viên chủ nhiệm Do vậy, người hiệu trưởng biết phát huy thế mạnh của đội ngũ giáo viên chủ nhiệm, tăng cường kiểm tra, động viên, khích lệ, tạo mọi điều kiện thuận lợi để giáo viên chủ nhiệm lớp hoàn thành nhiệm vụ

1.5.3 Các biện pháp chỉ đạo của hiệu trưởng nhằm thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL ở trường THCS

* Chỉ đạo thực hiện mục tiêu chương trình hoạt động GDNGLL ở

trường THCS

Mục tiêu của giáo dục cấp THCS theo Luật Giáo dục qui định: Hoạt động GDNGLL là điều kiện thuận lợi để học sinh phát huy vai trò chủ thể của mình trong hoạt động, nâng cao tính tích cực hoạt động, qua đó rèn luyện những nét nhân cách của con người phát triển toàn diện; Nhằm củng cố và

khắc sâu những kiến thức của các môn học; mở rộng và nâng cao hiểu biết cho học sinh về các lĩnh vực của đời sống xã hội, làm phong phú thêm vốn tri thức, kinh nghiệm hoạt động tập thể của học sinh Rèn luyện cho học sinh các

kỹ năng cơ bản phù hợp với lứa tuổi THCS như: kỹ năng giao tiếp ứng xử có văn hóa; kỹ năng tổ chức quản lý và tham gia các hoạt động tập thể với tư cách là chủ thể của hoạt động; kỹ năng tự kiểm tra, đánh giá kết quả học tập, rèn luyện; củng cố phát triển các hành vi, thói quen tốt trong học tập, lao động

và công tác xã hội Bồi dưỡng thái độ tự giác, tích cực tham gia các hoạt động tập thể và hoạt động xã hội; hình thành tình cảm chân thành, niềm tin trong sáng với cuộc sống, với quê hương đất nước; có thái độ đúng đắn đối với các hiện tượng tự nhiên và xã hội, phát triển tiềm năng của các em, phát huy tính tích cực hoạt động của hoc sinh là nhân tố cơ bản ở nhà trường

Mục tiêu của quản lý việc thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL

là nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả của tổ chức hoạt động GDNGLL cho học sinh ở trường THCS; giúp học sinh hiểu biết về các giá trị truyền thống của dân tộc, biết tiếp thu những giá trị tốt đẹp của nhân loại; củng cố mở rộng kiến thức đã học trên lớp; giúp các em nhận thức rõ trách nhiệm của bản thân mình, có ý thức tham gia các hoạt động tập thể một cách tích cực, tự chủ, linh hoạt và sáng tạo Rèn luyện những kĩ năng cơ bản đã hình thành ở Tiểu học

để trên cơ sở đó tiếp tục hình thành và phát triển các năng lực chủ yếu như: năng lực tự hoàn thiện, năng lực giao tiếp, năng lực hoạt động chính trị - xã hội, năng lực tổ chức quản lý v.v Từ đó, HS có những thái độ đúng đắn trước những vấn đề của cuộc sống, biết chịu trách nhiệm về hành vi của bản thân mình, đấu tranh tích cực với những hành vi sai trái của bản thân và của người khác để tự hoàn thiện mình, biết cảm thụ và đánh giá cái đẹp trong cuộc sống

* Chỉ đạo giáo viên thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL ở trường THCS

Đối tượng quản lý hoạt động GDNGLL là toàn bộ quá trình tổ chức hoạt động GDNGLL ở trường THCS theo chương trình quy định: chất lượng

tổ chức hoạt động GDNGLL, việc thực hiện mục tiêu tổ chức hoạt động GDNGLL, việc thực hiện nội dung tổ chức hoạt động GDNGLL, hoạt động của đội ngũ cán bộ - giáo viên, hoạt động của học sinh nhà trường, là kết quả, chất lượng của hoạt động GDNGLL ở trường THCS Ngoài ra, còn có có sở vật chất, thiết bị, tài chính phục vụ cho việc tổ chức các hoạt động GDNGLL Để đảm bảo cho chất lượng hoạt động GDNGLL đạt kết quả cao, người quản lý phải làm sao để các hoạt động GDNGLL đạt kết quả cao nhất, muốn như vậy thì phải có những biện pháp quản lý phù hợp với điều kiện, đặc điểm tình hình của nhà trường, của địa phương

Trong tình hình đội ngũ giáo viên hiện nay, ở bất cứ trường học nào cũng vừa thừa lại vừa thiếu, chất lượng về chuyên môn nghiệp vụ không đồng đều, cho nên việc phân công giảng dạy cho giáo viên sao cho phù hợp với yêu cầu ngày càng cao của xã hội, vừa phù hợp với trình độ năng lực, với nguyện vọng cá nhân không phải là điều dễ dàng Công việc này đòi hỏi hiệu trưởng phải hiểu rõ, hiểu đúng, đánh giá chính xác về từng con người để việc phân công giảng dạy được hợp lý, hợp tình

Hiệu trưởng cần quán triệt quan điểm phân công giáo viên theo chuyên môn đã được đào tạo, theo yêu cầu của nhà trường, theo yêu cầu đảm bảo chất lượng chuyên môn chung là chính Song hiệu trưởng phải đặt niềm tin vào sự

cố gắng vươn lên của từng giáo viên, không định kiến với bất kỳ người nào Mọi sự phân công của giáo viên nên thận trọng, khéo léo sao cho công bằng khách quan, vô tư, đạt hiệu quả giáo dục cao

Phân công giảng dạy còn phải xuất phát từ quyền lợi học tập của học sinh Việc phân công giảng dạy cần chú ý tới khối lượng công việc của từng giáo viên sao cho hợp lý, nhất là đối với giáo viên làm công tác kiêm nhiệm

Tóm lại: Việc phân công giảng dạy cho từng giáo viên hiệu trưởng cần lưu ý các bước sau:

+ Nghiên cứu kỹ từng đối tượng để nắm bắt được khả năng, nguyện vọng, sở trường của họ

+ Phối hợp chặt chẽ với phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn, tổ trưởng chuyên môn để dự kiến phân công

+ Đưa ra các tổ chuyên môn bàn bạc, trao đổi

+ Quyết định phân công giảng dạy cho từng giáo viên, chỉ thay đổi trong những trường hợp thật sự cần thiết

* Biện pháp quản lý việc thực hiện chương trình hoạt động GDNGLL

Quản lý giáo viên thực hiện đúng và dạy đủ chương trình hoạt động GDNGLL là nắm toàn bộ chương trình hoạt động dạy của giáo viên: Soạn bài, lên lớp, ôn tập, kiểm tra, tổ chức các hoạt động

* Biện pháp quản lý chỉ đạo, kiểm tra việc soạn bài và chuẩn bị giờ lên lớp

Việc chuẩn bị lên lớp của giáo viên bao gồm việc chuẩn bị dài hạn cho toàn năm học và từng học kỳ hoặc chuẩn bị cho từng tiết lên lớp cụ thể;

Chuẩn bị dài hạn: Giáo viên cần xây dựng được kế hoạch dạy học từng môn học cho toàn năm học hay từng học kỳ dựa trên cơ sở nghiên cứu kỹ chương trình dạy học, sách giáo khoa và tài liệu tham khảo, tình hình học tập của học sinh Trong quá trình xây dựng kế hoạch cần tính đến khả năng của nhà trường trong việc cung ứng những điều kiện vật chất kỹ thuật cho hoạt động dạy học, khả năng tự làm các đồ dùng dạy học đơn giản của thầy và trò

Từ đó, lựa chọn phương pháp giảng dạy, hình thức lên lớp phù hợp

Chuẩn bị cho từng tiết lên lớp: Đó là công tác soạn giáo án Đây là, việc chuẩn bị quan trọng nhất của giáo viên cho giờ lên lớp Giáo án là bản thiết kế cụ thể về tiết lên lớp, do đó cần phải ghi rõ nội dung khoa học mà học sinh cần nắm, các hoạt động với các cách thức và phương tiện cụ thể, thời gian phân phối trong tiết học Để quản lý tốt công tác soạn bài và chuẩn bị giờ lên lớp của giáo viên hiệu trưởng cần thực hiện các biện pháp:

Hướng dẫn giáo viên lập kế hoạch soạn bài

Thống nhất cơ bản về nội dung và hình thức thể hiện các loại bài soạn với tính chất chỉ dẫn

Hướng dẫn việc sử dụng sách giáo khoa, sách hướng dẫn giảng bài các tài liệu tham khảo

Qui định về việc dùng các bài soạn đã có

Phân lịch họp nhóm chuyên môn để thảo luận thống nhất những nội dung phương pháp soạn bài, những thay đổi cần bổ sung, đổi mới phương pháp hay cải tiến hoạt động

Giữa hiệu trưởng và phó hiệu trưởng và các tổ trưởng chuyên môn có

sự phân công kiểm tra, theo dõi nắm bắt tình hình soạn bài của giáo viên qua các buổi thảo luận, kiểm tra giáo án, tổng hợp tình hình qua biên bản sinh hoạt nhóm chuyên môn, sổ báo giảng, các báo cáo thống kê học kỳ

* Biện pháp quản lý giờ lên lớp của giáo viên:

Hoạt động dạy học ở trường phổ thông được thực hiện chủ yếu bằng hình thức dạy học trên lớp với những giờ lên lớp và hệ thống bài học Giờ lên lớp giữ vai trò quyết định chất lượng dạy học, vì vậy cả hiệu trưởng và giáo viên phải tập trung mọi cố gắng để nâng cao chất lượng toàn diện giờ lên lớp Người trực tiếp quyết định kết quả giờ lên lớp chính là giáo viên Quản lý thế nào để các giờ lên lớp của giáo viên có kết quả tốt là trách nhiệm của hiệu trưởng